Mateus 13
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs ARA
1 Be, go naŋa fay goyenter po Yesube hiyen ya go tubul teŋ kuŋ fe ala kuruŋ siŋare kura gor kipiryiŋ.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Irkeb sopte al buda karim ma waŋ gabu iramiŋ. Irkeb bada heŋ hakwa kura hinhin hende gor hurkuŋ kipiryiŋ. Keperde hikeb al buda kuruŋ gob fe siŋare huwarde hinhan.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Hakware gor heŋyabe saba budam maya mere mat al buda go saba yiryiŋ. Maya meremiŋ kurabe gahade: “Yasuŋ al kura det muykeŋ tur ire yeŋ kuriŋ.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Meteŋde kuŋ tur irde tukuriŋ. Irkeb kurabe beleŋyaŋ katamiŋ. Irke nu beleŋ waŋ yeneŋbe namiŋ.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Kurabe hora hereŋ megeŋ halgayiŋyaŋ katamiŋ. Megeŋ tolok moŋ geb, araŋ po kawaŋ hamiŋ.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Goyenbe naŋa forok yeŋ temeykeb filginiŋ saŋiŋ moŋ geb, gwilgwal irde kamamiŋ.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Det muykeŋ kurabe yamuŋ hirwaŋeŋ yaŋ hinhan bana goŋ kateŋ kawaŋ hamiŋ. Goyenbe yamuŋ duwi gore hurkuŋ awrum yurke nonbo hamiŋ.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Munaŋ det muykeŋ kurabe megeŋ igiŋ wor poyaŋ kateŋ kawaŋ hamiŋ. Irde muykeŋ uŋkureŋde matbe 100 igineŋ gwahade hamiŋ. Muykeŋ kurabe 60, munaŋ kurabe 30 gwahade ala igineŋ heŋ tukamiŋ.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Al kirmiŋ miŋyaŋbe mere gayen keŋkela nurnaŋ ko,” yiriŋ.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Irkeb komatmiŋ yago goyen kuŋbe, “Daniŋ geb maya mere mat alya bereya saba yirde ha?” ineŋ gusuŋaŋ iramiŋ.
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Irkeb, “Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird gote miŋbe banare hi geb, al hoyaŋ beleŋ epte ma bebak titek. Goyen deŋbe Al Kuruŋyen tareŋde miŋ goyen igiŋ bebak tinayiŋ.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Niŋgeb keŋkela wor po merene palŋa irde nurde hinayiŋ. Al kura biŋde mat fudinde wor po Al Kuruŋyen mere nurde hikeb Al Kuruŋ beleŋ meremiŋ igiŋ goyen uneŋ tebaŋ irde hiyeŋ. Munaŋ al kura gwahade moŋ gobe Al Kuruŋyen mere biŋde muŋ kura hiyeŋ goyen wor teŋ siŋa iryeŋ.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Al gwahade gobe det yennayiŋ gega, epte ma det gote miŋ nurnayiŋ. Irde merebe nurnayiŋ gega, epte ma mere gote miŋ bebak tinayiŋ. Niŋgeb gwahade po teŋ hinayiŋ yeŋbe gago maya mere mat saba yirde himyen.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Al gwaha teŋ haŋ gokeb Al Kuruŋyen mere basaŋ al Aisaia beleŋ Al Kuruŋyen mere nurde asaŋde kayyiŋ gobe gago forok yeŋ hi. Merebe gahade:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Fudinde wor po, mel gate biŋbe saŋiŋ wor po.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 — ausente —
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 — ausente —
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Gwahade geb yasuŋ alyen maya mere gote miŋ momoŋ direŋ tihim geb, keŋkela nurde bebak tinaŋ ko.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Muykeŋ beleŋyaŋ katamiŋ gote miŋbe da? Gobe al kura Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yird yird saba gote miŋ nurde bebak ma tiyyeŋ. Irke uŋgura beleŋ waŋ saba go teŋ siŋa irde biŋ sam irke mere goke ma nuryeŋ go gwahade.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Megeŋ halgayiŋya hora arat hereŋ det muykeŋ katamiŋ gote miŋbe gahade: al kura Al Kuruŋyen saba tiŋeŋya nurdeb araŋ po igiŋ igiŋ yeŋ gama iryeŋ.