Marcos 10
Ɨ niuucari tɨ jejcua, tɨ ajta jɨme'en ra'axa a'ɨjna ɨ tavastara'a, ɨ Cɨriistu'u tɨ ji'i Jesús tɨ̀ tu'irájtuaa (CRNNT) vs NVI
1 Jesús pu huirájraa aꞌujna u Capernaúm. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa Jerusalén. Ayuu pu pújmeꞌen áꞌucheꞌecaneꞌe aꞌu tɨ ɨ́ játeꞌana ayée huataújmuaꞌa tɨjɨ́n ɨ́ Jordán. Majtahuaꞌa mú tiújseɨj ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́ɨ pu áꞌiyen aꞌutéjche tɨ tihuáꞌumuaꞌaten aꞌij tɨ ari tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa.
1 Então Jesus saiu dali e foi para a região da Judéia e para o outro lado do Jordão. Novamente uma multidão veio a ele e, segundo o seu costume, ele a ensinava.
2 Aj mú mi seica eꞌiréꞌene. Fariseo mú pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́ɨme. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌiteseꞌecaꞌa mej miyen caꞌaníjraꞌa tiraatáꞌan tɨ ij autéꞌɨtzen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨ puaꞌa nuꞌu aꞌɨ́ɨn ayén tiꞌitáꞌaca tɨ jaꞌatɨ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j.
2 Alguns fariseus aproximaram-se dele para pô-lo à prova, perguntando: "É permitido ao homem divorciar-se de sua mulher? "
3 Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
3 "O que Moisés lhes ordenou? ", perguntou ele.
4 Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
4 Eles disseram: "Moisés permitiu que o homem desse uma certidão de divórcio e a mandasse embora".
5 Tɨ́ꞌɨj jí Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
5 Respondeu Jesus: "Moisés escreveu essa lei por causa da dureza de coração de vocês.
6 ’Mɨ́ ajta, tɨ́ꞌɨj Dios raatétaahuacaꞌa ɨ́ chaanaca te japuan yen seijreꞌe, “aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu aꞌɨ́ɨme huátaahuacaꞌa ɨ́ teáataꞌa jamuan ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa.”
6 Mas no princípio da criação Deus ‘os fez homem e mulher’.
7 “Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn teáataꞌa mé huauuhuáꞌaxɨjsin ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. Ruꞌɨ́j pu nuꞌu jamuan aꞌutevée aꞌame.
7 ‘Por esta razão, o homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher,
8 Matɨ́ꞌɨj mi miyen éeneꞌe muáꞌajuꞌun ɨ́ mej huaꞌapua, cumu seɨ́j puꞌu ɨ́ tevi.” Camu chéꞌe huaꞌapua, sino seɨ́j puꞌu.
8 e os dois se tornarão uma só carne’. Assim, eles já não são dois, mas sim uma só carne.
9 ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Dios pu ayén tiraataxájtacaꞌa tɨ seɨ́j naꞌa ɨ́ tevi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, capu ayén tiraavíjteꞌe sej siyen mé tihuaúuhuaꞌanan ɨ́ ruꞌɨ́jtaꞌamuaꞌa, cuapée sehuaꞌutapíiteꞌen ɨ́ rucɨ́naꞌastemuaꞌa. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
9 Portanto, o que Deus uniu, ninguém o separe".
10 Matɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa mi chiꞌita aꞌaꞌuteájrupi, majtáhuaꞌa mú miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cuapée tɨ jɨ́n jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j mé úurɨeeni.
10 Quando estava em casa novamente, os discípulos interrogaram Jesus sobre o mesmo assunto.
11 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
11 Ele respondeu: "Todo aquele que se divorciar de sua mulher e se casar com outra mulher, estará cometendo adultério contra ela.
12 Naꞌari tɨ puaꞌa ꞌɨ́itaꞌa rucɨ́n mé úurɨeeni, aꞌɨ́ɨ pu ajta tíꞌijxanaꞌacɨraꞌa tɨ puaꞌa ajta áꞌiyen seɨj antéenaxca ɨ́ teáataꞌa. Aꞌɨ́ pu ajta auteáturaasin jemin ɨ́ rucɨ́n ɨ́ tɨ mé rúujɨsin.
12 E se ela se divorciar de seu marido e se casar com outro homem, estará cometendo adultério".
13 Matɨ́ꞌɨj mi tɨꞌɨríi ayauvíꞌitɨ́che ɨ́ Jesús tɨ́ꞌij huaꞌajtamuárɨꞌen. Aj mú mi meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi ɨ́ tɨꞌɨríi mej nuꞌu caí huajaꞌuvéꞌeviꞌitɨ́jcareꞌen.
