Lucas 1
El Nuevo Testamento de nuestro señor Jesucristo: Versión chinanteca (CPANT) vs ARIB
1 Guiuh¹³ Teófilo, jue¹² dsa² ma²ca¹jmo¹ bí² hi² tiun¹dsa si² ca¹lah¹jǿ¹ jǿg³ ca¹lah¹cónh¹ hi² ma²ca¹lø¹ti¹ jøa³ ja³tiagh³ jniang³,
1 Visto que muitos têm empreendido fazer uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 ca¹lah¹cónh¹ lǿa¹² jǿg³ juúh² dsa² ca¹jái¹ ha²lah ca¹løa¹ cónh¹ jmai³ lah¹ni³, dsa² ca¹hǿ² jǿg³ jøng².
2 segundo no-los transmitiram os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Hi² jøng² jní² calah, mi³ca¹hnangh¹jni ha²lah lah¹dsóh² ca¹løa¹ ca¹lah¹jǿ¹ ca¹lah¹cónh¹ jmai³ mi³ca¹lø¹liág¹, ca¹jmo¹jni dsøa¹ hi² tǿng³jni cu²rø² si² la² ca¹lah¹jǿ¹ jǿg³ jøng². Jøng² dsianh¹³jni si² quiánh² hning².
3 também a mim, depois de haver investido tudo cuidadosamente desde o começo, pareceu-me bem, ó excelentíssimo Teófilo, escrever-te uma narração em ordem.
4 Mi³jøng² li¹ŋih³hning hi² lah¹dsóh² té¹² jǿg³ ma²ca¹nengh²hning.
4 para que conheças plenamente a verdade das coisas em que foste instruído.
5 Mi³chian² jan² jmi²dsa² tsen² Zacarías, jmai³ mi³lán¹² Herodes rai¹³ huø¹ Judea. Hiúg³dsa quianh¹³ cu²tséh¹ jmi²dsa², dsa² quián¹² Abías. Elizabét báh³ tsen² ji²gug²dsa, dsa² lán¹² tsø³jong¹³ hlai³ Aarón.
5 Houve nos dias do Rei Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da turma de Abias; e sua mulher era descendente de Arão, e chamava-se Isabel.
6 Dsiog¹dsa ta³og¹ Zacarías quianh¹³ Elizabet ja³ta¹ni¹ Diú¹³. Ti³jan¹dsa ja³mi²ti¹dsa ca¹lah¹jǿ¹ lei¹³ quiah¹² Juu¹³ jniang³.
6 Ambos eram justos diante de Deus, andando irrepreensíveis em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Jøng² ha¹chian² guing² chian² quián¹²dsa. Dsa² juu³ báh³ Elizabet. Cu¹dsie¹²dsa ma²ti³guiugh²dsa.
7 Mas não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos avançados em idade.
8 Jøng² lah¹la² ca¹løa¹ cøng² jmai³ ja³ca¹të́² Zacarías quianh¹³ cu¹tséh¹ jmi²dsa² jian¹²dsa jmo¹ ta³ ni³hiég², hi² mi²ti¹dsa ni³ Diú¹³.
8 Ora, estando ele a exercer as funções sacerdotais perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Ca¹dsi¹ jmi²dsa² jǿg³ he² ta³ tan¹dsa lah¹jan² lah¹jan²dsa. Di³ lah¹jøng² mi³lǿa¹³ mai³¹ quiah¹²dsa. Zacarías ca¹të́² ta³ dsa¹jín¹dsa chiun² dsi²néi² guøh¹² quiah¹² Juu¹³ jniang³.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte entrar no santuário do Senhor, para oferecer o incenso;
10 Mi³ma²jøn¹²dsa chiun² dsi²néi² guøh¹², jue¹² dsa² ma²tiogh³ ja³dsi¹², ni³hlanh¹²dsa Diú¹³.
10 e toda a multidão do povo orava da parte de fora, à hora do incenso.
11 Jøng² ca¹jnia¹ jan² ángel quián¹² Juu¹³ jniang³, hi² ca¹jǿi² Zacarías. Tsenh¹² ángel cøg¹² ni³hiég² ta¹lah¹guie¹jo¹³, ja³jøn¹²dsa chiun².
