Atos 19
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs ARA
1 Be, Apolos gobe Akaia naŋa bana go niŋ taun Korin hikeyabe Polbe beleŋmiŋ Galesiaya Frigiaya dugu bana mat kuŋ kuŋ makaŋ siŋare niŋ taun Efesus forok yiriŋ. Gorbe Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ irtiŋ mar kura yinyiŋ.
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Irdeb, “Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ iramiŋ goyenbe Holi Spirit manaŋ tamiŋ we?” yeŋ gusuŋaŋ yiryiŋ. Irkeb, “Moŋ, Holi Spirit niŋ yeŋ ha mere gobe tiŋeŋ wor po. Ma po nurde hityen,” inamiŋ.
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Irkeb, “Be, niŋgeb daniŋ baptais tamiŋ?” yinyiŋ. Irkeb, “Neŋbe Yon Baptais beleŋ saba tagalde hinhin gote miŋ po gama irde baptais titiriŋ,” inamiŋ.
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Irkeb Pol gore gaha yinyiŋ: “Yonbe al beleŋ, ‘Mata buluŋniniŋ yubul teŋ Al Kuruŋ niŋ bininiŋ mulgaŋ hihit,’ yeke gab baptais yirde hinhin. Irdeb, ‘Kame Al kura harhokner wayyeŋ al goke dufaytiŋ saŋiŋ irnayiŋ,’ yiriŋ. Be, Yon beleŋ yiriŋ al gobe Yesu niŋ yiriŋ,” yinyiŋ.
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Gwaha yinke nurdeb, “Baptais Yesu beleŋ yitiŋ goyen tetek,” inkeb Pol beleŋ Doyaŋ Al Kuruŋ Yesu deŋemde baptais yiryiŋ.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Be, baptais yirde mel go hende haniŋ yerde Al Kuruŋ gusuŋaŋ irkeb Holi Spirit katyiŋ. Irkeb yende mere moŋ, mere tiŋeŋ kurayen kurayen tiyamiŋ. Irde Al Kuruŋ beleŋ mata kame forok yiryeŋ goke tagalamiŋ.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Be, gorbe al 12 beleŋ gwaha tiyamiŋ.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Be, Pol go gor gagasi karwo hinhinyabe Yuda marte gabu yare kuŋ kafura miŋmoŋ gwaha mat bebak tinayiŋ yeŋ mel goya mere tagalde saba yirde hinhin. Mere miŋbe Al Kuruŋ beleŋ yende alya bereya doyaŋ yird yird mata goke mere teŋya saba yirde hinhin.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Gega tonaŋ tareŋ Yuda mar kurabe Polyen saba goke igiŋ ma nurde Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ ird ird niŋ bada hamiŋ. Irde al buda diliŋde Yesu gama ird ird mata goyen buluŋ mat tagalamiŋ. Goke teŋbe Pol beleŋ mel go yubul teŋbe Yesu niŋ dufaymiŋ saŋiŋ irtiŋ mar go po ga saba nurd nurd ya kuruŋ kura deŋembe Tiranus gor yukuriŋ. Gorbe naŋkahalmiŋ naŋkahalmiŋ hugiŋeŋ Al Kuruŋyen mere miŋ goyen mel goya tagalde saba yirde hinhin.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Be, Pol gobe dama irawa gor hinhin. Goyarebe Esia naŋa bana go niŋ Yuda marya al miŋ hoyaŋ Grik marya goyen tumŋaŋ mere Doyaŋ Al Kuruŋ niŋ yitiŋ goyen nuramiŋ.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Be, Al Kuruŋ beleŋ Pol goyen tareŋmiŋ unke mata tiŋeŋ wor po kurayen kurayen forok yirde hinhin.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Irkeb Pol beleŋ amilya nufol hal hal amil parwek sisaŋ yurtiŋ goyen wor al beleŋ yukuŋ gore po al garbam miŋyaŋ sisaŋ yurde hike igiŋ heŋ hinhan. Irde al kura uŋguram yaŋ wor gwahade po yirde hike uŋgura beleŋ al go yubul teŋ kuŋ hinhan.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Be, Yuda mar al kura beleŋ uŋgura al bana hinhan goyen yakira teŋ teŋ ge kuŋ waŋ teŋ hinhan. Irde mel gore uŋgura al bana haŋ goyen yakira tiniŋ yeŋ Doyaŋ Al Kuruŋ Yesu deŋe urde, “Pol beleŋ sabamiŋ tagalde hiyen al Yesu gote deŋemde dinhet. Kat kunaŋ!” yineŋ hinhan.