Mateus 5
Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs NAA
1 'Awet Sizi 'ilhunaoosdilne ubunilh'en whe ndo dzulh enun ts'e ndo whinya 'ink'ez 'et nátl'adida'. Mbene yugha hódul'ehne, 'enne hits'oozdil.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 'Et 'awet whuwhebondunilh'e', 'et nja dúbulhni,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Mbene la ndunne lubeshi 'ulh'enne, 'enne bugha budzi tel'en unline,
3 — Bem-aventurados
4 Mbene la dulubeshi ghu ni unline, 'enne 'uk'enus k'enánit'ane hutileh.
4 — Bem-aventurados
5 Mbene la yo údudildzunne,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Mbe la Yak'usda ye ts'ih'un 'unt'oh-i tube yuka' ninzunne, 'enne ndet hukwa' whuninzun-un, 'et bugha óotalts'ulh.
6 — Bem-aventurados
7 Mbe la 'uyoonne gha te'ninzunne, 'enne Yak'usda cha bugha te'untazeh,
7 — Bem-aventurados
8 Mbene la oodzi dutsun lhilohne,
8 — Bem-aventurados
9 Mbe la ts'ih'un lhts'un 'uhoot'e'ne, 'enne Yak'usda buzkeh ubodutánelh.
9 — Bem-aventurados
10 Mbene la ts'ih'un 'uhint'oh huwa dzoh nubuhulhdehne, 'enne yak'uz k'une' whul'en-un, 'et buch'e' hinli.
10 — Bem-aventurados
11 Nkede suba dune nohch'az yahutilhduk 'ink'ez dzoh nunohotilhdzut, 'ink'ez ts'iyaitsuk whuts'it khuni dutsun-i be nohch'a 'uts'un un'a yahutilhduk, 'et si sgha whuz un'a dune dzoh nunohulhdzut de, 'et 'uk'enus hoonzoo-un nohghá whults'ut.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 'Et 'andit whuts'un k'udada whunúlhni 'ink'ez 'uk'enus hoonáht'i'! 'Alha yak'uz hooncha whe nohba k'elha whutaleh. Soo cho whunulh'en, njan mbe la nohtso nus hoo'en inle'ne, 'enne cha whuz un'a za bube huzula inle'.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Nohni ndi yun k'ut lubeshi 'ulh'enne buba lisel leaht'oh. 'Et hoonts'i lisel 'aw nalhuwhúlhnih 'ulhih te, nts'en'a suba doo cha lisel oonawhúlni' naoodle'? 'Et whuz un'a 'aw hoonli ba lhe'ízoo' whe 'unt'oh. 'I 'ants'i dune tehúyulhkuk 'ink'ez hik'unúdilh whe' hoont'oh.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ndi yun k'ut dunene buba be hoot'en-i le'aht'oh. 'Aw keyoh whuti dzulh k'ewhah'ai de, 'aw whuntoolh'ih ait'oh.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 'Et whuz un'a za dune ndi too dizk'un naidulhk'an 'ink'ez 'aw chalhyal yunedóo'alh ait'oh. 'Et k'us lutab k'eyíta'alh 'ink'ez kwun 'i gha ts'iyanne huwhuntilh'elh.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 'Et whuz un'a za nts'en'a la dune ba be hoot'en-i unli, 'et whuz un'a nohni cha nohedútadi. 'I be nohe'ut'en unzoo-i daldzoo' la, 'et whuz un'a dune yuntilh'elh 'ink'ez nohBá yak'uz usda-un, 'en 'uk'enus hidutálhti'.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Moses be 'udustl'us 'ink'ez nus hoo'enne bube' 'udustl'us 'i gak natiselh 'et hukwa whusásya noohzin junih. 'I ts'iyawh lhadútisdleh 'et hukwa whusásya.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 'Alha' dusni whe nohdusni, Moses be 'udustl'us Hebrew bughuni k'un'a hoont'um-unyaz whe 'uk'eguz-un 'ink'ez hoont'um-unyaz usgus-un, ndet 'uwhulhni, 'et ts'iyawh 'et ndúhooja de, 'et whuts'un 'aw ndi yun 'ink'ez yak'uz cha 'etsul 'uhóneh ait'oh.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ndai khuni neghalts'ut-i, 'i k'une' ts'oot'en huba' hoont'oh, 'aw hoontsool-unyaz hoonts'i dune k'uhinínyuz de, 'ink'ez 'uyoonne cha whuz un'a za whubodutilh'eh, dune ndut'en de, 'et nts'e la yak'uz k'úne' whul'en-un, 'en 'aw hoonli lhiloh-un hidutánelh. 