Mateus 5
Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs ARA
1 'Awet Sizi 'ilhunaoosdilne ubunilh'en whe ndo dzulh enun ts'e ndo whinya 'ink'ez 'et nátl'adida'. Mbene yugha hódul'ehne, 'enne hits'oozdil.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 'Et 'awet whuwhebondunilh'e', 'et nja dúbulhni,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Mbene la ndunne lubeshi 'ulh'enne, 'enne bugha budzi tel'en unline,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Mbene la dulubeshi ghu ni unline, 'enne 'uk'enus k'enánit'ane hutileh.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Mbene la yo údudildzunne,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Mbe la Yak'usda ye ts'ih'un 'unt'oh-i tube yuka' ninzunne, 'enne ndet hukwa' whuninzun-un, 'et bugha óotalts'ulh.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Mbe la 'uyoonne gha te'ninzunne, 'enne Yak'usda cha bugha te'untazeh,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Mbene la oodzi dutsun lhilohne,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Mbe la ts'ih'un lhts'un 'uhoot'e'ne, 'enne Yak'usda buzkeh ubodutánelh.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Mbene la ts'ih'un 'uhint'oh huwa dzoh nubuhulhdehne, 'enne yak'uz k'une' whul'en-un, 'et buch'e' hinli.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Nkede suba dune nohch'az yahutilhduk 'ink'ez dzoh nunohotilhdzut, 'ink'ez ts'iyaitsuk whuts'it khuni dutsun-i be nohch'a 'uts'un un'a yahutilhduk, 'et si sgha whuz un'a dune dzoh nunohulhdzut de, 'et 'uk'enus hoonzoo-un nohghá whults'ut.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 'Et 'andit whuts'un k'udada whunúlhni 'ink'ez 'uk'enus hoonáht'i'! 'Alha yak'uz hooncha whe nohba k'elha whutaleh. Soo cho whunulh'en, njan mbe la nohtso nus hoo'en inle'ne, 'enne cha whuz un'a za bube huzula inle'.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Nohni ndi yun k'ut lubeshi 'ulh'enne buba lisel leaht'oh. 'Et hoonts'i lisel 'aw nalhuwhúlhnih 'ulhih te, nts'en'a suba doo cha lisel oonawhúlni' naoodle'? 'Et whuz un'a 'aw hoonli ba lhe'ízoo' whe 'unt'oh. 'I 'ants'i dune tehúyulhkuk 'ink'ez hik'unúdilh whe' hoont'oh.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ndi yun k'ut dunene buba be hoot'en-i le'aht'oh. 'Aw keyoh whuti dzulh k'ewhah'ai de, 'aw whuntoolh'ih ait'oh.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 'Et whuz un'a za dune ndi too dizk'un naidulhk'an 'ink'ez 'aw chalhyal yunedóo'alh ait'oh. 'Et k'us lutab k'eyíta'alh 'ink'ez kwun 'i gha ts'iyanne huwhuntilh'elh.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 'Et whuz un'a za nts'en'a la dune ba be hoot'en-i unli, 'et whuz un'a nohni cha nohedútadi. 'I be nohe'ut'en unzoo-i daldzoo' la, 'et whuz un'a dune yuntilh'elh 'ink'ez nohBá yak'uz usda-un, 'en 'uk'enus hidutálhti'.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Moses be 'udustl'us 'ink'ez nus hoo'enne bube' 'udustl'us 'i gak natiselh 'et hukwa whusásya noohzin junih. 'I ts'iyawh lhadútisdleh 'et hukwa whusásya.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 'Alha' dusni whe nohdusni, Moses be 'udustl'us Hebrew bughuni k'un'a hoont'um-unyaz whe 'uk'eguz-un 'ink'ez hoont'um-unyaz usgus-un, ndet 'uwhulhni, 'et ts'iyawh 'et ndúhooja de, 'et whuts'un 'aw ndi yun 'ink'ez yak'uz cha 'etsul 'uhóneh ait'oh.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ndai khuni neghalts'ut-i, 'i k'une' ts'oot'en huba' hoont'oh, 'aw hoontsool-unyaz hoonts'i dune k'uhinínyuz de, 'ink'ez 'uyoonne cha whuz un'a za whubodutilh'eh, dune ndut'en de, 'et nts'e la yak'uz k'úne' whul'en-un, 'en 'aw hoonli lhiloh-un hidutánelh. 