Atos 17
Chaʼ tsoʼo nu nchcuiʼ jiʼi̱ Jesucristo nu xuʼna na (CTANT) vs NVT
1 Ndyaa Pablo loꞌo Silas tyucui̱i̱ nde Tesalónica. Clyo nteje tacui nguꞌ quichi̱ Anfípolis, liꞌ nteje tacui nguꞌ quichi̱ Apolonia, loꞌo liꞌ ndyalaa nguꞌ nde quichi̱ Tesalónica. Ntucua sca laa jiꞌi̱ nguꞌ judío quichi̱ biꞌ,
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 biꞌ chaꞌ ndyaa Pablo neꞌ laa biꞌ ñiꞌya̱ nu ndyaꞌa̱ yu neꞌ laa jiꞌi̱ nguꞌ judío lcaa quichi̱. Tsa̱ nu ndiꞌi̱ cñaꞌ nguꞌ judío ndyuꞌu tiꞌi̱ nguꞌ quichi̱ neꞌ laa, loꞌo juaꞌa̱ ndyatí̱ Pablo ndyaa yu neꞌ laa tsa̱ biꞌ. Cua ndyaa sna semana nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ ca biꞌ;
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 nguluꞌu yu chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ nguꞌ, chaꞌ nu nchcuiꞌ quityi cusuꞌ jiꞌi̱ Cristo ñiꞌya̱ nu ntsuꞌu chaꞌ xcubeꞌ nguꞌ jiꞌi̱, loꞌo liꞌ ñiꞌya̱ tyuꞌú nu Cristo biꞌ chaca quiyaꞌ loꞌo cua ndyujuii nguꞌ jiꞌi̱.
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Ngusñi tucua sna tyaꞌa ti nguꞌ judío chaꞌ biꞌ, liꞌ ndyaꞌa̱ nguꞌ biꞌ loꞌo Pablo loꞌo Silas; juaꞌa̱ ngusñi tyu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ griego nu nduꞌni tlyu jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ biꞌ; juaꞌa̱ tyu̱u̱ tyaꞌa nu cunaꞌa̱ tlyu nu ndiꞌi̱ quichi̱ biꞌ, ngusñi nguꞌ chaꞌ biꞌ liꞌ.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Pana ñasi̱ꞌ tsa nguꞌ judío nu ná jlya tiꞌ chaꞌ biꞌ; tyaala tsa nguꞌ biꞌ, biꞌ chaꞌ nchcuiꞌ nguꞌ loꞌo ñati̱ xñaꞌa̱ nu xcuiꞌ ndyaꞌa̱ calle ti, ñati̱ taja ti, chaꞌ xtyucua nguꞌ xñaꞌa̱ biꞌ jiꞌi̱ nguꞌ. Cuxi tsa nguaꞌni nguꞌ biꞌ liꞌ, loꞌo juaꞌa̱ ngua ñasi̱ꞌ lcaa nguꞌ quichi̱. Ndyaa nguꞌ slo Jasón liꞌ, ndyatí̱ nguꞌ niꞌi̱ jiꞌi̱ yu Jasón biꞌ, chaꞌ nclyana nguꞌ jiꞌi̱ Pablo loꞌo Silas. Xñi nguꞌ jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ ntiꞌ nguꞌ, chaꞌ tsaa loꞌo nguꞌ jiꞌi̱ Pablo loꞌo Silas ca slo nguꞌ quichi̱.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Pana ná nquije Pablo loꞌo Silas jiꞌi̱ nguꞌ, biꞌ chaꞌ ngusñi nguꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Jasón loꞌo jiꞌi̱ tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu, ndyaa loꞌo nguꞌ jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ ca slo nguꞌ tisiya. Cui̱i̱ nchcuiꞌ nguꞌ loꞌo nguꞌ tisiya liꞌ, ngusta nguꞌ quiꞌya jiꞌi̱ Jasón loꞌo jiꞌi̱ tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu:
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 ndiꞌi̱ nguꞌ slo yu Jasón re. Ná ndaquiyaꞌ nguꞌ biꞌ jiꞌi̱ cña nu ngulo rey tlyu jiꞌna nu laca na nguꞌ romano, chaꞌ nchcuiꞌ nguꞌ chaꞌ ntsuꞌu chaca rey nu tlyu la nu naa Jesús; biꞌ laca nu taca culo cña jiꞌna, nacui̱ nguꞌ biꞌ.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Loꞌo ngua cuayáꞌ tiꞌ nguꞌ tisiya quiꞌya nu ngusta nguꞌ jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ, ñasi̱ꞌ tsa nguꞌ liꞌ, ñasi̱ꞌ lcaa nguꞌ quichi̱;
