Lucas 12
I T’an Dios (CTUBL) vs NAA
1 Ti jim bʌ ora tsi' tempayob i bʌ wen cabʌl winicob x'ixicob jinto che' wolix i t'uchtʌbeñob i bʌ i yoc. Jesús tsa' caji i ñaxan pejcan xcʌnt'añob i cha'an. Tsi' yʌlʌ: Chʌcʌ q'uele la' bʌ cha'an i levadura fariseojob, jiñʌch i cha'p'ejlel i pusic'al.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Come ma'anic mosol tac bʌ mach bʌ anic mi' caj ti pʌstʌl. Ma'anic mucul tac bʌ mach bʌ anic mi' caj ti ña'tʌntel.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mi caj i yubintel ti jamʌl chuqui tac tsa' la' subu ti mucul. Chuqui tac tsa' la' wʌlʌ mi' caj ti sujbel ti pejtelel otot.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Mic subeñetla, c pi'ʌlob, mach mi la' bʌc'ñan jini mu' bʌ i tsʌnsan la' bʌc'tal pero ti wi'il ma'anix chuqui mi mejlel i tumbeñetla.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mi caj c wʌn subeñetla majqui yom mi la' bʌc'ñan. Yom mi la' bʌc'ñan jini am bʌ i p'ʌtʌlel cha'an mi' choquetla ochel ti c'ajc che' mi' yʌq'uetla ti chʌmel. Isujm mic subeñetla, jini jach yom mi la' bʌc'ñan.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ¿Mach ba mi' chojñel jo'cojt xpuruwoc ti cha'p'ejl taq'uin? Mach ñajʌyemic mi juncojtic ti' pusic'al Dios.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Che' ja'el, tsicbil i tsutsel la' jol. Jini cha'an mach mi la' cha'len bʌq'uen. Come jatetla, ñumen an la' c'ʌjñibal bajche' cabʌl xpuruwoc.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Mic subeñetla: Majqui jach mi' sub i bʌ ti' tojlel winicob x'ixicob cha'an i cʌñʌyʌch i Yalobil Winic joñon ja'el mi caj c sub ya' ti' tojlel i yángel Dios j cʌñʌyʌch jini winic ja'el.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Majqui jach mi' subeñob winicob x'ixicob mach i cʌñʌyonic, mi' caj ti sujbel ya' ti' tojlel i yángelob Dios cha'an mach cʌñʌlic jini winic ja'el.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Majqui jach mi' cha'len t'an ti' contra i Yalobil Winic mi caj i ñusʌbentel i mul. Majqui jach mi' cha'len p'ajoñel ti' contra jini Ch'ujul bʌ Espíritu ma'anic mi caj i ñusʌbentel i mul.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Che' mi' pʌyetla majlel ti sinagoga tac ti' tojlel yumʌlob yic'ot año' bʌ i ye'tel, mach la' mel la' pusic'al cha'an bajche' mi' caj ti loq'uel la' t'an yic'ot bajche' mi caj la' jac', yic'ot chuqui mi caj la' sub.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Come jini Ch'ujul bʌ Espíritu mi caj i cʌntesañetla ti jim bʌ ora chuqui yom mi la' sub. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Che' motocñayob winicob x'ixicob juntiquil tsi' sube Jesús: Maestro, suben jini cʌscun cha'an mi' t'oxbeñon i chubʌ'an c tat, che'en.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús tsi' sube jini winic: ¿Am ba que'tel ti meloñel cha'an mic t'oxbeñetla la' chubʌ'an? che'en.
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Tsi' subeyob: Chʌcʌ q'uele la' bʌ cha'an ma'anic chuqui tac mi la' tsʌjyun. Mach cuxulobic winicob cha'an ti cabʌl i chubʌ'an, che'en.