11 Apareceu-lhe, então, um anjo do Senhor, em pé à direita do altar do incenso.
12 Jøng² ca¹can¹ Zacarías gøg² mi³ca¹jǿi²dsa. Ca¹lø¹chián¹dsa ju²hí³ dsøa¹².
12 E Zacarias, vendo-o, ficou turbado, e o temor o assaltou.
13 Jøng² lah¹la² ca¹juúh² ángel:
13 Mas o anjo lhe disse: Não temais, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João;
14 Túgh³ hniah¹² hioh¹² jénh² hniah¹². Li¹chianh² hniah¹² ju²hiúg¹ dsøa¹². Jue¹² dsa² jmo¹ hioh¹² hi² ma²ca¹lø¹chián¹guing.
14 e terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 Di³ lén² guing² quiánh²hning dsa² juanh¹² ja³ta¹ni¹ Diú¹³. Ha¹chi² jmøi² hiug¹² hǿnh²dsa, ju³lah jmøi² vino. Jmi²dsí² han¹³ quiah¹² Diú¹³ cán²dsa ca¹lah¹cónh¹ jmai³ ja³li¹chian²dsa.
15 porque ele será grande diante do Senhor; não beberá vinho, nem bebida forte; e será cheio do Espírito Santo já desde o ventre de sua mãe;
16 Jmo¹dsa hi² jéinh¹ dsǿa¹² jue¹² dsa² israel. Mi³jøng² ŋi¹nio¹dsa juu¹² quiah¹² Juu¹³ jniang³, Diú¹³ quián¹²dsa.
16 converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus;
17 Ŋøa¹dsa ja³ta¹ni¹ Diú¹³ ju³lah ca¹ŋøa¹ hlai³ Elías. Li¹chi² bí² quiah¹²dsa ju³lah mi³chi² quiah¹² dsa² héi². Jmo¹dsa niu¹ tei³ jǿg³ neng¹² quiah¹² dsa² canh¹³ quianh¹³ jong¹²dsa. Jmo¹dsa hi² jéinh¹ dsǿa¹² dsa² tsa¹nang¹² jǿg³. Mi³jøng² lén²dsa dsa² chian² dsǿa¹², dsa² dsiog¹. Togh¹²dsa dsa² jue¹² ju²jŋia¹³, dsa² li¹quianh¹³ Juu¹³ jniang³.
17 irá adiante dele no espírito e poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, a fim de preparar para o Senhor um povo apercebido.
18 Jøng² ca¹juúh² Zacarías, ca¹tsáih¹dsa ángel:
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como terei certeza disso? pois eu sou velho, e minha mulher também está avançada em idade.
19 Jøng² ca¹juúh² calah ángel:
19 Ao que lhe respondeu o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te dar estas boas novas;
20 Jai³lah. Lénh²hning dsa² cag³, dsa² tsa¹lé² hløah¹ ca¹lah¹ca¹tǿ² jmai³ ja³li¹ti¹ jǿg³ ma²na²juǿi²jni hning². Di³ tsa¹ca¹héh¹hning jǿg³, jǿg³ li¹ti¹ na³ma²ca¹dsiég¹ jmai³ ―ca¹juúh² ángel.
20 e eis que ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo hão de cumprir-se.
21 Jøng² ti³jŋiang¹² dsa² jue¹² ja³dsi¹² guøh¹². Dsogh¹² dsǿa¹²dsa hi² ca¹lø¹han¹ Zacarías dsi²néi².
21 O povo estava esperando Zacarias, e se admirava da sua demora no santuário.
22 Jøng² mi³ca¹u¹hái¹dsa, ca¹jmo¹dsa léi¹³ quianh¹³ gug²dsa hi² tsa¹ma¹lé² hløah¹dsa. Hi² jøng² ca¹lø¹lih¹³ dsa² jue¹² hi² chi² cøng² hi² na²jái¹ Zacarías, hi² quiah¹² ŋi¹juǿi¹.
22 Quando saiu, porém, não lhes podia falar, e perceberam que tivera uma visão no santuário. E falava-lhes por acenos, mas permanecia mudo.
23 Jøng² mi³ca¹dsóh¹ Zacarías ta³ mi³jmo¹²dsa ni³hiég², ca¹ŋáh¹dsa juu¹² ja³quiah¹³dsa.
23 E, terminados os dias do seu ministério, voltou para casa.
24 Ni³ jøng² Elizabet, hio¹³ quián¹²dsa, ca¹can¹ guing². Jøng² hŋiá² tsøh² jmai³ ca¹hmóh¹ hio¹³. Ca¹juúh²dsa:
24 Depois desses dias Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 “Na¹ jín³ ma²ca¹mi³hag¹³ Juu¹³ jniang³. Ma²ca¹jŋíh²dsa ju²hiíh¹ mi³chi² quieg¹jni ja³ta¹ni¹ dsa² jmøi¹guǿi¹ jian¹²jni,” ca¹juúh²dsa.
