Mateus 27
Nacom Pejume Diwesi po diwesi pena jume diwesi xua Jesucristo yabara tinatsi (CUI) vs NVI
1 Poxonae pentha tsina sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi irʉrʉ judiomonae pia pitiri jiwi tatsi, daxita barapomonae yabara nacaetuta xua nanta jʉpaeya pebʉrʉya penanta xeinaenexa po coyeneya xua Jesús pebexubiwa tsainchi.
1 De manhã cedo, todos os chefes dos sacerdotes e líderes religiosos do povo tomaram a decisão de condenar Jesus à morte.
2 Daxita barapomonae equeicha Jesús maxʉ cʉtatsi. Bapoxonae Jesús yamaxʉ cʉtsiya capoinchi Pilato beya, pon Judea nacuapiwi peyanacua ewatsinchi xua romanomonae peitorobixae.
2 E, amarrando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Judas Jesús caenaetaxubatsi ichamonaetha. Poxonae bapon jume tane xua ichamonae Jesús yabara paebatsi xua bewa tʉpaena abe peexanaexae, poxonae bequein jopa abe exanaeyo, bapoxonae Judas bichocono aura xua Jesús pecaenaetaxubixaetsi. Daxota Judas equeicha caewa capona barapo treinta po paratiximonaebe. Sacerdotemonae pia pentacaponaewi catatsi irʉrʉ pitiri jiwi catatsi.
3 Quando Judas, que o havia traído, viu que Jesus fora condenado, foi tomado de remorso e devolveu aos chefes dos sacerdotes e aos líderes religiosos as trinta moedas de prata.
4 Judas barai barapomonae, jeye:
4 E disse: "Pequei, pois traí sangue inocente". E eles retrucaram: "Que nos importa? A responsabilidade é sua".
5 Nexata Judas barapo treinta po paratiximonaebe anaya xoya Nacom pin pia botha. Poxonae Nacom pin pia bo weya pona, bapoxonae Judas nabexuba pia coutha, nacoibo tathʉ catʉtaba athawetsica.
5 Então Judas jogou o dinheiro dentro do templo, saindo, foi e enforcou-se.
6 Bapoxonae sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi nota po paratixi Judas bebaya. Bapoxonae barapomonae najei:
6 Os chefes dos sacerdotes ajuntaram as moedas e disseram: "É contra a lei colocar este dinheiro no tesouro, visto que é preço de sangue".
7 Bapoxonae daxita barapomonae pebʉrʉya nanta xeinarʉcʉpa, najei: “Waxainchi barapo paratixitha comotinchi tsica iriyo, po iriyotha jiton tsorobon noteiba xua juruwaton peexaneibinexa. Barapo iriyotha tsane xua pemʉthʉthʉqueibinexa tsainchi poxonae werapeibina pomonae penanapaincha jinompaewi xua icha nacua werena peponaewi”, najei.
7 Então decidiram usar aquele dinheiro para comprar o campo do Oleiro, para cemitério de estrangeiros.
8 Daxota barapo iriyo barapomonae wʉn duta po wʉn jeye: “Pejana ira”, jei. Po iriyo barapo wʉntha cataunxuae jiwi wʉn ununutapona beya anoxuae.
8 Por isso ele se chama campo de Sangue até o dia de hoje.
9 — ausente —
9 Então se cumpriu o que fora dito pelo profeta Jeremias: "Tomaram as trinta moedas de prata, preço em que foi avaliado pelo povo de Israel,
10 — ausente —
10 e as usaram para comprar o campo do Oleiro, como o Senhor me ordenou".
11 Jesús cataunxuae uncua Pilato peitabaratha, pon Judea nacuapiwi peyanacua ewatsinchi. Bapon Pilato Jesús yainyabatsi, jeye:
11 Jesus foi posto diante do governador, e este lhe perguntou: "Você é o rei dos judeus? " Respondeu-lhe Jesus: "Tu o dizes".
12 Sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi irʉ judiomonae pia pitiri jiwi tatsi, daxita barapomonae Jesús abe yabara paebatsi xua pinae abe exana. Daichitha Jesús jopa jume barabotsiyo barapomonae.
