Lucas 8
Jini wen bʌ tʼan (CTU76) vs ARA
1 Che' jini Jesús ti ñumi majlel ti cabʌl lum yic'ot saj lum tyac. Ti' subeyob jini wen bʌ t'an cha'an bajche' mi' cha'len yumʌl Dios. Jini doce yajcʌbilo' bʌ ajsubt'añob ñumel ti majli yic'otyob.
1 Aconteceu, depois disto, que andava Jesus de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus, e os doze iam com ele,
2 Ti' tsʌcleyob majlel Jesús je'el cha'tiquil uxtiquil x'ixicob tsa' bʌ lajmisʌntiyob tyʌc'lʌbilo' bʌ ti xiba yic'ot xc'am'an tyac. Ya'an yic'otyob je'el María mu' bʌ i pejcʌntyel ti Magdalena cha'an ch'oyol ti Magdala. Jiñʌch tsa' bʌ loc'sʌbenti siete xibajob.
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 Ya'an yic'ot Jesús je'el jini Juana i yijñam bʌ Chuza. Jini Chuza an ti' wenta cha'an i q'uel ajtroñelob ya' ti yotyot ñuc bʌ yumʌl Herodes bʌ i c'aba'. Ti' tsʌcle majlel Jesús je'el Susana yic'ot cabʌl yambʌ x'ixicob tsa' bʌ i cotyʌyob Jesús cha'an ti chʌ bʌ yes yom i cha'an Jesús.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Suzana e muitas outras, as quais lhe prestavam assistência com os seus bens.
4 Cabʌl quixtyañu ti loq'uiyob majlel ti lum tyac cha'an yom i q'uelob Jesús. Che' tsa'ix i much'quiyob i bʌ cabʌl quixtyañu, Jesús ti queji i pejcañob ti lajoñel tyac. Ti' subeyob:
4 Afluindo uma grande multidão e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 Ti loq'ui majlel juntiquil winic ti p'ujp'ujya pac'. Che' ñac ti' p'ujp'u majlel jini pac' ti yajli ts'itya' ya' ti bij. Ti' pejchic' tyeq'uiyob jini pac' ti bij. Jini xma'tye'mut ti' buc'uyob jini pac'.
5 Eis que o semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Yambʌ ts'itya' ti yajli ti pam xajolel. Che' ñac ti pasi jini pac' ti wa' tyʌqui como mach'an ach' i lumil.
6 Outra caiu sobre a pedra; e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Yambʌ ts'itya' ti p'ajti ti mal ch'ixol. Che' ti coli ti yebali jini tsa' bʌ pasi yic'ot jini pac'.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e estes, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Pero yambʌ pac' ti yajli ba' wen bʌ lum. Che' ñac ti coli ti yʌc'ʌ wen bʌ i wut. Jujump'ej i bʌc' ti yʌc'ʌ jintyo cien i wut. Che' ti ujti i yʌle' jini lajoñel Jesús ti yʌlʌ ti c'am bʌ t'an: Jini yom bʌ i ch'ʌmben isujm ili t'an, pensalinla. Che' ti yʌlʌ Jesús.
8 Outra, afinal, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cento por um. Dizendo isto, clamou: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Che' jini, jini ajcʌnt'añob i cha'an Jesús ti queji i c'ajtiben i sujmlel jini lajoñel.
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 Jesús ti' subeyob: Dios ti yʌq'uetla la' ch'ʌm'en isujm jini max tyo bʌ ba'an tsictiyem ti yambʌ ora bajche' mi' cha'len yumʌl Dios. Pero jini mach'ʌ ba'an ochem mij cʌntisañob ti lajoñel tyac cha'an che' mic subeñob che' bajche' ma'ix mi yilañob mi' cha'len. Aunque mi yubiñob c t'an mach'an mi' ch'ʌm'eñob isujm.
10 Respondeu-lhes Jesus: A vós outros é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; aos demais, fala-se por parábolas, para que, vendo, não vejam; e, ouvindo, não entendam.
11 Jiñʌch yom i yʌle' jini lajoñel: Lajalʌch bajche' i t'an Dios jini pac'.
11 Este é o sentido da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti bij jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i yubiñob i t'an Dios. Pero mi tyʌlel xiba. Mi' loc'sʌbeñob jini t'an Dios am bʌ ti' pusic'al cha'an mach'an mi' ch'ujbin, cha'an mach'an mi cotyʌntyelob.
