Gênesis 24
dhn (DHN) vs ARA
1 अब्राहम हीमी डावो हुय गयो होतो आरु ओकी ओमोर घोनी होती आरु योहोवा न आखी वातो मा ओको बोरकोत आपलो हुतो।
1 Era Abraão já idoso, bem avançado em anos; e o Senhor em tudo o havia abençoado.
2 अब्राहम न आपसा हेना दास सी, जो ओका घोर मा पुरनिया आरु ओकी आखी जायदाद पोर होक होतो, कयो, “आपसु हात मारा जांघ क निचो मेल;
2 Disse Abraão ao seu mais antigo servo da casa, que governava tudo o que possuía: Põe a mão por baixo da minha coxa,
3 आरु मार सी आकाश आरु कोळी क परमेश्वर योहोवा क इना वारा मा शपथ खा की तु मारा पुर्या क लिय कनानियो क पुरायटा मा सी, जिन्दरे विच मा रोवे, कुदाक नी लावसे।
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que não tomarás esposa para meu filho das filhas dos cananeus, entre os quais habito;
4 बाखुन तु मारा देश मा मारात कुटुम्ब क पास जाईन माता पुर्या इसहाक क लिय एक लाड़ी ली आवीस।”
4 mas irás à minha parentela e daí tomarás esposa para Isaque, meu filho.
5 दास न हेनासी कयो, “काहमाईन हुयी बाई इना देश मा मारा सात नि आवने हिण्डे; ती काय मेसे तारा पुर्य क हेना देश मा जां सी तु आयो छे ली जानो पोड़से?”
5 Disse-lhe o servo: Talvez não queira a mulher seguir-me para esta terra; nesse caso, levarei teu filho à terra donde saíste?
6 अब्राहम न हेना सी कयो, “चोकचोयु रोह, मारा पुर्या क होयां कदी नी ली जाजी।
6 Respondeu-lhe Abraão: Cautela! Não faças voltar para lá meu filho.
7 सोरोग क परमेश्वर योहोवा, जु मेसे मारा बाबा क घोर सी आरु मारु जोन्मोन–जागु गोथू ली आवीन मार सी शपथ खादो आरु कयो कि हांव एना देश तारा ओवलियाद क आपीस, हुयोत आपसा दुत तारे ओगोळ मुकेलसे कि तु मारा पुर्या क लिय जां सी एक बायोर ली आवे।
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha terra natal, e que me falou, e jurou, dizendo: À tua descendência darei esta terra, ele enviará o seu anjo, que te há de preceder, e tomarás de lá esposa para meu filho.
8 बाखुन काहमाईन हुयी बायर तारे साते आवने नी चाहे तित्यार तु इनी शपथ सी छूट जाईस; बाखुन मारा पुर्या क होयां झुनी लिजाय।”
8 Caso a mulher não queira seguir-te, ficarás desobrigado do teu juramento; entretanto, não levarás para lá meu filho.
9 ती हेरो दास न आपना स्वामी अब्राहम क जांघ क नेचो आपसो हात मेलीन हेनासी इन वाराम शपथ खादो।
9 Com isso, pôs o servo a mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 ती हुयो दास स्वामी क उटड़ा मा सी दस उटड़ा नेवाड़ीन, ओका सब वारु–वारु पदार्थ मा सी काहाई काहाईन लिन चाल्यु आरु मेसोपोटामिया देश मा नाहो क नाहोर क पास पुग्यो।
10 Tomou o servo dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo de todos os bens dele, levantou-se e partiu, rumo da Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 हुयो उटड़ा क नगर सी खोयड़े एक कुवा क पास बठाड़ीयो। हुयो सान्तोन टेम हुतो, जेने टेमे बायरा पानी भोरने क लिय नीकोळे।
11 Fora da cidade, fez ajoelhar os camelos junto a um poço de água, à tarde, hora em que as moças saem a tirar água.
12 हुयो कोहने लाग्यु, “हे मारा स्वामी अब्राहम क परमेश्वर योहोवा, आज मारा काम क वारु कोर, आरु मारा स्वामी अब्राहम पोर गीन कोर।
12 E disse consigo: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, rogo-te que me acudas hoje e uses de bondade para com o meu senhor Abraão!