25 Assim me fez o Senhor nos dias em que atentou para mim, a fim de acabar com o meu opróbrio diante dos homens.
26 Mi³ma²ca¹tsø³jue¹³ jŋió² tsøh² jmai³, ca¹tse¹ Diú¹³ ángel tsen² Gabriel héi², ca¹tsei¹dsa juu¹² Nazaret, juøi² tén¹² Galilea,
26 Ora, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 juu¹² ja³quiah¹³ jan² tsih² mǿ², tsih² më́², dsa² ma²lǿa¹² jǿg³ hi² jian¹ jan² dsa² tsen² José, tsø³jong¹³ hlai³ Davíd. María báh³ tsen² tsih² mǿ² héi².
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Jøng² ca¹hí¹ ángel dsi²néi² ja³mi³hiúg³ tsih² mǿ² héi². Ca¹juúh²dsa:
28 E, entrando o anjo onde ela estava disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo.
29 Jøng² ca¹hlan¹ dsǿa¹² María mi³ca¹nǿng²dsa jǿg³ jøng². “¿He² bíh³ jǿg³?” lë́²dsa.
29 Ela, porém, ao ouvir estas palavras, turbou-se muito e pôs-se a pensar que saudação seria essa.
30 Jøng² ca¹juúh² calah ángel:
30 Disse-lhe então o anjo: Não temas, Maria; pois achaste graça diante de Deus.
31 Jøng² canh¹³hning guing². Li¹chian² jan² guing² dsa² ŋioh¹² quiánh²hning. Jøng² tøah¹³hning guing² Jesús.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, ao qual porás o nome de Jesus.
32 Lén²guing dsa² hiug¹² juanh¹². Li¹tsen²guing jong¹² Diú¹³ juanh¹². Jøng² cuø¹ Diú¹³, Juu¹³ jniang³, bí² hi² cán²dsa ni³ juøi², ju³lah bí² mi³chi² quiah¹² hlai³ David, dsa² juanh¹² quián¹²dsa.
32 Este será grande e será chamado filho do Altíssimo; o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi seu pai;
33 Mi³jøng² cán²dsa ni³ juøi² israel jmai³ ŋi² ja³já¹³, jmai³ ŋi² ja³dság¹. Ha¹chi² dsa¹ŋë́² hi² jmo¹dsa héh¹ ―ca¹juúh² ángel.
33 e reinará eternamente sobre a casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 Jøng² ca¹juúh² María, ca¹tsáih¹dsa ángel:
34 Então Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, uma vez que não conheço varão?
35 Jøng² ca¹juúh² calah ángel, ca¹tsáih¹dsa María:
35 Respondeu-lhe o anjo: Virá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso o que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Jø¹² bíh³ ma²quian¹² Elizabet rúh²hning guing², dsa² mi³ma²guiugh². Ma²tǿ² jŋió² tsøh² quian¹²dsa guing², dsa² mi³lán¹³ dsa² juu³.
36 Eis que também Isabel, tua parenta concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Di³ ha¹chi² hi² chi² hi² tsa¹tiúh¹ Juu¹³ jniang³ jmo¹ ―ca¹juúh² ángel.
37 porque para Deus nada será impossível.
38 Jøng² ca¹juúh² María:
38 Disse então Maria. Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Jmai³ jøng² ca¹ŋó¹ María juu¹² máh², juu¹² ja³neng¹² cøng² juøi² tén¹² huø¹ Judea. Ca¹ŋó¹dsa cøng² ŋi³juu¹³.
39 Naqueles dias levantou-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Ja³jøng² ca¹hí¹dsa dsi²néi² ja³quiah¹³ Zacarías. Jøng² ca¹haih²dsa jǿg³ Elizabet.
40 entrou em casa de Zacarias e saudou a Isabel.
41 Mi³ca¹nǿng² Elizabet jǿg³ ca¹juúh² María, jøng² ca¹jë́h² guing² quian¹²dsa. Ca¹lø¹quianh¹³dsa jmi²dsí² han¹³.
41 Ao ouvir Isabel a saudação de Maria, saltou a criancinha no seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo,
42 Tí² ca¹hløah¹dsa. Ca¹juúh²dsa:
42 e exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito é o fruto do teu ventre!
