Romanos 11
Ɨ nyúucarij tɨ jájcua tɨ aꞌɨj́na áꞌxaj ɨ Tavástaraꞌ ɨ Jesús tɨ Cɨríistuꞌ pueꞌeen ajta Salmos (COK) vs VC
1 Aꞌyaa nu nyijta ijíij tyajáꞌmuaꞌihuoꞌ: ¿Nyiquij ɨ Dios arí mahuoohuáꞌxɨj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyeɨ́tyeristyamuaꞌmeꞌen puéꞌeen? Capu xaa nyuꞌuj. Nyáaj nu nyajta Israel jitze ajtyámaꞌcan, nyajta ɨ Abraham jitze eerámaꞌcan, nyajta huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Benjamín jitze eerámaꞌcan.
1 Pergunto, então: Acaso rejeitou Deus o seu povo? De maneira alguma. Pois eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão, da tribo de Benjamim.
2 Tɨꞌɨj naꞌaj jájcua ɨmuáj, Dios pu aꞌyan tyihuoꞌtaxájtacaꞌ aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan maj tyeɨ́tyeristyamuaꞌ puéꞌeenyeꞌej, ajta ijíij capu eexúj mahuoohuáꞌxɨj. ¿Nyij sequée jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyéꞌyuꞌsiꞌ ɨ yuꞌxarij jitze aꞌɨ́j tɨ áꞌxaj ɨ Elías, tɨꞌɨj aꞌyan tyaatáhuaviiriꞌ ɨ Dios tɨꞌij aꞌɨ́ɨn puéjtzij huoꞌtáꞌan aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan? Aꞌyaa pu tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:
2 Deus não repeliu o seu povo, que ele de antemão distinguiu! Desconheceis o que narra a Escritura, no episódio de Elias, quando este se queixava de Israel a Deus:
3 “Nyavástaraꞌ, muꞌríj huoꞌcuij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj muéetzij jitze maꞌcan tyíꞌxaj, majta jaatyúꞌuunaxɨj ɨ maj japuan tyíꞌmuꞌvejritacaa, nyáaj nuꞌuj nyij nyasɨ́ɨj huatyáꞌɨtzee nyajúurij, majta mu mij nyéetzij meríj nyejeꞌcatamuɨꞌ.”
3 Senhor, mataram vossos profetas, destruíram vossos altares. Fiquei apenas eu, e ainda procuram tirar-me a vida {I Rs 19,10}?
4 Ajta ɨ Dios aꞌyaa pu tyuꞌtanyúj tɨjɨn: “Nuꞌríj aráahuaꞌpuaj víꞌraꞌaj ɨ tyeɨ́tyee avaꞌhuoj ɨ maj quee aꞌnáj jaanájchacaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Baal.”
4 Que lhe respondeu a voz divina? Reservei para mim sete mil homens, que não dobraram o joelho diante de Baal {I Rs 19,18}.
5 Aꞌyaa mu chaꞌtaj manaꞌaj cɨ́ɨ tyíꞌtyesejreꞌ ijíij ɨ maj tyeɨ́tyeristyamuaꞌmeꞌen puéꞌeen, aꞌɨ́ɨmaj ɨ tɨ Dios juxɨéꞌviꞌraꞌ jɨn huaꞌantyíhuoj.
5 É o que continua a acontecer no tempo presente: subsiste um resto, segundo a eleição da graça.
6 Ajta tɨpuaꞌaj ɨ Dios huaꞌantyíhuoj juxɨéꞌviꞌraꞌ jɨmeꞌ, capu cheꞌ aꞌɨ́jna jɨmeꞌ jeꞌej maj tyityetyúuchaꞌɨɨcaꞌaj, jiꞌnye tɨpuaꞌaj aꞌyan tyíꞌeenyeꞌ, capu cheꞌ tyiꞌtɨ́j jeꞌej tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ tɨ jɨn Dios huaꞌantyíhuoj juxɨéꞌviꞌraꞌ jɨmeꞌ.