12 Acusado pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes religiosos, ele nada respondeu.
13 Nexata daxota Pilato Jesús baraichi, jeye:
13 Então Pilatos lhe perguntou: "Você não ouve a acusação que eles estão fazendo contra você? "
14 Ichitha Jesús jopa jume notsiyo Pilato xua pocotsiwa ichamonae Jesús abe peyabara paebiwatsi xua mataʉta cae jume coyenewatha jopa jume notsiyo. Daxota Pilato bichocono yabara nantʉ coyene cui cabenaeca baxua.
14 Mas Jesus não lhe respondeu nenhuma palavra, de modo que o governador ficou muito impressionado.
15 Bara nama, Pilato ba pia cui xeina poxonae ba jiwi tsinacaetuta pexaewa penanabanaenexa. Barapo matacabitha Pilato ba caein jiwana pu sotaba pomonae jiwi pecʉbi botha peenaewi. Pilato ba pu sotaba pon ba jiwi itapeta cowai xua Pilato peisanaxubinexa.
15 Por ocasião da festa era costume do governador soltar um prisioneiro escolhido pela multidão.
16 Barapo jiwi pecʉbi botha irʉrʉ eca pon bichocono abe peexanaein, pon peyaputaeinchi daxita jiwi poxonae abe exaneiba. Bapon pewʉn Barrabás.
16 Eles tinham, naquela ocasião, um prisioneiro muito conhecido, chamado Barrabás.
17 Poxonae jiwi nacaetuta, Pilato barai barapo jiwi, jeye:
17 Pilatos perguntou à multidão que ali se havia reunido: "Qual destes vocês querem que lhes solte: Barrabás ou Jesus, chamado Cristo? "
18 Baxua Pilato paeba tsipei bapon yaputane xua pomonae pecanamata caitorobi bicheito, Jesús peuwixaetsi, caenaetaxubatsi Pilatotha.
18 Porque sabia que o haviam entregado por inveja.
19 Poxonae Pilato cataunxuae pia peecaethopeibiwatha eca xua Jesús peyabara paebinexatsi penatsicuentsiwa bapoxonae Pilato piowa tatsi najume caitoroba ichʉntha xua jeye: “Jopa copatsinde xua bapon pebexubinexatsi ichamonae, tsipei apara bapon pejʉntʉ coyene xeicaein. Yaitama tsipei merawi bapon camaitan daxota bichocono anthʉthʉrewein, tsipei bapon dacotsiwa bexotsi”, jei bapon xua Pilato piowa tatsi najume caitoroba.
19 Estando Pilatos sentado no tribunal, sua mulher lhe enviou esta mensagem: "Não se envolva com este inocente, porque hoje, em sonho, sofri muito por causa dele".
20 Ichitha sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi, irʉrʉ judiomonae pia pitiri jiwi tatsi, daxita barapomonae jiwi cui tsacarabatsi, xua barapo jiwi Pilato pecui itorobinexatsi xua Barrabás pepu sotabinexatsi, mataʉtano xua Jesús pebexubinexatsino.
20 Mas os chefes dos sacerdotes e os líderes religiosos convenceram a multidão a que pedisse Barrabás e mandasse executar a Jesus.
21 Bapon Pilato equeicha barai jiwi, jeye:
21 Então perguntou o governador: "Qual dos dois vocês querem que eu lhes solte? " Responderam eles: "Barrabás! "
22 Equeicha Pilato yainyaba barapomonae, jeye:
22 Perguntou Pilatos: "Que farei então com Jesus, chamado Cristo? " Todos responderam: "Crucifica-o! "
23 Nexata Pilato jume barai, jeye:
23 "Por quê? Que crime ele cometeu? ", perguntou Pilatos. Mas eles gritavam ainda mais: "Crucifica-o! "
24 Poxonae Pilato yaputane xua nama taaibichiba pocotsiwa bapon pepaebinexa picoya, xua peajumetsacaxae barapomonae, daxota Pilato itoroba ichʉn xua petaxawenaenexa tsainchi mera. Bapoxonae barapo meratha nacobe quiataxuba barapo jiwi peitʉtha tatsi. Bapoxonae bapon namchi, jeye:
24 Quando Pilatos percebeu que não estava obtendo nenhum resultado, mas, pelo contrário, estava se iniciando um tumulto, mandou trazer água, lavou as mãos diante da multidão e disse: "Estou inocente do sangue deste homem; a responsabilidade é de vocês".
