Lucas 12
El Nuevo Testamento (CYA) vs ARIB
1 Lja xacan' nguio' ti'in tyun mii nten se'en nguilyu Jesús, nu hasta lo'o nsta su'hua ta'a ne', lo' culo nducua la mdyisnan ycui' ñi lo'o yu ta'a nda'an ñi: Xñi um cunta 'in um lo'o cha' nu nchcui' ne' fariseo, si'yana a ñi ndi'in cha' 'in ne'.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 A sca na nu nchca cunan ti, ta a chcan' loo na, uta sca cha' nu nchca cutsi', ta a tyi'o scua la na.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Can' cha' nchgaa cha' nu ycui' um se'en tla yta, a s'ni caja nu culyo scua la 'in na tiyaa xaa, cui' cuaña'an lo'o cha' nu ycui' cunan ti um se'en ntsu'hui nchcun um, a s'ni tyi'o yne cha' can' lja nten. 'In Ndiose ntsu 'hui cha' cutsen na
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Cunen lo'o um sca cha', 'un nu lca ta'a tsu'huen: A cutsen um 'in nten ta si'yana cujui ne' 'in um una a tca cu'ni ne' ti'i lo'o cusya 'in um.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Una quitsan' 'in um tucui ca 'in ntsu'hui cha' cutsen um: Cutsen um 'in ñi nu tca cujui 'in um lo' su'hua cusya 'in um loo quii', nu cha' ñi cunen lo'o um, can' ñi nu ntsu'hui cha' cutsen um 'in.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 ¿Ta si'i lo'o tucua tñi suhue ti nxi'i ne' tsa ca'yu quiñi? Siya' cuaña'an, cunda scaa 'in ntsu'hui Ndiose cunta 'in 'in.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Hasta lo'o quichan' que um, cua' lca ncua na 'in ñi. Can' cha' a su'hua um cha' tiquee um, si'yana 'un lyee la ntsu'hui lyoo um que 'in qui'an la quiñi.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Cunen lo'o um sca cha', nchgaa nu a nxijyi'o ti' chcui' si'yana tso' 'ñan nguiaa, cui' cuaña'an nan', Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan, a xijyi'o tin' lo'o can' tloo angujle 'in Ndiose.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Una nu nchcui' si'yana a ndyu'hui lyoo 'ñan, cui' cuaña'an tloo angujle 'in Ndiose caja nu xcuan tloo 'in can'.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Nchgaa nu chcui' cha' ti'i 'in Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan, ti' ntsu'hui cha' tlyu ti' 'in can', una nu chcui' ca'an 'in Espíritu nu Luhui 'in Ndiose, a chu'hui 'a cha' tlyu ti' 'in can'.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Xa tsa lo'o ne' 'in um tloo nu cu'ni cuiya' cha' 'in um se'en ngui'ni tnu ne' judio 'in Ndiose, uta tloo bsya, ta tloo bsya tnu, a su'hua um cha' tiquee um ña'an chcui' um uta ña'an xcuen um 'in ne',
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 si'yana ticui' xaa can' taa Espíritu nu Luhui 'in Ndiose cha' nu chcui' um.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Xacan' mdo'o ycui' sca nu ntsu'hui lja nten qui'an can': 'Un ñi nu lca Bstro, chcui' um lo'o yu ta'an si'yana taa yu tsa tlu'hue tñan nu nguinu 'in yu 'ñan.
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Mxcuen ñi 'in yu: Ña'an jan ñi, a tucui nu ngulo ton 'ñan si'yana can bse lo' cutsan yuu 'in um.
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Mdyisnan ycui' ñi lo'o nten can': Xñi um cunta si'yana a sten scasca cha' xque' ni' cusya 'in um, si'yana chendyu 'in nten a ljyaan na tso' 'in cha' cuilyiya'.
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 A cunta mdi'in tyaa ñi sca cha' lo' juin ñi: Ndi'in sca yu cuilyiya', lo' tsu'hue 'a ncua tñan na nu yta yu.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ñan ti' yu xacan': ¿Ña'an ta ca ñii, lo' a nducua se'en tlyu la quio' yu'hui na nu ntsu'hui cha' xon'?
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Lo' juin yu: Ndeña'an cu'nin, xcan nchgaa na'an suhue ti re lo' cu'nin cha' tsaa' nu tnu la, can' xu'hua se'en nchgaa na 'ñan lo'o na nu ntsu'hui cha' xon'.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Ndeña'an ñan tin': Tsala ña'an qui'an cha' cuilyiya' nu cua' ndi'in 'ñan, ta loo na 'ñan tyun yjan, can' cha' cua' ñii xitñan', cun lo' co'on, cuaña'an ca tsu'hue chu'hui tiqueen.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Una Ndiose juin 'in yu: ¿Ta tiji 'a nan? Tla re ñii caan nu chcuan cunta cusya 'in, ¿lo' ti nu ta quinu lo'o nchgaa na nu cua' mxu'hua se'en?