43 Tsa¹lë́²jni tan¹jni hi² jií¹ mi³chiég³ Juu¹³ jniang³ juu¹² ja³guø³jni.
43 E donde me provém isto, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Di³ ca¹jë́h² guing² quian¹²jni mi³na²nang¹jni jǿg³ hi² ma²na²tseih³hning jní².
44 Pois logo que me soou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria dentro de mim.
45 Hioh¹² jénh²hning. Di³ ca¹héh¹hning jǿg³ ca¹juúh² Juu¹³ jniang³ ca¹tsáih¹dsa hning².
45 Bem-aventurada aquela que creu que se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 Jøng² ca¹juúh² María:
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Guø³jni ju²hiúg¹ dsøa¹² ni³ huu¹³ quiah¹² Diú¹³ quian¹jni, dsa² lég²jni.
47 e o meu espírito exulta em Deus meu Salvador;
48 Ma²ca¹dságh¹ dsǿa¹² Diú¹³ jní², dsa² hiug¹² ti²ŋié², jní² dsa² mi²ti³ ni³dsa.
48 porque atentou na condição humilde de sua serva. Desde agora, pois, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Dsa² chi² bí² ma²ca¹jmo¹ hi² dsio¹ ja³cog²jni.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Huø³ dsǿa¹²dsa ja³cog² ca¹lah¹já¹ dsa² nang¹² gøg² jǿg³ quiah¹²dsa, jmai³ ŋi² ja³já¹³, jmai³ ŋi² ja³dság¹.
50 E a sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Ma²ca¹mi¹léi¹³dsa hi² chi² bí² quiah¹²dsa.
51 Com o seu braço manifestou poder; dissipou os que eram soberbos nos pensamentos de seus corações;
52 Ma²ca¹tiúh¹dsa quianh¹³ dsa² ue¹² dsǿa¹² mi³chi² bí² quiah¹².
52 depôs dos tronos os poderosos, e elevou os humildes.
53 Hliú² hi² dsio¹ ma²ca¹cuúh¹dsa dsa² tsa¹mi³chi² hi² li¹gǿh¹.
53 Aos famintos encheu de bens, e vazios despediu os ricos.
54 Ma²ca¹mi¹hog³dsa dsa² Israel, dsa² mi²ti¹ ni³dsa.
54 Auxiliou a Isabel, seu servo, lembrando-se de misericórdia
55 ju³lah lǿa¹² jǿg³ ca¹tsáih¹dsa dsa² hóg¹ quián² jniang³,
55 {como falou a nossos pais} para com Abraão e a sua descendência para sempre.
56 Jøng² ca¹jŋi¹ María ja³quiah¹³ Elizabet cónh¹ úg² tsøh² jmai³. Jøng² ca¹ŋáh¹dsa calah.
56 E Maria ficou com ela cerca de três meses; e depois voltou para sua casa.
57 Mi³ca¹dsen¹ jmai³ quiah¹² Elizabet, jøng² ca¹lø¹chián¹ jan² guing² dsa² ŋioh¹² quián¹²dsa.
57 Ora, completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Jøng² mi³ca¹nǿng² dsa² ju³roh¹³dsa quianh¹³ dsa² juøi² jian¹²dsa ha²lah ca¹jmo¹ Juu¹³ jniang³ huø³ dsǿa¹²dsa ja³cog²dsa, jøng² ca¹túgh²dsa hioh¹² jenh¹²dsa quianh¹³dsa.
58 Ouviram seus vizinhos e parentes que o Senhor lhe multiplicara a sua misericórdia, e se alegravam com ela.
59 Ma²jŋi¹ jmai³ ca¹lø¹chián¹ guing² ca¹jiag¹ chieg³ jmi² guing² ja³ca¹ŋi¹jmo¹dsa circuncisión quiah¹²guing. Jøng² Zacarías mi³tǿh²dsa guing². Di³ lah¹jøng² tsen² ti³jmi²guing.
59 Sucedeu, pois, no oitavo dia, que vieram circuncidar o menino; e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Cónh¹jøng² chiég³guing tsa¹ca¹cuø¹ jǿg³.
60 Respondeu, porém, sua mãe: De modo nenhum, mas será chamado João.
61 Jøng² ca¹juúh²dsa, ca¹tsáih¹dsa chiég³guing:
61 Ao que lhe disseram: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Jøng² quianh¹³ gug²dsa ca¹ŋǿh¹ dsa² héi² ti³jmi²guing he² hniu¹ ti³jmi²guing li¹tsen²guing.
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que se chamasse.