12 A que caiu à beira do caminho são os que a ouviram; vem, a seguir, o diabo e arrebata-lhes do coração a palavra, para não suceder que, crendo, sejam salvos.
13 Ti lajoñel jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti xajolel jiñʌch che' bajche' jini mu' bʌ i yubin i t'an Dios. Mi' wen mulan. Pero mach'an tyam i wi' ti i pusic'al yubil. Mi' poj ch'ujbin pero che' mi yubin wocol mi cha' actyan.
13 A que caiu sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Ti lajoñel jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti mal ch'ixol jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i yubin i t'an Dios. Mach'ʌ ba'an mi' cʌy i pensalin i cha'an jach bʌ mulawil yic'ot jin jach che' an pejtyelel chʌ bʌ an i cha'an yic'ot chʌ bʌ jach mi' mulan i cha'len. Mi' yebalin jini t'an yubil cha'an mach yʌq'uic i wut.
14 A que caiu entre espinhos são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com os cuidados, riquezas e deleites da vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Pero jini pac' tsa' bʌ p'ajti ti wen bʌ lum, jiñʌch che' bajche' mu' bʌ i wen yubiñob i t'an Dios. Weñʌch i pusic'al. Mi' mulan i ñʌch'tyan jini t'an. Mi' ch'ujbin jini t'an. Xuc'ulob mi yajñel. Jiñʌch mi' wen ac' i wut yubil.
15 A que caiu na boa terra são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Mach'an majch mi' ts'ʌbe' pat cas cha'an mi' ñup' ti chʌ bʌ yes o cha'an mi yʌc' ti yebal wʌyibʌl. Pero mi' joc'chocon ti chan cha'an mi tsictiyel i c'ʌc'al jini mu' bʌ ochel.
16 Ninguém, depois de acender uma candeia, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a sobre um velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Mach'an chʌ bʌ mucul tyac mi quejel yajñel mach'ʌ ba'an mi quejel i tsictiyel. Mach'an mach bʌ tsictyay. Lu' muc'ʌch i tsictiyel.
17 Nada há oculto, que não haja de manifestar-se, nem escondido, que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Wen xuc'uletla che' mi la' ñʌch'tyan i t'an Dios. Como jini am bʌ i cha'an mi quejel tyo i bej yʌq'uentyel. Pero jini mach'ʌ ba'an i cha'an mu' tyo i chilbentyel mu' bʌ i lolon pensalin i cha'añʌch. Che' ti yʌlʌ Jesús ti lajoñel.
18 Vede, pois, como ouvis; porque ao que tiver, se lhe dará; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Che' jini ti c'oti i ña' Jesús yic'ot i yijts'iñob ya' ba'an Jesús. Pero mach ch'ujbi i lʌq'ue' Jesús como an cabʌl quixtyañu.
19 Vieram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se por causa da concorrência de povo.
20 An majch ti' sube Jesús: Ya' añob ti pañimil a ña' a wijts'iñob. Yom i q'ueletyob, che'en.
20 E lhe comunicaram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem ver-te.
21 Pero Jesús ti' subeyob: Jini mu' bʌ i yubiñob i t'an Dios, jini mu' bʌ i ch'ujbiben jiñobʌch c ña' yubil, quijts'iñob, yubil, che'en.
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam.
22 Junyaj che' ti ochi ti barco Jesús yic'ot ajcʌnt'añob i cha'an, Jesús ti' subeyob: La' c'axiconla majlel ti junwej ja', che'en. Che' jini ti majliyob.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, entrou ele num barco em companhia dos seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra margem do lago; e partiram.
23 Che' chʌncolix i c'axelob ti ja' ti wʌyi Jesús. Ti queji wen toñel bʌ ic' ya' ti colem joyol bʌ ja'. Che' jini ti queji i bujt'el jini barco ti ja' jintyo bʌbʌq'uen mi sujp'el ochel ti mal ja'.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, correndo eles o perigo de soçobrar.