'Et hoonts'i ndi khuni netl'adilts'ut-i, dune ts'iyawh hik'une' 'ut'en de, 'ink'ez 'uyoonne cha whuz un'a 'az whubodutilh'eh, dune ndut'en de, 'et nts'e la yak'uz k'úne' whul'en-un, 'et 'i be ncha-un 'unt'oh hidutánelh.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ts'ih'un nohdusni ndunne Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne 'ink'ez Phariseene cha, 'enne hiye ts'ih'un un'a 'unt'oh-i 'ink'ez nohni be ts'ih'un un'a aht'oh-i, 'i buba nus ahzoo de, 'et de za nts'e la yak'uz k'une' whul'en-un ts'e ts'u tíhdulh.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni whe nja duhutni, ‘Dune solhghelh junih,’ 'ink'ez mbe la dune silhghi-un, 'et hukw'un'a buba nahutiyeh whe' hoont'oh.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, mbene la 'ants'et dulh dune bulh hunilch'e de, 'enne ts'iyawh buba nahutideh whe' hoont'oh. 'Et mbe la dudulh dunene ‘Raca!’ 'ulhníne de, 'et ndi khuni dakelh k'un'a ‘ntsi'!’, ni whe 'utni, 'i gha nahiyilh-un but hutiyin. 'Ink'ez cha za mbe la dune, ‘Whuzini dune inli whe 'int'oh!’ yulhni de, mbe la ndutnine, 'enne tube whewhúnujut-un kwuncho yo ts'u buhutinoh.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 'Et huwa hoonliyaz loodel k'ut howa' tán'alh-i, 'ink'ez nyulh dune hoonli-unyaz whe nch'az ditni t'eoonínzun de,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 'et whutso nyulh dune bulh k'eke nalhoolhtselh. 'Et hukw'elh'az 'et 'andit za ndai la loodel k'ut huwa' tan'alh-i, 'et huwa óon'alh.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 'Et khun dune hoonli-unyaz whe nch'az ditni de, 'aho oots'un ts'ih'un na'honleh. 'Et nahiyilh-un but nényutalhtelh 'et whutso ndóneh. 'Et 'aw ndúlhinel de, 'en mbe la nch'az ditni-un, 'en nahiyilh-un but nényutalhtelh. 'Et nahiyilh-un, 'en neilhchuk-un tl'anyutilhtelh 'ink'ez nch'az dána'duta'alh.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ts'ih'un un'a nohdusni, ndai la ts'iyaitsuk ook'elha whutilhtselh 'et whuts'un, nts'en'a suba whuch'a naoohja'? 'Aw oohneh ait'oh!
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni whe nja dúhutni, ‘'Uyoon ts'eke bulh ninta' ont'en junih.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni mbe la ts'eke yunilh'en whe dudzi yo whe nja duninzun, ‘Bulh nínta' tist'elh hukwa' nuszun,’ 'et 'uda' yulh ninta' ant'en whe 'unt'oh.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 'Et nailhni ts'e nyuna 'i be lubeshi inla de, hanón'alh 'ink'ez 'un ntolh'is. 'Et 'on nus soo' hoont'oh nohyust'e ndulcho dutágun-un whanus soo' hoont'oh whe' hoont'oh.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 'Ink'ez nailhni ts'e nla be nínta' nint'en de, k'ont'as 'ink'ez 'un tolh'is. 'Et 'on nus soo' hoont'oh nohyust'e ndulcho dutágun-un whanus soo' hoont'oh.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “'Ink'ez 'et cha ndutni ‘Mbe la du'at 'etsul 'utilelh-un, 'et du'at 'udustl'us ye 'etsul itilelh-i yutl'ayóolhchoos huba' hoont'oh.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni oo'at 'uyoon dune bulh ninta' 'ant'en hukw'elh'az 'et huwa za ndi 'udustl'us dai la ye 'etsul itilelh-i yutl'ayóolhchoos huba' hoont'oh. 'Et whuz un'a ndúlhinel whe du'at 'etsul 'uyinla de, 'et de dich'oh du'at ninta' 'ant'en-un yulhtsih. 'Ink'ez ndun ts'eke 'uyoon dune ghu nasda de, 'et ndun dune 'en cha ninta' ut'ih-un unli whe 'unt'oh.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “'Et doo cha za niz de whudizulh da' ts'iyawh t'eoonáhzun 'uda' dune daja hutni whe nja duhutni, ‘Khun nyunch'oh nghuni k'ónyis junih. 