Mateus 5
cug (CUG) vs NVT
1 Jɔbi wə Jisɔs nì yɛiŋ mbaŋ wi bəni yakadəiŋ, ka dza yaka tsə shinum i ŋkwuŋ bɛiŋ, bwa bu bə mbaŋ juŋni dzə kɔmsi i wi wə.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Wi ka yisi i laniki bɔ dzaka a,
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ kiəki a bɔ kɔ bə kifuu i kimbu ki Nyɔ wə,
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dəki,
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dzɔki gwu yibɔ i kuku,
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ dzɔŋ wɔɔki bɔ, kindɔŋ wɔm bɔ kɔm nɔni ki chəŋ,
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ kwasiki nshɛiŋ i bədɔkɔ,
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ shɔ́m yibɔ baiŋki,
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dzəki bəh kimbɔiŋni,
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bəni bwaŋki gvu i bɔ chɛiŋ kɔm a bɔ nɔki nɔni ki chəŋ,
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Ndzɔŋni bimbum kɔ bimbɛiŋ, jɔbi wə bəni tɔyiki mbɛiŋ, bwaŋ gvu i mbɛiŋ chɛiŋ, dzaka gia yichu yichi kɔm mbɛiŋ a kilɔlɔ kɔm mbɛiŋ kɔ bəni bəŋ.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Jɔbi wə yi bi numki yakadəiŋ, mbɛiŋ ka wɔ̂kɔki ndzɔŋni lâŋ gwu, kɔm bəmbee bəmbɛiŋ bəmbum kɔ num i tumi ki bɛiŋ wə. Mbɛiŋ kîəki a, akɔ ayaka si bəni nì bwaŋki gvu i bəni bə ntum bə Nyɔ chɛiŋ bə̀ bɔ nì yisi dzə i ninshiŋ i mbɛiŋ.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Akɔ mbɛiŋ ŋkaka yi mbi wələ. Ayakalə, ŋkaka kabə num yi chu njwɔŋ kə, bə kɔ i chu fə dəiŋ bəh yi ka yi chu fiəni njwɔŋki a? Bə kɔkə i chu fə gia yindzɔŋni yidɔkɔ bəh yi, yi kɔ a shuku tɔkɔ bəni tsəki dəŋyiki bəh gvu.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Akɔ mbɛiŋ tə baiŋni bi mbi wələ. Kwili wimbum wə bə maa wi i ŋkwuŋ bɛiŋ wi si nyumi kə.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Mi si baiŋsi kə naka ki baiŋsini i chu dzɔ kah i kwusi baŋ yɛiŋ bɛiŋ. Wi si tɔm num i di biə bə tɔmki naka ki baiŋsini yɛiŋ, ka ki baiŋki ki chusi baiŋni i mi wichi wə wi kɔ i dzu.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Akɔ yakadəiŋ si baiŋni bimbɛiŋ kaŋaki i baiŋki i bəni nshiŋ, ka bɔ yɛiŋki nɔm wimbɛiŋ wi ndzɔŋni nya kiŋkɔksi i Tii wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Kiə mbɛiŋ ki kwâka kə a mih dzə i chiksi gia yə yi kɔ i Kiŋwakti ki Bənchi bə Muses wə bəh yə yi kɔ i Biŋwakti bi bəni bə ntum bə Nyɔ wə. Mih dzə i fə a yi dzə kpɛiŋ ŋkɔŋ. Mih ka dzə dəkə i chiksi yi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a, i tsə buku na ka bɔɔli bəh nshwaiŋ bi kaa, fidzəkəhni fi gia i Kiŋwakti ki Bənchi mə, na kɔŋ fi sɛiŋniki na dəiŋ, bi tsə kə i kuku maka gia yiwɔ dzə kpɛiŋ asi yi chusiki.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Yi kɔ a, na ndə wə wi bi bwiŋki nchi i bənchi bələ wə, kɔŋ nchi wiwɔ sɛiŋniki na dəiŋ, ka laniki bəni a bɔ bwîŋki yakadəiŋ tə, wəmaka mi bi numki mi wi nchiŋ i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi bɛiŋ wə. Ayakalə, mi wə wi jiəki bənchi bələ, chu lani tə bəni a bɔ jîəki, wəmaka mi bi numki mi wimbum i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi bɛiŋ wə.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Ayakadəiŋ, mih fukuki i mbɛiŋ a, nɔni kimbɛiŋ ki chəŋ kabə tsəki kə ki bəni bə̀ bɔ laniki bənchi bə Nyɔ bəh ki Bəfalasi, mbɛiŋ bi ma lansi liə i ŋkuŋ bi bɛiŋ wə.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Mbɛiŋ nì wɔkɔ lɔ asi bə nì dzaka i bəni i kikpu wə a, ‘Kiə wɔ bi wɔ̂ɔ kə mi. Mi ka wɔɔ mi, yaka wi kaŋaki lə nsaka.’
