Atos 18
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs VC
1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bolyu ganarrthaŋala Yathindja wäŋa, bala marrtjinan Gorinlilnha wäŋalil.
1 Depois disso, saindo de Atenas, Paulo dirigiu-se a Corinto.
2 — ausente —
2 Encontrou ali um judeu chamado Áquila, natural do Ponto, e sua mulher Priscila. Eles pouco antes haviam chegado da Itália, por Cláudio ter decretado que todos os judeus saíssem de Roma. Paulo uniu-se a eles.
3 — ausente —
3 Como exercessem o mesmo ofício, morava e trabalhava com eles. {Eram fabricantes de tendas.}
4 Ga bitjarryi bili ŋuriŋiny ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy ŋayi Bolyu gan waŋan mirithin yan walalany ŋunhili buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur; djälthin ŋayi gan ŋurikiyi Djuw malaw yolŋu'-yulŋuw ga Gurikku yolŋuw walalaŋ, walal dhu yuwalkkuman yan märr-yuwalkthirr nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja.
4 Todos os sábados ele falava na sinagoga e procurava convencer os judeus e os gregos.
5 Ga ŋunhi maṉḏa Djälatjtja* ga Dimithiny* bunanan ŋunhiliyin beŋurnydja Matjataniyaŋurnydja wäŋaŋur, bala ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwun' lakaraŋal bitjarra bili yan walu-ŋupara marŋgikuŋalnydja gan ŋunhi Djuw malanhany yolŋuny walalany ŋunhi Djesuny dhuwal yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuy yan God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy.
5 Quando Silas e Timóteo chegaram da Macedônia, Paulo dedicou-se inteiramente à pregação da palavra, dando aos judeus testemunho de que Jesus era o Messias.
6 Yurr walalnydja ŋunhiyi Djuw malany yolŋu walal yaka gan djälthin ŋurikiyi dhäwuw, ga waŋanany walal gan ŋunhi yätjkurr-lakaraŋalnydja ŋanyanhan Bolnhan, walal balaŋ bunha muka ŋanya yulŋuny. Bala ŋayipiny ŋunhi Bolnydja ḏiltjin-gurrupanmin walalaŋ, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha walalaŋgal, “Ŋunhi nhuma dhu ga nhina barrkuny God-Waŋarrwalnydja, ŋunhiyiny nhakun nhumalaŋguwuynha gämurru', yakan ŋarrakuny, bili ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋ yuwalk warray, bala nhumany ŋuli ga ŋunhi bäyŋun ŋäkuny ga märraŋuny. Dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ŋarra nhumalany dhu ganarrthaman, bala ŋarra dhu marrtjin, ga lakaramany ŋarra dhu ga ŋunhi dhäwuny ŋurukuwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuwnydja walalaŋ.”
6 Mas como esses contradissessem e o injuriassem, ele, sacudindo as vestes, disse-lhes: O vosso sangue caia sobre a vossa cabeça! Tenho as mãos inocentes. Desde agora vou para o meio dos gentios.
7 Bala yan ŋayi Bolyuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djuw malanhany yolŋuny walalany, bala ŋayi yan marrtjinan, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyin mulkuruwala yolŋuwalnydja yäkuwal Ditjiya-Djatjatjkalnha. Ŋunhiyiny gan yolŋu ḏirramu buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwun, ga wäŋany nhanŋu gan ŋurikiyi dhärran galki yan ŋunhi Djuw-malaw buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur gan dhärran.
7 Saindo dali, entrou em casa de um prosélito, chamado Tício Justo, cuja casa era contígua à sinagoga.
8 Ga ŋayiny ŋunhi Guritjpany, märr-yuwalkmirriyin Garraywuny ŋuliwitjarra ŋunhi Bolwalaŋuwurra dhäwukurr ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu gapman ŋurikiyi Djuw malaw buku-ḻuŋ'thunamirriw buṉbuw. Ga walal ŋunhi gurruṯumirrnydja mala nhanŋu ga dharrwa wiripuwurr yolŋu walal ŋunhiliyi Gorinŋur wäŋaŋur ŋäkul gan Bolnha dhäwupuy lakaranhawuy, bala walal gan yan dhunupan märr-yuwalkthinan, ga dhunupan walal gan ŋunhi ḻiya-ḻupthurra yulŋuny.