6 E se é pela graça, já não o é pelas obras; de outra maneira, a graça cessaria de ser graça.
7 ¿Jiꞌnye naꞌquij? Aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan camu jaꞌancuriáaꞌ ɨ maj jahuoocaꞌaj, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ Dios tɨ huaꞌantyíhuoj, aꞌɨ́ɨ mu xaa jaꞌancuriáaꞌ. Jiꞌnye ɨ séecan huápuɨꞌɨj mu quee tyihuojóꞌiteecaꞌaj,
7 Conseqüência? Que Israel não conseguiu o que procura. Os escolhidos, estes sim, o conseguiram. Quanto aos mais, foram obcecados,
8 aꞌyájna tɨꞌɨj tyáꞌxaj ɨ yuꞌxarij jitze tɨjɨn: “Dios pu aꞌyan huóꞌruuj mej mij quee tyámuamuaꞌreꞌej, aꞌyaa mu mij móoj ijíij een, capu jeꞌej huáꞌmiteerasteꞌ ɨ maj jaséj camu majta yóꞌitej ɨ maj janamuaj.”
8 como está escrito: Deus lhes deu um espírito de torpor, olhos para que não vejam e ouvidos para que não ouçam, até o dia presente {Dt 29,3}.
9 Aꞌyaa pu ajta tyaataxájtacaꞌ aꞌɨ́jna ɨ David tɨjɨn:
9 Davi também o diz: A mesa se lhes torne em laço, em armadilha, em ocasião de tropeço, em justo castigo!
10 Micheꞌ aracúcuꞌnyij muáꞌraꞌnyij mej mij quee cheꞌ maꞌunyéjnyeꞌrij,
10 A vista se lhes obscureça para não verem! Dobra-lhes o espinhaço sem cessar {Sl 68,23s}!
11 Aꞌyaa nu nyijta ijíij tyajáꞌmuaꞌihuoꞌ tɨjɨn: ¿Nyiquij huápuɨꞌɨj néijmiꞌi jɨn muoꞌvátzɨj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan tɨꞌɨj huaꞌ japua rájve ɨ puéjtzij? Capu xaa nyuꞌuj. Sulu matɨꞌɨj aꞌɨ́ɨmaj quee aꞌyan huarɨ́j ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌɨ́ɨjma puꞌij huáhuɨɨ ɨ maj séej chuéj japua jáꞌmaꞌcan mej mij júurij huatyáꞌɨtzeereꞌen, ajta mej mij aꞌɨ́jna jɨn tyíchueerej ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan.
11 Pergunto ainda: Tropeçaram acaso para cair? De modo algum. Mas sua queda, tornando a salvação acessível aos pagãos, incitou-os à emulação.
12 Aꞌyaa puꞌij tyuꞌtyáhuɨɨ aꞌɨ́jna ɨ maj jɨn huamuéꞌtɨchej aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, mej mij aꞌɨ́jna jɨn huoꞌtyáhuɨɨreꞌen aꞌɨ́ɨjma ɨ maj séej chuéj japua jáꞌmaꞌcan, jéetzeꞌ puꞌij tyámuaꞌ tyeꞌmej aꞌɨ́ɨjma jimi aꞌájna xɨcáaraꞌ tɨꞌɨj tyámuaꞌ huáꞌuuren aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan.
12 Ora, se o seu pecado ocasionou a riqueza do mundo, e a sua decadência a riqueza dos pagãos, que não fará a sua conversão em massa?!
13 Ajta tyiꞌtɨ́j nu jamuaatéꞌexaatyeꞌej muaꞌajmaj mu siaj quee Israel jitze ajtyámaꞌcan. Jiꞌnye Dios pu aꞌɨ́ɨjma jimi naataꞌítyacaꞌ ɨ maj quee Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌɨ́j nu jɨn jéehua jaxɨeꞌveꞌ nyaj aꞌɨ́jna jɨn jamuaatyáhuɨɨreꞌen.
13 Declaro-o a vós, homens de origem pagã: como apóstolo dos pagãos, eu procuro honrar o meu ministério,
14 Aꞌyaa nu tyáꞌxɨeꞌveꞌ mej mij séecan ɨ nyetyeɨ́ɨtyeristyamuaꞌ jamuaꞌanchueereꞌen muaꞌajmaj, mej mij majta aꞌɨ́ɨmaj tyáꞌantzaahuatyeꞌen.