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 biꞌ chaꞌ ngüijña nguꞌ tisiya cñi jiꞌi̱ Jasón loꞌo jiꞌi̱ tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu xquiꞌya Pablo, loꞌo juaꞌa̱ xquiꞌya Silas. Nda nguꞌ cñi, loꞌo ti ngutuꞌu nguꞌ laja ti liꞌ, nu Jasón loꞌo tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Nu nguꞌ nu ntsuꞌu chaꞌ jiꞌi̱ loꞌo Jesús ca biꞌ, hora ti nguaꞌni choꞌo nguꞌ tyucui̱i̱ jiꞌi̱ Pablo loꞌo Silas chaꞌ tyaa nguꞌ; la cuiꞌ talya nduꞌu nguꞌ ndyaa nguꞌ ca quichi̱ Berea. Loꞌo ndyalaa nguꞌ nde quichi̱ biꞌ, liꞌ ndyatí̱ nguꞌ ndyaa nguꞌ neꞌ laa jiꞌi̱ nguꞌ judío.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Tsoꞌo la tyiquee nguꞌ quichi̱ Berea biꞌ; siꞌi na cuxi tyiquee nguꞌ biꞌ ñiꞌya̱ laca tyiquee nguꞌ Tesalónica. Ntiꞌ tsa nguꞌ cuna nguꞌ cua ñaꞌa̱ ca chaꞌ nu nda Pablo loꞌo Silas loꞌo nguꞌ. Lcaa tsa̱ nclyana nguꞌ lo quityi jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi si chaꞌ liñi laca nu nchcuiꞌ nguꞌ biꞌ;
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 biꞌ chaꞌ ngusñi tyu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ quichi̱ chaꞌ biꞌ, loꞌo nguꞌ judío, loꞌo juaꞌa̱ nguꞌ griego, masi nu quiꞌyu, masi nu cunaꞌa̱ tlyu, ngusñi nguꞌ chaꞌ biꞌ.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Liꞌ ngujui chaꞌ jiꞌi̱ nguꞌ judío nu ndiꞌi̱ nde quichi̱ Tesalónica chaꞌ nclyuꞌu Pablo chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ nguꞌ Berea. Ngua ñasi̱ꞌ tsa nguꞌ biꞌ liꞌ, yala ti ndyalaa nguꞌ ca quichi̱ Berea biꞌ liꞌ. Ndyaa nguꞌ nda nguꞌ sca chaꞌ cuiñi loꞌo nguꞌ quichi̱ biꞌ, chaꞌ xu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ loꞌo Pablo.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Loꞌo ngua tii ñati̱ jiꞌi̱ Jesucristo chaꞌ juaꞌa̱ ntiꞌ nguꞌ judío biꞌ, hora ti ngusalyaꞌ nguꞌ loꞌo Pablo chaꞌ tyaa yu tyucui̱i̱ toꞌ tyujoꞌo; pana ndyanu Silas loꞌo Timoteo quichi̱ biꞌ.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Ndyaa xi nguꞌ Berea loꞌo Pablo ñaꞌa̱ cuayáꞌ nu ndyalaa nguꞌ ca quichi̱ Atenas. Hora ti nguxtyu̱u̱ nguꞌ Berea nde quichi̱ tyi nguꞌ liꞌ, chaꞌ ta nguꞌ chaꞌ loꞌo Silas loꞌo Timoteo, chaꞌ loꞌo nguꞌ tsaa nguꞌ yala ti xi chaꞌ tyacua tyaꞌa nguꞌ loꞌo Pablo ca quichi̱ Atenas biꞌ.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Ntajatya Pablo jiꞌi̱ Silas loꞌo Timoteo ñaꞌa̱ cuayáꞌ nu tyalaa nguꞌ ca quichi̱ Atenas. Xñiꞌi̱ tsa tiꞌ Pablo loꞌo naꞌa̱ yu chaꞌ quiñaꞌa̱ tsa joꞌó ntsuꞌu quichi̱ biꞌ;