24 Che' jini ti queji i p'ixtisañob Jesús. Ti' subeyob: Maestro, muq'uix quejel lac sujp'el ochel ti mal ja', che'ob. Che' jini Jesús ti tyechi. Ti' tiq'ui jini ic' yic'ot jini wits'law bʌ ja'. Che' jini ti lajmi. Ñoj ñʌch'ʌlix ti cʌyle.
24 Chegando-se a ele, despertaram-no dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo! Despertando-se Jesus, repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou, e veio a bonança.
25 Che' jini Jesús ti' sube ajcʌnt'añob i cha'an: ¿Mach'a ba'an mi la' ch'ujbin? Pero wen chʌncolob ti bʌq'uen. Tyoj bʌc'ñʌjel ti yubiyob. Ti' c'ajtibeyob i bʌ: ¿Majchqui wale jini winic mu' bʌ i ñʌch'tisan jini ic' yic'ot ja'? Mi ch'ujbibentyel i t'an, che'ob.
25 Então, lhes disse: Onde está a vossa fé? Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: Quem é este que até aos ventos e às ondas repreende, e lhe obedecem?
26 Che' jini ti c'otiyob ti' lum Gadara bʌ i c'aba' ya' bʌ an ti junxej colem joyol bʌ ja' Galilea bʌ i c'aba'. An ti tyojel jini ja'.
26 Então, rumaram para a terra dos gerasenos, fronteira da Galileia.
27 Che' ñac ti loq'ui ti barco Jesús, ti c'oti juntiquil winic loq'uem bʌ ya' ti lum tyʌc'lʌbil bʌ ti xiba. Anix cabʌl ora ti tyʌc'lʌnti ti xibajob. Ma'ix mi' xoje' i pislel. Ma'ix mi chumtyʌl ti yotyot. Ya' chumul jachix ti ch'ujnijibʌl.
27 Logo ao desembarcar, veio da cidade ao seu encontro um homem possesso de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos sepulcros.
28 Che' ñac ti yilʌ Jesús ti' ñocchoco i bʌ ti yebal i yoc Jesús. Jini xiba ti yʌc'ʌ ti c'am bʌ t'an ti oñel. Ti yʌlʌ: ¿Chuquiyes a wom a wic'otyon Jesús jatyet i Yalobilet bʌ Dios mach'ʌ ba'an i p'isol i ñuclel? Mic c'ajtibeñet ti wocol t'an cha'an mach a tyʌc'lañon, che'en.
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo em alta voz: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Como chʌ'ʌch ti yʌlʌ cha'an poj ujtyel i suben jini xiba cha'an mi loq'uel ti' pusic'al jini winic. Como cabʌl chucul i cha'an jini xiba. Jini quixtyañujob ti' lolon cʌchʌyob ti i yoc ti' c'ʌb ti cadena cha'an i cʌñʌtyan jini winic. Pero jini cadena tyac ti' tyuc'u. Jini xiba ti' wersa xiq'ui majlel ti puts'el ti tyʌquin bʌ joch lum.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se apoderara dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e grilhões, tudo despedaçava e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Jesús ti' c'ajtibe: ¿Chuquiyes a c'aba'? che' yic'ot. Jini ti' jac'ʌ: J c'aba' Legión, che'en. Chʌ'ʌch ti' jac'ʌ como yonlelob jini xibajob am bʌ yic'ot jini winic.
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião, porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Jini xibajob ti' c'ajtibeyob Jesús cha'an mach xijq'uicob ochel ya' ti ch'en mach'ʌ lac tyajben i yebal i cha'an bʌ xibajob.
31 Rogavam-lhe que não os mandasse sair para o abismo.
32 Ya'an cabʌl chityam chʌncol bʌ ti buc'bal ya' ti wits. Jini xibajob ti' wersa c'ajtibeyob Jesús cha'an i yʌq'uen ochel ti chityam. Jesús tsʌ'ʌch i yʌq'ue cha'an mi yochelob.
32 Ora, andava ali, pastando no monte, uma grande manada de porcos; rogaram-lhe que lhes permitisse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Che' jini, jini xibajob ti loq'uiyob ti i pusic'al winic. Ti ochiyob ti chityam. Che' jini, jini chityam ti majliyob ti ajñel jubel ya' ti queptyʌl. Ti' chocoyob ochel i bʌ ti mal colem joyol bʌ ja'. Ya'i ti' jic'tyʌyob ja'.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Che' ñac ti yilʌ jini ajcʌñʌtya chityam chʌ bʌ ti ujti, ti majliyob ti ajñel ti bʌq'uen. Ti yʌlʌyob ñumel ya' ti lum yic'ot ti otyotyel tyac.
