Marcos 14
Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs ARA
1 'Awhuz nat dzin whuz'ai Lizwifne butus lhuseya-un whewhúnahulni 'ink'ez lhes lhuntíldoh-i ut'alh-un, whewhúnahulnih cha, 'et lubret moodihne 'ink'ez Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne, Sizi yooyoh whútsul hikunúta hituzilhghelh ha.
1 Dali a dois dias, era a Páscoa e a Festa dos Pães Asmos; e os principais sacerdotes e os escribas procuravam como o prenderiam, à traição, e o matariam.
2 'Et 'uhutni, “Njan butus lhuséya-un, 'et whutoh iloh uts'ooleh doo ka la dunene lhtahohót'alh.”
2 Pois diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 'Ilhoghun keyoh wheyaz Bethany huwhútni-un, 'et Simon ooka whulhjut ínle'-un, leprosy huyúlhni, ooyoh 'en Sizi yuzih usda. 'Et la na'ut'alh whe ts'eke k'unútsútjul dízti'-i tse bé hahoogaz-i be súlhdzo 'ink'ez oodé' duldze yi'alh whe danínya. Ndi 'i yayányuz 'ink'ez k'unutsútjul 'i Sizi yutsi k'eyilhdzo.
3 Estando ele em Betânia, reclinado à mesa, em casa de Simão, o leproso, veio uma mulher trazendo um vaso de alabastro com preciosíssimo perfume de nardo puro; e, quebrando o alabastro, derramou o bálsamo sobre a cabeça de Jesus.
4 Whulohne dune hukwa hunílch'e 'ink'ez 'ulhodútni, “'Et di ha nyoo k'unutsútjul 'ants'et ninta' yulh'ih.
4 Indignaram-se alguns entre si e diziam: Para que este desperdício de bálsamo?
5 Dizti' whe da' be 'óket 'ink'ez da' sooneya tel'enne gha húyodzaih,” 'ink'ez duyoh ts'e ts'eke tube cho hich'az yálhduk.
5 Porque este perfume poderia ser vendido por mais de trezentos denários e dar-se aos pobres. E murmuravam contra ela.
6 'Et Sizi 'ubúlhni, “Oots'áhalhozah'ai! Di ha teduhle? 'Ut'en unzóo-i sba inla whe 'unt'oh.
6 Mas Jesus disse: Deixai-a; por que a molestais? Ela praticou boa ação para comigo.
7 'Ahoolhyiz tel'enne nohnat whutáleh. Hukwá' nahzun de totsuk bula 'aht'en. 'Et si 'ahoolhyiz huba nohbulh lhé'tuzist'el whe' hoont'oh.
7 Porque os pobres, sempre os tendes convosco e, quando quiserdes, podeis fazer-lhes bem, mas a mim nem sempre me tendes.
8 K'unuts'útjul-i syust'e yuk'éyilhdzo 'adutistelh wheni lhasúdinla. Ndun ts'eke 'aw 'on 'un ooneh ait'oh-un, 'et 'uhóonla whe 'unt'oh.
8 Ela fez o que pôde: antecipou-se a ungir-me para a sepultura.
9 'Alha nohdusni ndi yun k'ut ndulcho whe ndi khuni unzoo-i nudútikat, ndun ts'eke ndet 'uhoonla-un, 'et hukw'u naootitnuk 'et whe dune yunatilnih.”
9 Em verdade vos digo: onde for pregado em todo o mundo o evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
10 Whunizyane 'on 'at nane yugha hodul'ehne, 'ilhoghun Judas Iscariot huyúlhni-un, 'en Lizwif bulubret bumoodih buts'ú whinya Sizi butl'aítilhtelh ha.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi ter com os principais sacerdotes, para lhes entregar Jesus.
