Lucas 8
Jini wen bʌ tʼan (CTU76) vs VC
1 Che' jini Jesús ti ñumi majlel ti cabʌl lum yic'ot saj lum tyac. Ti' subeyob jini wen bʌ t'an cha'an bajche' mi' cha'len yumʌl Dios. Jini doce yajcʌbilo' bʌ ajsubt'añob ñumel ti majli yic'otyob.
1 Depois disso, Jesus andava pelas cidades e aldeias anunciando a boa nova do Reino de Deus.
2 Ti' tsʌcleyob majlel Jesús je'el cha'tiquil uxtiquil x'ixicob tsa' bʌ lajmisʌntiyob tyʌc'lʌbilo' bʌ ti xiba yic'ot xc'am'an tyac. Ya'an yic'otyob je'el María mu' bʌ i pejcʌntyel ti Magdalena cha'an ch'oyol ti Magdala. Jiñʌch tsa' bʌ loc'sʌbenti siete xibajob.
2 Os Doze estavam com ele, como também algumas mulheres que tinham sido livradas de espíritos malignos e curadas de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios;
3 Ya'an yic'ot Jesús je'el jini Juana i yijñam bʌ Chuza. Jini Chuza an ti' wenta cha'an i q'uel ajtroñelob ya' ti yotyot ñuc bʌ yumʌl Herodes bʌ i c'aba'. Ti' tsʌcle majlel Jesús je'el Susana yic'ot cabʌl yambʌ x'ixicob tsa' bʌ i cotyʌyob Jesús cha'an ti chʌ bʌ yes yom i cha'an Jesús.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Susana e muitas outras, que o assistiram com as suas posses.
4 Cabʌl quixtyañu ti loq'uiyob majlel ti lum tyac cha'an yom i q'uelob Jesús. Che' tsa'ix i much'quiyob i bʌ cabʌl quixtyañu, Jesús ti queji i pejcañob ti lajoñel tyac. Ti' subeyob:
4 Havia se reunido uma grande multidão: eram pessoas vindas de várias cidades para junto dele. Ele lhes disse esta parábola:
5 Ti loq'ui majlel juntiquil winic ti p'ujp'ujya pac'. Che' ñac ti' p'ujp'u majlel jini pac' ti yajli ts'itya' ya' ti bij. Ti' pejchic' tyeq'uiyob jini pac' ti bij. Jini xma'tye'mut ti' buc'uyob jini pac'.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E ao semear, parte da semente caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Yambʌ ts'itya' ti yajli ti pam xajolel. Che' ñac ti pasi jini pac' ti wa' tyʌqui como mach'an ach' i lumil.
6 Outra caiu no pedregulho; e, tendo nascido, secou, por falta de umidade.
7 Yambʌ ts'itya' ti p'ajti ti mal ch'ixol. Che' ti coli ti yebali jini tsa' bʌ pasi yic'ot jini pac'.
7 Outra caiu entre os espinhos; cresceram com ela os espinhos, e sufocaram-na.
8 Pero yambʌ pac' ti yajli ba' wen bʌ lum. Che' ñac ti coli ti yʌc'ʌ wen bʌ i wut. Jujump'ej i bʌc' ti yʌc'ʌ jintyo cien i wut. Che' ti ujti i yʌle' jini lajoñel Jesús ti yʌlʌ ti c'am bʌ t'an: Jini yom bʌ i ch'ʌmben isujm ili t'an, pensalinla. Che' ti yʌlʌ Jesús.
8 Outra, porém, caiu em terra boa; tendo crescido, produziu fruto cem por um. Dito isto, Jesus acrescentou alteando a voz: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça!
9 Che' jini, jini ajcʌnt'añob i cha'an Jesús ti queji i c'ajtiben i sujmlel jini lajoñel.
9 Os seus discípulos perguntaram-lhe a significação desta parábola.
10 Jesús ti' subeyob: Dios ti yʌq'uetla la' ch'ʌm'en isujm jini max tyo bʌ ba'an tsictiyem ti yambʌ ora bajche' mi' cha'len yumʌl Dios. Pero jini mach'ʌ ba'an ochem mij cʌntisañob ti lajoñel tyac cha'an che' mic subeñob che' bajche' ma'ix mi yilañob mi' cha'len. Aunque mi yubiñob c t'an mach'an mi' ch'ʌm'eñob isujm.