8 Entretanto Crispo, o chefe da sinagoga, acreditou no Senhor com todos os da sua casa. Sabendo disso, muitos dos coríntios, ouvintes de Paulo, acreditaram e foram batizados.
9 Waŋganydhuny munhay ŋayi Bolyu nhäŋal yolŋunhan wuŋuḻin', ŋayi gan dhärran, yurr Garray ŋayipi ŋunhi yulŋuny, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Way Bol. Yaka barrari ŋula yolkuny yolŋuw. Biyak bili gi baḏak yan lakaraŋuny, ga yaka ḏaḏawyurrnydja gandarrŋurnydja.
9 Numa noite, o Senhor disse a Paulo em visão: Não temas! Fala e não te cales.
10 Bili ŋarrapiny dhuwaliyin nhokal galki yan. Yaka nhuna dhu ŋula yolthuny wutthundja, ga bäyŋu nhe dhu burakirr, bili dhiyaliyiny wäŋaŋur dharrwa ga nhina ŋarraku yolŋu walal.” Bitjarrnha ŋayi gan Garrayyu waŋanany ganydjarr-gurruparnydja ŋanya Bolnhany.
10 Porque eu estou contigo. Ninguém se aproximará de ti para te fazer mal, pois tenho um numeroso povo nesta cidade.
11 Bala ŋayi Bolnydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur gan nhinan wiyinnha, waŋgany dhuŋgarra ga bulu ḻurrkun' ŋaḻindi. Ga bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋ marŋgikuŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk.
11 Paulo deteve-se ali um ano e seis meses, ensinando a eles a palavra de Deus.
12 Ga balanyamirriyyin ŋunhi, ŋayin ŋunhi Galiyawnha buŋgawany ŋurikiyiny wäŋaw Yäkiyawnydja. Ga walalnydja gan ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋgany-manapanminan ḻuŋ'maranhaminan, bala walal ŋayathaŋala ŋanyanhany Bolnhany, bala gäŋala balayin ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal dhä-birrka'yunarawnha.
12 Sendo Galião procônsul da Acaia, levantaram-se os judeus de comum acordo contra Paulo e levaram-no ao tribunal e disseram:
13 Bala walal gan lakaraŋalnydja nhanukal bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu yolŋu mirithirr yätjkurr, dharrwanhan ŋayi ga dhuwal bilmaramany yolŋunhany walalany buku-ŋal'yunaraw God-Waŋarrwun, ŋunhi yakan manymak nhakun limurruŋgalnydja romŋur.”
13 Este homem persuade os ouvintes a {adotar} um culto contrário à lei.
14 Ŋayi balaŋ ŋunhi waŋanha muka Bolnydja, yurr ŋayin ŋunhiyin ŋurruḏawalaŋun yäku Galiyawnydja waŋan ŋurikiwurruŋgalnydja Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarrnha, “Ŋuli balaŋ ŋayi dhiyaŋiyi yolŋuy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, ga bakmaranhany ŋayi balaŋ ŋunhi Rawumbuynydja rom, ŋarrany balaŋ ŋunhi buthuru-bitjuna muka nhumalaŋ, ŋänha nhumalany dhäruktja.
14 Paulo ia falar, mas Galião disse aos judeus: Se fosse, na realidade, uma injustiça ou verdadeiro crime, seria razoável que vos atendesse.
15 Yurr nhumany ga dhuwal dhä-ḏälthinyamirrnydja waŋanhamirr nhumalaŋgiyingalnha yan nhuma romŋur mala; yänan nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja dhärukŋura mala ga yäkuŋura ŋula nhäŋura malaŋuŋur. Gatjuy, nhumapin dhu ḏaḏawmaranhamirr dhipuŋuryiny mala mariŋur, ŋarrany dhu ga yakan dhuwaliyi mala nhumalaŋ ŋupan mala-djarr'yun.”