13 Alguns traziam crianças a Jesus para que ele tocasse nelas, mas os discípulos os repreendiam.
14 Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌuseíj aꞌij mej yeꞌí rɨjcaa, aꞌɨ́ɨ pu huataniúꞌucacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
14 Quando Jesus viu isso, ficou indignado e lhes disse: "Deixem vir a mim as crianças, não as impeçam; pois o Reino de Deus pertence aos que são semelhantes a elas.
15 Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Naa pu huaꞌase mɨ tɨꞌɨríi tɨ tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen ɨ́ Dios. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ aꞌuteárute aꞌujna aꞌu tɨ Dios teꞌáijta, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén cheꞌatá naꞌa tíꞌiraxeꞌeveꞌe tɨ tiraataꞌaíjteꞌen ɨ́ Dios tɨ́j seɨj paꞌarɨꞌɨ, mɨ tɨ yee seijreꞌe. Naꞌari caí, capu jaꞌanáj aꞌuteáruti aꞌujna aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.
15 Digo-lhes a verdade: Quem não receber o Reino de Deus como uma criança, nunca entrará nele".
16 Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús huaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ tɨꞌɨríi. Seexuꞌijméꞌen pu ancaújtɨsteajxɨ ɨ́ ru jetze. Ajta huaꞌavéꞌemuarɨꞌexɨ, aj puꞌi raatéjhuau ɨ́ Dios jemi tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn huáꞌuchaꞌɨɨn. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
16 Em seguida, tomou as crianças nos braços, impôs-lhes as mãos e as abençoou.
17 Tɨ́ꞌɨj Jesús ari huiiraméꞌeca, seɨ́j pu aveꞌeréꞌene, temuaꞌa tɨꞌéechijraꞌa. Aj pu i títunutacaꞌa vejliꞌipuan ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
17 Quando Jesus ia saindo, um homem correu em sua direção, pôs-se de joelhos diante dele e lhe perguntou: "Bom mestre, que farei para herdar a vida eterna? "
18 Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
18 Respondeu-lhe Jesus: "Por que você me chama bom? Ninguém é bom, a não ser um, que é Deus.
19 Múꞌee pej peri rúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios. Ayee pej éeneꞌen: “Pecaj tíꞌixanaꞌacɨreꞌe.” Ajtahuaꞌa seɨj, ayén tɨjɨ́n: “Pecaj tíꞌitecuiꞌica.” Ajtahuaꞌa aꞌíjna tɨ ayén tɨjɨ́n: “Pecaj tíꞌinahuaꞌaj.” Ajta seɨ́j tɨ ayén tɨjɨ́n: “Pecaj jaꞌatɨ́ huaꞌitzi jɨ́n tiꞌixáateꞌe.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Pecaj jaꞌatɨ́ tzeɨ́jrajmuaꞌa.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Peráꞌatzaahuateꞌen aꞌatáàta, pajta aꞌanáàna.” Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ raataꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios.
19 Você conhece os mandamentos: ‘não matarás, não adulterarás, não furtarás, não darás falso testemunho, não enganarás ninguém, honra teu pai e tua mãe’".
20 Aj pu aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ́ ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
20 E ele declarou: "Mestre, a tudo isso tenho obedecido desde a minha adolescência".
21 Tɨ́ꞌɨj raaseíj, rɨ́ꞌɨ pu teꞌutaújmuaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
21 Jesus olhou para ele e o amou. "Falta-lhe uma coisa", disse ele. "Vá, venda tudo o que você possui e dê o dinheiro aos pobres, e você terá um tesouro no céu. Depois, venha e siga-me".
22 Tɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari, tɨ́ꞌɨj i utéevatzɨ́ ɨ́ tzajtaꞌan. Huataújxɨeemɨste aꞌiné jeíhua pu tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.
22 Diante disso ele ficou abatido e afastou-se triste, porque tinha muitas riquezas.
23 Aj pu i Jesús ruhuáritaꞌa aꞌanéereajraa. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n:
23 Jesus olhou ao redor e disse aos seus discípulos: "Como é difícil aos ricos entrar no Reino de Deus! "
24 Aj pu i utéevatzɨ́ ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajtahuaꞌa ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
24 Os discípulos ficaram admirados com essas palavras. Mas Jesus repetiu: "Filhos, como é difícil entrar no Reino de Deus!