13 देख, हांव जळ क इना कुवा क पास उबो छे; आरु गाववाळा क पुरायटा पानी भोरने क लिय नीकोळीन आय रोया:
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água;
14 ओतरान कोरिन ओसो होयने दे कि जेनि पुराय सी हांव कोहो, ‘तारु वोटळु मारे भिनी नेड़ो कोर कि हांव पानी पियो,’ आरु हुयी कोहे, ‘ले, पी ले, पोछोळ हांव तारा उटड़ा क वी पावीस,’ : यो तोसोत होये जो तु आपसा दास इसहाक लिय राखलो होय; इन रीते हांव जान लिस कि रु मारा स्वामी पोर गीन कोरलु छे।”
14 dá-me, pois, que a moça a quem eu disser: inclina o cântaro para que eu beba; e ela me responder: Bebe, e darei ainda de beber aos teus camelos, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que usaste de bondade para com o meu senhor.
15 आरु ओसो होयो कि जोत्यार हुयो विनता करतोत् हुतो कि रिबका, जी अब्राहम क भाई नाहोर क पोयदा होयली मिल्का क पुर्य बतुएल क पुराय होती, हुयी खांदा पोर वोटवो लीन आवी।
15 Considerava ele ainda, quando saiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro ao ombro.
16 रीबिका घण घाटळी आरु छल्लि हुती, आरु कुदा मानुसक मुय नी देखी हुती। हुयी कुवा मा झोर क पास उतोर गोय, आरु आपसो वोटवो भोरीन ओळी उपोर आवी।
16 A moça era mui formosa de aparência, virgem, a quem nenhum homem havia possuído; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 ती होयो दास हिनी से मिळने कोरीन दोवड़्यो, आरु कयो, “आपसा वोटळा मासी थुड़ोक पानी मेसे पाय दे।”
17 Então, o servo saiu-lhe ao encontro e disse: Dá-me de beber um pouco da água do teu cântaro.
18 हुयी कोहि, “हे मारा पोरबु, पी ले,” आरु हुयी तावनी सी वोटवो उतारीन हात हाते ओको पाय देदी।
18 Ela respondeu: Bebe, meu senhor. E, prontamente, baixando o cântaro para a mão, lhe deu de beber.
19 जोत्यार हुयी ओको पाय देदी, ती कयी, “हांव मारा उटड़ा क लिय वी ती लोगुन पानी भोर भोरीन लियावीस, जोत्यार लोगुन चे पानी नी पिदा।”
19 Acabando ela de dar a beber, disse: Tirarei água também para os teus camelos, até que todos bebam.
20 ती हुयी तोत्यारुत आपसा वोटळाम क पानी होदा मा उथलावीन ओळी कुवा पोर भोरने क दौवड़ीन गोय, आरु ओका सब उटड़ा क लिय पानी भोर देदी।
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; tirou-a e deu-a a todos os camelos.
21 हुयु मानुस हेरे भीनी हुग हुगु घबरायने क सात ताकतो रोईन विचार कोरतो हुतो कि योहोवा मारी यात्रा सफल कोर्यो की नी।
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se teria o Senhor levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 जोत्यार उटड़ा पी लेदा, ती हुयु मानुसन आदला तुलान सोना क एक नोथ निकाळीन ओको आप्यो, आरु दस तुला क काळ्या हातो मा पेराय देदो;
22 Tendo os camelos acabado de beber, tomou o homem um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 आरु पुछ्यो, “तु कुनीन पुराय छे, यो मेसेक कोव। काय तारा बाबान घोर मा आमरे रोहने क लिय जागु छे?”
23 e lhe perguntou: De quem és filha? Peço-te que me digas. Haverá em casa de teu pai lugar em que eu fique, e a comitiva?
24 जोपाप आपी, “हांव ते नाहोर क जन्माए मिल्का क पुर्य बतुएल क पुराय छे।”
24 Ela respondeu: Sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu à luz a Naor.
25 आरु हुयी हेनासी कोहि, “आमरे यां पुआल आरु चारो बेस छे, आरु रोहने क लिय जागो वी छे।”
25 E acrescentou: Temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 ती हुयु मानुसन मुनको झुकावीन योहोवा क वांदीन कयो,
26 Então, se inclinou o homem e adorou ao Senhor .
27 “सोयाव्वु छे मारु स्वामी अब्राहम क परमेश्वर योहोवा, जु आपसी गीन आरु छाचाय क मारा स्वामी पोर सी छेटो नी कोर्यो; योहोवा न मेसे वारु वाट पोर चालाड़ीन मारा स्वामी क भाई बोन्या क घोर पोर पुगाड़ देदलु छे।”
27 E disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua benignidade e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, estando no caminho, o Senhor me guiou à casa dos parentes de meu senhor.