'Et hoonts'i ndi khuni netl'adilts'ut-i, dune ts'iyawh hik'une' 'ut'en de, 'ink'ez 'uyoonne cha whuz un'a 'az whubodutilh'eh, dune ndut'en de, 'et nts'e la yak'uz k'úne' whul'en-un, 'et 'i be ncha-un 'unt'oh hidutánelh.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Ts'ih'un nohdusni ndunne Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne 'ink'ez Phariseene cha, 'enne hiye ts'ih'un un'a 'unt'oh-i 'ink'ez nohni be ts'ih'un un'a aht'oh-i, 'i buba nus ahzoo de, 'et de za nts'e la yak'uz k'une' whul'en-un ts'e ts'u tíhdulh.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni whe nja duhutni, ‘Dune solhghelh junih,’ 'ink'ez mbe la dune silhghi-un, 'et hukw'un'a buba nahutiyeh whe' hoont'oh.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, mbene la 'ants'et dulh dune bulh hunilch'e de, 'enne ts'iyawh buba nahutideh whe' hoont'oh. 'Et mbe la dudulh dunene ‘Raca!’ 'ulhníne de, 'et ndi khuni dakelh k'un'a ‘ntsi'!’, ni whe 'utni, 'i gha nahiyilh-un but hutiyin. 'Ink'ez cha za mbe la dune, ‘Whuzini dune inli whe 'int'oh!’ yulhni de, mbe la ndutnine, 'enne tube whewhúnujut-un kwuncho yo ts'u buhutinoh.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 'Et huwa hoonliyaz loodel k'ut howa' tán'alh-i, 'ink'ez nyulh dune hoonli-unyaz whe nch'az ditni t'eoonínzun de,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 'et whutso nyulh dune bulh k'eke nalhoolhtselh. 'Et hukw'elh'az 'et 'andit za ndai la loodel k'ut huwa' tan'alh-i, 'et huwa óon'alh.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 'Et khun dune hoonli-unyaz whe nch'az ditni de, 'aho oots'un ts'ih'un na'honleh. 'Et nahiyilh-un but nényutalhtelh 'et whutso ndóneh. 'Et 'aw ndúlhinel de, 'en mbe la nch'az ditni-un, 'en nahiyilh-un but nényutalhtelh. 'Et nahiyilh-un, 'en neilhchuk-un tl'anyutilhtelh 'ink'ez nch'az dána'duta'alh.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Ts'ih'un un'a nohdusni, ndai la ts'iyaitsuk ook'elha whutilhtselh 'et whuts'un, nts'en'a suba whuch'a naoohja'? 'Aw oohneh ait'oh!
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni whe nja dúhutni, ‘'Uyoon ts'eke bulh ninta' ont'en junih.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni mbe la ts'eke yunilh'en whe dudzi yo whe nja duninzun, ‘Bulh nínta' tist'elh hukwa' nuszun,’ 'et 'uda' yulh ninta' ant'en whe 'unt'oh.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 'Et nailhni ts'e nyuna 'i be lubeshi inla de, hanón'alh 'ink'ez 'un ntolh'is. 'Et 'on nus soo' hoont'oh nohyust'e ndulcho dutágun-un whanus soo' hoont'oh whe' hoont'oh.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 'Ink'ez nailhni ts'e nla be nínta' nint'en de, k'ont'as 'ink'ez 'un tolh'is. 'Et 'on nus soo' hoont'oh nohyust'e ndulcho dutágun-un whanus soo' hoont'oh.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “'Ink'ez 'et cha ndutni ‘Mbe la du'at 'etsul 'utilelh-un, 'et du'at 'udustl'us ye 'etsul itilelh-i yutl'ayóolhchoos huba' hoont'oh.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni oo'at 'uyoon dune bulh ninta' 'ant'en hukw'elh'az 'et huwa za ndi 'udustl'us dai la ye 'etsul itilelh-i yutl'ayóolhchoos huba' hoont'oh. 'Et whuz un'a ndúlhinel whe du'at 'etsul 'uyinla de, 'et de dich'oh du'at ninta' 'ant'en-un yulhtsih. 'Ink'ez ndun ts'eke 'uyoon dune ghu nasda de, 'et ndun dune 'en cha ninta' ut'ih-un unli whe 'unt'oh.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “'Et doo cha za niz de whudizulh da' ts'iyawh t'eoonáhzun 'uda' dune daja hutni whe nja duhutni, ‘Khun nyunch'oh nghuni k'ónyis junih. 