14 com o intuito de, eventualmente, excitar à emulação os homens da minha raça e salvar alguns deles.
15 Jiꞌnye tɨꞌɨj ɨ Dios mahuoohuáꞌxɨj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌyaa pu tyuꞌtyáhuɨɨ mej mij majtáhuaꞌaj ajtyáxɨɨrej ɨ Dios jimi aꞌɨ́ɨjma ɨ maj séej chuéj japua jáꞌmaꞌcan, ¿jiꞌnye tyeꞌmej tɨꞌɨj ɨ Dios ajtáhuaꞌaj tyámuaꞌ tyihuoꞌtyéjeevej aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan? Aꞌyaa pu tyeꞌmej tɨ ɨ Dios huoꞌtájuurityeꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj meríj huácuiꞌijcaa
15 Porque, se de sua rejeição resultou a reconciliação do mundo, qual será o efeito de sua reintegração, senão uma ressurreição dentre os mortos?
16 Jiꞌnye tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j jaatámuꞌvejritaj ɨ Dios jimi aꞌɨ́jna ɨ páan ɨ tɨ anaquéej jaatyátaahuacaꞌ, néijmiꞌi pu ajta ɨ cuéjtzij huatámuꞌvejrityiꞌhuacaꞌ. Tɨpuaꞌaj ɨ Dios jimi huatámuꞌvejrityiꞌhuaj ɨ náanaꞌraꞌ ɨ cɨyéj, néijmiꞌi pu ɨ cɨyáaraꞌ ajta huatámuꞌvejrityiꞌhuaj.
16 Se as primícias são santas, também a massa o é; e se a raiz é santa, os ramos também o são.
17 Aꞌɨ́jna ɨ aseitúunaj, ɨ maj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌyaa mu jeꞌcácaa tyeꞌentyináꞌxɨj ɨ piꞌistáaraꞌ, majta jeꞌen séej antyivíꞌijtye ɨ piꞌistáa tɨ séej jitze maꞌcantacaꞌaj ɨ aseitúunaj tɨ jusɨ́ɨj ajnyéj, muaꞌaj xu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen. Aꞌyaa xu seríj aꞌɨ́jcɨ jitze tyityeꞌejtyámaꞌcan ɨ aseitúunaj, ɨ Dios tɨ jimi ajtyámaꞌcan.
17 Se alguns dos ramos foram cortados, e se tu, oliveira selvagem, foste enxertada em seu lugar e agora recebes seiva da raiz da oliveira,
18 Ajta caxu aꞌɨ́jna jɨn óotzaahuatyeꞌej, siaj seríj aꞌɨ́jcɨ jitze ajtyámaꞌcan. Tɨpuaꞌaj aꞌyan siarɨjca, xoꞌtámuaꞌreej tɨquee muaꞌajmaj jitze aróocaꞌnyej ɨ náanaꞌraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ cɨyéj, sulu muaꞌaj xu aꞌɨ́jcɨ jitze aróocaꞌnyej ɨ náanaꞌraꞌ.
18 não te envaideças nem menosprezes os ramos. Pois, se te gloriares, sabe que não és tu que sustentas a raiz, mas a raiz a ti.
19 Tyij sequée aꞌyan tyuꞌtaxájtaj yee: “Séecan mu ɨ piꞌistáa antyináꞌaxɨj mej mij nyéetzij naꞌantyivíꞌijtyeꞌen ɨ cɨyéj jitze.”
19 Dirás, talvez: Os ramos foram cortados para que eu fosse enxertada.
20 Aꞌyaa pu tyiꞌjaꞌyájna, ajta aꞌyaa mu huóꞌruuj jiꞌnye camu tyáꞌtzaahuatyaꞌcaꞌaj, siajta muaꞌaj aꞌyaa xu aꞌɨ́jcɨ jitze tyityeꞌejtyámaꞌcan aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ siaj tyáꞌtzaahuatyeꞌ. Aꞌɨ́j xu jɨn quee óotzaahuatyeꞌej, sulu siataꞌaj jáatzɨɨnyeꞌen ɨ Dios.