11 Dája 'ubúlhni-un huhóont'i' 'ink'ez sooneya hits'óozi. 'Et Judas Sizi ye 'óotakulh-un, 'et hukwa itís'en.
11 Eles, ouvindo-o, alegraram-se e lhe prometeram dinheiro; nesse meio tempo, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
12 'Et 'udechoo dzin lhes lhuntíldoh-i nahut'úlh-un, 'et dzin 'usbaiyaz na'hitit'ulh-i naihizulghih, ndi 'usbaiyaz Lizwifne butus lhuséya-un huba 'unt'oh. 'Et Sizi yugha hodul'ehne 'uhuyúlhni, “Nts'e netalh'alh ndi natant'ulh-i, 'i mba lházdutileh?”
12 E, no primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, quando se fazia o sacrifício do cordeiro pascal, disseram-lhe seus discípulos: Onde queres que vamos fazer os preparativos para comeres a Páscoa?
13 'Et Sizi nane, 'enne whébalh'a' 'ink'ez 'ubúlhni, “Jerusalem ts'e ah'us 'ink'ez dune too na'á-un, 'en la nohdudóya'. Nts'e la yoh ts'ú tizya ts'e whuz bun tooh'as,
13 Então, enviou dois dos seus discípulos, dizendo-lhes: Ide à cidade, e vos sairá ao encontro um homem trazendo um cântaro de água;
14 'ink'ez yoh ooch'e'-un nja dúdohni', ‘Dune hodulh'éh-un nja dutni ndet la sgha hodul'ehne bulh butus lhuséya-un huwa na'uztit'úlh-un yoh negho tálh'alh eh?’
14 segui-o e dizei ao dono da casa onde ele entrar que o Mestre pergunta: Onde é o meu aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
15 'Et la dohyoh hooncha-un lháoodint'oh-un whunóhnoolhtun, 'et la naztit'úlh-i lhadóohleh.”
15 E ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado e pronto; ali fazei os preparativos.
16 'Et 'awet yugha hodul'ehne Jerusalem ts'e whehán'az 'ink'ez Sizi soo daja ubulhni-un ts'iyawh whuz un'a nahoohóon'ai 'ink'ez butus luséya-un wheni lhahodinla.
16 Saíram, pois, os discípulos, foram à cidade e, achando tudo como Jesus lhes tinha dito, prepararam a Páscoa.
17 'Et hulhgha 'awet Sizi whunizyane 'on 'at nane te whusahándil.
17 Ao cair da tarde, foi com os doze.
18 'Et na'hut'alh whe Sizi 'ubúlhni, “'Et njan dunóhdusni 'ilhoghun nohtoh sulh ná'ut'alh-un, 'en se'óotakulh.”
18 Quando estavam à mesa e comiam, disse Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós, o que come comigo, me trairá.
19 'Et yugha hodul'ehne budzi únduda whe 'ilhoghun hinli whe huyoodulhkut, “Si eh 'usudíni,” huyúlhni. 'Et 'uyoon cha ndutni, “Si eh 'usudíni?”
19 E eles começaram a entristecer-se e a dizer-lhe, um após outro: Porventura, sou eu?
20 'Et Sizi 'ubúlhni, “'Et whunizyane 'on 'at nane njan netoh mbe la dules sulh tunayuz'ai-un, 'en 'utinelh.
20 Respondeu-lhes: É um dos doze, o que mete comigo a mão no prato.
21 Ndi Yak'usda ooghuni 'uk'unusgúz-i 'et ndutni, ‘Yinka dune ye', 'en datítsa. 'Et ndun ye 'ónket-un, dalcho-i be ooba wheóonujut tileh.’ Ndun dune 'aw lhuhóolel de, 'et da' 'on nus soo' hot'e' oole'.”
21 Pois o Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
22 'Et na'hut'alh whe Sizi lhes yílhchoot yuba tenadidli 'ink'ez lhts'edanyuz. 'Et yugha hodul'ehne bugha íninla 'ink'ez 'ubúlhni, “Ndi ulhchoot, 'ink'ez ah'álh. Ndi syust'e 'unt'oh.”