'Et k'us neMoodihti whe oots'u nahizinya 'et whunilhchoh hukw'un'a 'ont'en huba' hoont'oh.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, khun whuz un'a te ndudóohni junih. Khun ‘Yak'uz whunalh 'udusni,’ doohtni' junih. 'Alha yak'uz ts'e Yak'usda kw'uts'uzda cho dizti'-i, 'i 'et us'ai.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 K'us ‘Ndi yun k'ut whunalh dusni,’ doohtni' junih. Yak'usda duke yuk'udílh'ez-i, 'i 'unt'oh 'et huwa. K'us khun te ‘Keyoh Jerusalem whunalh 'udusni,’ doohtni' junih. Lerwe k'us dizti'-un ookeyoh whucho 'uhoont'oh 'et huwa.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 K'us khun te ‘Whe khusna-un whenahoosyeh,’ junih. 'Aw 'ilhudzin hoonts'i 'aw huwa naoodooh'ah ait'oh 'et huwa.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 'Et k'us ndiz un'a nja dúdoohtni, 'et 'awet ‘A,’ dahni, ‘A,’ 'unt'oh. 'Ink'ez ‘'Awúndooh,’ dahni de cha, ‘'Awúndooh,’ 'uhoont'oh. 'Et 'uts'un un'a 'udutihnelh de, 'et de ntsi'-un ts'u hadutídoh whe 'unt'oh.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni inle' whe nja duhutni, ‘Dune oona hoos̱'en silhtsi de, nyunch'oh nyúna be hoos̱'en tanleh. 'I be kw'elha whutalhtselh. 'Et ooghu dádilhchus de, nyunch'oh nghoo be kw'elha whutalhtselh,’ hutni inle'.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, dune ntsi'-un k'ól'en junih. 'Et k'us mbe la nailhni ts'e nohnizkuk de, 'et 'intl'us ts'e oots'un nándunont'ah.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Khun mbe la nts'oot'an nahiyilh-un but nts'u yuka 'utni de, ndzoot 'i cha ooghá yolhchoos.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 'Et mbe la dune dawhuldzoh la ha tányalh nyulhni de, 'et nat 'et 'uwhuldzoh ts'e bulh haóonya'.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 'Et mbe la hoonliyaz nts'u há' 'utni de, 'i ooghá yon'alh. Hoonliyaz dughu sinla-un yulhni de, khun ooch'az naool'ah junih.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Njan cha whulh údahts'o nts'en'a dune daja hutni whe 'et nduhutni, ‘Nyenghoh whut'i-un ook'eoontsi' 'ink'ez nch'az ditni-un, 'en oots'u doni'.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, nohch'az ditnine hoonts'i buk'eoohtsi'. Mbene la denóhdulene, 'enne khuni unzoo-i be bubulh yaóolhduk. Mbene la nohts'u dutnine, 'enne buts'un oohzoo'. 'Et mbene la hoontsi'-un nohts'un ne'hut'en 'ink'ez dzoh nunohulhdzutne, 'enne cha buba tenadoohdli huba' hoont'oh.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 'Et whuz un'a ts'iyanne whunúlhtun nohBá yak'uz usda-un, 'en buzkeh ahli whe 'aht'oh. 'Alha Yak'usda ndi sa ntsi'ne 'ink'ez unzoone lhgha ndi sa buk'idindi. 'Ink'ez ts'ih'un 'unt'ohne 'ink'ez ts'ih'un lhe'it'ohne, 'enne cha lhgha buk'ut nawhúlhtih.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ndiz un'a nja duhoont'oh, mbene nohk'entsi'ne, 'enne za buk'ehtsi' de, di suba nohgha óokat? Gak! Ndunne sooneya nalhdzoohne, 'enne cha whuz un'a za nduhut'en.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 'Ink'ez nohulhutsinke, 'enne za hadih budahni de, 'et 'uyoonne anus ahzoo na'dunáhzun eh? Gak! Ndunne sooneya nalhdzoohne, 'enne cha whuz un'a za nduhut'en.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ndiz un'a nja dútiht'elh, nohBá yak'uz usda-un, 'en dant'oh whe ts'ih'un 'unt'oh, 'et nohni cha whuz un'a za 'ooht'e' huba' hoont'oh.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.