25 Daxita barapomonae equeicha namchi, jeye:
25 Todo o povo respondeu: "Que o sangue dele caia sobre nós e sobre nossos filhos! "
26 Nexata Pilato nama pu sotaba Barrabás. Bapoxonae itoroba xua soldadomonae bara Jesús moya bichocono pecuainchinexatsi pocotsiwatha eewa xua bichocono amʉpiya xua xota ba jiwi cuainteibatsi poxonae abe exaneiba. Mataʉtano itorobano xua moya bara Jesús tʉparucua exanaeinchi naetotha.
26 Então Pilatos soltou-lhes Barrabás, mandou açoitar Jesus e o entregou para ser crucificado.
27 Bapoxonae soldadomonae Jesús capoinchi Pilato pia bo tatsi beya po soldadomonae yapu eena Pilato pia bo tatsi. Bapoxonae barapo soldadomonae waba icha soldadomonae xua daxita barapo soldadomonae Jesús pematawacaicha umenaenexa tsainchi.
27 Então, os soldados do governador levaram Jesus ao Pretório e reuniram toda a tropa ao seu redor.
28 Bapoxonae Jesús pia paparuwa juma xuenatsi yawa juma xatatatsi icha paparuwa, po paparuwa tsobia xua Jesús be pecana exanaenexatsi pon jiwi itorobiya pepa Peewatsinchi.
28 Tiraram-lhe as vestes e puseram nele um manto vermelho;
29 Bapoxonae cuane tepa xua pee tepa, yawa bapoxonae Jesús canamitontsiya mata xatatatsi baxua xua cana exanatsi icha be ichi pon jiwi itorobiya pepa peewatsin poxonae mata xatatatsi tepa. Mataʉtano Jesús cobenatatsi naewa icha be ichi pon jiwi itorobiya pepa peewatsinchi poxonae naewa cobenatatsi poxonae itoroba jiwi. Bapoxonae Jesús peitabaratha tatsi pentabocototha taenatsi xua Jesús naerabiya pebarʉ cui itura jinaenexa tsainchi. Bapoxonae Jesús cui caponatsi, jeye:
29 fizeram uma coroa de espinhos e a colocaram em sua cabeça. Puseram uma vara em sua mão direita e, ajoelhando-se diante dele, zombavam: "Salve, rei dos judeus! "
30 Mataʉtano Jesús yabara naone subabatsi. Mataʉtano Jesús cobe wepitatsi naewa. Bapoxonae barapo naewatha Jesús mata cuaintatsi.
30 Cuspiram nele e, tirando-lhe a vara, batiam-lhe com ela na cabeça.
31 Poxonae Jesús canacui wetatsi xua cui caponatsi, equeicha bapoxonae Jesús caewa juma wejontatsi xua po paparuwa tsobia. Bapoxonae equeicha caewa juma xatatatsi po paparuwa pia paparuwaxae tatsi. Bapoxonae Jesús capoinchi xua tʉparucua peexanaenexatsi naetotha.
31 Depois de terem zombado dele, tiraram-lhe o manto e vestiram-lhe suas próprias roupas. Então o levaram para crucificá-lo.
32 Poxonae Jesús namtotha caenapoinchi soldadomonae, bapoxonae barapo soldadomonae taeba pebin, pon Cirene tomarapin. Bapon pewʉn Simón. Bapoxonae barapo soldadomonae Simón itorobatsi xua pecaponaenexa Jesús pia naeto tatsi, po naetotha tʉparucua peexanaenexatsi Jesús.
32 Ao saírem, encontraram um homem de Cirene, chamado Simão, e o forçaram a carregar a cruz.
33 Bapoxonae Jesús barʉ patatsi ichaxota po uruto be jiton matasipa piwa. Daxota barapo uruto jiwi wʉn unuta “Gólgota”, jei.
33 Chegaram a um lugar chamado Gólgota, que quer dizer Lugar da Caveira,
34 Baraxotiya Jesús apatatsi vino mera, po vino mera equeicha muxuna epareca hiel mera matawʉn po mera bichocono atsu wʉwa. Poxonae Jesús mene pana, bapoxonae Jesús aichaxaibi apa barapo mera.