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Cuaña'an ndiyato'o lo'o nu nso' ti'in cha' cuilyiya' loo chendyu re, una ti'i ña'an 'in can' lo'o tso' nu 'in Ndiose.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Xacan' juin ñi 'in yu ta'a nda'an ñi: Can' cha' nchcuin' lo'o um cha' re: A su'hua um cha' nduhue ti' tiquee um lo'o na nu cunajo'o 'in um, lo' ñi lo'o ste' um.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Si'yana ntsu'hui lyoo la chendyu 'in um que 'in cha' nchcu, cui' cuaña'an ntsu'hui lyoo la um que 'in ste' um.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Xñi um cunta ña'an ndi'in cha' 'in sca quiñi, a ntya 'in jyaan, a sca na nxo' 'in, lo' a la ndyi'in se'en na 'in 'in, una Ndiose nxicu 'in 'in. ¿Ta si'i lyee la ntsu'hui lyoo um que 'in quiñi?
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Siya' lyee la nsu'hua um cha' nduhue ti' tiquee um, ¿ta tca ta yaa' cha' can' 'in um culo um xca lii scun um?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Cha' a nchca 'in um cu'ni um nducuii cha' nu suhue la re, ¿ñi cha' ntsu'hui yuhue ti' um nchgaa la ña'an cha'?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Xñi um cunta sca yca quee nducua ni' quixin', a n'ni na tñan, a la nxcuan ste' na, una cunen lo'o um sca cha', tsala ña'an cuilyiya' ncua yu ree Salomón, una a yco' yu te' tsu'hue ña'an tsaña'an quee cua.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Cha' cuaña'an nxico' Ndiose 'in quixin' cua, cua' ñii tsu'hue ña'an na, una quiaa cua' nguinan' na lo' tsaa na loo quii', ¿ña'an la ca 'un, cha' cua na tca tsa qui'an ti' um?
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Can' cha' 'un a nchca cha' chu'hui yuhue ti' um si'ya na nu cunajo'o 'in um, lo' ñi a tyi'an lu'un ti' um si'ya cha' can'.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Si'yana chon' nchgaa cha' re nchcua quiloo nten chendyu, una ñi nu lca Sti um cua' jlyo ti' ñi nchgaa cha' nu 'ni 'in um.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Cui' ca nu quia nan um 'in Ndiose lo' tucua um tñan cha' nu nchcui' ñi, lo' cui' ñi su'hua yaa' ñi 'in um lo'o nchgaa cha' re.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 'Un nu lca slya' 'ñan, siya' chin' ti um, una a cutsen um si'yana Ndiose lo'o nu chcui lca tiquee ñi cua' mdaa ñi cha' cuiya' qui'ni ca'an 'in um se'en ndlo ñi tñan.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Can' cha' cujui' um na nu ndi'in 'in um, lo' ta yaa' um 'in nu ti'i ña'an chendyu 'in, cuaña'an xo' ti'in um cha' cuilyiya' nu a ntsu'hui 'a cha' tyii, lo' tyi'in na 'in um tsala xaa la ni' cuaan, se'en nu a ntsu'hui cha' sten yu cunan, lo' ñi a tca sta 'ni 'in na.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Si'yana se'en ndi'in cha' cuilyiya' 'in um, can' nchca cusya 'in um.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Tyon tiyaa um, scan' um sii' um lo' yaa' um chcua sca quii' ndiquin,
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 lo' cu'ni cha'an um ña'an cha' 'in nguso nu ndon tiyaa cha' ñi xaa quila x'nan nu nguiaa se'en ndyija cuilyi'o ne', si'yana ña'aan quila can' cun' tuna'an, lo' sla yu nguso can' 'in na.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Tsu'hue ca xu'hue nchgaa yu nguso nu ndon tiyaa xa quila x'nan. Nu cha' ñi cunen lo'o um, x'nan yu nguso can' scan' tsu'hue sii', cu'ni cha' chcua yu nguso can' tu'hua msa, lo' tyisnan su'hua na cu yu.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Siya' quila can' tlu'hue tla uta nde cua' ljyaan xaa, lo' cha' ti' quija lyoo yu ndon tiyaa yu, tsu'hue ca xu'hue yu nguso can'.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Una ca cuiya' ti' um cha' re: Cha' cua na ca jlyo ti' ne' ñi braa caan yu cunan, cua' lca ndon tiyaa ne', lo' a taa ne' ya' sten yu se'en ndi'in ne'.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Cui' cuaña'an 'un, tyi'in tiyaa um, si'yana Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan quiaan ñi lja nu a sca cha' ntsu'hui tiquee um.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Yu Tyo can' mdo'o ycui' yu: Ñi X'nan hua, ¿ta ycui' um cha' re si'ya huare' ti, uta si'ya nchgaa la tucui?
