Mateus 5
cug (CUG) vs NAA
1 Jɔbi wə Jisɔs nì yɛiŋ mbaŋ wi bəni yakadəiŋ, ka dza yaka tsə shinum i ŋkwuŋ bɛiŋ, bwa bu bə mbaŋ juŋni dzə kɔmsi i wi wə.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Wi ka yisi i laniki bɔ dzaka a,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ kiəki a bɔ kɔ bə kifuu i kimbu ki Nyɔ wə,
3 — Bem-aventurados
4 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dəki,
4 — Bem-aventurados
5 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dzɔki gwu yibɔ i kuku,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ dzɔŋ wɔɔki bɔ, kindɔŋ wɔm bɔ kɔm nɔni ki chəŋ,
6 — Bem-aventurados
7 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ kwasiki nshɛiŋ i bədɔkɔ,
7 — Bem-aventurados
8 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ shɔ́m yibɔ baiŋki,
8 — Bem-aventurados
9 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bɔ dzəki bəh kimbɔiŋni,
9 — Bem-aventurados
10 Ndzɔŋni bimbum kɔ i bəni bə̀ bəni bwaŋki gvu i bɔ chɛiŋ kɔm a bɔ nɔki nɔni ki chəŋ,
10 — Bem-aventurados
11 Ndzɔŋni bimbum kɔ bimbɛiŋ, jɔbi wə bəni tɔyiki mbɛiŋ, bwaŋ gvu i mbɛiŋ chɛiŋ, dzaka gia yichu yichi kɔm mbɛiŋ a kilɔlɔ kɔm mbɛiŋ kɔ bəni bəŋ.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Jɔbi wə yi bi numki yakadəiŋ, mbɛiŋ ka wɔ̂kɔki ndzɔŋni lâŋ gwu, kɔm bəmbee bəmbɛiŋ bəmbum kɔ num i tumi ki bɛiŋ wə. Mbɛiŋ kîəki a, akɔ ayaka si bəni nì bwaŋki gvu i bəni bə ntum bə Nyɔ chɛiŋ bə̀ bɔ nì yisi dzə i ninshiŋ i mbɛiŋ.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Akɔ mbɛiŋ ŋkaka yi mbi wələ. Ayakalə, ŋkaka kabə num yi chu njwɔŋ kə, bə kɔ i chu fə dəiŋ bəh yi ka yi chu fiəni njwɔŋki a? Bə kɔkə i chu fə gia yindzɔŋni yidɔkɔ bəh yi, yi kɔ a shuku tɔkɔ bəni tsəki dəŋyiki bəh gvu.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Akɔ mbɛiŋ tə baiŋni bi mbi wələ. Kwili wimbum wə bə maa wi i ŋkwuŋ bɛiŋ wi si nyumi kə.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Mi si baiŋsi kə naka ki baiŋsini i chu dzɔ kah i kwusi baŋ yɛiŋ bɛiŋ. Wi si tɔm num i di biə bə tɔmki naka ki baiŋsini yɛiŋ, ka ki baiŋki ki chusi baiŋni i mi wichi wə wi kɔ i dzu.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Akɔ yakadəiŋ si baiŋni bimbɛiŋ kaŋaki i baiŋki i bəni nshiŋ, ka bɔ yɛiŋki nɔm wimbɛiŋ wi ndzɔŋni nya kiŋkɔksi i Tii wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Kiə mbɛiŋ ki kwâka kə a mih dzə i chiksi gia yə yi kɔ i Kiŋwakti ki Bənchi bə Muses wə bəh yə yi kɔ i Biŋwakti bi bəni bə ntum bə Nyɔ wə. Mih dzə i fə a yi dzə kpɛiŋ ŋkɔŋ. Mih ka dzə dəkə i chiksi yi.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a, i tsə buku na ka bɔɔli bəh nshwaiŋ bi kaa, fidzəkəhni fi gia i Kiŋwakti ki Bənchi mə, na kɔŋ fi sɛiŋniki na dəiŋ, bi tsə kə i kuku maka gia yiwɔ dzə kpɛiŋ asi yi chusiki.