Atos 18
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVI
1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bolyu ganarrthaŋala Yathindja wäŋa, bala marrtjinan Gorinlilnha wäŋalil.
1 Depois disso Paulo saiu de Atenas e foi para Corinto.
2 — ausente —
2 Ali, encontrou um judeu chamado Áqüila, natural do Ponto, que havia chegado recentemente da Itália com Priscila, sua mulher, pois Cláudio havia ordenado que todos os judeus saíssem de Roma. Paulo foi vê-los
3 — ausente —
3 e, uma vez que tinham a mesma profissão, ficou morando e trabalhando com eles, pois eram fabricantes de tendas.
4 Ga bitjarryi bili ŋuriŋiny ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy ŋayi Bolyu gan waŋan mirithin yan walalany ŋunhili buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur; djälthin ŋayi gan ŋurikiyi Djuw malaw yolŋu'-yulŋuw ga Gurikku yolŋuw walalaŋ, walal dhu yuwalkkuman yan märr-yuwalkthirr nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja.
4 Todos os sábados ele debatia na sinagoga, e convencia judeus e gregos.
5 Ga ŋunhi maṉḏa Djälatjtja* ga Dimithiny* bunanan ŋunhiliyin beŋurnydja Matjataniyaŋurnydja wäŋaŋur, bala ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwun' lakaraŋal bitjarra bili yan walu-ŋupara marŋgikuŋalnydja gan ŋunhi Djuw malanhany yolŋuny walalany ŋunhi Djesuny dhuwal yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuy yan God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy.
5 Depois que Silas e Timóteo chegaram da Macedônia, Paulo se dedicou exclusivamente à pregação, testemunhando aos judeus que Jesus era o Cristo.
6 Yurr walalnydja ŋunhiyi Djuw malany yolŋu walal yaka gan djälthin ŋurikiyi dhäwuw, ga waŋanany walal gan ŋunhi yätjkurr-lakaraŋalnydja ŋanyanhan Bolnhan, walal balaŋ bunha muka ŋanya yulŋuny. Bala ŋayipiny ŋunhi Bolnydja ḏiltjin-gurrupanmin walalaŋ, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha walalaŋgal, “Ŋunhi nhuma dhu ga nhina barrkuny God-Waŋarrwalnydja, ŋunhiyiny nhakun nhumalaŋguwuynha gämurru', yakan ŋarrakuny, bili ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋ yuwalk warray, bala nhumany ŋuli ga ŋunhi bäyŋun ŋäkuny ga märraŋuny. Dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ŋarra nhumalany dhu ganarrthaman, bala ŋarra dhu marrtjin, ga lakaramany ŋarra dhu ga ŋunhi dhäwuny ŋurukuwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuwnydja walalaŋ.”
6 Opondo-se eles e lançando maldições, Paulo sacudiu a roupa e lhes disse: "Caia sobre a cabeça de vocês o seu próprio sangue! Estou livre da minha responsabilidade. De agora em diante irei para os gentios".
7 Bala yan ŋayi Bolyuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djuw malanhany yolŋuny walalany, bala ŋayi yan marrtjinan, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyin mulkuruwala yolŋuwalnydja yäkuwal Ditjiya-Djatjatjkalnha. Ŋunhiyiny gan yolŋu ḏirramu buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwun, ga wäŋany nhanŋu gan ŋurikiyi dhärran galki yan ŋunhi Djuw-malaw buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur gan dhärran.
7 Então Paulo saiu da sinagoga e foi para a casa de Tício Justo, que era temente a Deus e que morava ao lado da sinagoga.
8 Ga ŋayiny ŋunhi Guritjpany, märr-yuwalkmirriyin Garraywuny ŋuliwitjarra ŋunhi Bolwalaŋuwurra dhäwukurr ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu gapman ŋurikiyi Djuw malaw buku-ḻuŋ'thunamirriw buṉbuw. Ga walal ŋunhi gurruṯumirrnydja mala nhanŋu ga dharrwa wiripuwurr yolŋu walal ŋunhiliyi Gorinŋur wäŋaŋur ŋäkul gan Bolnha dhäwupuy lakaranhawuy, bala walal gan yan dhunupan märr-yuwalkthinan, ga dhunupan walal gan ŋunhi ḻiya-ḻupthurra yulŋuny.