22 E, enquanto comiam, tomou Jesus um pão e, abençoando-o, o partiu e lhes deu, dizendo: Tomai, isto é o meu corpo.
23 'Et lubot yílhchoot, 'ink'ez duBá “Músi,” yúlhni. Butl'ayánkai 'ink'ez ts'iyawh huyitnai'.
23 A seguir, tomou Jesus um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos; e todos beberam dele.
24 'Ink'ez 'ubúlhni, “Ndi 'i suzkai' 'unt'oh. Lhane buba nadútilt'ih 'ink'ez 'i gha 'andit nohts'u nahizúsya.
24 Então, lhes disse: Isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos.
25 'Et nohdúsni, ndi ts'ekoo too' 'aw doo cha za oosnai' ait'oh 'ink'ez ndet dzin 'uyoo 'andidi-i ts'ekoo too' tisnelh de, ndet la ts'iyanne Yak'usda ook'úne' hutit'en 'et whuts'un.”
25 Em verdade vos digo que jamais beberei do fruto da videira, até àquele dia em que o hei de beber, novo, no reino de Deus.
26 'Et Yak'usda ooyun be híjun 'ink'ez ndo shus k'uz Olive be hóodzi whuz whehándil.
26 Tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
27 'Ink'ez Sizi 'ubúlhni, “'Andit 'ulhdzis nohni ts'iyawh skayátilhleh, 'ink'ez ninta tilhwus, ndi Yak'usda ooghuni ndutni,
27 Então, lhes disse Jesus: Todos vós vos escandalizareis, porque está escrito:
28 'Et dunadusja hukw'elh'az de, 'et yun k'ut Galilee ts'e nohtso tisyalh.”
28 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
29 Peter 'uyúlhni, “Ts'iyanne nkayá tileh, 'et hoonts'i 'aw si íloh!”
29 Disse-lhe Pedro: Ainda que todos se escandalizem, eu, jamais!
30 'Et Sizi 'uyúlhni, “Peter, njan whunaoolnih, 'andit 'ulhdzis lugok dune nat 'udutinelh whutso, tat 'et ‘t'esunuzínzun’ dutanelh.”
30 Respondeu-lhe Jesus: Em verdade te digo que hoje, nesta noite, antes que duas vezes cante o galo, tu me negarás três vezes.
31 'Et Peter soo khuni ulhtus-i be ndutni, “Nyulh datísah 'et hoonts'i 'aw t'enyunuzúszun doosní' ait'oh.” 'Onghunne yugha hodul'ehne cha ts'iyawh whuz un'a nduhútni.
31 Mas ele insistia com mais veemência: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. Assim disseram todos.
32 'Et la 'ilhoghun haníyeh k'et Gethsemane huwhútni ts'e whehándil 'ink'ez Sizi yugha hodul'ehne 'ubúlhni, “Njan dulhts'i. Si n'un tenadutisdli.”
32 Então, foram a um lugar chamado Getsêmani; ali chegados, disse Jesus a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou orar.
33 'Et Peter James 'ink'ez John te 'on 'un bubulh when'az. 'Et 'awet ts'odi be tewhéndunilne
33 E, levando consigo a Pedro, Tiago e João, começou a sentir-se tomado de pavor e de angústia.
34 'ink'ez 'ubulhni, “Szul tube ts'odi suli' k'et 'awet datisah le'ust'oh. Nja dúlhts'i 'ink'ez howahli.”
34 E lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai.
35 'Et 'on 'unyaz whenya 'ink'ez nachánitno. 'Et tenadudli whe ndutni, “'UBá njan whusawhútilts'ulh-un, whuz un'a 'unt'oh de, 'et whute senghóltsit.
35 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se possível, lhe fosse poupada aquela hora.