34 e lhe deram para beber vinho misturado com fel; mas, depois de prová-lo, recusou-se a beber.
35 Poxonae Jesús canacobe wetatsi xua naetotha tʉparucua exanatsi, bapoxonae soldadomonae nata tsaba Jesús pia paparuwan tatsi. Barapomonae ibotixi bebeya penacueranta notsinexa Jesús pia paparuwan tatsi. Pon beta xoya ibotiyo bapon copiya pita Jesús pia paparuwan tatsi.
35 Depois de o crucificarem, dividiram as roupas dele, tirando sortes.
36 Nexata barapo soldadomonae Jesús yapu caenatsi poxoru jopa ichipaeyo xua Jesús pepanepaewa tsane.
36 E, sentando-se, vigiavam-no ali.
37 Jesús pentutu wetsica tadutatsi napaewa xua barapo napaewatha tina. Barapo petinadutsiwa jeye: “Baponje apara judiomonae itorobiya pia pepa Peewatsinchi”, jei barapo petinadutsiwa xua napaewatha tinaduta.
37 Por cima de sua cabeça colocaram por escrito a acusação feita contra ele: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Irʉrʉ ponbe jiwi pecaibinbe tʉparucua exanatsibe naetotha ichaxota imoxoyo Jesús ducua. Ichʉn Jesús petsocona wetauncuiyatsi, ichʉn pecoxa wetauncuarenatsi.
38 Dois ladrões foram crucificados com ele, um à sua direita e outro à sua esquerda.
39 Pomonae Jesús xentapoinchi barapomonae Jesús cui capoinchi, yawa Jesús yabara itata naichaquebatsi.
39 Os que passavam lançavam-lhe insultos, balançando a cabeça
40 Barapomonae Jesús jeichichi:
40 e dizendo: "Você que destrói o templo e o reedifica em três dias, salve-se! Desça da cruz, se é Filho de Deus! "
41 Irʉrʉ barichi sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi irʉrʉ pomonae jiwi pecuidubiwi Moisés pia peitorobi coyene tatsi irʉrʉ judiomonae pia pitiri jiwi tatsi, daxita barapomonae Jesús cui capanatsi. Daxita barapomonae najei:
41 Da mesma forma, os chefes dos sacerdotes, os mestres da lei e os líderes religiosos zombavam dele,
42 —Bapon cain capanepeibabei ichamonae, came jopa nacapanepaeyo. Icha bara bapon israelmonae itorobiya pia pepa Peewatsinchi, bʉ bapon pia coutha naeto wetsica ecoinca, xainya bapoxonae jume cowʉntatsi.
42 dizendo: "Salvou os outros, mas não é capaz de salvar a si mesmo! E é o rei de Israel! Desça agora da cruz, e creremos nele.
43 Bapon jume cowʉnta Nacom, xua bepa pinae capanepaeinchi, xua Nacom capanepaena. Icha Nacom ichichipa, bʉ bara moya capanepaena, tsipei caena bayatha naca jei: ‘Apara xan Nacom Pexanton’, naca jei, jei barapomonae.
43 Ele confiou em Deus. Que Deus o salve agora, se dele tem compaixão, pois disse: ‘Sou o Filho de Deus! ’ "
44 Barichirʉ baxua paeba ponbe jiwi pecaibinbe, ponbe xua irʉrʉ cobe matatabarutatsibe naetotha. Baponbe irʉrʉ Jesús cui caponatsi.
44 Igualmente o insultavam os ladrões que haviam sido crucificados com ele.
45 Poxonae Jesús cataunxuae ducua naetotha, bapoxonae daxita nacuantha bichocono aitaquiri xua poxonae mataeinyaxae weya, beya yatabopiya. Tres po horabe quirei tsuncuae.
45 E houve trevas sobre toda a terra, do meio dia às três horas da tarde.
46 Bapoxonae Jesús jume daunweya wawai, jeye: “Elí, Elí, ¿lema sabactani?” jei, (barapo jumetha xua jei: “Tanacom, Tanacom, ¿eta pocotsiwa metha nepunaxubame?” jei Jesús.)