8 Crispo, chefe da sinagoga, creu no Senhor, ele e toda a sua casa; e dos coríntios que o ouviam, muitos criam e eram batizados.
9 Waŋganydhuny munhay ŋayi Bolyu nhäŋal yolŋunhan wuŋuḻin', ŋayi gan dhärran, yurr Garray ŋayipi ŋunhi yulŋuny, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Way Bol. Yaka barrari ŋula yolkuny yolŋuw. Biyak bili gi baḏak yan lakaraŋuny, ga yaka ḏaḏawyurrnydja gandarrŋurnydja.
9 Certa noite o Senhor falou a Paulo em visão: "Não tenha medo, continue falando e não fique calado,
10 Bili ŋarrapiny dhuwaliyin nhokal galki yan. Yaka nhuna dhu ŋula yolthuny wutthundja, ga bäyŋu nhe dhu burakirr, bili dhiyaliyiny wäŋaŋur dharrwa ga nhina ŋarraku yolŋu walal.” Bitjarrnha ŋayi gan Garrayyu waŋanany ganydjarr-gurruparnydja ŋanya Bolnhany.
10 pois estou com você, e ninguém vai lhe fazer mal ou feri-lo, porque tenho muita gente nesta cidade".
11 Bala ŋayi Bolnydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur gan nhinan wiyinnha, waŋgany dhuŋgarra ga bulu ḻurrkun' ŋaḻindi. Ga bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋ marŋgikuŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk.
11 Assim, Paulo ficou ali durante um ano e meio, ensinando-lhes a palavra de Deus.
12 Ga balanyamirriyyin ŋunhi, ŋayin ŋunhi Galiyawnha buŋgawany ŋurikiyiny wäŋaw Yäkiyawnydja. Ga walalnydja gan ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋgany-manapanminan ḻuŋ'maranhaminan, bala walal ŋayathaŋala ŋanyanhany Bolnhany, bala gäŋala balayin ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal dhä-birrka'yunarawnha.
12 Sendo Gálio procônsul da Acaia, os judeus fizeram em conjunto um levante contra Paulo e o levaram ao tribunal, fazendo a seguinte acusação:
13 Bala walal gan lakaraŋalnydja nhanukal bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu yolŋu mirithirr yätjkurr, dharrwanhan ŋayi ga dhuwal bilmaramany yolŋunhany walalany buku-ŋal'yunaraw God-Waŋarrwun, ŋunhi yakan manymak nhakun limurruŋgalnydja romŋur.”
13 "Este homem está persuadindo o povo a adorar a Deus de maneira contrária à lei".
14 Ŋayi balaŋ ŋunhi waŋanha muka Bolnydja, yurr ŋayin ŋunhiyin ŋurruḏawalaŋun yäku Galiyawnydja waŋan ŋurikiwurruŋgalnydja Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarrnha, “Ŋuli balaŋ ŋayi dhiyaŋiyi yolŋuy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, ga bakmaranhany ŋayi balaŋ ŋunhi Rawumbuynydja rom, ŋarrany balaŋ ŋunhi buthuru-bitjuna muka nhumalaŋ, ŋänha nhumalany dhäruktja.
14 Quando Paulo ia começar a falar, Gálio disse aos judeus: "Se vocês, judeus, estivessem apresentando queixa de algum delito ou crime grave, seria razoável que eu os ouvisse.
15 Yurr nhumany ga dhuwal dhä-ḏälthinyamirrnydja waŋanhamirr nhumalaŋgiyingalnha yan nhuma romŋur mala; yänan nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja dhärukŋura mala ga yäkuŋura ŋula nhäŋura malaŋuŋur. Gatjuy, nhumapin dhu ḏaḏawmaranhamirr dhipuŋuryiny mala mariŋur, ŋarrany dhu ga yakan dhuwaliyi mala nhumalaŋ ŋupan mala-djarr'yun.”
