Atos 28
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NTLH
1 Yo, bukmak yan ŋanapurr ŋunhi dhawaṯthurrnydja walŋamirr ŋunhiliyi wäŋaŋurnydja, yurr maḻŋ'maraŋalnydja napurr ŋunhi, ŋunhiyiny wäŋany dhakalnydja yäku Malta.
1 Quando já estávamos em terra, sãos e salvos, soubemos que a ilha se chamava Malta.
2 Ga ŋunhiyi wäŋa-burumun'puy yolŋu walal mirithin dhika ŋanapurruŋ gumurr-ŋamathinany, mel-wuyurra manapar ŋanapurruŋ. Yurr marrtjin ŋunhi dharyurr yulŋuny waltjaṉdhu, ga ŋulwitj gan watany galkirrin. Ŋanapurrnydja guyiŋarryinan mirithinan, bala walal gan yan djäma gurthan ŋawmaraŋal, ŋanapurruŋ ḻithanmaranhaminyarawnha.
2 Os moradores dali nos trataram com muita bondade. Como estava chovendo e fazia frio, acenderam uma grande fogueira.
3 Bala ŋayiny Bolnydja marrtjinan ŋayipin gänan balan gurthawnha ŋal'maranharaw, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi gurthany mala merrkuny, bala gäŋalnha. Gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi, bala rarr'yurra gurthalila, bala ŋayiny ŋunhi dhawaraŋ'ŋurnydja beŋuryiny bäpin dhawaṯthurr, bala dhunupan ḻäwuŋala ŋanya goŋnha.
3 Paulo ajuntou um feixe de gravetos e os estava jogando no fogo, quando uma cobra, fugindo do calor, agarrou-se na mão dele.
4 Walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnha ŋunhi bäpinhany Bolwalnydja, ŋayi gan dhaŋgaŋala nhanukal goŋŋura, bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Dhuwandja mak bäy yolŋu yätjkurr mirithirr; nhä mak ŋayi dhuwal moṉuŋu bäy, bili ŋayi dhuwal dhawaṯthurrnydja beŋurnydja ŋunhi gapuŋurnydja walŋa yan, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi dhu dhuwal dhiŋgaman yan dhiyakuŋun bäpiwuŋun bala dhu ŋunhi rom-dhunupany djuḻkthunna.”
4 Os moradores da ilha viram a cobra pendurada na mão de Paulo e comentaram: — Este homem deve ser um assassino. Pois ele escapou do mar, mas mesmo assim a justiça divina não vai deixá-lo viver.
5 Yurr ŋayipiny gan Bolyuny ŋunhiyi bäpinhany mirithin yan bikpikthurr balan gurthalila, yupnha ŋunhiyi bäpiny gurthalila, nhäranan gan, yurr ŋayiny yaka Bolnydja rirrikthunany ŋula ŋuriŋiyiny. Snake fastened to Paul's hand|src="CN02050C.tif" size="Span" loc="DC" ref="Acts 28.4-5"
5 Mas Paulo sacudiu a cobra para dentro do fogo e não sentiu nada.
6 Ga ŋuriŋiwurruyyiny gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya nhäŋalnha Bolnhany, wanha balaŋ ŋayi ŋunhi goŋdja ḏulmuŋgurr'yunan bäpiwuŋuny ḻäwunhawuy; nhäŋalnydja walal gan ŋunhi gatjpu'yurra manapar nhanŋu galkirrinyarawnha dhiŋganharawnha yan. Märr-wiyin walal ŋanya gan ŋunhi nhäŋalnydja, galkurrnydja nhanŋu dhiŋganharawnydja nhä mak ŋula nhaku rirrikthunaraw. Yo, nhinanan walal gan, yurr bäyŋu warray ŋayi ŋula nhäny maḻŋ'thuna. Bala walal dhunupan yan ḻiyany bilyurra bala waŋanan bitjarra, “Wäy, dhuwandja dhuwal yolŋu waŋarr muka,” bitjarra.