10 Ele respondeu: A vós é concedido conhecer os mistérios do Reino de Deus, mas aos outros se lhes fala por parábolas; de forma que vendo não vejam, e ouvindo não entendam.
11 Jiñʌch yom i yʌle' jini lajoñel: Lajalʌch bajche' i t'an Dios jini pac'.
11 Eis o que significa esta parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti bij jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i yubiñob i t'an Dios. Pero mi tyʌlel xiba. Mi' loc'sʌbeñob jini t'an Dios am bʌ ti' pusic'al cha'an mach'an mi' ch'ujbin, cha'an mach'an mi cotyʌntyelob.
12 Os que estão à beira do caminho são aqueles que ouvem; mas depois vem o demônio e lhes tira a palavra do coração, para que não creiam nem se salvem.
13 Ti lajoñel jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti xajolel jiñʌch che' bajche' jini mu' bʌ i yubin i t'an Dios. Mi' wen mulan. Pero mach'an tyam i wi' ti i pusic'al yubil. Mi' poj ch'ujbin pero che' mi yubin wocol mi cha' actyan.
13 Aqueles que a recebem em solo pedregoso são os ouvintes da palavra de Deus que a acolhem com alegria; mas não têm raiz, porque crêem até certo tempo, e na hora da provação a abandonam.
14 Ti lajoñel jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti mal ch'ixol jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i yubin i t'an Dios. Mach'ʌ ba'an mi' cʌy i pensalin i cha'an jach bʌ mulawil yic'ot jin jach che' an pejtyelel chʌ bʌ an i cha'an yic'ot chʌ bʌ jach mi' mulan i cha'len. Mi' yebalin jini t'an yubil cha'an mach yʌq'uic i wut.
14 A que caiu entre os espinhos, estes são os que ouvem a palavra, mas prosseguindo o caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas e prazeres da vida, e assim os seus frutos não amadurecem.
15 Pero jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti wen bʌ lum, jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i wen yubiñob i t'an Dios. Weñʌch i pusic'al. Mi' mulan i ñʌch'tyan jini t'an. Mi' ch'ujbin jini t'an. Xuc'ulob mi yajñel. Jiñʌch mi' wen ac' i wut yubil.
15 A que caiu na terra boa são os que ouvem a palavra com coração reto e bom, retêm-na e dão fruto pela perseverança.
16 Mach'an majch mi' ts'ʌbe' pat cas cha'an mi' ñup' ti chʌ bʌ yes o cha'an mi yʌc' ti yebal wʌyibʌl. Pero mi' joc'chocon ti chan cha'an mi tsictiyel i c'ʌc'al jini mu' bʌ ochel.
16 Ninguém acende uma lâmpada e a cobre com um vaso ou a põe debaixo da cama; mas a põe sobre um castiçal, para iluminar os que entram.
17 Mach'an chʌ bʌ mucul tyac mi quejel yajñel mach'ʌ ba'an mi quejel i tsictiyel. Mach'an mach bʌ tsictyay. Lu' muc'ʌch i tsictiyel.
17 Porque não há coisa oculta que não acabe por se manifestar, nem secreta que não venha a ser descoberta.
18 Wen xuc'uletla che' mi la' ñʌch'tyan i t'an Dios. Como jini am bʌ i cha'an mi quejel tyo i bej yʌq'uentyel. Pero jini mach'ʌ ba'an i cha'an mu' tyo i chilbentyel mu' bʌ i lolon pensalin i cha'añʌch. Che' ti yʌlʌ Jesús ti lajoñel.
18 Vede, pois, como é que ouvis. Porque ao que tiver, lhe será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Che' jini ti c'oti i ña' Jesús yic'ot i yijts'iñob ya' ba'an Jesús. Pero mach ch'ujbi i lʌq'ue' Jesús como an cabʌl quixtyañu.