36 'UBá, nyun za ts'iyantsuk nk'úne' whut'en. Ndi dzoh nutiszut-un sba hooloh nahoolhtsi, 'et hoonts'i si hukwa' nuszun íloh, nyun hukwa' ninzun hukw'un'a 'et 'uhóneh.”
36 E dizia: Aba, Pai, tudo te é possível; passa de mim este cálice; contudo, não seja o que eu quero, e sim o que tu queres.
37 'Et nyoonne tane yugha hodul'ehne nahunistez whe bughu nanja 'ink'ez Peter 'ulhni, “Simon nanínti whe 'int'oh. 'Aw eh 'atsulyaz honih ait'oh?”
37 Voltando, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Simão, tu dormes? Não pudeste vigiar nem uma hora?
38 'Ink'ez 'úbulhni, “Howahli tank'us-un tiht'i whuch'a tenadoohdli. Nohyughi be tihzoo' hukwa' nahzun, 'et hoonts'i nohyust'e tetsun whe 'unt'oh.”
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 'Et doo cha 'on 'un whenaja 'ink'ez whutso da' tenadidli whuz un'a za tenadudli.
39 Retirando-se de novo, orou repetindo as mesmas palavras.
40 Doo cha za yugha hodul'ehne nahunistez whe bughu nanja 'aw huhoonih ait'oh 'ink'ez 'aw whé' hidoni' hooyoh.
40 Voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os seus olhos estavam pesados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Whulh tat-un bughu nanja 'et 'ubúlhni, “Whute sahtez 'ink'ez nalhyis. 'Awet whusahóolts'ut, soo cho whunulh'en, yinka dune ye', 'en dune ntsi'ne butl'ahítilhtelh.
41 E veio pela terceira vez e disse-lhes: Ainda dormis e repousais! Basta! Chegou a hora; o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos dos pecadores.
42 Dunadahdilh uztoodilh, nulh'en ndun dune se'óotakulh-un, 'awet 'oh whuya uyalh.”
42 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
43 'Et 'awhuz Sizi yalhduk whe Judas 'en whusaínya. Ndun Judas 'en whunizyane 'on 'at nane whel'a'ne, 'ilhoghun-un 'unt'oh. Dzoh sa' inle' Lizwif lubret bumoodihne, Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne cha, 'ink'ez dune tso whudilhdzulhne cha, 'uda' buts'ú nuséya, 'ink'ez Sizi ye búts'e'onket. 'Enne Judas buts'ó whenáhiyalh'a', 'ink'ez dune lhane yulh údulh saluzti cha 'ink'ez tut'oh cha hilelh whe whusahándil.
43 E logo, falava ele ainda, quando chegou Judas, um dos doze, e com ele, vinda da parte dos principais sacerdotes, escribas e anciãos, uma turba com espadas e porretes.
44 Hídulh whe Judas 'ubúlhni, “Ilhoghun dune oonimbus k'ut nadists'ooz-un, 'en oohgooh 'ink'ez oogha 'óohli whe tóolhtelh.”
44 Ora, o traidor tinha-lhes dado esta senha: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o e levai-o com segurança.
45 'Et huwa Judas Sizi yughu ninya ibulh 'uyúlhni, “Hadih, Rabbi,” 'ink'ez naidits'ooz.
45 E, logo que chegou, aproximando-se, disse-lhe: Mestre! E o beijou.
46 'Et 'awet Sizi huyílhchoot 'ink'ez duts'o cho huyoontun.
46 Então, lhe deitaram as mãos e o prenderam.
47 'Et hoonts'i 'ilhoghun Sizi zih usyin-un saluzti hayálhtsus 'ink'ez Lizwif lubret 'uk'énus dízti'-un be 'ulhna-un yudzo k'uz haílht'o.
47 Nisto, um dos circunstantes, sacando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha.
48 'Et Sizi yatilhduk 'ink'ez 'ubúlhni, “'Et di ha saluzti cha 'ink'ez tut'oh cha nuhle 'ink'ez 'undunust'ih hukw'un'a skatíhdil?