15 Mas, visto que se trata de uma questão de palavras e nomes de sua própria lei, resolvam o problema vocês mesmos. Não serei juiz dessas coisas".
16 Bala ŋayi yan dhawaṯmaraŋalnha walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurra beŋuryiny ŋunhi wäŋaŋur.
16 E mandou expulsá-los do tribunal.
17 Ga dhäŋur beŋuryiny walal ŋayathaŋala ŋunhin ŋurruḏawalaŋunhany yolŋuny yäkuny Djutjthanitjnhan,* bala walal ŋanya gan bartjunmaraŋala, ŋunhala ŋunhi warraŋulnha galki ŋunhi buṉbu gan dhärran waŋanhaminyawuy. Yurr ŋayiny ŋunhiyiny Galiyawnydja yäku yolŋu bäyŋun ŋula waŋanha gulmaranhany walalany beŋuryi ŋunhi mariŋur.
17 Então todos se voltaram contra Sóstenes, o chefe da sinagoga, e o espancaram diante do tribunal. Mas Gálio não demonstrava nenhuma preocupação com isso.
18 Yo, ŋunhi ŋayi gan Bolnydja wiyinnha nhinan ŋunhiliny wäŋaŋur Gorindja ŋurikiwurruŋgalnha Garraywalaŋumirriwalnha yolŋuwal walalaŋgal, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Bala ŋayi marrtjinany marthaŋayyun balayi roŋiyin Djiriyalil* makarrlil wäŋalil, ga malthurrnydja nhanŋu ŋunhi yolŋuny maṉḏa Buritjilan* ga Guwilan*. Yurrnha ŋayi ŋunhiyiny ganarrthaŋal wäŋa Djin'kiriyany, ŋayi ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny ŋunhiliyiny wäŋaŋur wäwun'-nhirrpanmin ŋanyapinya ŋayi God-Waŋarrwal, bala yan ŋayi ḻiyany wiriny'tjunminan ŋanyapinyany ŋayi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi milkunhaminan ŋunhiyin wäwun'-nhirrpanminyawuynha.
18 Paulo permaneceu em Corinto por algum tempo. Depois despediu-se dos irmãos e navegou para a Síria, acompanhado de Priscila e Áqüila. Antes de embarcar, rapou a cabeça em Cencréia, devido a um voto que havia feito.
19 — ausente —
19 Chegaram a Éfeso, onde Paulo deixou Priscila e Áqüila. Ele, porém, entrando na sinagoga, começou a debater com os judeus.
20 — ausente —
20 Pedindo eles que ficasse mais tempo, não cedeu.
21 — ausente —
21 Mas, ao partir, prometeu: "Voltarei, se for da vontade de Deus". Então, embarcando, partiu de Éfeso.
22 Yo, ŋayiny ŋunhi Bolnydja wiyinnha gan marrtjin, yan bili ga bunan ŋayi Djitjariyan wäŋaŋur yäkuŋur. Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan Djurutjalamlila, bala walal gan märr-ŋamathinyaminan walalaŋguwuy walal Bol ga ŋunhiwurr yolŋu walal Garraywalaŋumirr wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi mala. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin roŋiyindhi Yandiyuklila wäŋalil.
22 Ao chegar a Cesaréia, subiu até a igreja para saudá-la, e depois desceu para Antioquia.
23 Ga ŋunhili Yandiyuktja wäŋaŋur ŋayi walalaŋgal nhinan märr-gurriri, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Ga buluny ŋayi gan marrtjin ŋuliwitjarra makarrkurr wäŋakurr yäkukurr Galatjiyakurra* ga Buritjiyakurra; marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ḻiw'maraŋala, marrparaŋguŋala marrtjin walalany ga, ganydjarr-gurrupara, ŋunhiwurrunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany.
23 Depois de passar algum tempo em Antioquia, Paulo partiu dali e viajou por toda a região da Galácia e da Frígia, fortalecendo todos os discípulos.