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Yi kɔ a, na ndə wə wi bi bwiŋki nchi i bənchi bələ wə, kɔŋ nchi wiwɔ sɛiŋniki na dəiŋ, ka laniki bəni a bɔ bwîŋki yakadəiŋ tə, wəmaka mi bi numki mi wi nchiŋ i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi bɛiŋ wə. Ayakalə, mi wə wi jiəki bənchi bələ, chu lani tə bəni a bɔ jîəki, wəmaka mi bi numki mi wimbum i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi bɛiŋ wə.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Ayakadəiŋ, mih fukuki i mbɛiŋ a, nɔni kimbɛiŋ ki chəŋ kabə tsəki kə ki bəni bə̀ bɔ laniki bənchi bə Nyɔ bəh ki Bəfalasi, mbɛiŋ bi ma lansi liə i ŋkuŋ bi bɛiŋ wə.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Mbɛiŋ nì wɔkɔ lɔ asi bə nì dzaka i bəni i kikpu wə a, ‘Kiə wɔ bi wɔ̂ɔ kə mi. Mi ka wɔɔ mi, yaka wi kaŋaki lə nsaka.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a mi wichi wə wi bɔksiki shɔ́m bəh waiŋnih wi, yaka wi kaŋaki lə tə nsaka. Mi wə wi tɔyi waiŋnih wi, wi kîəki a wi bi numki lə i bəni bə̀ bɔ sakaki bənsaka nshiŋ. Mi wə wi bɔɔŋki waiŋnih wi a, ‘Kiyuŋ’ wi kîəki a wi bi liəki lə i gbuku wimbum wə.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Ayakadəiŋ, yi kɔ a, wɔ kabə nəŋ i nya kinya ka i tɔŋ wi fəni wi gia wə, kwaka a waiŋnah kaŋaki lə wɔ i wi shɔm,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 wɔ bêe kinya ka kə i tɔŋ wi fəni wi gia kpəŋ, wɔ tsə̂ mbɛiŋ wi yisi kɛ̂iŋsi gia yiwɔ, ka wɔ fiəni tsə nya kinya ka.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Mi ka dzɔ wɔ i tsə bəh wɔ i juŋ yi nsaka wə, wɔ mɔ̂msi a mbɛiŋ wi kɔmsi kɛ̂iŋsi ka mbɛiŋ wi fiəni chu bəh nsɛiŋ a kɛiŋ i dzəh, ka wi ma ni tsə nya daŋsi wɔ i kaŋ yi mi wə wi sakaki bənsaka, wi ni nya daŋsi wɔ tə i kaŋ yi bəni bə jum wə, ma bɔ ni fah wɔ i juŋ yi nsəŋ mə.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Mih fukuki ŋkɔŋ i wɔ a wɔ ni buku kə fɛiŋ maka wɔ gɔm kaasi finini fichi fiə bɔ bikəki.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Mbɛiŋ nì wɔkɔ lɔ asi bə nì dzaka a, ‘Kiə wɔ ki nɔ̂ kə bəh kpə mi.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, na ndə wə wi tsɛiŋki miŋkpaŋa bəh kiŋkɔŋ ki nɔni, ma yi numki a wi nɔ lɔ bəh wi i shɔm yi mə.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Yi kabə num a dzəkəh wa wi tsɛiŋ yiləkəli ka fəki a wɔ fə chu, wɔ kâmbwili dzəkəh wiwɔ wɔ lɔ̂tɔkɔ. Yi ndzɔŋki a wɔ laksi kimbu ka ki gwu kimu, a kɔbi lɔ a bə bi lɔɔ gwu ya yichi i gbuku wimbum mə.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Tsɛiŋ ya yiləkəli kabə fəki a wɔ fə chu, wɔ tə̂iŋ bwili tsɛiŋ yiwɔ wɔ lɔ̂tɔkɔ. Yi ndzɔŋki lə a wɔ laksi kimbu ka ki gwu kimu, a kɔbi lɔ a gwu ya yichi bi tsə i gbuku wimbum mə.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Bə kɔ bə dzaka tə a, ‘Mi ka bee kpə wi, wi kaŋaki i nyâka kiŋwakti i nyâ i miŋkpaŋa wiwɔ ki chusi a ŋgaiŋ bee wi.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, mi ka bee kpə wi, a kɔbi a miŋkpaŋa wiwɔ kɔ bəh nɔni ki tɔkɔlini, ma yi numki a wi fə, miŋkpaŋa wiwɔ tsə ka numki wi tɔkɔlini. Mi ka dzɔ miŋkpaŋa wə wi buku i minyuku dzu ka jiə dzu, ma yi numki a wi nɔki bəh kpə mi.