48 Disse-lhes Jesus: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador?
49 Dzin totsuk nohbulh 'úst'oh 'ink'ez lugliz whucho whunohodus'eh, 'et di ha 'oh da' sulhúlhchulh inle'. 'Et hoonts'i Yak'usda ooghuni dája ni whuz un'a 'ohóneh huba' hoont'oh.”
49 Todos os dias eu estava convosco no templo, ensinando, e não me prendestes; contudo, é para que se cumpram as Escrituras.
50 'Et ts'iyawh yugha hodul'ehne hich'a sudil 'ink'ez nintahulghaz.
50 Então, deixando-o, todos fugiram.
51 'Ilhoghun chilh naih ts'ut'an-i za khaóosduz, 'en Sizi uniyalh. Ndun chilh 'en 'uyoonne chilke huyílhchoot.
51 Seguia-o um jovem, coberto unicamente com um lençol, e lançaram-lhe a mão.
52 'Ust'et bula k'éhalgai whe naih za bula k'eyáno.
52 Mas ele, largando o lençol, fugiu desnudo.
53 'Et Sizi huyílhchoot 'ink'ez Lizwif lubret 'uk'enus dízti'-un ooyoh ts'e whehúyalhti. 'Et Lizwif lubret bumoodihne, dune tso whudilhdzulhne cha, Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne cha 'ilhuhozdil.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e reuniram-se todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Peter yoo niz de bubuniyalh. Lizwif lubret 'uk'enus dízti'-un ooyoh 'et whuna'nistl'óo-un whuz bughu danínya. 'Et howunline buzih natl'adida' 'ink'ez naldzilh.
54 Pedro seguira-o de longe até ao interior do pátio do sumo sacerdote e estava assentado entre os serventuários, aquentando-se ao fogo.
55 Lizwif lubret bumoodihne 'ink'ez nahíyilhne cha 'enne bubut Sizi néhinilhti hukwá hituzilhghelh-un highu nahó'alh hukwa' hut'en, dune yuch'az yaoolhdukne nahólhtelh hukwa' hut'en, 'et hoonts'i 'aw 'ilhoghun nalhihilhtel.
55 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho contra Jesus para o condenar à morte e não achavam.
56 Lhane dune huwhuts'it whe hich'az yálhduk, 'et hoonts'i ts'iyawh lhelhts'un un'a 'uhutni.
56 Pois muitos testemunhavam falsamente contra Jesus, mas os depoimentos não eram coerentes.
57 Whulohne dune dodindil 'ink'ez Sizi hiba whuts'it whe njan duhútni,
57 E, levantando-se alguns, testificavam falsamente, dizendo:
58 “Njan dutni whe nenalh 'útni, ‘Njan lugliz whucho dune 'uhóonla-un, 'et nanaóoduntisyus. 'Et hukw'elh'az tat dzin inle' de, 'aw dune whut'álhanal whe 'udun na'whutisdlelh.’”
58 Nós o ouvimos declarar: Eu destruirei este santuário edificado por mãos humanas e, em três dias, construirei outro, não por mãos humanas.
59 'Et hoonts'i 'aw ts'ih'un lhgha 'úhudootni' aít'oh.
59 Nem assim o testemunho deles era coerente.
60 'Et lizwif bulubret 'uk'enus dízti'-un butoh dudinya 'ink'ez Sizi 'ulhni, “Ndun dune nch'az yáhulhduk daja datanelh?”
60 Levantando-se o sumo sacerdote, no meio, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
61 'Et hoonts'i Sizi t'edusni 'ink'ez 'aw yalhtílhdih. 'Et doo cha za lubret yoodulhkut, “Nyun eh Christ 'int'oh? Yak'usda dízti'-un ooYe' inli?”
61 Ele, porém, guardou silêncio e nada respondeu. Tornou a interrogá-lo o sumo sacerdote e lhe disse: És tu o Cristo, o Filho do Deus Bendito?