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Goyenbe mere go keŋkela ma biŋde kurkuŋ kipiryeŋ geb, ulyaŋde ma Al Kuruŋyen mere goyen gama iryeŋ. Al Kuruŋyen saba nurde gama irde hiyeŋ gega, al beleŋ buluŋ buluŋ irke gote kanduk keneŋbe bada heŋ araŋ po Al Kuruŋyen saba go tubul tiyyeŋ.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Yamuŋ duwi forok yitiŋ bana det muykeŋ katamiŋ gote miŋbe gahade: al kura Al Kuruŋyen saba nurde gama irde hiyeŋ. Irde megen niŋ mata teŋ teŋya megen niŋ samuŋ yad yad dufay beleŋ tuluŋ tikeb Al Kuruŋyen saba goyen igineŋ miŋmoŋ hiyyeŋ.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Goyenpoga megeŋ igiŋyaŋ wor po katamiŋ gote miŋbe gahade: al kura Al Kuruŋyen saba nurde bebak teŋ gama irde hiyeŋ gob gote igineŋbe budam wor po forok yenayiŋ. Muykeŋ kurabe igineŋ 100 forok yiryeŋ. Kurabe 60, munaŋ kurabe 30 forok yiryeŋ go gwahade. Muykeŋ buda gob igineŋ kurayen kurayen forok yenayiŋ,” yinyiŋ.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Be, Yesu go gwaha yineŋ saba yire yeŋbe maya mere hoyaŋ gahade yinyiŋ: “Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yird yird gobe gahade: al kura wit muykeŋ goyen meteŋmiŋde yukuŋ tur yiryiŋ.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Goyenbe wawuŋbe al tumŋaŋ firtiŋde hikeb al gote asogom beleŋ kuŋ yamuŋ duwi muykeŋ goyen wit muykeŋ tur irtiŋyaŋ goyen tur yirde yukuŋbe kuriŋ.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Kame wit go kawaŋ heŋ kuŋ igineŋ hiniŋ teŋ hikeb yamuŋ duwi goyen manaŋ forok yeŋ tukamiŋ.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Irkeb meteŋ gote miŋ alyen meteŋ mar beleŋ waŋbe, ‘Doyaŋ al, gebe wit muykeŋ haraŋ gega, yamuŋ duwi gob daha mat forok yaŋ?’ inamiŋ.
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Irkeb, ‘Asogone kura beleŋ mata ga tiyuŋ geb,’ yinyiŋ. Irkeb meteŋ marmiŋ beleŋ, ‘Niŋgeb kuŋ wasiniŋ?’ ineŋ gusuŋaŋ iramiŋ.
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Irkeb, ‘Goŋmiŋ. Moŋgo wasehet yeŋ wit manaŋ tumŋaŋ wasinak ge.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Yubul tike tumŋaŋde karkuwaŋ henayiŋ. Sak nalure gab wasitek. Goyare gab meteŋ marne yamuŋ duwi wa walde kumga teŋ teŋ niŋ yad fere teŋ yernayiŋ. Munaŋ witbe yade yukuŋ yadi yerd yerd ya kuruŋde gor yernayiŋ,’ yinyiŋ,” gwahade Yesu beleŋ mel go momoŋ yiryiŋ.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Be, Yesu go maya mere hoyaŋ wor yinyiŋ. “Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird gobe mastet he bilmiŋ dirŋeŋ muŋ wor po go gwahade. Al kura beleŋ mastet bilmiŋ goyen teŋbe meteŋmiŋde haryiŋ.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Det hoyaŋ muykeŋbe karkuwaŋ, munaŋ mastet he muykeŋbe dirŋeŋ muŋ wor po gega, kawaŋ heŋ kuruŋ heŋbe meteŋde gor det haryiŋ goyen fole yiryeŋ. Irkeb nu beleŋ waŋ haniŋ hereŋ hagam yirde gor hinayiŋ,” yinyiŋ.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Irdeb sopte po siraw mere hoyaŋ yinyiŋ. “Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yird yird gobe Bere kura yis teŋ palawa kuruŋya tigiri teŋ tubul tikeb palawa go ditdi nene kuruŋ hiyyeŋ go gwahade goyen,” yinyiŋ.
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu beleŋ al buda mere gwahade yirde hinhin gobe maya mere mat po yirde hinhin. Mere keŋkelak mat ma yirde hinhin. Maya mere mat po yirde hinhin.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Niŋgeb Yesu beleŋ maya mere mat saba tagalde hinhin gobe Al Kuruŋ beleŋ mere basaŋ almiŋ mere irke asaŋde kayyiŋ gote igineŋbe gogo forok yiriŋ. Merebe gahade:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Be, Yesu gobe al buda kuruŋ go yubul teŋ ya hiyende gor mulgaŋ hiriŋ. Irkeb komatmiŋ yago kuŋbe, “Yamuŋ duwi niŋ maya mere mat tagalha gote miŋ goyen momoŋ dira,” inamiŋ.