63 Jøng² ca¹møa¹ ti³jmi²guing ca²jneh³ si². Jǿg³ la² ca¹tiun¹dsa ni³ si²: “Juan báh³ tsen² guing².” Jøng² gøg² ca¹can¹ ca¹lah¹já¹ dsa² tiogh³.
63 E pedindo ele uma tabuinha, escreveu: Seu nome é João. E todos se admiraram.
64 Dsø¹juu¹² jøng² ca¹ná² hag³ Zacarías. Ca¹løa¹ ca¹hløah¹dsa calah. Jøng² ca¹mi¹juanh¹²dsa Diú¹³.
64 Imediatamente a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; louvando a Deus.
65 Jøng² gøg² ca¹can¹ ca¹lah¹já¹ dsa² quianh¹³dsa, dsa² tiogh³ cøg¹². Ca¹lah¹tan¹³ ja³tiogh³dsa juu¹² máh² ja³tén¹² Judea ca¹dsii¹dsa jǿg³ ha²lah ca¹løa¹.
65 Então veio temor sobre todos os seus vizinhos; e em toda a região montanhosa da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Jøng² ca¹lah¹já¹ dsa² ca¹nǿng² jǿg³, ca¹ŋi¹jiag¹² dsǿa¹²:
66 E todos os que delas souberam as guardavam no coração, dizendo: Que virá a ser, então, este menino? Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Jøng² ca¹jmo¹ jmi²dsí² han¹³ dsǿa¹² Zacarías, ti³jmi²guing. Mi³jøng² ca¹hǿ² Zacarías jǿg³ la², ca¹juúh²dsa:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 Dsa² juanh¹² báh³ Juu¹³ jniang³, Diú¹³ quián² jniang³ dsa² israel.
68 Bendito, seja o Senhor Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo,
69 Ma²ca¹cuan¹dsa jan² dsa² lah¹dsóh² tiúh¹ lég² jniang³, dsa² tsø³jong¹³ hlai³ David, dsa² ca¹mi¹ti¹ ni³dsa,
69 e para nós fez surgir uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo;
70 ju³lah lǿa¹² jǿg³ ca¹jmo¹dsa ma²lǿih² quianh¹³ hag³ dsa² ti³jan¹ mi³hǿ² jǿg³ quiah¹²dsa,
70 assim como desde os tempos antigos tem anunciado pela boca dos seus santos profetas;
71 jǿg³ hi² lég²dsa jniang³ ja³cog² dsa² ue¹² dsǿa¹², dsa² hiag¹³ hniu¹ mi³jmógh².
71 para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 Mi³jøng² jmo¹dsa huø³ dsǿa¹²dsa ju³lah lǿa¹² jǿg³ ca¹tsáih¹dsa dsa² hóg¹.
72 para usar de misericórdia com nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto
73 jǿg³ ca¹mi¹dsøg¹²dsa hŋiah¹²dsa, hi² ca¹tsáih¹dsa hlai³ Abraham,
73 e do juramento que fez a Abrão, nosso pai,
74 jǿg³ hi² liúg² jniang³ ja³cog² dsa² hiag¹³.
74 de conceder-nos que, libertados da mão de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 Hi² ŋi³niang³ jniang³ ti³jan¹ jniang³ ja³ta¹ni¹dsa,
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Jøng² hning², guing² quian¹jni, li¹tsenh²hning dsa² hǿ² jǿg³ quiah¹² Diú¹³, dsa² hiug¹² juanh¹².
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque irás ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 Héh³hning jǿg³ ha²lah lé² liúg² dsa² quián¹²dsa,
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Di³ huø³ báh³ dsǿa¹² Diú¹³ quián² jniang³.
78 graças à entranhável misericórdia do nosso Deus, pela qual nos há de visitar a aurora lá do alto,
79 Mi³jøng² tsa¹ma¹tiágh³ jniang³ ja³neng² ja³nioh¹², ja³mi³dsiág¹ jniang³.
79 para alumiar aos que jazem nas trevas e na sombra da morte, a fim de dirigir os nossos pés no caminho da paz.
80 Jøng² ca¹ŋi¹juanh¹²guing. Ca¹lø¹bí² dsǿa¹²guing hi² ŋøa¹guing jmáh¹lah juu¹² quiah¹² Diú¹³. Ca¹gú²dsa máh² ja³ha¹chian² dsa² tiogh³ ca¹lah¹ca¹tǿ² jmai³ ja³ca¹lø¹cuai¹² dsa² israel.
80 Ora, o menino crescia, e se robustecia em espírito; e habitava nos desertos até o dia da sua manifestação a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.