6 Eles pensavam que ele ia ficar inchado ou que ia cair morto de repente. Porém, depois de esperar bastante tempo, vendo que não acontecia nada, mudaram de ideia e começaram a dizer que ele era um deus.
7 Ga buŋgawany yäku Bapaliyatjtjany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny, yurr wäŋany nhanŋu ŋunhi galki yan, ŋunhi banydji yan; ŋayin ŋanapurruny ŋuriŋiyin garr'yurrnydja balany nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, ga ŋunhiliyiny ŋanapurr nhinan nhanukalnydja wäŋaŋur ḻurrkun' walu.
7 Perto daquele lugar havia algumas terras que pertenciam a Públio, o chefe daquela ilha. Ele nos recebeu muito bem, e durante três dias nós fomos seus hóspedes.
8 Yurr bäpa'mirriŋu nhanŋu gan ŋurikiyi buŋgawaw rirrikthurr, ŋorran ŋayi gan yan, yurr mirithinan ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja gorrmur'yuny ga milŋiny'thuny. Bala ŋayiny ŋunhi Bolnydja dhunupan marrtjinan guwatjmara ŋanya. Bala ŋayi Bolnydja goŋ-ŋal'yurra nhanukal ŋurikalyiny yolŋuwal, bukumirriyaŋalnha manapar ŋayi nhanŋu. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yolŋuny walŋathinan ḏäwalayinan.
8 O pai dele estava de cama, doente com febre e disenteria. Paulo entrou no quarto, fez uma oração, pôs as mãos sobre ele e o curou.
9 Ga dhäŋur beŋuryiny bala wiripuwurruynydja yolŋuy walal muka gäŋal wiripuwurrunhany rerrimirriny mala balayi nhanukal Bolwal, bala yan gan bukmaknha ŋunhi yolŋuny walal walŋathinan.
9 Depois disso os outros doentes da ilha vieram e também foram curados.
10 Yo, wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi yolŋuy walal gan ŋanapurruŋ gurrupar dharrwa mirithirr girriny' mala, ga ŋunhi ŋanapurr ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, bala wurrpuŋalnydja marthaŋaylila, bala walalnydja ŋanapurruŋ gan ŋunhi gurruparnydja dharrwan mirithirra ŋathany ga ŋula nhäny mala, gana' yan napurruŋ marrtjinyarawnha.
10 Eles mostraram muito respeito por nós e, quando embarcamos, puseram no navio tudo o que precisávamos para a viagem.
11 Yo, nhinanany ŋanapurr gan ŋunhi ŋunhiliyiny dhakalŋurnydja wäŋaŋur ḻurrkun' ŋaḻindi, gapuny ŋanapurr gan wapurarryaŋal, ga bäy ŋayi wapurarryin, bala napurr marrtjinan beŋuryiny wäŋaŋur marthaŋayyun, ŋuriŋiyi marthaŋayyu ŋunhi ŋayi gan ŋunhiliyi dhärran galkurr watany dharratharrany. Yurr marthaŋaynydja ŋunhi ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy* wäŋapuy, ŋunhi ŋayi makarrŋurnydja wäŋaŋurnydja Yetjipŋur. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja “Yaŋara-märrma' Waŋarr”.
11 Depois de ficarmos três meses na ilha, embarcamos num navio da cidade de Alexandria, que tinha na proa a figura dos deuses gêmeos Castor e Pólux. O navio tinha passado o inverno na ilha.
12 Marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi bala-a-a, yan bili ga ŋayathaŋal ŋunhiyi wäŋa yäku Djirakutj. Ga nhinan ŋanapurr ŋunhiliyiny wäŋaŋur ḻurrkun'nha munha, bala ŋanapurr marrtjinan.
12 Nós chegamos à cidade de Siracusa, onde ficamos três dias.
13 Marrtjinan ŋanapurr gan ga ga ga ga, yan bili ga Retjamnha* wäŋaŋur bunan, makarrŋur Yitilin.* Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi watany gan galkirrin djalathaŋnha, yurr märr gaŋga, bala ŋanapurr marrtjinan yan bondin ga yan bili ga bunan ŋanapurr wäŋaŋur yäkuŋur Butiliyan, ga ŋunhiliyin ŋanapurr ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhi marthaŋaynydja.