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a mi wichi wə wi bɔksiki shɔ́m bəh waiŋnih wi, yaka wi kaŋaki lə tə nsaka. Mi wə wi tɔyi waiŋnih wi, wi kîəki a wi bi numki lə i bəni bə̀ bɔ sakaki bənsaka nshiŋ. Mi wə wi bɔɔŋki waiŋnih wi a, ‘Kiyuŋ’ wi kîəki a wi bi liəki lə i gbuku wimbum wə.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Ayakadəiŋ, yi kɔ a, wɔ kabə nəŋ i nya kinya ka i tɔŋ wi fəni wi gia wə, kwaka a waiŋnah kaŋaki lə wɔ i wi shɔm,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 wɔ bêe kinya ka kə i tɔŋ wi fəni wi gia kpəŋ, wɔ tsə̂ mbɛiŋ wi yisi kɛ̂iŋsi gia yiwɔ, ka wɔ fiəni tsə nya kinya ka.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Mi ka dzɔ wɔ i tsə bəh wɔ i juŋ yi nsaka wə, wɔ mɔ̂msi a mbɛiŋ wi kɔmsi kɛ̂iŋsi ka mbɛiŋ wi fiəni chu bəh nsɛiŋ a kɛiŋ i dzəh, ka wi ma ni tsə nya daŋsi wɔ i kaŋ yi mi wə wi sakaki bənsaka, wi ni nya daŋsi wɔ tə i kaŋ yi bəni bə jum wə, ma bɔ ni fah wɔ i juŋ yi nsəŋ mə.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Mih fukuki ŋkɔŋ i wɔ a wɔ ni buku kə fɛiŋ maka wɔ gɔm kaasi finini fichi fiə bɔ bikəki.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Mbɛiŋ nì wɔkɔ lɔ asi bə nì dzaka a, ‘Kiə wɔ ki nɔ̂ kə bəh kpə mi.’
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, na ndə wə wi tsɛiŋki miŋkpaŋa bəh kiŋkɔŋ ki nɔni, ma yi numki a wi nɔ lɔ bəh wi i shɔm yi mə.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Yi kabə num a dzəkəh wa wi tsɛiŋ yiləkəli ka fəki a wɔ fə chu, wɔ kâmbwili dzəkəh wiwɔ wɔ lɔ̂tɔkɔ. Yi ndzɔŋki a wɔ laksi kimbu ka ki gwu kimu, a kɔbi lɔ a bə bi lɔɔ gwu ya yichi i gbuku wimbum mə.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Tsɛiŋ ya yiləkəli kabə fəki a wɔ fə chu, wɔ tə̂iŋ bwili tsɛiŋ yiwɔ wɔ lɔ̂tɔkɔ. Yi ndzɔŋki lə a wɔ laksi kimbu ka ki gwu kimu, a kɔbi lɔ a gwu ya yichi bi tsə i gbuku wimbum mə.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Bə kɔ bə dzaka tə a, ‘Mi ka bee kpə wi, wi kaŋaki i nyâka kiŋwakti i nyâ i miŋkpaŋa wiwɔ ki chusi a ŋgaiŋ bee wi.’
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, mi ka bee kpə wi, a kɔbi a miŋkpaŋa wiwɔ kɔ bəh nɔni ki tɔkɔlini, ma yi numki a wi fə, miŋkpaŋa wiwɔ tsə ka numki wi tɔkɔlini. Mi ka dzɔ miŋkpaŋa wə wi buku i minyuku dzu ka jiə dzu, ma yi numki a wi nɔki bəh kpə mi.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Mbɛiŋ chu wɔkɔ lɔ tə si bə nì dzaka i bəni i kikpu wə a, ‘Jɔbi wə wɔ dzaka gia ka kaiŋ, ki bêe kə i fə̂ yi. Wɔ kaŋaki i fə gia yə wɔ dzaka ka kaiŋ i Bah nshiŋ a wɔ ni fə lə.’
