Atos 17
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs NTLH
1 Be, Polya diŋuŋ waraŋyabe Amfipolis taunya Apolonia taundeya kuŋ gor matbe Tesalonaika taunde forok yamiŋ. Gorbe Yuda marte gabu ya kura hinhin.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 — ausente —
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 — ausente —
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Gwaha yinke nurdeb Yuda mar kurabe Polyen saba go fudinde yeŋ nurde Polya Sailasyat mere gama iramiŋ. Goyenbe mel go po moŋ. Grik mar gega Al Kuruŋ kafura irde hinhan goya taun goyenter niŋ doyaŋ marte berem weŋ manaŋ budam po gwaha tiyamiŋ.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Gega Yuda mar kurabe al budam beleŋ irem gote saba po gama irkeb goke biŋ ar yamiŋ. Irdeb taun bana goŋ al budam gabu irde hinhan gasuŋde gor kuŋ al dufaymiŋ buluŋ goyen gabu yirde fuleŋa tinaŋ yeŋ biŋ yakamamiŋ. Gabu irke al budam wor po hekeb taun biŋde gor kwep kwep teŋ det gwamuŋ teŋya teŋya kwamiŋ. Irdeb irem go yade yukuŋ kawan alya bereya diliŋde yirniŋ yeŋbe yeŋ ge teŋ Yesonyen yare kwamiŋ.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Gega irem go gor ma yeneŋbe Yesonya diŋuŋ yago Yesu niŋ dufaymiŋ saŋiŋ irde hinhan mar kura yade yuluŋ teŋ taun doyaŋ irde hinhan mar hitte yukamiŋ. Irde mel goreb, “Polya diŋuŋ yagoya gayenbe naŋa kuruŋ goyen kuŋ heŋbe kanduk karkuwaŋ forok yirde kuŋ haŋyen gore gar wayaŋ.
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Irkeb Yeson beleŋ yamiŋde yerde hiyen. Yesonyen yare gabu irde haŋ mar gobe Roma gabmanyen doyaŋ al kuruŋ Sisaryen mere ma gama irde haŋ. Irde, ‘Doyaŋ al kuruŋ hoyaŋbe al kura Yesu ineŋ haŋyen go po ga hi,’ yeŋ haŋ,” yeŋ taun doyaŋ mar diliŋde misiŋeŋ yaŋ po tagalamiŋ.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Irkeb taun doyaŋ marya al gor gabu iramiŋ mar gobe biŋ ar yamiŋ.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Irde Yesonya kadom yagoya goyen, “Mata buluŋtiŋ goke muruŋgem kernaŋ,” yinke gwaha tiyamiŋ. Irkeb, “Kamebe sopte gwaha ma tinayiŋ,” yineŋ yubul tike mulgaŋ heŋ kwamiŋ.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Be, gwaha tiyamiŋ goyen wawuŋ hekeb Tesalonaika niŋ mar Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ irtiŋ mar beleŋ Polya Sailasya goyen yad yerke Beria taunde kwaryum. Kuŋ gor forok yeŋbe Yuda marte gabu yare kwaryum.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Beria taunde niŋ Yuda marbe Tesalonaika niŋ yara moŋ. Yeŋbe irem gore Yesu niŋ mere tagalde hike aw aw ma yurde palŋa yirde hinhan. Irdeb irem gote mere gob fudinde ma usi goyen bebak tiniŋ yeŋ Al Kuruŋyen mere asaŋde hakot katiŋ goyen gise haŋka kapyaŋ heŋ gor niŋ mere keneŋ bebak teŋ hinhan.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Irde gor niŋ Yuda mar budam Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ iramiŋ. Goyenbe mel go po moŋ. Al miŋ hoyaŋ Grik alyabe bere deŋem yaŋya goyen wor Yesu niŋ dufaymiŋ saŋiŋ iramiŋ.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Be, Pol beleŋ Al Kuruŋyen mere Beria taunde gor tagalde hinhin gote mere momoŋ gobe Tesalonaika niŋ Yuda mar beleŋ nurdeb gor wor kwamiŋ. Irdeb gor niŋ mar goyen biŋ yakamde dufaymiŋ haga yiramiŋ.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Gwaha tike yeneŋbe goyare po Beria niŋ mar Yesu niŋ dufaymiŋ tareŋ irde hinhan gore Pol go teŋ kerke makaŋde kurkuriŋ. Munaŋ Timotiya Sailasyabe gor po hinaryum.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Be, Pol go al kura beleŋ maynak yeŋbe yeŋya kwamiŋ mar gore tukuŋ Atens taunde tubul tiyamiŋ. Irdeb mulgaŋ hiniŋ tikeb Pol beleŋ mel goyen, “Timotiya Sailasya yinke araŋeŋ po waŋ gar nupi tiyiryeŋ,” yinyiŋ.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Be, Pol go Atens taunde heŋ irem goyen doyaŋ yirde heŋyabe taun biŋde gor Al Kuruŋniniŋ usi teŋ det toneŋ yirtiŋ goyen budam wor po yeneŋ dufaymiŋ kandukŋeŋ wor po hiriŋ.