25 Capu xaa neꞌu ayén tíꞌimuarɨꞌeri tɨ amuájraꞌani cameeyuꞌu tiꞌitɨ́ pɨ́ꞌɨseꞌe jetze, tɨ́j tɨ puaꞌa chíjteaani tiuꞌutéseꞌen tɨ ruseɨ́j aꞌuteárute aꞌájna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios.
25 É mais fácil passar um camelo pelo fundo de uma agulha do que um rico entrar no Reino de Deus".
26 Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú aꞌij tiraꞌutánamuajriꞌi. Aj mú mi tiꞌitiúrihuaꞌuriꞌi rujɨ́ɨmuaꞌa. Miyen tɨjɨ́n:
26 Os discípulos ficaram perplexos, e perguntavam uns aos outros: "Neste caso, quem pode ser salvo? "
27 Ajtahuaꞌa Jesús huaꞌuseíj. Ayen tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
27 Jesus olhou para eles e respondeu: "Para o homem é impossível, mas para Deus não; todas as coisas são possíveis para Deus".
28 Aj pu i aꞌɨ́ɨn Pedro aꞌutéjche tɨ raatáꞌixaateꞌen. Ayen tɨjɨ́n:
28 Então Pedro começou a dizer-lhe: "Nós deixamos tudo para seguir-te".
29 — ausente —
29 Respondeu Jesus: "Digo-lhes a verdade: Ninguém que tenha deixado casa, irmãos, irmãs, mãe, pai, filhos, ou campos, por causa de mim e do evangelho,
30 — ausente —
30 deixará de receber cem vezes mais já no tempo presente casas, irmãos, irmãs, mães, filhos e campos, e com eles perseguição; e, na era futura, a vida eterna.
31 Ajta ayén tɨ jɨ́meꞌen yee:
31 Contudo, muitos primeiros serão últimos, e os últimos serão primeiros".
32 Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. An mú aꞌucɨ́ jáꞌahuaꞌa Jerusalén. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí huaméꞌecaa. Jeíhua mú rutemuaꞌaveꞌeca ɨ́ seica. Majta tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ mej huáꞌa cujtaꞌa huajúꞌucaa.
32 Eles estavam subindo para Jerusalém, e Jesus ia à frente. Os discípulos estavam admirados, enquanto os que o seguiam estavam com medo. Novamente ele chamou à parte os Doze e lhes disse o que haveria de lhe acontecer:
33 Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
33 "Estamos subindo para Jerusalém e o Filho do homem será entregue aos chefes dos sacerdotes e aos mestres da lei. Eles o condenarão à morte e o entregarão aos gentios,
34 Matɨ́ꞌɨj mi naꞌaxɨeehuástiꞌira muáꞌajuꞌun, majta naatévajxɨꞌɨsin. Majta naatetzíꞌijmuaꞌaxɨꞌɨsin ɨ́ ne jetze. Majta neejéꞌicatan. Netɨ́ꞌɨj hui huámɨꞌɨni, huaíca xɨcaj tzajtaꞌa nu neajtahuaꞌa á aꞌitaméj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite.
34 que zombarão dele, cuspirão nele, o açoitarão e o matarão. Três dias depois ele ressuscitará".
35 Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa Jesús jemi aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Zebedeo. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
35 Nisso Tiago e João, filhos de Zebedeu, aproximaram-se dele e disseram: "Mestre, queremos que nos faças o que vamos te pedir".
36 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
36 "O que vocês querem que eu lhes faça? ", perguntou ele.
37 Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
37 Eles responderam: "Permite que, na tua glória, nos assentemos um à tua direita e o outro à tua esquerda".
38 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
38 Disse-lhes Jesus: "Vocês não sabem o que estão pedindo. Podem vocês beber o cálice que eu estou bebendo ou ser batizados com o batismo com que estou sendo batizado? "
39 Aj mú mi miyen tɨjɨ́n:
39 "Podemos", responderam eles. Jesus lhes disse: "Vocês beberão o cálice que estou bebendo e serão batizados com o batismo com que estou sendo batizado;
40 Mɨ́ ajta, canu neꞌɨ́jna jɨ́n antínmuaꞌaree nej amuaatáꞌan sej uhuaráꞌasixɨꞌɨn seɨ́j nejrɨꞌɨríntaꞌa, ajta seɨ́j neꞌúutataꞌa. Aꞌɨ́mej puꞌu cɨꞌɨti ɨ́ mej ayén huaújxɨꞌepɨꞌɨntariꞌiraꞌa.