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Juin Ñi X'nan na: ¿La quija lyoo sca nguso nu ñi ndi'in cha' 'in lo' tiyaa, nu chu'hui cunta na'an 'in x'nan, lo' tsu'hue cu'ni co'o nchgaa la ña'an nguso can'?
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Tsu'hue ca xu'hue nguso can' cha' cuaña'an ngui'ni yu xa quila x'nan yu.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nu cha' ñi cunen lo'o um, x'nan tñan can' xnu nchgaa la ña'an tñan 'in yu yaa' nguso can'.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Una cha' yu nguso can' quiñan ti' yu: Ñi x'nan a quila ñi cui' xaa. Lo' cha' tyisnan cu'ni lyi'o 'tnan 'in nchgaa nguso can', tyisnan cu yu lo' co'o yu, a cunta ca cu'hui yu,
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 lo' tsati ntyin quila x'nan yu lja nu a sca cha' ntsu'hui ti' yu, xacan' lyee xitijin can' 'in yu nu ti'i, lo' su'hua 'in yu loo quii' se'en ntsu'hui nu lye' ti'.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Sca nguso nu cua' jlyo ti' cha' nu nchca ti' x'nan, lo' cha' a ndon tiyaa, ñi a nducua tñan cha' nu nchca ti' x'nan, can' nu lyee ntsu'hui cha' tyijyin nu ti'i.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Una sca nguso nu a jlyo ti' cha' nu nchca ti' x'nan, siya' tnan' can' nde'en la cha', jo'o ti tyijyin can' nu ti'i, si'yana tsalca nu qui'an la jui 'in, cui' cuaña'an qui'an la tyaa can', lo' tsalca nu qui'an cunta mchcuan, cuaña'an qui'an la cunta tyaa can'.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Nan' ljyaan si'yana xiqui'on quii' loo chendyu re, ¿lo' ña'an la ta nchca tin', ta si'i cua' ndiquin na?
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Una ntsu'hui cha' tijin sca nu ti'i tnu, lo' lu'un 'a tin' tsaya' nu tsato'o cha' re.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 ¿Ta ñan ti' um ljyan lo'on cha' tsu'hue nu xiti'in tsu'hue 'in nten chendyu? Chcuin' lo'o um si'yana si'i na, cui' ca nu cha' cusuun lca na.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ti' cua' ñii nu tsaa nde loo re, cha' cusuun tyisnan scasca na'an. Se'en ndi'in ca'yu nten, snan can' xuun lo'o tucua, lo' tucua can' xuun lo'o snan.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 —Sti can' xuun lo'o ticui' sñe', lo' cuaña'an cu'ni sñe' yu lo'o yu, a cunta jyi'an can' xuun lo'o ticui' sñe', cui' cuaña'an cu'ni sñe' ne' lo'o ne', jyi'an laa ne' xuun lo'o ticui' sñe' xen, lo' nu lca xen can' xuun lo'o jyi'an laa—.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ti' ycui' la ñi lo'o nten can': Xa ña'an um si'yana lyee ndla ti' xaa luhua' se'en nguiaa cucha, nchcui' um si'yana qui'ya quio, lo' cuaña'an ndiyato'o na.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Xa nxcua cui'in nu ndyi'o se'en lca sur, nchcui' um si'yana ca tique' cuaan, lo' cuaña'an ndiyato'o na.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 ¡'Un lca um nten nu cuiñi! Ndyi'ya um cunta cha' nu nchca ni' cuaan lo'o loo chendyu re, ¿lo' ñi cha' ta a ndyi'ya um cunta cha' nu na'an tloo um cua' ñii?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 ¿Ñi cha' a ndlohui um cha' nu tsu'hue lati?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Xa tsaa um lo'o ta'a cusuun um tloo bsya, ti' tucueen nguiaa ti um cu'ni chu'hue um cha' 'in um lo'o can', si'yana a tsa lo'o can' 'in um lo'o juesa la tloo bse, lo' yu bse can' tyaa yu cunta 'in um yaa' silyiya, lo' tsato'o su'hua yu 'in um na'an chcuan.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Cunen lo'o um sca cha', a tyi'o um na'an chcuan can' cha' a su'hua lyiya' um nchgaa cunta nu nducui ncha'an 'in um.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.