13 Dali seguimos viagem e chegamos à cidade de Régio. No dia seguinte o vento começou a soprar do sul, e em dois dias chegamos a Pozuoli.
14 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋu walal gan nhinan Garraywalaŋumirr mala, ga walal napurruŋ gumurr-ŋamathin ŋunhiliyi wäŋaŋur, bala ŋanapurruny walal gaḏaymara walalaŋgiyingala wäŋalil. Ga nhinanany ŋanapurr gan ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja ŋula nhämunhan' walu. Ga dhäŋur beŋuryiny napurr marrtjin ḻukuynha balany Rawumlilnydja.
14 Nessa cidade encontramos alguns cristãos que nos pediram que ficássemos com eles uma semana. E assim chegamos a Roma.
15 Ga ŋunhalnydja Rawumdja wäŋaŋur Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋäkul ŋunhi ŋayi Bolnydja bilin bunanan ŋunhaliyin, bala walal ḻaw'yurra beŋuryiny Rawumŋurnydja, ga wäŋgaŋalnydja marrtjin balan bitjarra, gumurr'yurra nhakun nhanŋu Bolwun, yan bili ga gandarrŋurnydja ŋanapurr gumurr-bunanhaminan. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Bolyu nhäŋalnydja walalany, bala yan ŋayi buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja dhunupan yan marrparaŋdhinan mirithinan walalaŋgal ŋuriŋi märr-ŋamathinyaraynydja.
15 Os irmãos de Roma tinham recebido a notícia da nossa chegada e foram se encontrar conosco nos povoados de Praça de Ápio e de Três Vendas. Ao ver esses irmãos, Paulo agradeceu a Deus e se animou.
16 Marrtjinany ŋanapurr gan beŋuryiny, ga yan bili bala napurr ŋayathaŋala Rawumnha wäŋa. Bala walal ŋunhiliyiny Rawumdja wäŋaŋur nhanŋuny Bolwuny gurrupar wäŋan, yurr miriŋuny nhanŋu gan ŋunhi bitjarr bili yan djäga ŋunhiliyiny.
16 Quando entramos em Roma, Paulo recebeu permissão para morar por sua conta, guardado por um soldado.
17 Ḻurrkun' walu ŋayi ŋunhi Bolnydja nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhäruk-djuy'yunminan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋurru-warryunayŋuwnha yolŋuw walalaŋ Djuw malawnha. Yo, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany balan nhanukiyingalnha ŋayi wäŋalilnydja, bala yan ŋayi Bolnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Wäwa walal, yaka ŋarra dhuwal ŋula nhä yätjkurruyanhany djäma limurruŋgalaŋawnydja malaw, ga yaka ŋarra ŋula bakmaranha ŋunhi rom ŋunhi limurr märraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal. Yänan walal ŋarrany ŋunhi ŋayathaŋalnydja ŋunhalnydja Djurutjalamdja ŋula nhämiriwŋura yan, ŋurrumiriwŋura, ga goŋ-gurrupar walal ŋarrany Rawumbuywal buŋgawawal.
17 Três dias depois, Paulo convidou os líderes dos judeus de Roma para se encontrarem com ele. Quando estavam reunidos, ele disse: — Meus irmãos, eu não fiz nada contra o nosso povo, nem contra os costumes que recebemos dos nossos antepassados. Mesmo assim eu fui preso em Jerusalém e entregue aos romanos.
18 Dhä-birrka'yurrnydja walal ŋarrany gan ŋunhi, yurr bäyŋu walal ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋula nhä yätjkurr ŋarrakalnydja. Ŋayiny balaŋ ŋunhi Rawumbuyyuny ŋurruḏawalaŋuy dhunupan ŋarrany dhawaṯmaranhan.