19 A mãe e os irmãos de Jesus foram procurá-lo, mas não podiam chegar-se a ele por causa da multidão.
20 An majch ti' sube Jesús: Ya' añob ti pañimil a ña' a wijts'iñob. Yom i q'ueletyob, che'en.
20 Foi-lhe avisado: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e desejam ver-te.
21 Pero Jesús ti' subeyob: Jini mu' bʌ i yubiñob i t'an Dios, jini mu' bʌ i ch'ujbiben jiñobʌch c ña' yubil, quijts'iñob, yubil, che'en.
21 Ele lhes disse: Minha mãe e meus irmãos são estes, que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Junyaj che' ti ochi ti barco Jesús yic'ot ajcʌnt'añob i cha'an, Jesús ti' subeyob: La' c'axiconla majlel ti junwej ja', che'en. Che' jini ti majliyob.
22 Num daqueles dias ele subiu com os seus discípulos a uma barca. Disse ele: Passemos à outra margem do lago. E eles partiram.
23 Che' chʌncolix i c'axelob ti ja' ti wʌyi Jesús. Ti queji wen toñel bʌ ic' ya' ti colem joyol bʌ ja'. Che' jini ti queji i bujt'el jini barco ti ja' jintyo bʌbʌq'uen mi sujp'el ochel ti mal ja'.
23 Durante a travessia, Jesus adormeceu. Desabou então uma tempestade de vento sobre o lago. A barca enchia-se de água, e eles se achavam em perigo.
24 Che' jini ti queji i p'ixtisañob Jesús. Ti' subeyob: Maestro, muq'uix quejel lac sujp'el ochel ti mal ja', che'ob. Che' jini Jesús ti tyechi. Ti' tiq'ui jini ic' yic'ot jini wits'law bʌ ja'. Che' jini ti lajmi. Ñoj ñʌch'ʌlix ti cʌyle.
24 Aproximaram-se dele então e o despertaram com este grito: Mestre, Mestre! Nós estamos perecendo! Levantou-se ele e ordenou aos ventos e à fúria da água que se acalmassem; e se acalmaram e logo veio a bonança.
25 Che' jini Jesús ti' sube ajcʌnt'añob i cha'an: ¿Mach'a ba'an mi la' ch'ujbin? Pero wen chʌncolob ti bʌq'uen. Tyoj bʌc'ñʌjel ti yubiyob. Ti' c'ajtibeyob i bʌ: ¿Majchqui wale jini winic mu' bʌ i ñʌch'tisan jini ic' yic'ot ja'? Mi ch'ujbibentyel i t'an, che'ob.
25 Perguntou-lhes, então: Onde está a vossa fé? Eles, cheios de respeito e de profunda admiração, diziam uns aos outros: Quem é este, a quem os ventos e o mar obedecem?
26 Che' jini ti c'otiyob ti' lum Gadara bʌ i c'aba' ya' bʌ an ti junxej colem joyol bʌ ja' Galilea bʌ i c'aba'. An ti tyojel jini ja'.
26 Navegaram para a região dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 Che' ñac ti loq'ui ti barco Jesús, ti c'oti juntiquil winic loq'uem bʌ ya' ti lum tyʌc'lʌbil bʌ ti xiba. Anix cabʌl ora ti tyʌc'lʌnti ti xibajob. Ma'ix mi' xoje' i pislel. Ma'ix mi chumtyʌl ti yotyot. Ya' chumul jachix ti ch'ujnijibʌl.
27 Mal saltou em terra, veio-lhe ao encontro um homem dessa região, possuído de muitos demônios; há muito tempo não se vestia nem parava em casa, mas habitava no cemitério.
28 Che' ñac ti yilʌ Jesús ti' ñocchoco i bʌ ti yebal i yoc Jesús. Jini xiba ti yʌc'ʌ ti c'am bʌ t'an ti oñel. Ti yʌlʌ: ¿Chuquiyes a wom a wic'otyon Jesús jatyet i Yalobilet bʌ Dios mach'ʌ ba'an i p'isol i ñuclel? Mic c'ajtibeñet ti wocol t'an cha'an mach a tyʌc'lañon, che'en.