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Pris buda gote kuruŋmiŋ deŋembe Siwa gote urmiŋ yago 7 goyen manaŋ gwaha teŋ hinhan.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Be, nalu kurarebe al kura uŋguram yaŋ al goyen sope irniŋ yeŋ yamiŋde kuŋbe, “Uŋgura go takira tihit,” yeŋ nuramiŋ. Gega uŋgura gore wol heŋbe, “Yesuya Polyabe nurd yuneŋ hime. Munaŋ deŋbe ganuŋ mar?” yinyiŋ.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Irdeb al uŋgura ketal urtiŋ gore po al 7 goyen yeŋala po yirde hikaka yirde gasa poloŋ yirkeb dari sirsur iramiŋ. Irdeb uliŋhormiŋ yago erek yirde yugu teŋ yunkeb kupsoŋ busaharamiŋ.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Irkeb Efesus taunde niŋ Yuda marya al miŋ hoyaŋ Grik marya beleŋ mere momoŋ go nurdeb kafura wor po hamiŋ. Irdeb Doyaŋ Al Kuruŋ Yesu turuŋ iramiŋ.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Irde Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ iramiŋ gega, mata buluŋmiŋ yubul ma titiŋ mar budam goyen goya gab al diliŋde matamiŋ kawan tagalde sopte gwaha ma teŋ hitek yamiŋ.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Irde Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ irtiŋ gega, mere bal asaŋde katiŋ miŋyaŋ marbe asaŋmiŋ goyen yukuŋ kumga tiyamiŋ. Asaŋ kumga tiyamiŋ gote muruŋgembe al 50,000 beleŋ naŋkahal uŋkureŋde meteŋ teŋbe hora tenayiŋ goya tuŋande.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Be, Doyaŋ Al Kuruŋ niŋ yitiŋ mere gobe gwaha mat saŋiŋ heŋ kuruŋ heŋ tukuriŋ.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Be, mata gwahade forok yekeb Pol gobe Yerusalem mulgaŋ heweŋ yeŋ beleŋnebe Masedoniaya Akaiaya naŋayaŋ kweŋ yeŋ dufay hiriŋ. Irdeb, “Yerusalem gor heŋ gabe fudinde wor po Rom manaŋ kweŋ,” yiriŋ.
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Gwaha yeŋbe meteŋ marmiŋ Timotiya Erastusya yad yerke yeŋ wa meheŋ heŋ Masedonia naŋare kwaryum. Irkeb yeŋbe Esia naŋare gor ulyaŋde yara hinhin.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Be, Pol go Esia naŋa bana goŋ niŋ taun Efesus hikeyabe gor niŋ al kura beleŋ Yesu gama ird ird mata goke igiŋ ma nurde kanduk kuruŋ forok iramiŋ.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Gwaha tiyamiŋ mar al kurabe Demitrius. Yeŋbe silwa hora beleŋ det yird yird al. Yeŋ beleŋbe yende uŋgura biriŋ Atemisya yamiŋya gote toneŋ mukŋeŋ mukŋeŋ silwa beleŋ yirke al damu teŋ haŋyen. Irkeb yeŋya meteŋ marmiŋya gobe hora kuruŋ wor po yade haŋyen.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Gega Pol beleŋ waŋ Al Kuruŋyen mere kuruŋ irkeb mel gote hora teŋ teŋ beleŋ buluŋ hiriŋ goke biŋ ar yiriŋ. Niŋgeb Demitrius gore meteŋ marmiŋya yeŋ meteŋ teŋ hinhin gote kadom yago hoy yirke wakeb gaha yinyiŋ: “Mel, meteŋ teŋ hityen garebe hora kuruŋ tuluŋ teŋ duneŋ hiyen nurde haŋ gogo.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Gega Pol ineŋ haŋyen al gore Efesus taunde gar waŋ nende alya bereya saba hoyaŋ po yirke yirkeb al budam nende mata yubul tiyaŋ. Goyenbe Efesus taunde gar po moŋ. Esia naŋa bana gor niŋ al manaŋ tumŋaŋ gwaha yiruŋ goyen wor dindikeŋ nurdeb kenaŋ. Al goreb, ‘Det toneŋ kura al beleŋ yirtiŋ gobe Al Kuruŋ fudinde moŋ,’ yeŋ hi.
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Niŋgeb meteŋniniŋ deŋem buluŋ ireŋ tiya. Goyenbe go po moŋ. Nende tikula kiryiŋ bere Atemis gote toneŋ goyen kerde doloŋ ird ird ya gobe alya bereya beleŋ tareŋ miŋmoŋ yeŋ nurnayiŋ. Irke deŋem kuruŋ Esia naŋa banaya megeŋ kuruŋ ga nurd untiŋ ala teŋ haŋyen gobe tareŋ miŋmoŋ yeŋ nurde unnayiŋ,” yinyiŋ.