28 ती होयी पुराय दौवड़ीन आपसी आईश् क घोर मा यी आखी कोवीन सोमवाड़ी।
28 E a moça correu e contou aos da casa de sua mãe todas essas coisas.
29 ती लाबान जो रिबका क भाई हुतो, खोयड़े कुवा क पास हेना मानुसक पास दोड़ीन गयो।
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão; este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 आरु ओसो हुयो कि जोत्यार हुयो ओका नथ आरु आपसी बहनीश् रिबका क हात मा हुये कंगन वी देख्यो, आरु ओकी यी वात वी सोमयो कि हुयो मानुस मार सी ओसी वात कोर्यो; ती हुयो हेना मानुसक पास गयो; आरु काय देख्यो की हुयो कुवा क धोड़े उटड़ा क पास उबो छे।
30 Pois, quando viu o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã, tendo ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: Assim me falou o homem, foi Labão ter com ele, o qual estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 हुयो कयो, “हे योहोवान चां सी सोयाव्वु मानुष, धोड़्ये आव। तु काहा खोयड़े उबु छे? हांव घोर काजे, आरु उटड़ा क लिय वी जागो तियार कोरलो छे।”
31 E lhe disse: Entra, bendito do Senhor , por que estás aí fora? Pois já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 इना पोर हुयो मानुस घोरमा गोयो; आरु लाबान न उटड़ा क काठीया उगाड़िन हेनुक पुआल आरु चारो आप्यो, आरु ओकोक आरु ओका साती क पाय धुवने क पानी आप्यो।
32 Então, fez entrar o homem; descarregaram-lhe os camelos e lhes deram forragem e pasto; deu-se-lhe água para lavar os pés e também aos homens que estavam com ele.
33 ती अब्राहम क दास क ओगोळ जलपान क लिय काहीन मेल देदा; बाखुन हुयो कयो, “हांव जोत्यार लोगुन आपसो प्रयोजन नि कोय दोम, ती लोगुन काय नी खाईस्।” लाबान न कयो, “कय दे।”
33 Diante dele puseram comida; porém ele disse: Não comerei enquanto não expuser o propósito a que venho. Labão respondeu-lhe: Dize.
34 ती हुयो कोयो, “हांव ते अब्राहम क दास छे।
34 Então, disse: Sou servo de Abraão.
35 योहोवा न मारा स्वामी क मोटी बोरकोत आपलो छे, ओतरान कोरिन हुयो मोटो मानुस होय गोयो छे; आरु हुयो ओका गाडरा–बुकड़ा, गाय बुईल, सोनो रिपिया, दास दासीया, उटड़ा आरु गोदड़ा छे।
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, e ele se tornou grande; deu-lhe ovelhas e bois, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 आरु मारा स्वामी क लाड़ी सारा क डाहवारा मा हिनासी एक पुर्य पोयदा होयलो छे; आरु हेना पोर्या क अब्राहम न आपसो आखा काहिय आप देदलो छे।
36 Sara, mulher do meu senhor, era já idosa quando lhe deu à luz um filho; a este deu ele tudo quanto tem.
37 मारा स्वामी न मेसे यी शपथ खावाड़लो छे, ‘हांव ओका पुर्या क लिय कनानियो क पुरयटा मा सी, जिना देश हुयु रोहे, कुय पुराय नी लावीस।
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás esposa para meu filho das mulheres dos cananeus, em cuja terra habito;
38 हांव ओका बाबा क घोर आरु कुल क मानषो क पास जाईन ओका पुर्या क लिय एक बायर ली आवीस।’
38 porém irás à casa de meu pai e à minha família e tomarás esposa para meu filho.
39 ती हांव आपसा स्वामी सी कयो, ‘काहमाईन हुयी बायर मारे पोछोळ नी आवे।’
39 Respondi ao meu senhor: Talvez não queira a mulher seguir-me.
40 ती हुयो मारी सी कयो, ‘योहोवा, जिना ओगोळ हांव चालतु आय रोयु, हुयो तारे पुठी आपसा दुत क मोकोळीन तारी यात्रा क सोफोल कोरसे; आरु तु मारा कुल, आरु मारा बाबा क घोराना मासी पुर्या क लिय एक बायर लाय सोकीस।
40 Ele me disse: O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará contigo o seu Anjo e levará a bom termo a tua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, tomes esposa para meu filho.
41 तु तीत मारी शपथ सी छुटीस, जोत्यार तु मारा कुल क मानषो क पास पुगीस; आरु काहमाईन हुये तुखे पुराय नी आपे, ती तु मारी शपथ सी छूटीस।’
41 Então, serás desobrigado do meu juramento, quando fores à minha família; se não ta derem, desobrigado estarás do meu juramento.