46 Por volta das três horas da tarde, Jesus bradou em alta voz: "Eloí, Eloí, lamá sabactâni? " que significa: "Meu Deus! Meu Deus! Por que me abandonaste? "
47 Ichamonae pomonae Jesús baxota jume taeumeinchi, barapomonae jeye:
47 Quando alguns dos que estavam ali ouviram isso, disseram: "Ele está chamando Elias".
48 Bapoxonae caein nainya cuinaepoinya pon barapomonae jiwana yawa pitaba esponja xua baxota pemene capichinexa vino mera xua po mera mene atsu. Poxonae bapon baxota mene capita, bapoxonae naewatha duta xua Jesús petayoichaenexatsi xua peapaenexa.
48 Imediatamente, um deles correu em busca de uma esponja, embebeu-a em vinagre, colocou-a na ponta de uma vara e deu-a a Jesus para beber.
49 Ichitha ichamonae namchi, jeye.
49 Mas os outros disseram: "Deixem-no. Vejamos se Elias vem salvá-lo".
50 Equeicha Jesús jume daunweya wawai, bapoxonae nama tʉpanaicha Jesús.
50 Depois de ter bradado novamente em alta voz, Jesus entregou o espírito.
51 Bapoxonae paparuwa, po paparuwa Nacom pin pia botha ducua, barapo paparuwa nainya bopiya matonta tsitsiqueica ainya epatobe naexanabe. Mataʉtano ira jijiyataxuba, mataʉta ibo wacapouna.
51 Naquele momento, o véu do santuário rasgou-se em duas partes, de alto a baixo. A terra tremeu, e as rochas se partiram.
52 Po mʉthʉntha pomonae pewerapeibiwi bobena, barapo mʉthʉn coibo tupa wacapouna pocotsiwa coibo xatababanoba xua pin ibo panawan. Barapo mʉthʉntha cataunxuae abʉ saya bobena pomonae caena bayatha werapa. Pirapaeyo acoibi po matacabiyobe poxonae Jesús asʉ juina exanatsi, xua Nacom exana, bapoxonae irʉrʉ pomonae bayatha pejume cowʉntsiwichi Nacom pomonae xua bayatha pewerapaexae barapomonae irʉ asʉ jujuina exanatsi xua Nacom exana.
52 Os sepulcros se abriram, e os corpos de muitos santos que tinham morrido foram ressuscitados.
53 Bapoxonae daxita barapomonae mʉthʉ we-iyiya. Daxita barapomonae, Jerusalén tomara beya pona po tomaratha xeina Nacom pin pia bo tatsi. Barapomonae naitʉta pinmonaetha Jerusalén tomarapiwitha.
53 E, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição de Jesus, entraram na cidade santa e apareceram a muitos.
54 Bapoxonae soldadomonae pomonae Jesús yapu enatsi irʉrʉ barapo soldadomonae pia pentacaponaein tatsi, pon romanomonaepin poxonae daxita barapomonae tane xua ira jijiyata yawa xua tane ichawanno, bapoxonae barapomonae bichocono junuwa. Bapoxonae barapomonae jeye:
54 Quando o centurião e os que com ele vigiavam Jesus viram o terremoto e tudo o que havia acontecido, ficaram aterrorizados e exclamaram: "Verdadeiramente este era o Filho de Deus! "
55 Barichi irʉ ainyawaxi yabʉxi, barapowaxi Jesús tsiwiyo tajʉ wetaeumeinyatsi. Barapowaxi Jesús bayatha matha puna jinompatsi xua poxonae Galilea nacua weya pona xua Jesús peyawenaenexatsi.
55 Muitas mulheres estavam ali, observando de longe. Elas haviam seguido Jesus desde a Galiléia, para o servir.
56 Barapowaxi jiwana, ichowayo pewʉn María Magdalena, powa Magdala tomarapiwayo. Ichowayo pewʉn María, Santiago irʉ José baponbe penabe tatsi. Ichowayo pewʉn Salomé bapowa Zebedeo piowa tatsi, xua irʉ bapowa Santiago irʉ Juan baponbe pena tatsibe.