15 Então lhes recomendou:
16 Jesús tsi' subeyob ja'el jini lajiya. Tsi' yʌlʌ: Awilan, tsi' wen ac'ʌ i wut pejtelel chuqui tsi' pʌc'ʌ ti lum juntiquil wen chumul bʌ winic.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Jini winic tsa' caji i bajñel ña'tan ti' pusic'al: “¿Chuqui mi caj c mel? Come ma'anix i yotlel ba' mic lot i wut c pʌc'ʌb.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 An chuqui mi caj c mel. Mi caj c jem i yotlel tac. Mi caj c cha' mel ñumen colem bʌ. Ya' mi caj c lot pejtelel i wut c pʌc'ʌb yic'ot c chubʌ'an.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mi caj c bajñel ña'tan tic pusic'al: Cabʌl jax c chubʌ'an lotbil cha'an mij c'ʌn ti cabʌl jab. La' j c'aj co. La' j c'ux c waj. La' c jap chuqui com. La' cubin i tijicñʌyel c pusic'al”. Che' tsi' yʌlʌ jini winic.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Dios tsi' sube jini winic: “Tontojet, ti jini jach bʌ ac'ʌlel talob i pʌy majlel a ch'ujlel. Che' jini, ¿majqui i cha'an pejtelel a chubʌ'an tsa' bʌ a tempa?” che'en.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Junlajal jini mu' bʌ i p'ojlesan cabʌl i chubʌ'an cha'an mi' bajñel c'ʌn, pero ma'anic chuqui mi' taj ti Dios, che'en Jesús.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Jesús tsi' sube xcʌnt'añob i cha'an: Jini cha'an mic subeñetla, mach mi la' mel la' pusic'al cha'an la' cuxtʌlel wʌ' ti pañimil, mi cha'an chuqui mi la' c'ux, mi cha'an chuqui mi la' xoj.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ñumen i c'ʌjñibal la' bʌc'tal bajche' la' pislel.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ña'tanla jini xwachin. Ma'anic mi' cha'len pac' mi c'ajbal. Ma'anic i yotlel ba' mi' tempan i buc'bal. Dios mi yʌq'uen i buc'bal. ¿Mach ba ñumen c'uxbibiletic la bajche' te'lemut?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 ¿Am ba majch mi mejlel i ñumen chan'an cha'an ti cabʌl mel pusic'al? Ma'anic.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Mach mejlic la' mel chuqui tac mach ñuquic ti' melol. ¿Chucoch che' jini, mi la' mel la' pusic'al cha'an jini yan tac bʌ?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Ña'tanla bajche' mi' colel jini sʌsʌc bʌ i nich pimel. Ma'anic mi' cha'len e'tel, mi ñoq'uijel. Pero mic subeñetla, mach yoque i t'ojolic i pislel Salomón ti pejtelel i ñuclel bajche' i nich jini pimel.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 I t'ojol jax mi' mel pimel Dios, jini pimel cuxul bʌ wʌle ti jamil mu' bʌ caj i chojquel ti c'ajc ti yijc'ʌlal. Mi che' mi' mel, ¿mach ba muq'uic i yʌq'ueñetla chuqui mi la' xoj jatetla mach bʌ anic mi la' ñop ti pejtelel la' pusic'al?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Mach la' mel la' pusic'al cha'an chuqui mi caj la' cu'x mi chuqui mi caj la' jap. Mach mi la' tsic la' pusic'al.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Come pejtelel ili tac mi' sʌclañob ti pañimil. Yujil la' Tat pejtelel chuqui tac yom la' cha'an.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Jini cha'an sajcanla i yumʌntel Dios. Che' jini mi caj la' wʌq'uentel pejtelel chuqui tac yom.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Mach mi la' cha'len bʌq'uen anquese mach cabʌleticla come la' Tat tsi' pʌyʌyetla ti' yumʌntel, come che'ʌch yom i pusic'al.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Choño la' chubʌ'an. Aq'uen la' chubʌ'an p'umpuño' bʌ. Melela i yajñib la' taq'uin mach bʌ anic mi' ñox'an. Tempan la' chubʌ'an ti panchan ba' ma'anic mi' jilel, ba' ma'anic mi' yochelob xujch', ba' ma'anic mi' jisan motso'.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Baqui jach tempʌbil la' chubʌ'an ya' mi la' teñe ac' la' pusic'al.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Yom chajpʌbiletla. Yom tsuc'bil la' lámpara.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Ajñenla bajche' mi' yajñelob x'e'telob woli bʌ i pijtañob i yum mu' bʌ i cha' tilel ti' yotot che' mi' yujtel i q'uiñilel ñujpuñijel. Che' jini, che' mi' c'otel i pejcañob ti' yotot, mi' jambeñob ti ora.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Tijicñayob jini x'e'telob woli bʌ i pijtañob i yum che' mi' tilel. Isujm mic subeñetla, i yum mi caj i chajpan i bʌ. Mi caj i subeñob buchtʌl ti c'ux waj jini x'e'telob i cha'an. Mi caj i tilel i yʌq'ueñob i bʌl i ñʌc'.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Mi tsa' tili i yum che' yomix i taj ojlil ac'ʌlel o mi che' ñumenix ti ojlil ac'ʌlel, tijicñayob jini x'e'telob mu' bʌ i tajtʌlob che' woliyob ti pijt.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Pero ña'tanla yom yʌxʌl la' wo. Tsa'ic i ña'ta i yum otot baqui ora mi' tilel xujch', isujm tsi' chʌcʌ q'uele i yotot cha'an ma'anic mi' jambentel.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Yom chajpʌbiletla ja'el, come tal i Yalobil Winic ti' yorajlel che' mach yʌxʌlic la' wo.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Pedro tsa' caji i c'ajtiben: C Yum, jini t'an mu' bʌ a sub ti lajiya, ¿woli ba a subeñon lojon, o woli ba a suben pejtelel winicob x'ixicob? che'en.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Lac Yum tsi' yʌlʌ: ¿Majqui jini xuc'ul bʌ xq'uel e'tel am bʌ cabʌl i ña'tʌbal? Jini xq'uel e'tel tsa' aq'uenti i ye'tel ti' yum cha'an mi' yʌq'ueñob i bʌl i ñʌc' jini año' bʌ ti' yotot che' ti' yorajlel.