15 Mas se são questões de doutrina, de nomes e da vossa lei, isso é lá convosco. Não quero ser juiz dessas coisas.
16 Bala ŋayi yan dhawaṯmaraŋalnha walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurra beŋuryiny ŋunhi wäŋaŋur.
16 E mandou-o sair do tribunal.
17 Ga dhäŋur beŋuryiny walal ŋayathaŋala ŋunhin ŋurruḏawalaŋunhany yolŋuny yäkuny Djutjthanitjnhan,* bala walal ŋanya gan bartjunmaraŋala, ŋunhala ŋunhi warraŋulnha galki ŋunhi buṉbu gan dhärran waŋanhaminyawuy. Yurr ŋayiny ŋunhiyiny Galiyawnydja yäku yolŋu bäyŋun ŋula waŋanha gulmaranhany walalany beŋuryi ŋunhi mariŋur.
17 Então todos pegaram em Sóstenes, chefe da sinagoga, e o espancaram diante do tribunal, sem que Galião fizesse caso algum disso.
18 Yo, ŋunhi ŋayi gan Bolnydja wiyinnha nhinan ŋunhiliny wäŋaŋur Gorindja ŋurikiwurruŋgalnha Garraywalaŋumirriwalnha yolŋuwal walalaŋgal, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Bala ŋayi marrtjinany marthaŋayyun balayi roŋiyin Djiriyalil* makarrlil wäŋalil, ga malthurrnydja nhanŋu ŋunhi yolŋuny maṉḏa Buritjilan* ga Guwilan*. Yurrnha ŋayi ŋunhiyiny ganarrthaŋal wäŋa Djin'kiriyany, ŋayi ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny ŋunhiliyiny wäŋaŋur wäwun'-nhirrpanmin ŋanyapinya ŋayi God-Waŋarrwal, bala yan ŋayi ḻiyany wiriny'tjunminan ŋanyapinyany ŋayi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi milkunhaminan ŋunhiyin wäwun'-nhirrpanminyawuynha.
18 Paulo permaneceu ali {em Corinto} ainda algum tempo. Depois se despediu dos irmãos e navegou para a Síria e com ele Priscila e Áquila. Antes, porém, cortara o cabelo em Cêncris, porque terminara um voto.
19 — ausente —
19 Chegaram a Éfeso, onde os deixou. Ele entrou na sinagoga e entretinha-se com os judeus.
20 — ausente —
20 Pediram-lhe estes que ficasse com eles ali por mais tempo, mas ele não quis.
21 — ausente —
21 Ao despedir-se, disse: Voltarei a vós, se Deus quiser. E partiu de Éfeso.
22 Yo, ŋayiny ŋunhi Bolnydja wiyinnha gan marrtjin, yan bili ga bunan ŋayi Djitjariyan wäŋaŋur yäkuŋur. Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan Djurutjalamlila, bala walal gan märr-ŋamathinyaminan walalaŋguwuy walal Bol ga ŋunhiwurr yolŋu walal Garraywalaŋumirr wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi mala. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin roŋiyindhi Yandiyuklila wäŋalil.
22 Viajou até Cesaréia, subiu {a Jerusalém} e saudou a comunidade e logo em seguida desceu a Antioquia.
23 Ga ŋunhili Yandiyuktja wäŋaŋur ŋayi walalaŋgal nhinan märr-gurriri, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Ga buluny ŋayi gan marrtjin ŋuliwitjarra makarrkurr wäŋakurr yäkukurr Galatjiyakurra* ga Buritjiyakurra; marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ḻiw'maraŋala, marrparaŋguŋala marrtjin walalany ga, ganydjarr-gurrupara, ŋunhiwurrunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany.
23 Aí se demorou apenas por algum tempo, partiu de novo e atravessou sucessivamente as regiões da Galácia e da Frígia, fortalecendo todos os discípulos.