'Et k'us neMoodihti whe oots'u nahizinya 'et whunilhchoh hukw'un'a 'ont'en huba' hoont'oh.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, khun whuz un'a te ndudóohni junih. Khun ‘Yak'uz whunalh 'udusni,’ doohtni' junih. 'Alha yak'uz ts'e Yak'usda kw'uts'uzda cho dizti'-i, 'i 'et us'ai.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 K'us ‘Ndi yun k'ut whunalh dusni,’ doohtni' junih. Yak'usda duke yuk'udílh'ez-i, 'i 'unt'oh 'et huwa. K'us khun te ‘Keyoh Jerusalem whunalh 'udusni,’ doohtni' junih. Lerwe k'us dizti'-un ookeyoh whucho 'uhoont'oh 'et huwa.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 K'us khun te ‘Whe khusna-un whenahoosyeh,’ junih. 'Aw 'ilhudzin hoonts'i 'aw huwa naoodooh'ah ait'oh 'et huwa.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 'Et k'us ndiz un'a nja dúdoohtni, 'et 'awet ‘A,’ dahni, ‘A,’ 'unt'oh. 'Ink'ez ‘'Awúndooh,’ dahni de cha, ‘'Awúndooh,’ 'uhoont'oh. 'Et 'uts'un un'a 'udutihnelh de, 'et de ntsi'-un ts'u hadutídoh whe 'unt'oh.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “'Et whutso da' whulh udahts'o nts'en'a dune daja hutni inle' whe nja duhutni, ‘Dune oona hoos̱'en silhtsi de, nyunch'oh nyúna be hoos̱'en tanleh. 'I be kw'elha whutalhtselh. 'Et ooghu dádilhchus de, nyunch'oh nghoo be kw'elha whutalhtselh,’ hutni inle'.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, dune ntsi'-un k'ól'en junih. 'Et k'us mbe la nailhni ts'e nohnizkuk de, 'et 'intl'us ts'e oots'un nándunont'ah.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Khun mbe la nts'oot'an nahiyilh-un but nts'u yuka 'utni de, ndzoot 'i cha ooghá yolhchoos.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 'Et mbe la dune dawhuldzoh la ha tányalh nyulhni de, 'et nat 'et 'uwhuldzoh ts'e bulh haóonya'.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 'Et mbe la hoonliyaz nts'u há' 'utni de, 'i ooghá yon'alh. Hoonliyaz dughu sinla-un yulhni de, khun ooch'az naool'ah junih.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Njan cha whulh údahts'o nts'en'a dune daja hutni whe 'et nduhutni, ‘Nyenghoh whut'i-un ook'eoontsi' 'ink'ez nch'az ditni-un, 'en oots'u doni'.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 'Et hoonts'i sich'oh 'unohdusni, nohch'az ditnine hoonts'i buk'eoohtsi'. Mbene la denóhdulene, 'enne khuni unzoo-i be bubulh yaóolhduk. Mbene la nohts'u dutnine, 'enne buts'un oohzoo'. 'Et mbene la hoontsi'-un nohts'un ne'hut'en 'ink'ez dzoh nunohulhdzutne, 'enne cha buba tenadoohdli huba' hoont'oh.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 'Et whuz un'a ts'iyanne whunúlhtun nohBá yak'uz usda-un, 'en buzkeh ahli whe 'aht'oh. 'Alha Yak'usda ndi sa ntsi'ne 'ink'ez unzoone lhgha ndi sa buk'idindi. 'Ink'ez ts'ih'un 'unt'ohne 'ink'ez ts'ih'un lhe'it'ohne, 'enne cha lhgha buk'ut nawhúlhtih.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ndiz un'a nja duhoont'oh, mbene nohk'entsi'ne, 'enne za buk'ehtsi' de, di suba nohgha óokat? Gak! Ndunne sooneya nalhdzoohne, 'enne cha whuz un'a za nduhut'en.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 'Ink'ez nohulhutsinke, 'enne za hadih budahni de, 'et 'uyoonne anus ahzoo na'dunáhzun eh? Gak! Ndunne sooneya nalhdzoohne, 'enne cha whuz un'a za nduhut'en.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ndiz un'a nja dútiht'elh, nohBá yak'uz usda-un, 'en dant'oh whe ts'ih'un 'unt'oh, 'et nohni cha whuz un'a za 'ooht'e' huba' hoont'oh.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.