Lucas 12
I T’an Dios (CTUBL) vs ARA
1 Ti jim bʌ ora tsi' tempayob i bʌ wen cabʌl winicob x'ixicob jinto che' wolix i t'uchtʌbeñob i bʌ i yoc. Jesús tsa' caji i ñaxan pejcan xcʌnt'añob i cha'an. Tsi' yʌlʌ: Chʌcʌ q'uele la' bʌ cha'an i levadura fariseojob, jiñʌch i cha'p'ejlel i pusic'al.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Come ma'anic mosol tac bʌ mach bʌ anic mi' caj ti pʌstʌl. Ma'anic mucul tac bʌ mach bʌ anic mi' caj ti ña'tʌntel.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mi caj i yubintel ti jamʌl chuqui tac tsa' la' subu ti mucul. Chuqui tac tsa' la' wʌlʌ mi' caj ti sujbel ti pejtelel otot.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Mic subeñetla, c pi'ʌlob, mach mi la' bʌc'ñan jini mu' bʌ i tsʌnsan la' bʌc'tal pero ti wi'il ma'anix chuqui mi mejlel i tumbeñetla.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Mi caj c wʌn subeñetla majqui yom mi la' bʌc'ñan. Yom mi la' bʌc'ñan jini am bʌ i p'ʌtʌlel cha'an mi' choquetla ochel ti c'ajc che' mi' yʌq'uetla ti chʌmel. Isujm mic subeñetla, jini jach yom mi la' bʌc'ñan.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 ¿Mach ba mi' chojñel jo'cojt xpuruwoc ti cha'p'ejl taq'uin? Mach ñajʌyemic mi juncojtic ti' pusic'al Dios.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Che' ja'el, tsicbil i tsutsel la' jol. Jini cha'an mach mi la' cha'len bʌq'uen. Come jatetla, ñumen an la' c'ʌjñibal bajche' cabʌl xpuruwoc.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Mic subeñetla: Majqui jach mi' sub i bʌ ti' tojlel winicob x'ixicob cha'an i cʌñʌyʌch i Yalobil Winic joñon ja'el mi caj c sub ya' ti' tojlel i yángel Dios j cʌñʌyʌch jini winic ja'el.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Majqui jach mi' subeñob winicob x'ixicob mach i cʌñʌyonic, mi' caj ti sujbel ya' ti' tojlel i yángelob Dios cha'an mach cʌñʌlic jini winic ja'el.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Majqui jach mi' cha'len t'an ti' contra i Yalobil Winic mi caj i ñusʌbentel i mul. Majqui jach mi' cha'len p'ajoñel ti' contra jini Ch'ujul bʌ Espíritu ma'anic mi caj i ñusʌbentel i mul.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Che' mi' pʌyetla majlel ti sinagoga tac ti' tojlel yumʌlob yic'ot año' bʌ i ye'tel, mach la' mel la' pusic'al cha'an bajche' mi' caj ti loq'uel la' t'an yic'ot bajche' mi caj la' jac', yic'ot chuqui mi caj la' sub.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Come jini Ch'ujul bʌ Espíritu mi caj i cʌntesañetla ti jim bʌ ora chuqui yom mi la' sub. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Che' motocñayob winicob x'ixicob juntiquil tsi' sube Jesús: Maestro, suben jini cʌscun cha'an mi' t'oxbeñon i chubʌ'an c tat, che'en.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús tsi' sube jini winic: ¿Am ba que'tel ti meloñel cha'an mic t'oxbeñetla la' chubʌ'an? che'en.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Tsi' subeyob: Chʌcʌ q'uele la' bʌ cha'an ma'anic chuqui tac mi la' tsʌjyun. Mach cuxulobic winicob cha'an ti cabʌl i chubʌ'an, che'en.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Jesús tsi' subeyob ja'el jini lajiya. Tsi' yʌlʌ: Awilan, tsi' wen ac'ʌ i wut pejtelel chuqui tsi' pʌc'ʌ ti lum juntiquil wen chumul bʌ winic.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Jini winic tsa' caji i bajñel ña'tan ti' pusic'al: “¿Chuqui mi caj c mel? Come ma'anix i yotlel ba' mic lot i wut c pʌc'ʌb.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 An chuqui mi caj c mel. Mi caj c jem i yotlel tac. Mi caj c cha' mel ñumen colem bʌ. Ya' mi caj c lot pejtelel i wut c pʌc'ʌb yic'ot c chubʌ'an.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mi caj c bajñel ña'tan tic pusic'al: Cabʌl jax c chubʌ'an lotbil cha'an mij c'ʌn ti cabʌl jab. La' j c'aj co. La' j c'ux c waj. La' c jap chuqui com. La' cubin i tijicñʌyel c pusic'al”. Che' tsi' yʌlʌ jini winic.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Dios tsi' sube jini winic: “Tontojet, ti jini jach bʌ ac'ʌlel talob i pʌy majlel a ch'ujlel. Che' jini, ¿majqui i cha'an pejtelel a chubʌ'an tsa' bʌ a tempa?” che'en.