24 Yo, waŋgany yolŋu marrtjin bala Yipatjatjlil* wäŋalil, yurr ŋayi ŋunhi Djuw yolŋuny, yäku Yapulitj,* ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy wäŋapuy, ga dhuwaliyi ŋunhi yolŋu marŋgi mirithirr God-Waŋarrwalaŋaw dhärukku, ga waŋanany ŋayi gan lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja dhäruktja dhunupa yan.
24 Entrementes, um judeu chamado Apolo, natural de Alexandria, homem eloqüente e muito versado nas Escrituras, chegou a Éfeso.
25 Yo, ŋayi gan ŋunhiyi marŋgithinany ŋäthil yan ŋurruŋu Garraywalaŋaw yan romguny, bala ŋayi gan mirithinan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja dhunupan yan Djesuwalaŋuwuynha dhäwuny'. Yurr yaka ŋayi ŋunhi bukmakkuny marŋgi; marŋginy ŋayi ŋunhi dhäwuwny'tja ŋuriki yan bili ŋunhi Djondhu gan ḻiya-ḻupmaraŋal yolŋuny walalany, ŋäthilmirriyaŋal walalany ŋuriki ŋunhi ŋayi dhu Djesu buna.
25 Era instruído no caminho do Senhor, falava com fervor de espírito e ensinava com precisão a respeito de Jesus, embora conhecesse somente o batismo de João.
26 Yo, dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu Yapulitjtja yäku bunan ŋunhiliyi Yipatjatjtja wäŋaŋur, bala ŋayi gan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja ŋunhala ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirriŋura buṉbuŋurnydja. Ga maṉḏany ŋunhi Buritjilaynydja* ga Guwilaynydja ŋäkul ŋanya ŋunhiwiliyi, bala yan maṉḏa gaḏaymara ŋanya Yapulitjnhany maṉḏaŋgiyingala wäŋalil, ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi dhuwurr-lakaraŋalnydja God-Waŋarrwalaŋawuynydja rombuy, bukmak yan maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukal.
26 Começou, pois, a falar na sinagoga com desassombro. Como Priscila e Áquila o ouvissem, levaram-no consigo, e expuseram-lhe mais profundamente o caminho do Senhor.
27 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi marŋgithinany ŋunhiyi yolŋuny, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin Yäkiyalila wäŋalil,” bitjarr. Ga walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi Yipatjatjpuyyuny mala gan guŋga'yurra ŋanya ŋayaŋu-rur'maraŋala, bala walal marrtjin wukirrin djorran' ŋurikiwurruŋgun Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ ŋunhawalnydja Yäkiyalilnydja wäŋalil, wukirriny walal ŋunhi djorrany' bitjarr, “Gumurr-ŋamathi walal nhanŋu dhiyakiyi yolŋuw Yapulitjkuny.” Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan, ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋayi ŋunhi yuwalkkuŋalnha yan guŋga'yurrnydja wäŋa-ŋunhiŋuwuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walalnydja ŋäthil yan märr-yuwalkmirriyin Garraywu bili ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwalnha märr-ŋamathinyaray.
27 Como ele quisesse ir à Acaia, os irmãos animaram-no e escreveram aos discípulos que o recebessem bem. A sua presença {em Corinto} foi, pela graça de Deus, de muito proveito para os que haviam crido,
28 Yo, waŋanany ŋayi gan ŋunhi Yapulitjtja ŋurikiwurruŋgalyiny Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal dhärukthuny ganydjarrmirriynha ga dhunupaynha, beŋura yanan ŋunhi dhuyuŋura djorra'ŋurnydja; lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dhawaṯmaraŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ. Yurr ŋuriŋiwurruyyiny Djuw malaynydja yolŋuy walal bäyŋun ŋula waŋgany dhäruk maḻŋ'maranha buku-roŋanmaranharawnydja nhanŋuny.
28 pois com grande veemência refutava publicamente os judeus, provando, pelas Escrituras, que Jesus era o Messias.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.