42 ओतरान कोरिन हांव आज हेना कुवा क धोड़े आवीन कोहने लाग्यु, ‘हे मारा स्वामी अब्राहम क परमेश्वर योहोवा, काहमाईन तु मारी इनी यात्रा क सोफोल कोरतु होय;
42 Hoje, pois, cheguei à fonte e disse comigo: ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se me levas a bom termo a jornada em que sigo,
43 ती देख, हांव पानी क इना कुवा क धोड़े उबो छे; आरु ओसो होये कि जो कुमारी पानी भोरने क लिय आवे, आरु हांव तेनी सी कोवो, “आपसा वोटळा मासी मेसे थुड़ो पानी पाव,”
43 eis-me agora junto à fonte de água; a moça que sair para tirar água, a quem eu disser: dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 आरु हुयी मार सी कोहे, “पी ले, आरु हांव तारा उटड़ा क पिने क लिय वी पानी भोर दीस,” हुयी चीत बायर रोहे जेनीक योहोवा मारा स्वामी क पुर्या क लिय राखलो छे।’
44 e ela me responder: Bebe, e também tirarei água para os teus camelos, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 मे ते मोनोत मोनोम यो कोवतु होतु कि देख्यु रिबका खांदा पोर वोटलो लीन निकोळीन आवी; ओळतेन हुयी झोरो क पास उतरीन भोरने लागी। हांव हेनीसी कयो, ‘मेसे पाय दे।’
45 Considerava ainda eu assim, no meu íntimo, quando saiu Rebeca trazendo o seu cântaro ao ombro, desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: peço-te que me dês de beber.
46 आरु हुयी छाटीत सी आपसा वोटळा क खांदा पोर सी उतारीन कोयी, ‘ले, पी ले, पोछोळ हांव तारा उटड़ा क वी पायदीस,’ ओसकोरीन हांव पी लेदु, आरु हुयी उटड़ा क वी पाय देदी।
46 Ela se apressou e, baixando o cântaro do ombro, disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos. Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 ती हांव हेनीक पुछ्यु, ‘तु कुनीन पुराय छे?’ हुयी कोहि ‘ मे ते नाहोर क जन्माए मिल्का क पुर्य बतुएल क पुराय छे,’ ती हांव हेनीक नाक मा हुयो नथ आरु ओका हातोम हुये कंगन पेराय देदु।
47 Daí lhe perguntei: de quem és filha? Ela respondeu: Filha de Betuel, filho de Naor e Milca. Então, lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 ओळतेन हांव मुनको नेड़ो कोरिन योहोवा क वान्द्यो, आरु आपसा स्वामी अब्राहम क परमेश्वर योहोवा क सोयाव्वु कयो, काहकी हुयो मेसे वारु वाट्ये पुगाड़लु कि हांव आपसा स्वामी क पुर्या क लिय ओकाज कुटुम्ब क पुराय क लीन जाम।
48 E, prostrando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de tomar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 ओतरान कोरिन हीमी, काहमाईन तुमु मारा स्वामी क सात गीन आरु छाचाय क वेहवार कोरनो चाहे, ती मेसेक कोहु; आरु काहमाईन नी चाहता होय, तेवी मेसेक कोय देवु; तोसु हांव जेवड़्या भीनी एने डाख्र्या भिनी ओळी जाम।”
49 Agora, pois, se haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, fazei-mo saber; se não, declarai-mo, para que eu vá, ou para a direita ou para a esquerda.
50 ती लाबान आरु बतुएल न जोपाप आप्या, “यी वात योहोवा भिनी गोथी होयली छे; ओतरान कोरिन हामु मानुस तार सी नी तो भलो कय सकता छे नी भुण्डो।
50 Então, responderam Labão e Betuel: Isto procede do Senhor , nada temos a dizer fora da sua verdade.
51 देख, रिबका तारे ओगोळ छे, हेनीक ली जा, आरु हुयो योहोवा क बुलो क ओनसारे तारा स्वामी क पुर्या क लाड़ी होय जाय।”
51 Eis Rebeca na tua presença; toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho do teu senhor, segundo a palavra do Senhor .
52 हेन्दरी यी वात सोमळीन, अब्राहम क दास न भिमा पोड़ीन योहोवा क वान्द्यो।
52 Tendo ouvido o servo de Abraão tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor ;
53 ओळतेन हुयो दास न सोना आरु या रिपिया गोहनो, आरु छींदरा निकाळीन रिबका क आप्यो; आरु ओका भाई आरु आईस क वी हुयो अनमोल सोमान आप्यो।
53 e tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca; também deu ricos presentes a seu irmão e a sua mãe.
