Lucas 12
El Nuevo Testamento (CYA) vs NAA
1 Lja xacan' nguio' ti'in tyun mii nten se'en nguilyu Jesús, nu hasta lo'o nsta su'hua ta'a ne', lo' culo nducua la mdyisnan ycui' ñi lo'o yu ta'a nda'an ñi: Xñi um cunta 'in um lo'o cha' nu nchcui' ne' fariseo, si'yana a ñi ndi'in cha' 'in ne'.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 A sca na nu nchca cunan ti, ta a chcan' loo na, uta sca cha' nu nchca cutsi', ta a tyi'o scua la na.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Can' cha' nchgaa cha' nu ycui' um se'en tla yta, a s'ni caja nu culyo scua la 'in na tiyaa xaa, cui' cuaña'an lo'o cha' nu ycui' cunan ti um se'en ntsu'hui nchcun um, a s'ni tyi'o yne cha' can' lja nten. 'In Ndiose ntsu 'hui cha' cutsen na
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Cunen lo'o um sca cha', 'un nu lca ta'a tsu'huen: A cutsen um 'in nten ta si'yana cujui ne' 'in um una a tca cu'ni ne' ti'i lo'o cusya 'in um.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Una quitsan' 'in um tucui ca 'in ntsu'hui cha' cutsen um: Cutsen um 'in ñi nu tca cujui 'in um lo' su'hua cusya 'in um loo quii', nu cha' ñi cunen lo'o um, can' ñi nu ntsu'hui cha' cutsen um 'in.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ¿Ta si'i lo'o tucua tñi suhue ti nxi'i ne' tsa ca'yu quiñi? Siya' cuaña'an, cunda scaa 'in ntsu'hui Ndiose cunta 'in 'in.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Hasta lo'o quichan' que um, cua' lca ncua na 'in ñi. Can' cha' a su'hua um cha' tiquee um, si'yana 'un lyee la ntsu'hui lyoo um que 'in qui'an la quiñi.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Cunen lo'o um sca cha', nchgaa nu a nxijyi'o ti' chcui' si'yana tso' 'ñan nguiaa, cui' cuaña'an nan', Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan, a xijyi'o tin' lo'o can' tloo angujle 'in Ndiose.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Una nu nchcui' si'yana a ndyu'hui lyoo 'ñan, cui' cuaña'an tloo angujle 'in Ndiose caja nu xcuan tloo 'in can'.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nchgaa nu chcui' cha' ti'i 'in Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan, ti' ntsu'hui cha' tlyu ti' 'in can', una nu chcui' ca'an 'in Espíritu nu Luhui 'in Ndiose, a chu'hui 'a cha' tlyu ti' 'in can'.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Xa tsa lo'o ne' 'in um tloo nu cu'ni cuiya' cha' 'in um se'en ngui'ni tnu ne' judio 'in Ndiose, uta tloo bsya, ta tloo bsya tnu, a su'hua um cha' tiquee um ña'an chcui' um uta ña'an xcuen um 'in ne',
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 si'yana ticui' xaa can' taa Espíritu nu Luhui 'in Ndiose cha' nu chcui' um.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Xacan' mdo'o ycui' sca nu ntsu'hui lja nten qui'an can': 'Un ñi nu lca Bstro, chcui' um lo'o yu ta'an si'yana taa yu tsa tlu'hue tñan nu nguinu 'in yu 'ñan.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Mxcuen ñi 'in yu: Ña'an jan ñi, a tucui nu ngulo ton 'ñan si'yana can bse lo' cutsan yuu 'in um.
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Mdyisnan ycui' ñi lo'o nten can': Xñi um cunta si'yana a sten scasca cha' xque' ni' cusya 'in um, si'yana chendyu 'in nten a ljyaan na tso' 'in cha' cuilyiya'.
15 Então lhes recomendou:
16 A cunta mdi'in tyaa ñi sca cha' lo' juin ñi: Ndi'in sca yu cuilyiya', lo' tsu'hue 'a ncua tñan na nu yta yu.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ñan ti' yu xacan': ¿Ña'an ta ca ñii, lo' a nducua se'en tlyu la quio' yu'hui na nu ntsu'hui cha' xon'?
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Lo' juin yu: Ndeña'an cu'nin, xcan nchgaa na'an suhue ti re lo' cu'nin cha' tsaa' nu tnu la, can' xu'hua se'en nchgaa na 'ñan lo'o na nu ntsu'hui cha' xon'.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ndeña'an ñan tin': Tsala ña'an qui'an cha' cuilyiya' nu cua' ndi'in 'ñan, ta loo na 'ñan tyun yjan, can' cha' cua' ñii xitñan', cun lo' co'on, cuaña'an ca tsu'hue chu'hui tiqueen.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Una Ndiose juin 'in yu: ¿Ta tiji 'a nan? Tla re ñii caan nu chcuan cunta cusya 'in, ¿lo' ti nu ta quinu lo'o nchgaa na nu cua' mxu'hua se'en?