18 Eles me interrogaram e queriam me soltar, pois não acharam nenhum motivo para me condenar à morte.
19 Yurr walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋanhamin bunharaw warray ŋarrakuny; yaka walal ganha djälthinya dhawaṯmaranharaw ŋarraku yänaŋuwnydja. Bala ŋarrany waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋarrany djäl ŋarra dhu marrtji balan ŋunhi ŋurruŋuwalnha buŋgawawal wäŋa Rawumbuywalnha, ŋayin dhu ŋarranhany dhä-birrka'yun ŋunhala wäŋaŋur Rawumnha.’ Yurr yaka ŋarra ga dhuwal waŋa ŋula nhaltjandja yätjkurruyamany ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw.
19 Mas os judeus não queriam que me soltassem. Por isso fui obrigado a pedir para ser julgado pelo Imperador, embora eu não tenha nenhuma acusação para fazer contra o meu próprio povo.
20 Ga dhiyakiyi ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋarra nhumalaŋ wäthurrnydja, gaḏaymar räliny, märr ŋarra dhu ga waŋa nhumalany, bili dhuwandja ŋarrany ḏapmaranhawuy yolŋu, rranhdhiŋmirr ga nhina, bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi lakaram ŋunhiyin yolŋuny, ŋunhi walal ga Djuw mala yolŋu walal dhukarr-nhäma gatjpu'yunna bunanharawnha nhanŋu.”
20 Foi por esse motivo que pedi para ver vocês e conversarmos. Estou preso com estas correntes de ferro por causa daquele que o povo de Israel espera.
21 Ga walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu mala waŋan nhanukal Bolwal bitjarr, “Bäyŋu warray ŋanapurr dhuwal märranha djorrany' beŋurnydja Djudiyaŋurnydja lakaranhawuynydja marŋgikunhawuynydja nhokalaŋuwuy, ga yaka ŋula yol beŋuryi marrtjinya dhäwu-gänhamirr räli dhipal napurruŋgal. Yaka napurr nhuna dhuwal ŋänha yätjkurrulilnydja djämalil.
21 Então eles disseram: — Nós não recebemos nenhuma carta da Judeia a seu respeito. Também nenhum dos nossos irmãos veio de lá com qualquer notícia ou para falar mal de você.
22 Yurr ŋanapurrnydja dhuwal djäl nhokalaŋawnha dhärukku ŋänharaw, nhä nhe dhu ga ŋanapurruŋ lakaram, bili ŋunha bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur yolŋuny walal ŋuli marrtji lakaranhamirra dhäwuny' yätjkurra nhumalaŋgalaŋuwuynydja, ŋunhi nhumany ga yuwalk märr-yuwalkthirr ŋurikiyi yolŋuw yäkuw Djesuwnydja.”
22 Mas gostaríamos de ouvir você dizer o que pensa, pois sabemos que, de fato, em todos os lugares falam contra essa seita à qual você pertence.
23 Ga walu walal lakaranhamin guwatjmanaraw nhanŋu Bolwu. Ga wiripuŋuynha waluy, bala walal ŋunhi Djuw malany yolŋu mala waŋgany-manapanminan marrtjin ŋunhiliyin nhanukala Bolwala wäŋalilnydja, dharrwan mirithirra ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja. Bala ŋayi gan Bolyuny walalaŋ dhäwun lakaraŋal beŋur ŋurruyirr'yurr goḏarr'ŋur ga yan bili ga munhawuyin; yuwalkkuŋala yan ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja God-Waŋarrwuny romdja, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalyi maŋutji-dhunupamirriyaŋal ŋanyanhany Djesunhany beŋurnydja ŋunhi Mawtjitjkalnydja romŋur, ga beŋur ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirriwuy.
23 Então marcaram um dia com Paulo. Nesse dia, muitos deles foram ao lugar onde Paulo estava. Desde a manhã até a noite ele lhes anunciou e explicou a mensagem sobre o Reino de Deus . E, por meio da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , procurou convencê-los a respeito de Jesus.
24 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋanya ŋunhi dhäruk Bolnha märraŋal, bala märr-yuwalkthinan Djesuwnydja. Yurr wiripuwurrnydja yaka märr-yuwalkthinya, yaka walal ganha djälthinya ŋurikiyi dhäwuw.