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 biꞌ chaꞌ nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ ca neꞌ laa jiꞌi̱ nguꞌ judío biꞌ, nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ judío, juaꞌa̱ loꞌo nguꞌ xaꞌ tsuꞌ nu nduꞌni tlyu jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi cajua, loꞌo juaꞌa̱ nchcuiꞌ yu loꞌo lcaa nguꞌ nu ndiꞌi̱ lo cayaꞌ. Lcaa tsa̱ nclyuꞌu yu jiꞌi̱ nguꞌ quichi̱ biꞌ.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Cua ntsuꞌu sca taju nguꞌ nde quichi̱ biꞌ, nguꞌ nu ndyaca tsaꞌa̱ jiꞌi̱ chaꞌ nu ncluꞌu nguꞌ epicúreo, loꞌo juaꞌa̱ ntsuꞌu chaca taju nguꞌ nu ndyaca tsaꞌa̱ jiꞌi̱ chaꞌ nu ncluꞌu nguꞌ estoico. Ndyacua tyaꞌa nu nguꞌ nu ndyaca tsaꞌa̱ tyucuaa lo chaꞌ biꞌ loꞌo Pablo liꞌ. Nchcuiꞌ tsa nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ yu loꞌo tyaꞌa nguꞌ:
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Liꞌ ngusñi nguꞌ yaꞌ Pablo chaꞌ tsaa loꞌo nguꞌ jiꞌi̱ ca su ndyuꞌu tiꞌi̱ nguꞌ cusuꞌ quichi̱ biꞌ, sca yuu laja ti nu naa Areópago.
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 bilya cuna ya chaꞌ biꞌ, tya lyiji ta ya cuentya ―nacui̱ nguꞌ―. Biꞌ chaꞌ juani, ta nuꞌu̱ chaꞌ loꞌo ya ¿ñiꞌya̱ ndyuꞌu chaꞌ biꞌ?
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 Nu nguꞌ quichi̱ Atenas ni, xcuiꞌ ntiꞌ nguꞌ cuna nguꞌ cua ñaꞌa̱ ca chaꞌ cucui nu caca chcuiꞌ nguꞌ loꞌo tyaꞌa nguꞌ, sca chaꞌ nu bilya cuna nguꞌ. La cuiꞌ juaꞌa̱ nduꞌni lcaa nguꞌ xaꞌ tsuꞌ nu ndiꞌi̱ quichi̱ biꞌ, xcuiꞌ ca ndiya tiꞌ nguꞌ chcuiꞌ nguꞌ jiꞌi̱ sca chaꞌ cucui.
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Biꞌ chaꞌ ndatu̱ Pablo claꞌbe laja ñati̱ ca Areópago biꞌ, nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ liꞌ:
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Ndyaa naꞌa̱ naꞌ xi calle quichi̱ re, loꞌo liꞌ naꞌa̱ naꞌ lcaa joꞌó nu cuentya jiꞌi̱ cuꞌma̱. Liꞌ naꞌa̱ naꞌ sca mesa nu ndu̱ laja ti su nscua sca chaꞌcña nde siiꞌ mesa biꞌ nu ndiꞌya̱ nchcuiꞌ: “Nde laca mesa jiꞌi̱ joꞌó nu bilya tyuloo ya jiꞌi̱”. Chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nu bilya slo ma̱ tilaca laca Ni, chaꞌ jiꞌi̱ nu ycuiꞌ Ndyosi biꞌ ta naꞌ loꞌo ma̱ juani ―nacui̱ yu―.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 ’Cua ngüiñá ycuiꞌ Ndyosi tyucui ñaꞌa̱ chalyuu loꞌo lcaa na nu ntsuꞌu chalyuu; laca ycuiꞌ Ndyosi nu Xuꞌna nu laca loo, masi nde cua̱, masi nde lo yuu chalyuu ―nacui̱ Pablo jiꞌi̱ nguꞌ―. Pana ná ndiꞌi̱ Ni neꞌ sca laa nu ndiñá ñati̱ ti.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Ni sca chaꞌ ná lyiji jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi, ná ngaꞌa̱ chaꞌ xñi Ni ni sca na nu nda ñati̱ jiꞌi̱ Ni. Cua nguaꞌni cuꞌú Ni jiꞌi̱ lcaa ñati̱, cua nda Ni xtyiꞌi nguꞌ chaꞌ tyuꞌú neꞌ cresiya jiꞌi̱ scaa nguꞌ, loꞌo juaꞌa̱ cua nda Ni lcaa chaꞌ nu ntsuꞌu jiꞌi̱ ñati̱ chalyuu.