28 Ao ver Jesus, prostrou-se diante dele e gritou em alta voz: Por que te ocupas de mim, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te, não me atormentes!
29 Como chʌ'ʌch ti yʌlʌ cha'an poj ujtyel i suben jini xiba cha'an mi loq'uel ti' pusic'al jini winic. Como cabʌl chucul i cha'an jini xiba. Jini quixtyañujob ti' lolon cʌchʌyob ti i yoc ti' c'ʌb ti cadena cha'an i cʌñʌtyan jini winic. Pero jini cadena tyac ti' tyuc'u. Jini xiba ti' wersa xiq'ui majlel ti puts'el ti tyʌquin bʌ joch lum.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois há muito tempo que se apoderara dele, e guardavam-no preso em cadeias e com grilhões nos pés, mas ele rompia as cadeias e era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Jesús ti' c'ajtibe: ¿Chuquiyes a c'aba'? che' yic'ot. Jini ti' jac'ʌ: J c'aba' Legión, che'en. Chʌ'ʌch ti' jac'ʌ como yonlelob jini xibajob am bʌ yic'ot jini winic.
30 Jesus perguntou-lhe: Qual é o teu nome? Ele respondeu: Legião! {Porque eram muitos os demônios que nele se ocultavam.}
31 Jini xibajob ti' c'ajtibeyob Jesús cha'an mach xijq'uicob ochel ya' ti ch'en mach'ʌ lac tyajben i yebal i cha'an bʌ xibajob.
31 E pediam-lhe que não os mandasse ir para o abismo.
32 Ya'an cabʌl chityam chʌncol bʌ ti buc'bal ya' ti wits. Jini xibajob ti' wersa c'ajtibeyob Jesús cha'an i yʌq'uen ochel ti chityam. Jesús tsʌ'ʌch i yʌq'ue cha'an mi yochelob.
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe os demônios que lhes permitisse entrar neles. Ele permitiu.
33 Che' jini, jini xibajob ti loq'uiyob ti i pusic'al winic. Ti ochiyob ti chityam. Che' jini, jini chityam ti majliyob ti ajñel jubel ya' ti queptyʌl. Ti' chocoyob ochel i bʌ ti mal colem joyol bʌ ja'. Ya'i ti' jic'tyʌyob ja'.
33 Saíram, pois, os demônios do homem e entraram nos porcos; e a manada de porcos precipitou-se, pelo despenhadeiro, impetuosamente no lago e afogou-se.
34 Che' ñac ti yilʌ jini ajcʌñʌtya chityam chʌ bʌ ti ujti, ti majliyob ti ajñel ti bʌq'uen. Ti yʌlʌyob ñumel ya' ti lum yic'ot ti otyotyel tyac.
34 Quando aqueles que os guardavam viram o acontecido, fugiram e foram contá-lo na cidade e pelo campo.
35 Che' jini, jini quixtyañujob ti loq'uiyob majlel i q'uelob chʌ bʌ ti ujti. Che' ñac ti c'otiyob ya' ba'an Jesús ya' ti' tyajayob jini winic loq'uemix bʌ i cha'an jini xibajob ti' pusic'al. Ya' buchul ya' ti yebal i yoc Jesús. Xojolix i pislel. Tyojix i pusic'al. Ti wen quejiyob ti bʌq'uen jini quixtyañujob.
35 Saíram eles, pois, a ver o que havia ocorrido. Chegaram a Jesus e acharam a seus pés, sentado, vestido e calmo, o homem de quem haviam sido expulsos os demônios; e tomados de medo,
36 Jini tsa' bʌ yilʌyob ti' cha' subeyob bajche' ti lajmisʌnti che' ñac tyʌc'lʌbil ti xibajob.
36 ouviram das testemunhas a narração desse exorcismo.