34 Os porqueiros, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Che' jini, jini quixtyañujob ti loq'uiyob majlel i q'uelob chʌ bʌ ti ujti. Che' ñac ti c'otiyob ya' ba'an Jesús ya' ti' tyajayob jini winic loq'uemix bʌ i cha'an jini xibajob ti' pusic'al. Ya' buchul ya' ti yebal i yoc Jesús. Xojolix i pislel. Tyojix i pusic'al. Ti wen quejiyob ti bʌq'uen jini quixtyañujob.
35 Então, saiu o povo para ver o que se passara, e foram ter com Jesus. De fato, acharam o homem de quem saíram os demônios, vestido, em perfeito juízo, assentado aos pés de Jesus; e ficaram dominados de terror.
36 Jini tsa' bʌ yilʌyob ti' cha' subeyob bajche' ti lajmisʌnti che' ñac tyʌc'lʌbil ti xibajob.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como fora salvo o endemoninhado.
37 Jin cha'an ti pejtyelel quixtyañu ya' bʌ añob ti Gadara ti queji i wersa c'ajtiben Jesús cha'an mi loq'uel majlel Jesús ya' ba'añob. Como wen añob i bʌq'uen. Che' jini Jesús ti ochi ti barco, ti cha' majli.
37 Todo o povo da circunvizinhança dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande medo. E Jesus, tomando de novo o barco, voltou.
38 Jini winic tyʌc'lʌbil bʌ ti xiba tsa' bʌ lajmisʌnti ti' wersa c'ajtibe Jesús cha'an mi majlel yic'ot. Pero Jesús ti' wersa sube cha'an mi cʌytyʌl. Ti' sube:
38 O homem de quem tinham saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 Sujtyen ti a wotyot. Yom ma' lu' subeñob chʌ bʌ ñuc tyac ti' cha'lebeyet Dios, che' ti yʌlʌ Jesús. Ti majli jini winic. Che' jini tsʌ'ʌch queji i lu' subeñob ti pejtyelelob bajche' ti cotyʌnti ti Jesús.
39 Volta para casa e conta aos teus tudo o que Deus fez por ti. Então, foi ele anunciando por toda a cidade todas as coisas que Jesus lhe tinha feito.
40 Che' ñac ti' cha' c'axi tyʌlel Jesús ti junwej colem joyol bʌ ja' tijicña ti yubiyob jini quixtyañujob cha'an ti cha' c'oti Jesús. Como ti pejtyelelob chʌncol i pijtyañob.
40 Ao regressar Jesus, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Che' jini ti c'oti juntiquil winic Jairo bʌ i c'aba'. An i ye'tyel ya' ti jump'ej templo i cha'an israelob. Ti' nocchoco i bʌ ti yebal yoc Jesús. Ti queji i c'ajtiben Jesús cha'an mi majlel ti yotyot.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, lhe suplicou que chegasse até a sua casa.
42 Como an cojach bʌ i yixicp'eñal. Doce jabil i cha'an. Yomox sajtyel. Che' chʌncol i majlel Jesús ya' ti i yotyot ti' tsʌcleyob majlel cabʌl quixtyañu. Mux i pets'ob majlel.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava à morte. Enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Ya'an yic'otyob yonlel quixtyañu juntiquil x'ixic. Anix doce jab i quejel ti loq'uel i ch'ich'el. Mach'an mi lajmel ti loq'uel. Ti lu' jili pejtyelel chʌ bʌ an i cha'an i c'ʌn i tyoje' i ts'ʌcʌntyel ba'an yujilo' bʌ ts'acojel. Pero ma'an ti mejli i lajmisañob.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia, e a quem ninguém tinha podido curar [e que gastara com os médicos todos os seus haveres],
44 Ti' lʌc'ʌ Jesús ya' ti pat jini x'ixic. Ti' tyʌlbe i yoc i pislel. Ti jini jach bʌ ora ti wa' lajmi ti loq'uel i ch'ich'el.