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Irkeb Yuda marte gabu yareb nalumde kuŋ Yuda marya Grik marya Al Kuruŋ kafura irde hinhan goya mere teŋ saba yirde hinhin. Irde gise haŋka hugiŋeŋ taun biŋde al budam kuŋ waŋ teŋ hinhande gor kuŋ al gor hinhan goyen Al Kuruŋyen mere saba yirde hinhin.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Mere igiŋ Yesu niŋ yitiŋ goyen tagalde heŋyabe Yesu mayke kamde huwaryiŋ goyen goke saba yirde hinhin. Goyen saba yirde hikeyabe al kura Epikuriayen dufay gama irde saba teŋ haŋyen marya dufay hoyaŋ kura Stoik yeŋ haŋyen gote saba teŋ haŋyen marya gore Polyen saba goyen nurdeb yeŋya kadom mohoŋde tiyamiŋ. Irdeb go mar goyen kura beleŋ, “Al gabe daniŋ malikan lawlaw yeŋ hi?” yamiŋ. Irkeb al hoyaŋ kura beleŋ, “Al gabe tikula hoyaŋ niŋ dineŋ hi,” yamiŋ.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Gwaha yeŋbe Atens taunde gor niŋ doyaŋ mar beleŋ gabu irde haŋyen gasuŋ Areopagus ineŋ haŋyende gor kuŋ ga mere titek ineŋbe Polya tumŋaŋ kwamiŋ. Irde gor kuŋbe, “Saba gergeŋ tagalde ha goyen keŋkela miŋde mat momoŋ dira.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Ge beleŋ dufay gergeŋ kura neŋ ma nurde hityen goyen tagalde ha gote miŋ nurtek niŋgeb, momoŋ dira ko,” inamiŋ.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 (Be, Atens taun gote miŋ marya al hoyaŋde niŋ waŋ gor haŋyen maryabe duliŋ po heŋ dufay gergeŋ po nurtek yirde hinhin. Irde dufay gergeŋ goke po tagalke kuŋ kuŋ wawuŋ yurde hinhin. Hugiŋeŋ gwahade po teŋ hinhan.)
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 — ausente —
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 — ausente —
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Al Kuruŋ gobe megeŋya naŋkiŋya irde det kuruŋ gayen yiryiŋ. Yeŋbe megeŋya naŋkiŋya gote Doyaŋ Al Kuruŋ. Niŋgeb yeŋbe al beleŋ doloŋ irniŋ yeŋ ya irde unhet yeŋ haŋyen bana goŋ ma hiyen.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Yeŋbe tonniniŋ dunyiŋ geb, gago dilniniŋ gergeŋ hite. Irde det buda kuruŋ gayen wor yeŋ beleŋ dunyiŋ. Yeŋbe det buda kuruŋ gote miŋ al geb, det kuraŋ ma amu heŋ hi. Niŋgeb det kura hanniniŋde irde untek epte moŋ. Hubu wor po!
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Haŋkapya wor pobe yiŋgeŋ al uŋkureŋ iryiŋde gor mat po al miŋ hoyaŋ kurayen kurayen gogo forok yamiŋ. Irde megeŋ ga teŋ keperde tukamiŋ. Al Kuruŋbe dufaymiŋ epte. Niŋgeb neŋ ma forok yitiriŋya gwaha naŋa forok yenayiŋ, irde damde hinayiŋ goyen yiŋgeŋ dufaymiŋde nurde hinhin.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Be, Al Kuruŋ gisaw ma hi al gore, ‘Det kuruŋ yirmiriŋ gayen al beleŋ yeneŋbe ganuŋ beleŋ yiryiŋ yeŋ ne niŋ sar kernayiŋ. Irdeb neneŋbe fudinde yeŋ nurdeb ne hitte wanayiŋ,’ yeŋ mata kuruŋ gogo tiyyiŋ.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Be, Al Kuruŋbe gisaw ma hi goke teŋbe al kura beleŋ, ‘Neŋbe Al Kuruŋyen tareŋde tonniniŋ yaŋ heŋ kuŋ waŋ teŋ bininiŋ fut irde hite gago,’ yiriŋ. Yiriŋ gwahade goyen po dende al kura beleŋ, ‘Neŋbe Al Kuruŋyen dirŋeŋ weŋ,’ yeŋ tikiŋ bilmiŋde kayyiŋ.
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Fudinde neŋbe Al Kuruŋyen dirŋeŋ weŋ niŋgeb, Al Kuruŋbe al dufayde det toneŋ kura gol, silwaya hora beleŋ yirtiŋ gwahade yeŋ ma nurtek.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 — ausente —
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 — ausente —
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Be, Pol beleŋ Yesu kamde ga huwaryiŋ goke yeke nurdeb, “Al ga usi wet kura dirde hi be,” yeŋ hinmaŋ iramiŋ. Munaŋ kura marbe, “Kame ga mere go sopte momoŋ dirayiŋ,” inamiŋ.
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Be, Pol go gabu gasuŋ goyen tubul teŋ kuriŋ.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Be, gorbe al budam moŋ, yuŋkureŋeŋ kura gore Polyen saba gobe fudinde yeŋ nurdeb gama irde Yesu niŋ dufaymiŋ saŋiŋ iramiŋ. Goyen mar goyen kurabe doyaŋ marte gabu gasuŋ Areopagus ineŋ haŋyende gor kuŋ hiyen al kura Dionisius. Munaŋ kurabe bere kura deŋem Damarisyabe al hoyaŋ kura goya.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.