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Junlajal jini mu' bʌ i p'ojlesan cabʌl i chubʌ'an cha'an mi' bajñel c'ʌn, pero ma'anic chuqui mi' taj ti Dios, che'en Jesús.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Jesús tsi' sube xcʌnt'añob i cha'an: Jini cha'an mic subeñetla, mach mi la' mel la' pusic'al cha'an la' cuxtʌlel wʌ' ti pañimil, mi cha'an chuqui mi la' c'ux, mi cha'an chuqui mi la' xoj.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ñumen i c'ʌjñibal la' bʌc'tal bajche' la' pislel.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ña'tanla jini xwachin. Ma'anic mi' cha'len pac' mi c'ajbal. Ma'anic i yotlel ba' mi' tempan i buc'bal. Dios mi yʌq'uen i buc'bal. ¿Mach ba ñumen c'uxbibiletic la bajche' te'lemut?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 ¿Am ba majch mi mejlel i ñumen chan'an cha'an ti cabʌl mel pusic'al? Ma'anic.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Mach mejlic la' mel chuqui tac mach ñuquic ti' melol. ¿Chucoch che' jini, mi la' mel la' pusic'al cha'an jini yan tac bʌ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ña'tanla bajche' mi' colel jini sʌsʌc bʌ i nich pimel. Ma'anic mi' cha'len e'tel, mi ñoq'uijel. Pero mic subeñetla, mach yoque i t'ojolic i pislel Salomón ti pejtelel i ñuclel bajche' i nich jini pimel.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 I t'ojol jax mi' mel pimel Dios, jini pimel cuxul bʌ wʌle ti jamil mu' bʌ caj i chojquel ti c'ajc ti yijc'ʌlal. Mi che' mi' mel, ¿mach ba muq'uic i yʌq'ueñetla chuqui mi la' xoj jatetla mach bʌ anic mi la' ñop ti pejtelel la' pusic'al?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Mach la' mel la' pusic'al cha'an chuqui mi caj la' cu'x mi chuqui mi caj la' jap. Mach mi la' tsic la' pusic'al.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Come pejtelel ili tac mi' sʌclañob ti pañimil. Yujil la' Tat pejtelel chuqui tac yom la' cha'an.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Jini cha'an sajcanla i yumʌntel Dios. Che' jini mi caj la' wʌq'uentel pejtelel chuqui tac yom.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Mach mi la' cha'len bʌq'uen anquese mach cabʌleticla come la' Tat tsi' pʌyʌyetla ti' yumʌntel, come che'ʌch yom i pusic'al.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Choño la' chubʌ'an. Aq'uen la' chubʌ'an p'umpuño' bʌ. Melela i yajñib la' taq'uin mach bʌ anic mi' ñox'an. Tempan la' chubʌ'an ti panchan ba' ma'anic mi' jilel, ba' ma'anic mi' yochelob xujch', ba' ma'anic mi' jisan motso'.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Baqui jach tempʌbil la' chubʌ'an ya' mi la' teñe ac' la' pusic'al.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Yom chajpʌbiletla. Yom tsuc'bil la' lámpara.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ajñenla bajche' mi' yajñelob x'e'telob woli bʌ i pijtañob i yum mu' bʌ i cha' tilel ti' yotot che' mi' yujtel i q'uiñilel ñujpuñijel. Che' jini, che' mi' c'otel i pejcañob ti' yotot, mi' jambeñob ti ora.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tijicñayob jini x'e'telob woli bʌ i pijtañob i yum che' mi' tilel. Isujm mic subeñetla, i yum mi caj i chajpan i bʌ. Mi caj i subeñob buchtʌl ti c'ux waj jini x'e'telob i cha'an. Mi caj i tilel i yʌq'ueñob i bʌl i ñʌc'.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Mi tsa' tili i yum che' yomix i taj ojlil ac'ʌlel o mi che' ñumenix ti ojlil ac'ʌlel, tijicñayob jini x'e'telob mu' bʌ i tajtʌlob che' woliyob ti pijt.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Pero ña'tanla yom yʌxʌl la' wo. Tsa'ic i ña'ta i yum otot baqui ora mi' tilel xujch', isujm tsi' chʌcʌ q'uele i yotot cha'an ma'anic mi' jambentel.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Yom chajpʌbiletla ja'el, come tal i Yalobil Winic ti' yorajlel che' mach yʌxʌlic la' wo.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pedro tsa' caji i c'ajtiben: C Yum, jini t'an mu' bʌ a sub ti lajiya, ¿woli ba a subeñon lojon, o woli ba a suben pejtelel winicob x'ixicob? che'en.