24 Alguns aceitaram as suas palavras, mas outros não creram.
25 Bala ŋayi Bolnydja dhawar'maraŋalnydja dhäruk waŋan walalaŋ, ga ŋuriŋi dhärukthu ŋunhi Djuw bäpurruny barrkuwatjkuŋal märrma'lil malalil. Ga ŋunhi walal ganarrthaŋal Bolwuny wäŋa, bala walal marrtjin waŋanhaminany dhä-ŋurrkanhaminan, bili wiripuwurr ŋunhi yolŋu walal märr-yuwalkthinan ga wiripuwurrnydja bäyŋun. Ga dhuwanna ŋayi ŋunhi dhä-ḏaw'yurrnydja Bolyu lakaraŋal gam', “Yuwalk yan dhuwal yulŋuny ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal Dhuyu-Birrimbirryu lakaraŋal ŋäthil ŋurikal dhäwu-gänhamirriwal yäkuwal Yitjayawal, ga ŋunhi ŋayi lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja nhumalaŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal bitjarr gam',
25 Então todos foram embora, conversando entre si. Mas, antes que saíssem, Paulo ainda disse mais uma coisa: — O Espírito Santo tinha razão quando falou por meio do profeta Isaías aos antepassados de vocês.
26 ‘Gatjuy marrtjin, ga lakaraŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyakun gam',
26 Pois ele disse a Isaías: “Vá e diga a esta gente: Vocês ouvirão, mas não entenderão; olharão, mas não enxergarão nada.
27 Yo, nhumany dhuwal ḻiya-dhumukmirr yan warrpam',
27 Pois a mente deste povo está fechada; eles taparam os ouvidos e fecharam os olhos. Se eles não tivessem feito isso, os seus olhos poderiam ver, e os seus ouvidos poderiam ouvir; a sua mente poderia entender, e eles voltariam para mim, e eu os curaria — disse Deus.”
28 Bala ŋayi Bolnydja waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra, “Yo. Nhumany ŋunhi Djuw malany yolŋu walal gänaŋ'thurr warray dhiyakiyi God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku, yaka nhuma märranha, bala ŋayi God-Waŋarryuny djuy'yurrnydja dhuwaliyiny walŋamirrnydja dhäruk ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwun yolŋuwnydja walalaŋ. Walalnha dhu ga ŋunhi ŋämany, ga märramany dhu ga.”
28 E Paulo terminou, dizendo: — Pois fiquem sabendo que Deus mandou a mensagem de salvação para os não judeus! E eles escutarão!
29 Bala walal yan ŋuriŋiwurruyyiny Djuw bäpurruynydja yolŋuy walal ganarrthaŋala ŋanyanhany Bolnhany, yurr walal gan ŋunhi dhä-ḏälthinyaminan waŋanhaminan walalawuynydja.
29 [Depois que Paulo disse isso, os judeus foram embora, discutindo com violência.]
30 Ga ŋayiny Bolnydja gan nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur wiyinnha, märrman' dhuŋgarra-ŋurrkaŋal, ga dharrwaynha yolŋuynydja walal gan gumurr-guwatjmarnydja ŋanya marrtjinany, ga ŋayiny gan gumurr-ŋamathin yan nhäŋal walalany bukmaknha yan.
30 Durante dois anos Paulo morou ali numa casa alugada e recebia todos os que iam vê-lo.
31 Bitjarr bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja Godkalaŋawuynha yan rombuynydja, ga marŋgikuŋal ŋayi walalany gan lakaraŋal Garraynha Djesu-Christnha, dhawaṯmaraŋala nhakun ŋayi ŋanya gan ŋunhi yäkuny yindikuŋala, ga yakan ŋanya ŋula yolthuny ḏaḏawmaranha.
31 Ele anunciava o Reino de Deus e ensinava a respeito do Senhor Jesus Cristo, falando com toda a coragem e liberdade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 28, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.