24 Yo, waŋgany yolŋu marrtjin bala Yipatjatjlil* wäŋalil, yurr ŋayi ŋunhi Djuw yolŋuny, yäku Yapulitj,* ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy wäŋapuy, ga dhuwaliyi ŋunhi yolŋu marŋgi mirithirr God-Waŋarrwalaŋaw dhärukku, ga waŋanany ŋayi gan lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja dhäruktja dhunupa yan.
24 Enquanto isso, um judeu chamado Apolo, natural de Alexandria, chegou a Éfeso. Ele era homem culto e tinha grande conhecimento das Escrituras.
25 Yo, ŋayi gan ŋunhiyi marŋgithinany ŋäthil yan ŋurruŋu Garraywalaŋaw yan romguny, bala ŋayi gan mirithinan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja dhunupan yan Djesuwalaŋuwuynha dhäwuny'. Yurr yaka ŋayi ŋunhi bukmakkuny marŋgi; marŋginy ŋayi ŋunhi dhäwuwny'tja ŋuriki yan bili ŋunhi Djondhu gan ḻiya-ḻupmaraŋal yolŋuny walalany, ŋäthilmirriyaŋal walalany ŋuriki ŋunhi ŋayi dhu Djesu buna.
25 Fora instruído no caminho do Senhor e com grande fervor falava e ensinava com exatidão acerca de Jesus, embora conhecesse apenas o batismo de João.
26 Yo, dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu Yapulitjtja yäku bunan ŋunhiliyi Yipatjatjtja wäŋaŋur, bala ŋayi gan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja ŋunhala ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirriŋura buṉbuŋurnydja. Ga maṉḏany ŋunhi Buritjilaynydja* ga Guwilaynydja ŋäkul ŋanya ŋunhiwiliyi, bala yan maṉḏa gaḏaymara ŋanya Yapulitjnhany maṉḏaŋgiyingala wäŋalil, ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi dhuwurr-lakaraŋalnydja God-Waŋarrwalaŋawuynydja rombuy, bukmak yan maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukal.
26 Logo começou a falar corajosamente na sinagoga. Quando Priscila e Áqüila o ouviram, convidaram-no para ir à sua casa e lhe explicaram com mais exatidão o caminho de Deus.
27 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi marŋgithinany ŋunhiyi yolŋuny, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin Yäkiyalila wäŋalil,” bitjarr. Ga walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi Yipatjatjpuyyuny mala gan guŋga'yurra ŋanya ŋayaŋu-rur'maraŋala, bala walal marrtjin wukirrin djorran' ŋurikiwurruŋgun Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ ŋunhawalnydja Yäkiyalilnydja wäŋalil, wukirriny walal ŋunhi djorrany' bitjarr, “Gumurr-ŋamathi walal nhanŋu dhiyakiyi yolŋuw Yapulitjkuny.” Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan, ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋayi ŋunhi yuwalkkuŋalnha yan guŋga'yurrnydja wäŋa-ŋunhiŋuwuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walalnydja ŋäthil yan märr-yuwalkmirriyin Garraywu bili ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwalnha märr-ŋamathinyaray.
27 Querendo ele ir para a Acaia, os irmãos o encorajaram e escreveram aos discípulos que o recebessem. Ao chegar, ele auxiliou muito os que pela graça haviam crido,
28 Yo, waŋanany ŋayi gan ŋunhi Yapulitjtja ŋurikiwurruŋgalyiny Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal dhärukthuny ganydjarrmirriynha ga dhunupaynha, beŋura yanan ŋunhi dhuyuŋura djorra'ŋurnydja; lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dhawaṯmaraŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ. Yurr ŋuriŋiwurruyyiny Djuw malaynydja yolŋuy walal bäyŋun ŋula waŋgany dhäruk maḻŋ'maranha buku-roŋanmaranharawnydja nhanŋuny.
28 pois refutava vigorosamente os judeus em debate público, provando pelas Escrituras que Jesus é o Cristo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.