62 Sizi uyúlhni, “A, 'en 'ust'oh, 'ink'ez nohni ts'iyawh si, yinka dune ye', huyuntilh'elh Yak'usda ooghu nailhni ts'unk'us usda whe ndus de kw'us toh hanátidalh.”
62 Jesus respondeu: Eu sou, e vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo com as nuvens do céu.
63 'Et nyoon lubret tube hunílch'e k'et dunaih lhts'e yalhch'ul 'ink'ez nja dutni, “'Aw 'on 'un 'uyoonne ts'oodolhkut aít'oh.
63 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: Que mais necessidade temos de testemunhas?
64 Ndi ooghuni Yak'usda yech'az yálhduk-i dahts'o! Nohba dáhoont'oh?” 'Et ts'iyawh úhutni, “Daóotsah huba' 'unt'oh.”
64 Ouvistes a blasfêmia; que vos parece? E todos o julgaram réu de morte.
65 'Et whulohne highá whenduninzo, hinak'ená'uzguz 'ink'ez huyoonukat cha' huyulh'en 'ink'ez, “Mbe nyunízkuk?” huyúlhni. 'Et nyoonne dune ghunline huyílhchoot 'ink'ez 'enne cha huyoonankat.
65 Puseram-se alguns a cuspir nele, a cobrir-lhe o rosto, a dar-lhe murros e a dizer-lhe: Profetiza! E os guardas o tomaram a bofetadas.
66 'Et 'awhuz Peter 'on yo nanistl'oo bet 'ut'en whe Lizwif bulubret 'uk'enus dízti'-un ts'ekeyaz yuba 'ut'en-un, 'oh whuya uyalh.
66 Estando Pedro embaixo no pátio, veio uma das criadas do sumo sacerdote
67 Peter naldzilh yutilh'en 'ink'ez 'uyúlhni, “Nyun cha Sizi Nazareth whut'en-un bulh 'ínt'en inle'.”
67 e, vendo a Pedro, que se aquentava, fixou-o e disse: Tu também estavas com Jesus, o Nazareno.
68 'Et Peter 'utni, “Tilah, ndet 'uwhudíni 'aw t'éoonuzúszun,” 'ink'ez 'az whenya. Soo 'et 'ahoh lugok dune 'udíja.
68 Mas ele o negou, dizendo: Não o conheço, nem compreendo o que dizes. E saiu para o alpendre. [E o galo cantou.]
69 'Et ts'ekeyaz cha za nyo 'et yan'en nyoonne 'oh nudilhyanne cha za 'ubúlhni, “Nyoon 'en cha 'ilhoghun 'unt'oh.”
69 E a criada, vendo-o, tornou a dizer aos circunstantes: Este é um deles.
70 'Et hoonts'i Peter cha za, “'Awundooh!” ni. 'Et 'atsulyaz inle' nyoonne 'oh nudilhyanne cha za Peter 'et duhúyulhni, “'Alha nyun cha 'ilhoghun 'int'oh. Nyun cha Galilee hoont'en whe 'int'oh whuz un'a yailhduk 'et huwa.”
70 Mas ele outra vez o negou. E, pouco depois, os que ali estavam disseram a Pedro: Verdadeiramente, és um deles, porque também tu és galileu.
71 'Et Peter 'utni, “Ndughi nalh, 'alha' dusni whe' dusni, ndun dune 'udáhni-un, 'aw t'enuzuszun!”
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais!
72 'Et lugok dune whulh nat 'udija. 'Et Peter Sizi dája yulhni la whunalni, “Lugok dune nat 'udutinelh whutso 'et tat t'esunuzínzun dutanelh.” 'Et huwu nuni nuzut 'ink'ez intse.
72 E logo cantou o galo pela segunda vez. Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que duas vezes cante o galo, tu me negarás três vezes. E, caindo em si, desatou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.