37 Jin cha'an ti pejtyelel quixtyañu ya' bʌ añob ti Gadara ti queji i wersa c'ajtiben Jesús cha'an mi loq'uel majlel Jesús ya' ba'añob. Como wen añob i bʌq'uen. Che' jini Jesús ti ochi ti barco, ti cha' majli.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou a Jesus que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande temor. Jesus subiu à barca, para regressar.
38 Jini winic tyʌc'lʌbil bʌ ti xiba tsa' bʌ lajmisʌnti ti' wersa c'ajtibe Jesús cha'an mi majlel yic'ot. Pero Jesús ti' wersa sube cha'an mi cʌytyʌl. Ti' sube:
38 Nesse momento, pedia-lhe o homem, de quem tinham saído os demônios, para ficar com ele. Mas Jesus despediu-o, dizendo:
39 Sujtyen ti a wotyot. Yom ma' lu' subeñob chʌ bʌ ñuc tyac ti' cha'lebeyet Dios, che' ti yʌlʌ Jesús. Ti majli jini winic. Che' jini tsʌ'ʌch queji i lu' subeñob ti pejtyelelob bajche' ti cotyʌnti ti Jesús.
39 Volta para casa, e conta quanto Deus te fez. E ele se foi, publicando por toda a cidade essas grandes coisas...
40 Che' ñac ti' cha' c'axi tyʌlel Jesús ti junwej colem joyol bʌ ja' tijicña ti yubiyob jini quixtyañujob cha'an ti cha' c'oti Jesús. Como ti pejtyelelob chʌncol i pijtyañob.
40 À sua volta, Jesus foi recebido por uma multidão que o esperava.
41 Che' jini ti c'oti juntiquil winic Jairo bʌ i c'aba'. An i ye'tyel ya' ti jump'ej templo i cha'an israelob. Ti' nocchoco i bʌ ti yebal yoc Jesús. Ti queji i c'ajtiben Jesús cha'an mi majlel ti yotyot.
41 O chefe da sinagoga, chamado Jairo, foi ao seu encontro. Lançou-se a seus pés e rogou-lhe que fosse à sua casa,
42 Como an cojach bʌ i yixicp'eñal. Doce jabil i cha'an. Yomox sajtyel. Che' chʌncol i majlel Jesús ya' ti i yotyot ti' tsʌcleyob majlel cabʌl quixtyañu. Mux i pets'ob majlel.
42 porque tinha uma filha única, de uns doze anos, que estava para morrer. Jesus dirigiu-se para lá, comprimido pelo povo.
43 Ya'an yic'otyob yonlel quixtyañu juntiquil x'ixic. Anix doce jab i quejel ti loq'uel i ch'ich'el. Mach'an mi lajmel ti loq'uel. Ti lu' jili pejtyelel chʌ bʌ an i cha'an i c'ʌn i tyoje' i ts'ʌcʌntyel ba'an yujilo' bʌ ts'acojel. Pero ma'an ti mejli i lajmisañob.
43 Ora, uma mulher que padecia dum fluxo de sangue havia doze anos, e tinha gasto com médicos todos os seus bens, sem que nenhum a pudesse curar,
44 Ti' lʌc'ʌ Jesús ya' ti pat jini x'ixic. Ti' tyʌlbe i yoc i pislel. Ti jini jach bʌ ora ti wa' lajmi ti loq'uel i ch'ich'el.
44 aproximou-se dele por detrás e tocou-lhe a orla do manto; e no mesmo instante lhe parou o fluxo de sangue.
45 Che' jini Jesús ti' c'ajtibe: ¿Majchqui ti' tyʌlʌyon? che'en. Pero ti pejtyelel ti yʌlʌ: Mach'an majch ti' tyʌlʌyet, che'ob. Che' jini Pedro yic'ot i pi'ʌlob ti yʌlʌyob: Maestro, jini quixtyañujob mi' pets'etyob. ¿Chucoch ma' c'ajtin: ¿Majchqui ti tyʌlʌyon? che'et.
45 Jesus perguntou: Quem foi que me tocou? Como todos negassem, Pedro e os que com ele estavam disseram: Mestre, a multidão te aperta de todos os lados...