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Irkeb gaha yinyiŋ: “Wit muykeŋ igiŋ kuŋ haryiŋ al gobe ne Al Urmiŋ gayen.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Meteŋ gobe megeŋ kuruŋ gayen gake yihim. Munaŋ wit muykeŋ gobe Al Kuruŋyen dirŋeŋ weŋ. Yamuŋ duwi gobe Al Buluŋyen dirŋeŋ weŋ.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Irde yamuŋ duwi muykeŋ tur iryiŋ al gobe uŋgura. Sak nalu gobe nalu funaŋ, irde biŋge gabu ird ird mar gobe Al Kuruŋyen miyoŋ.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Yamuŋ buluŋ waseŋ kak alare yemeyke humga kunayiŋ go gwahade goyen po, nalu funaŋdebe al hitte mata gwahade forok yiyyeŋ.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Ne Al Urmiŋ gare miyoŋne yad yermeke kuŋ nere alya bereya haŋ bana goŋ mata buluŋ teŋ haŋyen marya mata buluŋ tinaŋ yineŋ al biŋ yade haŋyen marya go yukuŋ gabu yirnayiŋ.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Irde mel go yade kak ala buluŋ wor po bana goŋ yemeynayiŋ. Irkeb goŋ po heŋ eseŋ misiŋ yiseŋ hinayiŋ.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Goyabe Al Kuruŋ diliŋde alya bereya huwak haŋyen gobe Al Kuruŋ beleŋ doyaŋ yirde hiyeŋde gor naŋa temeyke wuk yitiŋ yara wukkek igiŋ wor po hinayiŋ. Al kirmiŋ miŋyaŋbe mere gayen keŋkela nurnaŋ ko,” yinyiŋ.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Be, maya mere hoyaŋ wor yinyiŋ. “Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yirde hi gobe gahade: samuŋ kura damum hende hoyaŋ wor po megeŋ biŋde bana kirtiŋ hinhin. Kurareb al kura samuŋ gwahade gaŋ hi yeŋ ma nurdeya megeŋ goyen talde taldeb kinyiŋ. Keneŋbe sopte aw uryiŋ. Irdeb amaŋ wor po heŋ kuŋ detmiŋ kuruŋ goyen al yunke damu tikeb gote muruŋgem tukuŋbe megeŋ goyen damu tiyyiŋ go gwahade.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi gote maya mere kurabe gahade: al kura beleŋ selweŋ yara kura damum hende wor po goyen goke naŋkeneŋ kuŋ hinhin.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Kuŋ kuŋ igiŋ muŋ wor po kura keneŋbe mulgaŋ heŋ yende samuŋ kuruŋ goyen al yunke damu tikeb muruŋgem teŋ tukuŋ det kusamuŋ wor po go damu tiyyiŋ go gwahade,” yinyiŋ.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Be, Yesu beleŋ sopte po gaha yinyiŋ: “Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yirde hi gobe gahade: makaŋ dapŋa yawarniŋ yeŋ kamaŋ kuruŋ temeyamiŋ. Irdeb dapŋa miŋ kurayen kurayen yawaramiŋ.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Dapŋa makiŋ hihi yeŋ nurdeb tuluŋ teŋ tukuŋ siŋare irde dapŋa igiŋbe tiriyaŋ yeramiŋ. Munaŋ buluŋbe yemeyamiŋ go gwahade.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Nalu funaŋde wor pore gorbe al hitte mata gwahade go forok yiyyeŋ. Al Kuruŋyen miyoŋ beleŋ waŋ al huwakya al mata buluŋ teŋ hitiŋ marya goyen pota yirnayiŋ.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Irde mata buluŋ mar gobe yade kak ala kuruŋ bana goŋ yemeyke eseŋ misiŋ yiseŋ hinayiŋ,” yinyiŋ.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Irdeb, “Maya mere kuruŋ dirhem gote miŋ keŋkela nurhaŋ we?” yinke, “Gwaha,” inamiŋ.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Irkeb, “Bebak tihit yahaŋ geb, deŋbe Moseyen saba al kura saba bikkek po moŋ sabane gergeŋ manaŋ nurde tumŋaŋ yanarde haŋ al go gwahade deneŋ hime. Niŋgeb deŋbe al kura yamiŋ bana mat samuŋ bikkekya gergeŋya yade siŋare katyeŋ go gwahade goyen po saba bikkekya gergeŋya tumŋaŋ nurde haŋ,” yinyiŋ.
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Be, maya mere buda goyen momoŋ yirdeb gasuŋ go tubul teŋ kuriŋ.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Kuŋbe taun gor heŋ kuruŋ hiriŋde gor forok yeŋbe gor niŋ Yuda marte gabu yare kuŋ al saba yirke hurkuŋkat teŋbe, “Ey, al gabe damde kuŋ Al Kuruŋyen dufay wukkeŋya mata tiŋeŋ kurayen kurayen ird ird tareŋya gayen yawaruŋ!” yamiŋ.
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Irdeb, “Al gabe kapenta urmiŋ moŋ? Yeŋbe Maria urmiŋ. Kuliŋ yagobe Yems, Yosep, Saimonyabe Yudasya moŋ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Haymiŋ yagob gar ma tumŋaŋ hityen? Gega al gabe damde kuŋ dufayya tareŋya yawaruŋ?” yamiŋ.
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Irdeb buluŋ nurd unamiŋ. Goyenbe Yesu beleŋ, “Al Kuruŋyen mere basaŋ marbe taunmiŋde niŋ marya tayŋeŋya beleŋ palap ma yirde meremiŋ ma nurde haŋyen,” yinyiŋ.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Irdeb yeŋ ge hekkeŋ ma nurde hinhan geb, gorbe mata tiŋeŋ budam ma forok yiryiŋ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.