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Cuaña'an ndiyato'o lo'o nu nso' ti'in cha' cuilyiya' loo chendyu re, una ti'i ña'an 'in can' lo'o tso' nu 'in Ndiose.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Xacan' juin ñi 'in yu ta'a nda'an ñi: Can' cha' nchcuin' lo'o um cha' re: A su'hua um cha' nduhue ti' tiquee um lo'o na nu cunajo'o 'in um, lo' ñi lo'o ste' um.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Si'yana ntsu'hui lyoo la chendyu 'in um que 'in cha' nchcu, cui' cuaña'an ntsu'hui lyoo la um que 'in ste' um.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Xñi um cunta ña'an ndi'in cha' 'in sca quiñi, a ntya 'in jyaan, a sca na nxo' 'in, lo' a la ndyi'in se'en na 'in 'in, una Ndiose nxicu 'in 'in. ¿Ta si'i lyee la ntsu'hui lyoo um que 'in quiñi?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Siya' lyee la nsu'hua um cha' nduhue ti' tiquee um, ¿ta tca ta yaa' cha' can' 'in um culo um xca lii scun um?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Cha' a nchca 'in um cu'ni um nducuii cha' nu suhue la re, ¿ñi cha' ntsu'hui yuhue ti' um nchgaa la ña'an cha'?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Xñi um cunta sca yca quee nducua ni' quixin', a n'ni na tñan, a la nxcuan ste' na, una cunen lo'o um sca cha', tsala ña'an cuilyiya' ncua yu ree Salomón, una a yco' yu te' tsu'hue ña'an tsaña'an quee cua.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Cha' cuaña'an nxico' Ndiose 'in quixin' cua, cua' ñii tsu'hue ña'an na, una quiaa cua' nguinan' na lo' tsaa na loo quii', ¿ña'an la ca 'un, cha' cua na tca tsa qui'an ti' um?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Can' cha' 'un a nchca cha' chu'hui yuhue ti' um si'ya na nu cunajo'o 'in um, lo' ñi a tyi'an lu'un ti' um si'ya cha' can'.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Si'yana chon' nchgaa cha' re nchcua quiloo nten chendyu, una ñi nu lca Sti um cua' jlyo ti' ñi nchgaa cha' nu 'ni 'in um.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Cui' ca nu quia nan um 'in Ndiose lo' tucua um tñan cha' nu nchcui' ñi, lo' cui' ñi su'hua yaa' ñi 'in um lo'o nchgaa cha' re.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 'Un nu lca slya' 'ñan, siya' chin' ti um, una a cutsen um si'yana Ndiose lo'o nu chcui lca tiquee ñi cua' mdaa ñi cha' cuiya' qui'ni ca'an 'in um se'en ndlo ñi tñan.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Can' cha' cujui' um na nu ndi'in 'in um, lo' ta yaa' um 'in nu ti'i ña'an chendyu 'in, cuaña'an xo' ti'in um cha' cuilyiya' nu a ntsu'hui 'a cha' tyii, lo' tyi'in na 'in um tsala xaa la ni' cuaan, se'en nu a ntsu'hui cha' sten yu cunan, lo' ñi a tca sta 'ni 'in na.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Si'yana se'en ndi'in cha' cuilyiya' 'in um, can' nchca cusya 'in um.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Tyon tiyaa um, scan' um sii' um lo' yaa' um chcua sca quii' ndiquin,
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 lo' cu'ni cha'an um ña'an cha' 'in nguso nu ndon tiyaa cha' ñi xaa quila x'nan nu nguiaa se'en ndyija cuilyi'o ne', si'yana ña'aan quila can' cun' tuna'an, lo' sla yu nguso can' 'in na.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Tsu'hue ca xu'hue nchgaa yu nguso nu ndon tiyaa xa quila x'nan. Nu cha' ñi cunen lo'o um, x'nan yu nguso can' scan' tsu'hue sii', cu'ni cha' chcua yu nguso can' tu'hua msa, lo' tyisnan su'hua na cu yu.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Siya' quila can' tlu'hue tla uta nde cua' ljyaan xaa, lo' cha' ti' quija lyoo yu ndon tiyaa yu, tsu'hue ca xu'hue yu nguso can'.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Una ca cuiya' ti' um cha' re: Cha' cua na ca jlyo ti' ne' ñi braa caan yu cunan, cua' lca ndon tiyaa ne', lo' a taa ne' ya' sten yu se'en ndi'in ne'.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Cui' cuaña'an 'un, tyi'in tiyaa um, si'yana Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan quiaan ñi lja nu a sca cha' ntsu'hui tiquee um.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Yu Tyo can' mdo'o ycui' yu: Ñi X'nan hua, ¿ta ycui' um cha' re si'ya huare' ti, uta si'ya nchgaa la tucui?