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Be, gwaha yinke nurdeb biŋ kak hekeb, “Atemisbe Efesus taunde gar niŋ tikula bere wor po,” yeŋ kwipkwep tiyamiŋ.
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Irdeb mel gore taunde gor mata kandukŋeŋ yade forok yiramiŋ. Irdeb mel gore Polyen meteŋ kadom, Masedonia naŋare niŋ al irawa, Gaiusya Aristakusya yade gasa yirniŋ yirniŋ yirde yuluŋ teŋ gabu gasuŋ kuruŋde tumŋaŋ kup yeŋ yukamiŋ.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Gwaha yirkeb Pol beleŋ al buda kuruŋ gabu iramiŋ gote diliŋ mat huwarde mere yire yekeb Yesu niŋ dufaymiŋ saŋiŋ irtiŋ mar beleŋ basiŋa irde utaŋ iramiŋ.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Irde Esia naŋare niŋ doyaŋ mar kurabe Polyen kadom niŋgeb, Pol niŋ yeŋ, “Inke gor ma forok yiyyeŋ,” yeŋ mere keramiŋ.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Be, gabu iramiŋ mar gobe kukuwa wor po hamiŋ. Kura marbe mere miŋ hoyaŋ niŋ hewhow teŋ hinhan. Munaŋ kurabe mere miŋ hoyaŋ niŋ weŋwoŋ teŋ hinhan. Al budam wor pobe miŋ goke gabu irhet yeŋ ma nuramiŋ.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Be, goyarebe Yuda mar beleŋ sios niŋ po mere fuguru tiniŋ yeŋbe al kura deŋem Aleksanda gare al gabu kuruŋ go diliŋ mat huwarde mere yiri yeŋbe, “Gwaha gwaha yawayiŋ,” ineŋ hulyaŋ iramiŋ. Irkeb al buda kuruŋ go diliŋ mat huwaryiŋ. Irdeb palŋa nirnaŋ yeŋ haniŋ tuŋaŋ yiryiŋ. Mere kandukŋeŋ forok yeŋ hi gobe neŋ Yuda mar beleŋ ma teŋ hite yineŋ tiyyiŋ.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Gega gabu iramiŋ mar beleŋ keneŋ al gobe Yuda mar al yeŋ bebak teŋbe, “Atemisbe neŋ Efesus marte tikula bere. Yeŋbe kuruŋ wor po!” yeŋ ulyaŋde wor po weŋwoŋ teŋ hinhan. Irkeb al gobe mere titek ma hiriŋ.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Gwaha teŋ hikeb taunde gor niŋ doyaŋ al kura beleŋ mel go, “Balmiŋ hinaŋ,” yineŋbe gaha yinyiŋ: “Efesus mar, deŋbe tikula bere Atemisyen ya kuruŋ go doyaŋ irde haŋyen. Irde hora himam yende toneŋ yara naŋkiŋde mat po katyiŋ goyen ya go bana kerde doyaŋ irde haŋyen gobe megen niŋ al kuruŋ gayen tumŋaŋ nurde haŋ.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Niŋgeb al kura beleŋ usi ma yenayiŋ. Niŋgeb bekkeŋde heŋ dufay keŋkela heŋ ga mata tinayiŋ.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 Irem gabe nende tikula bere sukal ma iraruŋ. Irde det toneŋ yirde doloŋ yirde hityen gote yayaŋ samuŋ kura ma kawe tiyaruŋ. Gega duliŋ wor po gago yuluŋ teŋ yawayhaŋ. Mata gabe igiŋ moŋ.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Mere gahade nurd nurd nalum yaŋ geb, Demitriusya kadom weŋya beleŋ al kura merere yirniŋ yeŋ nurdeb igiŋ yukuŋbe mere sope irtek mar diliŋde gab tagalke nurnayiŋ.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Gega mel gore dufay kernayiŋ goyen igiŋ ma nurnayiŋbe taunde gor niŋ mere sope ird ird marte karkuwaŋmiŋ momoŋ yirke gabu kuruŋ irde gab kanduk go sopte sope irnayiŋ.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Niŋgeb haŋka gabu irde hekhok kuruŋ tahaŋ gabe miŋ miŋmoŋ wor po tahaŋ. Niŋgeb Roma gabman beleŋ deneŋbe merere dukuŋ gusuŋaŋ dirkeb daha mat wol hetek? Roma gabman beleŋ deŋ mata tahaŋ gake igiŋ ma po nuryeŋ” yeŋ saba yiryiŋ.
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Gwaha yineŋbe yakira tike bur yeŋ kwamiŋ.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.