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, kiə mi ki dzî kə ŋkaiŋ. Kiə wi ma kâiŋ yɛli wi bɛiŋ wə, kɔm bɛiŋ kɔ kiŋgbɔkɔ ki Nyɔ.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Kiə wi ki kâiŋ kə na nshwaiŋ, kɔm nshwaiŋ kɔ kiŋgbɔkɔ ki Nyɔ kigvu. Kiə wi ki kâiŋ kə Jɛlusalɛm, kɔm Jɛlusalɛm kɔ kwili wi Ŋkuŋ wimbum.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Kiə wi ki kâiŋ kə na fwu wi wə, kɔm wi kɔkə i fə juŋ yifwu a yi fiəni juŋ yi fukuli nabə yi jisi.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Mi ka bum gia bəh dzaka ki a, ‘Aaŋ,’ yi kpɛiŋ yakadəiŋ. Wi ka nəiŋma a, ‘Aayi,’ ma yi kpɛiŋ yakadəiŋ. Wi ka chu kpɛiŋsi gia yidɔkɔ yɛiŋ, ma gia yiwɔ numki a yi nyə num i mi wichu wə.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Mbɛiŋ wɔkɔ lɔ si bə nì kɔ bə dzaka tə a, ‘Mi ka bwili dzəkəh wi mi, bə bwili tə ŋ'wi. Mi ka babwili jəŋ wi mi, bə babwili tə ŋ'wi.’
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, kiə mi ki sîni kə bəh mi wichu. Mi ka twɛiŋ kimbaŋ ka ki tsɛiŋ yiləkəli, wɔ fîəni ki tsɛiŋ yi kimiəkə wi twɛiŋ kaasi.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Mi ka sɔmi wɔ a ŋgaiŋ dzɔ mbuŋ wa wi nintəəŋ, wɔ nyâ kaasi na bəh wi nimbɛiŋ wə i wi.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Mi ka kaŋyi wɔ a wɔ nyani tsə may wimu, wɔ nyâni mbɛiŋ wi na bəmay bəfa.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Mi ka nywa fiɛŋ i wɔ, wɔ nyâ. Mi ka fwa fiɛŋ i wɔ, kiə wɔ ki nə̂iŋ kə i nya.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Mbɛiŋ wɔkɔ lɔ si bə kɔ bə dzaka a, ‘Wɔ kɔ̂ŋki mi wə wi kɔ kɔmsi i wɔ wə, wɔ bâiŋŋ mi wə wi baiŋŋki wɔ.’
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəni bə̀ bɔ baiŋŋki mbɛiŋ, ma mbɛiŋ tsâki i bə̀ bɔ bwaŋki gvu i mbɛiŋ chɛiŋ.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ayakadəiŋ, mbɛiŋ ni numki bwa bə Ba wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ. Akɔ wi wə wi si fə ka wɔŋ baiŋki i bəni bəchu wə bəh i bəndzɔŋni wə. Asi faaŋ wi tə dzaŋ a yi dzə i bəni bə̀ bɔ fəki gia yi chəŋ, bəh i bə̀ bɔ fəki kə gia yi chəŋ.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Mbɛiŋ kwakaki a mbɛiŋ ka kɔŋki a bəni bə̀ bɔ kɔŋki mbɛiŋ, mbee wiwɔ ni numki na nə i mbɛiŋ a? Na bəni bə̀ bɔ kwaki kiŋwakti fəki kə ayaka tə a?
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Mbɛiŋ ka bɔniki a bwa bə nih bəmbɛiŋ shəŋ, gia yə mbɛiŋ fəki chi chi bəni bədɔkɔ fə kə kɔ la nə a? Bəni bə tumi si bɔŋ fə kə a yakadəiŋ a?
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Yi kɔ a mbɛiŋ kâŋaki i ndzɔŋki bwiliki fwu asi Ba wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ ndzɔŋki bwiliki fwu.”
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.