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Juin Ñi X'nan na: ¿La quija lyoo sca nguso nu ñi ndi'in cha' 'in lo' tiyaa, nu chu'hui cunta na'an 'in x'nan, lo' tsu'hue cu'ni co'o nchgaa la ña'an nguso can'?
42 O Senhor respondeu:
43 Tsu'hue ca xu'hue nguso can' cha' cuaña'an ngui'ni yu xa quila x'nan yu.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nu cha' ñi cunen lo'o um, x'nan tñan can' xnu nchgaa la ña'an tñan 'in yu yaa' nguso can'.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Una cha' yu nguso can' quiñan ti' yu: Ñi x'nan a quila ñi cui' xaa. Lo' cha' tyisnan cu'ni lyi'o 'tnan 'in nchgaa nguso can', tyisnan cu yu lo' co'o yu, a cunta ca cu'hui yu,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 lo' tsati ntyin quila x'nan yu lja nu a sca cha' ntsu'hui ti' yu, xacan' lyee xitijin can' 'in yu nu ti'i, lo' su'hua 'in yu loo quii' se'en ntsu'hui nu lye' ti'.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Sca nguso nu cua' jlyo ti' cha' nu nchca ti' x'nan, lo' cha' a ndon tiyaa, ñi a nducua tñan cha' nu nchca ti' x'nan, can' nu lyee ntsu'hui cha' tyijyin nu ti'i.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Una sca nguso nu a jlyo ti' cha' nu nchca ti' x'nan, siya' tnan' can' nde'en la cha', jo'o ti tyijyin can' nu ti'i, si'yana tsalca nu qui'an la jui 'in, cui' cuaña'an qui'an la tyaa can', lo' tsalca nu qui'an cunta mchcuan, cuaña'an qui'an la cunta tyaa can'.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Nan' ljyaan si'yana xiqui'on quii' loo chendyu re, ¿lo' ña'an la ta nchca tin', ta si'i cua' ndiquin na?
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Una ntsu'hui cha' tijin sca nu ti'i tnu, lo' lu'un 'a tin' tsaya' nu tsato'o cha' re.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 ¿Ta ñan ti' um ljyan lo'on cha' tsu'hue nu xiti'in tsu'hue 'in nten chendyu? Chcuin' lo'o um si'yana si'i na, cui' ca nu cha' cusuun lca na.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ti' cua' ñii nu tsaa nde loo re, cha' cusuun tyisnan scasca na'an. Se'en ndi'in ca'yu nten, snan can' xuun lo'o tucua, lo' tucua can' xuun lo'o snan.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 —Sti can' xuun lo'o ticui' sñe', lo' cuaña'an cu'ni sñe' yu lo'o yu, a cunta jyi'an can' xuun lo'o ticui' sñe', cui' cuaña'an cu'ni sñe' ne' lo'o ne', jyi'an laa ne' xuun lo'o ticui' sñe' xen, lo' nu lca xen can' xuun lo'o jyi'an laa—.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Ti' ycui' la ñi lo'o nten can': Xa ña'an um si'yana lyee ndla ti' xaa luhua' se'en nguiaa cucha, nchcui' um si'yana qui'ya quio, lo' cuaña'an ndiyato'o na.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Xa nxcua cui'in nu ndyi'o se'en lca sur, nchcui' um si'yana ca tique' cuaan, lo' cuaña'an ndiyato'o na.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 ¡'Un lca um nten nu cuiñi! Ndyi'ya um cunta cha' nu nchca ni' cuaan lo'o loo chendyu re, ¿lo' ñi cha' ta a ndyi'ya um cunta cha' nu na'an tloo um cua' ñii?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ¿Ñi cha' a ndlohui um cha' nu tsu'hue lati?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Xa tsaa um lo'o ta'a cusuun um tloo bsya, ti' tucueen nguiaa ti um cu'ni chu'hue um cha' 'in um lo'o can', si'yana a tsa lo'o can' 'in um lo'o juesa la tloo bse, lo' yu bse can' tyaa yu cunta 'in um yaa' silyiya, lo' tsato'o su'hua yu 'in um na'an chcuan.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Cunen lo'o um sca cha', a tyi'o um na'an chcuan can' cha' a su'hua lyiya' um nchgaa cunta nu nducui ncha'an 'in um.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.