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 ’Cua ngüiñá ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ lcaa ñati̱ chalyuu loꞌo sca ti lo cuañaꞌ ñati̱. Loꞌo juaꞌa̱ ngusta ycuiꞌ Ndyosi ni tyempo cala scaa nguꞌ, nduꞌni Ni mala su caca quichi̱ tyi scaa nguꞌ.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Na cua nda Ni jiꞌi̱ ñati̱ lijya̱ nguꞌ chalyuu chaꞌ clyana nguꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ni, chaꞌ quije Ni jiꞌi̱ nguꞌ. Pana ná tyijyuꞌ ndiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌna, cacua ti su ndiꞌi̱ lcaa na ndiꞌi̱ ycuiꞌ Ni.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Chacuayáꞌ jiꞌi̱ Ni luꞌú na, chacuayáꞌ jiꞌi̱ Ni ndyaꞌa̱ na, loꞌo juaꞌa̱ chacuayáꞌ jiꞌi̱ Ni ndyuꞌni na lcaa cña. Ntsuꞌu sca chaꞌ nu nguscua jyoꞌo nguꞌ tii tyaꞌa ma̱ lo quityi saꞌni, chaꞌ nu ndiꞌya̱ nchcuiꞌ: “Tyaꞌa ycuiꞌ Ndyosi laca na”. Juaꞌa̱ nacui̱ jyoꞌo cusuꞌ biꞌ jiꞌi̱ ma̱.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 Si chañi chaꞌ ycuiꞌ Ndyosi laca tyaꞌa na ―nacui̱ Pablo jiꞌi̱ nguꞌ―, ná taca chcuiꞌ na chaꞌ laca Ni sca lcui̱, masi lcui̱ oro, masi lcui̱ plata, masi lcui̱ quee ndu̱. Na ndiñá ti ñati̱ chalyuu lcui̱ biꞌ ñiꞌya̱ nu ndaꞌya chaꞌ hique ti nguꞌ chaꞌ cuiñá nguꞌ jiꞌi̱.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Cua ndalo tsa tyiquee ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ ñati̱ chalyuu tyempo saꞌni loꞌo bilya ca jlo tiꞌ nguꞌ lcaa chaꞌ biꞌ, pana juani cua ngulo Ni cña jiꞌi̱ lcaa ñati̱ chalyuu chaꞌ culochu̱ꞌ nguꞌ lcaa chaꞌ cuxi nu ntsuꞌu jiꞌi̱ nguꞌ.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Cua ngusta Ni sca tsa̱ chaꞌ cuaꞌni cuayáꞌ Ni jiꞌi̱ lcaa ñati̱ chalyuu, loꞌo juaꞌa̱ cua ngusubi Ni sca ñati̱ nu caca bese. Jesucristo laca biꞌ. Tsoꞌo tsa nguaꞌni Ni chaꞌ tyanu tachaa chaꞌ biꞌ jiꞌi̱ ñati̱ chalyuu, nu loꞌo nguaꞌni Ni chaꞌ ndyuꞌú nu ñati̱ biꞌ chaca quiyaꞌ loꞌo cua ndyujuii nguꞌ jiꞌi̱.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Nu loꞌo ndyuna nguꞌ quichi̱ chaꞌ biꞌ, chaꞌ cua ndyuꞌú sca ñati̱ chaca quiyaꞌ ca su ntsiya ngujuii, liꞌ nxtyí loꞌo tsa nguꞌ jiꞌi̱ Pablo. Loꞌo juaꞌa̱ ntsuꞌu xi xaꞌ la nguꞌ nu nchcuiꞌ loꞌo yu:
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Liꞌ ngutuꞌu Pablo ca Areópago su ntucua nguꞌ.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Pana nduꞌu lcaꞌa̱ xi nguꞌ jiꞌi̱ yu liꞌ, xquiꞌya chaꞌ jlya tiꞌ nguꞌ biꞌ chaꞌ nu cua nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ. Sca nu quiꞌyu nu naa Dionisio ngusñi chaꞌ biꞌ, masi laca Dionisio sca nguꞌ cusuꞌ nu ndyaꞌa̱ ca Areópago; juaꞌa̱ sca nu cunaꞌa̱ nu naa Dámaris ngusñi chaꞌ biꞌ, loꞌo xi xaꞌ la ñati̱ ngusñi chaꞌ biꞌ.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.