54 ती हुये आपसा संगी जोना भेळ खादा, आरु रात हुयांत रोया। हुये वेगात उठिन कोया, “मेसेक मारा स्वामी क पास जाने क लिय विदा कोरु।”
54 Depois, comeram, e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, disse o servo: Permiti que eu volte ao meu senhor.
55 रिबका क भाई आरु आया न कया, “पुराय क आमरे पास थुड़ाक दाहड़ा, अर्थात कोम सी कोम दोस दाहड़ा आरु रोहने दे; ओळतेन हेरे वाद यी जात रोहसे।”
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: Fique ela ainda conosco alguns dias, pelo menos dez; e depois irá.
56 हुयो हेनुक कयो, “योहोवा न जु मारी यात्रा क सफल कोरलो छे, ओतरान कोरिन तुमु मेसे मा रुकु, हीमी मेसे जाने देवु कि मे आपसा स्वामी क पास जाम।”
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor me tem levado a bom termo na jornada; permiti que eu volte ao meu senhor.
57 हुये कोया, “हामु पुराय क बुलावीन पुछ लेजे, आरु देखसु कि होयी काय कोवे।”
57 Disseram: Chamemos a moça e ouçamo-la pessoalmente.
58 आरु हुये रिबका क बुलाविन हेनीसी पुछ्या, “काय तु इना मानषो क सात जाईस?” हुयी कोहि, “हाव्, हांव जाईस।”
58 Chamaram, pois, a Rebeca e lhe perguntaram: Queres ir com este homem? Ela respondeu: Irei.
59 ती हुये आपसी बोहनीस रिबका, आरु ओकी धाय, आरु अब्राहम क दास आरु ओका साती, सबो क विदा कोर्या।
59 Então, despediram a Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e ao servo de Abraão, e a seus homens.
60 आरु हुये रिबका क बोरकोत आपीन कोया, “हे आमरी बोहनीस, तु हजारु लाखो क आदिमाता होये, आरु तारा ओवलियाद आपसा जोमो क नोगोर क आदिकारी होये।”
60 Abençoaram a Rebeca e lhe disseram: És nossa irmã; sê tu a mãe de milhares de milhares, e que a tua descendência possua a porta dos seus inimigos.
61 ती रिबका आपसी सहेलिया भेळ गोय, आरु उटड़ा पोर चोढ़ीन हेना मानुसक पोछोळ जात रोय। ओस कोरीन हुयो दास रिबका क सात लीन चाल दिदो।
61 Então, se levantou Rebeca com suas moças e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo tomou a Rebeca e partiu.
62 इसहाक जु दोखेवरे देश मा रोहतु होतु, लहेरोई नावोन कुवा सी होईन आवतु होतु।
62 Ora, Isaque vinha de caminho de Beer-Laai-Roi, porque habitava na terra do Neguebe.
63 सांतोन टेम इसहाक खोयड़ा मा धीयान कोरीन निकोळ्या हुता; आरु हुयो डुळा उचाकोरीन काय देख्यो कि उटड़ा आवने बाज रोया।
63 Saíra Isaque a meditar no campo, ao cair da tarde; erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 रिबका वी डुळा उचाकोरीन इसहाक क देखी, आरु देखीजुन उटड़ा पोर सी उतरी पोड़ी।
64 Também Rebeca levantou os olhos, e, vendo a Isaque, apeou do camelo,
65 ती हुयो दास सी पुछ्यो, “जे मानुस खोयड़ा पोर आपनुक मेळने क आवे, ती कुन छे?” दास न कयो, “हुयो ते मारो स्वामी छे।” ती रिबका न घुमतो लीन आपसा मुय क ढां लेदी।
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? É o meu senhor, respondeu. Então, tomou ela o véu e se cobriu.
66 दास न इसहाक हेरो आखी वात सोमवाड़्यो।
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 ती इसहाक रिबका क आपसी आया सारा क तंबु मा ली आयो, आरु ओको इहयाव कोरीन हेनीसी मोंग कोर्यो। ओस कोरिन इसहाक क आया क मौत क वाद मा शान्ति जोड़ी।
67 Isaque conduziu-a até à tenda de Sara, mãe dele, e tomou a Rebeca, e esta lhe foi por mulher. Ele a amou; assim, foi Isaque consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.