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Lac Yum tsi' yʌlʌ: ¿Majqui jini xuc'ul bʌ xq'uel e'tel am bʌ cabʌl i ña'tʌbal? Jini xq'uel e'tel tsa' aq'uenti i ye'tel ti' yum cha'an mi' yʌq'ueñob i bʌl i ñʌc' jini año' bʌ ti' yotot che' ti' yorajlel.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Tijicña jini x'e'tel uts'at bʌ woli' mel che' mi' sujtel i yum.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Isujm mic subeñetla, i yum mi caj i yʌq'uen ti' wenta pejtelel i chubʌ'an.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Mi tsi' yʌlʌ ti' pusic'al jini x'e'tel: “Jal to tal c yum”, mi che'en, mi tsa' caji i jats' jini x'e'telob, winicob yic'ot x'ixicob, mi tsi' bajñel cha'le we'el uch'el, mi tsa' caji ti yʌc'ʌjel,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 che' jini mi caj i c'otel i yum jini x'e'tel ti jump'ejl q'uin che' mach yʌxʌlic i yo, che' ti yorajlel mach ña'tʌbilic i cha'an. Mi caj i yʌc' ti tojmulil. Mi caj i yotsan ba' añob jini mach bʌ xuc'ulobic.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Come jini x'e'tel tsi' ña'ta chuqui yom i yum, pero ma'anic tsi' chajpa i bʌ cha'an mi' mel. Jini cha'an cabʌl mi caj i jajts'el ti asiyal.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Jini x'e'tel mach bʌ cʌñʌlic i cha'an chuqui yom i yum, mi tsi' mele chuqui mach wenic, ts'ita jach mi caj i jajts'el ti asiyal. Jini cabʌl bʌ mi' yʌq'uentel ti' majtan, cabʌl an ti' wenta cha'an mi' c'ʌn ti uts'at. Che' cabʌl mi' yʌq'uentel ti' wenta, ñumen cabʌl mi caj i c'ajtibentel.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Tsa' tiliyon cha'an mic choc tilel c'ajc ti pañimil. Tijicñayon tsa'ic tsujq'ui.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 An wocol mu' bʌ c wersa ñusan mu' bʌ caj i tilel che' bajche' but'ja'. Cabʌl wolic cha'len tsic pusic'al jinto mi' yujtel.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ¿Woli ba la' lon ña'tan tsa' tiliyon cha'an mic ñʌch'chocon jini año' bʌ ti pañimil? Mic subeñetla mach cha'anic jini. Tsa' tiliyon cha'an mi cʌq'ueñob i t'oxob i bʌ.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Wʌle, c'ʌlʌl ti' jilibal mi caj i t'oxob i bʌ año' bʌ ti jujump'ejl otot. Mi an jo'tiquil, mi' t'oxob i bʌ uxtiquil ti' contra cha'tiquil, cha'tiquil ti' contra uxtiquil.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Mi caj i t'oxob i bʌ i tat ti' contra i yalobil, i yalobil ti' contra i tat, i ña' ti' contra i yixic'al, i yixic'al ti' contra i ña', i yʌ'lib ti' contra i yʌ'lib, che'en Jesús.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Tsi' sube winicob x'ixicob ja'el: Che' mi la' q'uel jump'ejl tocal mu' bʌ i loq'uel tilel ba' mi' bʌjlel q'uin, ti ora mi la' wʌl tal ja'al. Isujm, che'ʌch mi' yujtel.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Che' mi' tilel ic' loq'uem bʌ ti sur, mi la' wʌl mux i tilel ticwal. Che'ʌch mi yujtel.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 ¡Cha'p'ejl jach la' pusic'al! Mi la' ña'tʌben i sujmlel chuqui tac mi la' q'uel ti pañimil yic'ot ti panchan. ¿Chucoch mach mejlic la' ña'tʌben i sujmlel jini woli bʌ ti ujtel wʌle?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ¿Chucoch ma'anic mi la' ña'tan ti la' bajñelil chuqui toj?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Che' ma' majlel ba'an jini am bʌ i ye'tel, ñopo a mel a bʌ yic'ot a contra che' temel añetla ti bij cha'an ma'anic mi' wersa pʌyet majlel ba'an xmel mulil. Che' jini, jini xmel mulil mi caj i yʌq'uet ti' c'ʌb xcʌnta cárcel. Jini xcʌnta cárcel mi caj i yotsañet ti mʌjquibʌl.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Mic subeñet, ma'anic mi caj a loq'uel ya'i jinto ma' toj. Ma'anic mi caj a cʌybentel mi jump'ejlic centavo. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.