46 Pero Jesús ti yʌlʌ: An majch ti' tyʌlʌyon como cujil isujm tic lajmisʌ juntiquil tic p'ʌtyʌlel, che' ti yʌlʌ Jesús.
46 Jesus replicou: Alguém me tocou, porque percebi sair de mim uma força.
47 Che' ñac ti' ña'tyʌ jini x'ixic tsa'ʌch tsictiyi chʌ bʌ ti ujti, tsitsiña ti c'oti ya' ba'an Jesús. Ti' ñocchoco i bʌ ya' ti yebal i yoc Jesús. Ti' lu' subu ti tyojel quixtyañujob chʌ bʌ och ti' tyʌlʌ Jesús yic'ot bajche' ti wa' lajmi ti ora jach.
47 A mulher viu-se descoberta e foi tremendo e prostrou-se aos seus pés; e declarou diante de todo o povo o motivo por que o havia tocado, e como logo ficara curada.
48 Che' jini Jesús ti' sube: Calobil, ti lajmiyet cha'an ti a ch'ujbiyon ti a pusic'al. Cucux ti ñʌch'tyʌlel a pusic'al, che' ti yʌlʌ Jesús.
48 Jesus disse-lhe: Minha filha, tua fé te salvou; vai em paz.
49 Chʌncol tyo ti t'an Jesús che' ñac ti c'oti juntiquil ch'oyol bʌ ya' ti yotyot Jairo jini am bʌ i ye'tyel ti i templo israelob. Ti subenti Jairo: Tsa'ix sajti a walobil. Mach a bej mʌctyʌben q'uin jini Maestro, che'en.
49 Enquanto ainda falava, veio alguém e disse ao chefe da sinagoga: Tua filha acaba de morrer; não incomodes mais o Mestre.
50 Pero che' ñac ti yubi Jesús jini t'an. Ti' sube: Mach a cha'len bʌq'uen. Jin jach ma' ch'ujbiñon ti a pusic'al. Mi quejel i lajmel a walobil, che' yʌlol Jairo.
50 Mas Jesus o ouviu e disse a Jairo: Não temas; crê somente e ela será salva.
51 Che' ñac ti c'oti Jesús ya' ti i yotyot Jairo jin jach ti yʌq'ueyob ochel Pedro yic'ot Jacobo yic'ot Juan yic'ot i tyat i ña' jini xc'alʌl.
51 Quando Jesus chegou à casa, não deixou ninguém entrar com ele, senão Pedro, Tiago, João com o pai e a mãe da menina.
52 Pejtyelel ya' bʌ añob chʌncolob ti uq'uel. Chʌncol i tyajbeñob i c'aba' xc'alʌl ti uq'uel como sajtyemix. Pero Jesús ti' subeyob: Mach yom mi la' cha'len uq'uel. Mach'an sajtyem ili xc'alʌl. Wʌyʌl jach, che' ti yʌlʌ Jesús.
52 Todos, entretanto, choravam e se lamentavam. Mas Jesus disse: Não choreis; a menina não morreu, mas dorme.
53 Pero ti' wajleyob Jesús. Como yujilob isujm sajtyemix jini xc'alʌl.
53 Zombavam dele, pois sabiam bem que estava morta.
54 Che' jini Jesús ti' chucbe i c'ʌb jini xc'alʌl. Ti' sube ti c'am bʌ t'an: Xc'alʌl, tyejchenix, che'en.
54 Mas segurando ele a mão dela, disse em alta voz: Menina, levanta-te!
55 Ti cha' cuxtiyi jini xc'alʌl. Ti wa' tyejchi. Jesús ti' subeyob cha'an i yʌq'ueñob i yuch'el jini xc'alʌl.
55 Voltou-lhe a vida e ela levantou-se imediatamente. Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Tyoj bʌc'ñʌjelob i tyat i ña' xc'alʌl. Pero Jesús ti' subeyob cha'an ma'an majch mi' saj subeñob jini tsa' bʌ ujti.
56 Seus pais ficaram tomados de pasmo; Jesus ordenou-lhes que não contassem a pessoa alguma o que se tinha passado.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.