44 veio por trás dele e lhe tocou na orla da veste, e logo se lhe estancou a hemorragia.
45 Che' jini Jesús ti' c'ajtibe: ¿Majchqui ti' tyʌlʌyon? che'en. Pero ti pejtyelel ti yʌlʌ: Mach'an majch ti' tyʌlʌyet, che'ob. Che' jini Pedro yic'ot i pi'ʌlob ti yʌlʌyob: Maestro, jini quixtyañujob mi' pets'etyob. ¿Chucoch ma' c'ajtin: ¿Majchqui ti tyʌlʌyon? che'et.
45 Mas Jesus disse: Quem me tocou? Como todos negassem, Pedro [com seus companheiros] disse: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem [e dizes: Quem me tocou?].
46 Pero Jesús ti yʌlʌ: An majch ti' tyʌlʌyon como cujil isujm tic lajmisʌ juntiquil tic p'ʌtyʌlel, che' ti yʌlʌ Jesús.
46 Contudo, Jesus insistiu: Alguém me tocou, porque senti que de mim saiu poder.
47 Che' ñac ti' ña'tyʌ jini x'ixic tsa'ʌch tsictiyi chʌ bʌ ti ujti, tsitsiña ti c'oti ya' ba'an Jesús. Ti' ñocchoco i bʌ ya' ti yebal i yoc Jesús. Ti' lu' subu ti tyojel quixtyañujob chʌ bʌ och ti' tyʌlʌ Jesús yic'ot bajche' ti wa' lajmi ti ora jach.
47 Vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante dele, declarou, à vista de todo o povo, a causa por que lhe havia tocado e como imediatamente fora curada.
48 Che' jini Jesús ti' sube: Calobil, ti lajmiyet cha'an ti a ch'ujbiyon ti a pusic'al. Cucux ti ñʌch'tyʌlel a pusic'al, che' ti yʌlʌ Jesús.
48 Então, lhe disse: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Chʌncol tyo ti t'an Jesús che' ñac ti c'oti juntiquil ch'oyol bʌ ya' ti yotyot Jairo jini am bʌ i ye'tyel ti i templo israelob. Ti subenti Jairo: Tsa'ix sajti a walobil. Mach a bej mʌctyʌben q'uin jini Maestro, che'en.
49 Falava ele ainda, quando veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: Tua filha já está morta, não incomodes mais o Mestre.
50 Pero che' ñac ti yubi Jesús jini t'an. Ti' sube: Mach a cha'len bʌq'uen. Jin jach ma' ch'ujbiñon ti a pusic'al. Mi quejel i lajmel a walobil, che' yʌlol Jairo.
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse: Não temas, crê somente, e ela será salva.
51 Che' ñac ti c'oti Jesús ya' ti i yotyot Jairo jin jach ti yʌq'ueyob ochel Pedro yic'ot Jacobo yic'ot Juan yic'ot i tyat i ña' jini xc'alʌl.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém permitiu que entrasse com ele, senão Pedro, João, Tiago e bem assim o pai e a mãe da menina.
52 Pejtyelel ya' bʌ añob chʌncolob ti uq'uel. Chʌncol i tyajbeñob i c'aba' xc'alʌl ti uq'uel como sajtyemix. Pero Jesús ti' subeyob: Mach yom mi la' cha'len uq'uel. Mach'an sajtyem ili xc'alʌl. Wʌyʌl jach, che' ti yʌlʌ Jesús.
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Pero ti' wajleyob Jesús. Como yujilob isujm sajtyemix jini xc'alʌl.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Che' jini Jesús ti' chucbe i c'ʌb jini xc'alʌl. Ti' sube ti c'am bʌ t'an: Xc'alʌl, tyejchenix, che'en.
54 Entretanto, ele, tomando-a pela mão, disse-lhe, em voz alta: Menina, levanta-te!
55 Ti cha' cuxtiyi jini xc'alʌl. Ti wa' tyejchi. Jesús ti' subeyob cha'an i yʌq'ueñob i yuch'el jini xc'alʌl.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e ele mandou que lhe dessem de comer.
56 Tyoj bʌc'ñʌjelob i tyat i ña' xc'alʌl. Pero Jesús ti' subeyob cha'an ma'an majch mi' saj subeñob jini tsa' bʌ ujti.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.