40 mas o assentar-se à minha direita ou à minha esquerda não cabe a mim conceder. Esses lugares pertencem àqueles para quem foram preparados".
41 Matɨ́ꞌɨj mi ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ seica ɨ́ mej tamuáamuataꞌa mej aráꞌase aꞌij mej yeꞌí tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aj mú mi tiníniuꞌucacucaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huaꞌapua.
41 Quando os outros dez ouviram essas coisas, ficaram indignados com Tiago e João.
42 Aj pu i Jesús huaꞌutajé naíjmiꞌica. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
42 Jesus os chamou e disse: "Vocês sabem que aqueles que são considerados governantes das nações as dominam, e as pessoas importantes exercem poder sobre elas.
43 ’Mɨ́ ajta, capu ayén téꞌeme múꞌejmi jemi. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani.
43 Não será assim entre vocês. Pelo contrário, quem quiser tornar-se importante entre vocês deverá ser servo;
44 Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌen ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutévaɨreꞌen naíjmiꞌica ɨ́ seica.
44 e quem quiser ser o primeiro deverá ser escravo de todos.
45 ’Ayej cheꞌatá naꞌa tíꞌeen ineetzi jemi, inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Canu neꞌɨ́jna jɨ́n yé uvéꞌene mej mi naatévaɨreꞌen ineetzi, sino neatáꞌaj huaꞌutévaɨreꞌen muꞌiicáca ɨ́ teɨte. Ayee nu xaa een jɨ́n yé uvéꞌene nexɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe neatáꞌaj huáꞌa japua huániuuni, neꞌaꞌɨjna jɨmeꞌe nej huámɨꞌɨni huáꞌa jetze meꞌecan. Netiraatanájchiteꞌen ɨ́ Dios ɨ́ tɨ jɨ́n aꞌɨ́ɨn huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej jɨ́n áꞌapuaꞌaren ɨ́ teɨte.
45 Pois nem mesmo o Filho do homem veio para ser servido, mas para servir e dar a sua vida em resgate por muitos".
46 Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jericó. Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ meꞌújna. Puꞌuri huiiraméꞌeca aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, majta muꞌiitɨ́ ɨ́ teɨte. Aꞌuu pu seɨ́j jeꞌitécatii vejliꞌi juye jetze. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Bartimeo. Yaujraꞌan pu púꞌeeneꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Timeo. Ajta arácuunicaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Bartimeo. Aꞌɨ́j pu vaɨ́riꞌira huáꞌahuaviiracaꞌa.
46 Então chegaram a Jericó. Quando Jesus e seus discípulos, juntamente com uma grande multidão, estavam saindo da cidade, o filho de Timeu, Bartimeu, que era cego, estava sentado à beira do caminho pedindo esmolas.
47 Tɨ́ꞌɨj i huáꞌunamuajriꞌi mej á vejliꞌi eꞌevéꞌejuꞌucaꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu huáꞌunamuajriꞌi, tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn taꞌarácun aꞌutéjche tɨ huajíjhua. Ayen tɨjɨ́n:
47 Quando ouviu que era Jesus de Nazaré, começou a gritar: "Jesus, Filho de Davi, tem misericórdia de mim! "
48 Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, temuaꞌa mú tiraꞌajteáꞌajxɨ. Meraatáꞌijmɨijriꞌi tɨ́ꞌij caí ayén tíꞌijijhua. Ajta aꞌɨ́ɨn, jaítzeꞌe pu caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa, ayén tɨjɨ́n:
48 Muitos o repreendiam para que ficasse quieto, mas ele gritava ainda mais: "Filho de Davi, tem misericórdia de mim! "
49 Aj pu i Jesús aꞌutéechaxɨ. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
49 Jesus parou e disse: "Chamem-no". E chamaram o cego: "Ânimo! Levante-se! Ele o está chamando".
50 Aj pu i aꞌɨ́ɨn aireújchuiriꞌi ɨ́ rucɨɨxu caꞌanín jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj jí ájtzucu. Aj pu i eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi.
50 Lançando sua capa para o lado, de um salto, pôs-se de pé e dirigiu-se a Jesus.
51 Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
51 "O que você quer que eu lhe faça? ", perguntou-lhe Jesus. O cego respondeu: "Mestre, eu quero ver! "
52 Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
52 "Vá", disse Jesus, "a sua fé o curou". Imediatamente ele recuperou a visão e seguia a Jesus pelo caminho.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.