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Mbɛiŋ chu wɔkɔ lɔ tə si bə nì dzaka i bəni i kikpu wə a, ‘Jɔbi wə wɔ dzaka gia ka kaiŋ, ki bêe kə i fə̂ yi. Wɔ kaŋaki i fə gia yə wɔ dzaka ka kaiŋ i Bah nshiŋ a wɔ ni fə lə.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, kiə mi ki dzî kə ŋkaiŋ. Kiə wi ma kâiŋ yɛli wi bɛiŋ wə, kɔm bɛiŋ kɔ kiŋgbɔkɔ ki Nyɔ.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Kiə wi ki kâiŋ kə na nshwaiŋ, kɔm nshwaiŋ kɔ kiŋgbɔkɔ ki Nyɔ kigvu. Kiə wi ki kâiŋ kə Jɛlusalɛm, kɔm Jɛlusalɛm kɔ kwili wi Ŋkuŋ wimbum.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Kiə wi ki kâiŋ kə na fwu wi wə, kɔm wi kɔkə i fə juŋ yifwu a yi fiəni juŋ yi fukuli nabə yi jisi.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Mi ka bum gia bəh dzaka ki a, ‘Aaŋ,’ yi kpɛiŋ yakadəiŋ. Wi ka nəiŋma a, ‘Aayi,’ ma yi kpɛiŋ yakadəiŋ. Wi ka chu kpɛiŋsi gia yidɔkɔ yɛiŋ, ma gia yiwɔ numki a yi nyə num i mi wichu wə.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Mbɛiŋ wɔkɔ lɔ si bə nì kɔ bə dzaka tə a, ‘Mi ka bwili dzəkəh wi mi, bə bwili tə ŋ'wi. Mi ka babwili jəŋ wi mi, bə babwili tə ŋ'wi.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, kiə mi ki sîni kə bəh mi wichu. Mi ka twɛiŋ kimbaŋ ka ki tsɛiŋ yiləkəli, wɔ fîəni ki tsɛiŋ yi kimiəkə wi twɛiŋ kaasi.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Mi ka sɔmi wɔ a ŋgaiŋ dzɔ mbuŋ wa wi nintəəŋ, wɔ nyâ kaasi na bəh wi nimbɛiŋ wə i wi.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Mi ka kaŋyi wɔ a wɔ nyani tsə may wimu, wɔ nyâni mbɛiŋ wi na bəmay bəfa.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Mi ka nywa fiɛŋ i wɔ, wɔ nyâ. Mi ka fwa fiɛŋ i wɔ, kiə wɔ ki nə̂iŋ kə i nya.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Mbɛiŋ wɔkɔ lɔ si bə kɔ bə dzaka a, ‘Wɔ kɔ̂ŋki mi wə wi kɔ kɔmsi i wɔ wə, wɔ bâiŋŋ mi wə wi baiŋŋki wɔ.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ayakalə, mih fukuki i mbɛiŋ a, mbɛiŋ kɔ̂ŋki bəni bə̀ bɔ baiŋŋki mbɛiŋ, ma mbɛiŋ tsâki i bə̀ bɔ bwaŋki gvu i mbɛiŋ chɛiŋ.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ayakadəiŋ, mbɛiŋ ni numki bwa bə Ba wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ. Akɔ wi wə wi si fə ka wɔŋ baiŋki i bəni bəchu wə bəh i bəndzɔŋni wə. Asi faaŋ wi tə dzaŋ a yi dzə i bəni bə̀ bɔ fəki gia yi chəŋ, bəh i bə̀ bɔ fəki kə gia yi chəŋ.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Mbɛiŋ kwakaki a mbɛiŋ ka kɔŋki a bəni bə̀ bɔ kɔŋki mbɛiŋ, mbee wiwɔ ni numki na nə i mbɛiŋ a? Na bəni bə̀ bɔ kwaki kiŋwakti fəki kə ayaka tə a?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Mbɛiŋ ka bɔniki a bwa bə nih bəmbɛiŋ shəŋ, gia yə mbɛiŋ fəki chi chi bəni bədɔkɔ fə kə kɔ la nə a? Bəni bə tumi si bɔŋ fə kə a yakadəiŋ a?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Yi kɔ a mbɛiŋ kâŋaki i ndzɔŋki bwiliki fwu asi Ba wimbɛiŋ wə wi kɔ i bɛiŋ ndzɔŋki bwiliki fwu.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.