56 Entre elas estavam Maria Madalena; Maria, mãe de Tiago e de José; e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Poxonae quirei tsanaicha, pebin patopa ichaxota Jesús naetotha tʉparucua. Bapon copei pexeinaein. Bapon pewʉn José. Bapon Arimatea tomarapin. Mataʉta bapon irʉ Jesús pia pepuna jinompaewichi jiwanapin tatsi pomonae Jesús pia pejume cowʉntsiwichixaetsi.
57 Ao cair da tarde chegou um homem rico, de Arimatéia, chamado José, que se tornara discípulo de Jesus.
58 Bapon pona Pilato beya pewʉcaenexa xua Jesús petʉpaein. Nexata Pilato najume caruta xua bara José pecatsinexatsi Jesús petʉpaein.
58 Dirigindo-se a Pilatos, pediu o corpo de Jesus, e Pilatos ordenou que lhe fosse entregue.
59 José nexata pita Jesús petʉpaein. Bapoxonae pena paparuwatha mata quiyontabareca xua pexeinya paparuwa.
59 José tomou o corpo, envolveu-o num limpo lençol de linho
60 Bapoxonae José mʉthʉ iya Jesús botatsi pena ibo mʉthʉtha, po mʉthʉ bequein José pia mʉthʉ tatsi xua poxonae petʉpaewa tsane. Poxonae José nacobe weta xua yauxatatababota pin ibo panawatha, bapoxonae ponataba.
60 e o colocou num sepulcro novo, que ele havia mandado cavar na rocha. E, fazendo rolar uma grande pedra sobre a entrada do sepulcro, retirou-se.
61 Baxotiya ibo mʉthʉ itapatha eca María Magdalena, powa Magdala tomarapiwayo. Irʉ ichowayorʉ María baxota naeca.
61 Maria Madalena e a outra Maria estavam assentadas ali, em frente do sepulcro.
62 Icha matacabitha po matacabitha pentaquei seica matacabi bapoxonae sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi irʉrʉ fariseomonae daxita barapomonae pona Pilato beya.
62 No outro dia, que era o seguinte ao da Preparação, os chefes dos sacerdotes e os fariseus dirigiram-se a Pilatos
63 Barapomonae Pilato jeichichi:
63 e disseram: "Senhor, lembramos que, enquanto ainda estava vivo, aquele impostor disse: ‘Depois de três dias ressuscitarei’.
64 Daxota xam itorobare soldadomonae xua xaniwaicha peyapu eenaenexa mʉthʉ xua beya poxonae acoibi po matacabibe tsuxubi tsane. Baxua exande xua jopa pepatsinexa tsane mʉthʉ beya Jesús pia pepuna jinompaewichi, tsipei bʉ merawi barapomonae pichapa Jesús pia pepon. Tsipei pirapae naerabichipa jiwitha jei tsipae: ‘Bayatha equeicha asʉ exanatsi petʉpae cuiru coyene weya’, jei tsipae xua Jesús yabara naerabatsi. Barapomonae baxua naerabichipa jiwitha, baxua bichocono abe tsipae, beyacaincha poxonae Jesús bayatha pocotsiwa paeba xua pemuxuitorobiwa, jei barapomonae.
64 Ordena, pois, que o sepulcro dele seja guardado até o terceiro dia, para que não venham seus discípulos e, roubando o corpo, digam ao povo que ele ressuscitou dentre os mortos. Este último engano será pior do que o primeiro".
65 Pilato barai barapomonae, jeye:
65 "Levem um destacamento", respondeu Pilatos. "Podem ir, e mantenham o sepulcro em segurança como acharem melhor".
66 Nexata barapomonae irʉ soldadomonae bara be-iyiya. Bapoxonae mʉthʉ coibo daunwei exananota. Bichocono barapomonae cateitabanota xua pin ibo panawa xua mʉthʉ boupa ata. Mataʉtano bichocono barapomonae pemacatha epataʉtarena boupa cʉtabarena barapo peboupa patsiwa, xua peyaputaenexa icha ichʉn namicha patopa xua pecaibinexa Jesús petʉpaein. Bapoxonae barapomonae cuentadendena soldadomonae xua barapo soldadomonae peyapu eenaenexa mʉthʉ.
66 Eles foram e armaram um esquema de segurança no sepulcro; e além de deixarem um destacamento montando guarda, lacraram a pedra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.