42 O Senhor respondeu:
43 Tijicña jini x'e'tel uts'at bʌ woli' mel che' mi' sujtel i yum.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Isujm mic subeñetla, i yum mi caj i yʌq'uen ti' wenta pejtelel i chubʌ'an.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Mi tsi' yʌlʌ ti' pusic'al jini x'e'tel: “Jal to tal c yum”, mi che'en, mi tsa' caji i jats' jini x'e'telob, winicob yic'ot x'ixicob, mi tsi' bajñel cha'le we'el uch'el, mi tsa' caji ti yʌc'ʌjel,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 che' jini mi caj i c'otel i yum jini x'e'tel ti jump'ejl q'uin che' mach yʌxʌlic i yo, che' ti yorajlel mach ña'tʌbilic i cha'an. Mi caj i yʌc' ti tojmulil. Mi caj i yotsan ba' añob jini mach bʌ xuc'ulobic.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Come jini x'e'tel tsi' ña'ta chuqui yom i yum, pero ma'anic tsi' chajpa i bʌ cha'an mi' mel. Jini cha'an cabʌl mi caj i jajts'el ti asiyal.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Jini x'e'tel mach bʌ cʌñʌlic i cha'an chuqui yom i yum, mi tsi' mele chuqui mach wenic, ts'ita jach mi caj i jajts'el ti asiyal. Jini cabʌl bʌ mi' yʌq'uentel ti' majtan, cabʌl an ti' wenta cha'an mi' c'ʌn ti uts'at. Che' cabʌl mi' yʌq'uentel ti' wenta, ñumen cabʌl mi caj i c'ajtibentel.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Tsa' tiliyon cha'an mic choc tilel c'ajc ti pañimil. Tijicñayon tsa'ic tsujq'ui.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 An wocol mu' bʌ c wersa ñusan mu' bʌ caj i tilel che' bajche' but'ja'. Cabʌl wolic cha'len tsic pusic'al jinto mi' yujtel.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 ¿Woli ba la' lon ña'tan tsa' tiliyon cha'an mic ñʌch'chocon jini año' bʌ ti pañimil? Mic subeñetla mach cha'anic jini. Tsa' tiliyon cha'an mi cʌq'ueñob i t'oxob i bʌ.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Wʌle, c'ʌlʌl ti' jilibal mi caj i t'oxob i bʌ año' bʌ ti jujump'ejl otot. Mi an jo'tiquil, mi' t'oxob i bʌ uxtiquil ti' contra cha'tiquil, cha'tiquil ti' contra uxtiquil.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Mi caj i t'oxob i bʌ i tat ti' contra i yalobil, i yalobil ti' contra i tat, i ña' ti' contra i yixic'al, i yixic'al ti' contra i ña', i yʌ'lib ti' contra i yʌ'lib, che'en Jesús.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Tsi' sube winicob x'ixicob ja'el: Che' mi la' q'uel jump'ejl tocal mu' bʌ i loq'uel tilel ba' mi' bʌjlel q'uin, ti ora mi la' wʌl tal ja'al. Isujm, che'ʌch mi' yujtel.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Che' mi' tilel ic' loq'uem bʌ ti sur, mi la' wʌl mux i tilel ticwal. Che'ʌch mi yujtel.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 ¡Cha'p'ejl jach la' pusic'al! Mi la' ña'tʌben i sujmlel chuqui tac mi la' q'uel ti pañimil yic'ot ti panchan. ¿Chucoch mach mejlic la' ña'tʌben i sujmlel jini woli bʌ ti ujtel wʌle?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ¿Chucoch ma'anic mi la' ña'tan ti la' bajñelil chuqui toj?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Che' ma' majlel ba'an jini am bʌ i ye'tel, ñopo a mel a bʌ yic'ot a contra che' temel añetla ti bij cha'an ma'anic mi' wersa pʌyet majlel ba'an xmel mulil. Che' jini, jini xmel mulil mi caj i yʌq'uet ti' c'ʌb xcʌnta cárcel. Jini xcʌnta cárcel mi caj i yotsañet ti mʌjquibʌl.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Mic subeñet, ma'anic mi caj a loq'uel ya'i jinto ma' toj. Ma'anic mi caj a cʌybentel mi jump'ejlic centavo. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.