20 Sem dúvida! É pela incredulidade que foram cortados, ao passo que tu é pela fé que estás firme. Não te ensoberbeças, antes teme.
21 Jiꞌnye capu ɨ Dios tyaatúꞌuunyiꞌriꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ piꞌistáa ɨ tɨ ajtanyáxɨj ɨ cɨyéj jitze tɨ tyámuaꞌ een, capu ij ajta muaꞌajmaj tyajamuaatúꞌuunyiꞌraj.
21 Se Deus não poupou os ramos naturais, bem poderá não poupar a ti.
22 Siataꞌaj aꞌɨ́jcɨ jitze tyúꞌmuaꞌtyij ɨ tɨ jɨn ɨ Dios jamuaꞌancuꞌvaxɨj, ajta caꞌnyíin jɨn tyíꞌijta. Caꞌnyíin pu jɨn tyihuoꞌtaꞌíj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj ootyáꞌɨtzee, ajta muaꞌajmaj jamuaꞌancuꞌvaxɨj. Aꞌyaa puꞌij tyúuxɨeꞌveꞌ siaj aꞌɨ́jcɨ jitze aróocaꞌnyej ɨ tɨ jɨmeꞌ ɨ Dios tyámuaꞌ tyajamuaatáꞌ, naꞌríij sequée aꞌyan huárɨnyij aꞌɨ́ɨ pu ajta majamúuhuaꞌxɨj.
22 Considera, pois, a bondade e a severidade de Deus: severidade para com aqueles que caíram, bondade para contigo, suposto que permaneças fiel a essa bondade; do contrário, também tu serás cortada.
23 Ajta tɨpuaꞌaj aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan majtáhuaꞌaj tyáꞌantzaahuatyeꞌen, Dios pu ajtáhuaꞌaj huaꞌantyivíꞌijtyeꞌsij, jiꞌnye aꞌɨ́ɨ pu jaayíꞌtɨn tɨ aꞌyan huárɨnyij.
23 E eles, se não persistirem na incredulidade, serão enxertados; pois Deus é poderoso para enxertá-los de novo.
24 Jiꞌnye muaꞌajmaj pu ɨ Dios jamuaꞌantyinaꞌxɨj aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ cɨyéj tɨ jusɨ́ɨj ajnyéj, tɨꞌij jamuaꞌantyivíꞌijtyeꞌen aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ séej ɨ maj jaꞌtyáhuii, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, ɨ maj anaquéej ajtyámaꞌcantacaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ cɨyéj, jéetzeꞌ puꞌij ɨꞌríj tɨ ɨ Dios ajtáhuaꞌaj huaꞌantyivíꞌijtyaꞌxɨꞌɨn aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ cɨyéj, mej mij majtáhuaꞌaj jitzán ajtyamaꞌcáantaj muáꞌraꞌnyij.
24 Se tu, cortada da oliveira de natureza selvagem, contra a tua natureza foste enxertada em boa oliveira, quanto mais eles, que são naturais, poderão ser enxertados na sua própria oliveira!
25 Nyeꞌihuáamuaꞌ, aꞌyaa nu tyáꞌxɨeꞌveꞌ siaj yoꞌitéej xáꞌraꞌnyij aꞌɨ́jna ɨ tɨ aviitziꞌ ɨ Dios jimi, siaj sij quee tyiꞌtɨ́j jɨn óotzaahuatyeꞌej. Aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan jeꞌcáj mu quee tyihuojóꞌitej, aꞌyaa pu tyihuóꞌruuj mej mij séecan tyáꞌantzaahuatyeꞌen ɨ maj quee Israel jitze ajtyámaꞌcan.
25 Não quero, irmãos, que ignoreis este mistério, para que não vos gabeis de vossa sabedoria: esta cegueira de uma parte de Israel só durará até que haja entrado a totalidade dos pagãos.
26 Tɨꞌɨj aꞌyan tyáꞌraꞌnyij, néijmiꞌcaa pu huɨɨreꞌen aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, jiꞌnye aꞌyaa pu tyéꞌyuꞌsiꞌ ɨ yuꞌxarij jitze tɨjɨn:
26 Então Israel em peso será salvo, como está escrito: Virá de Sião o libertador, apartará de Jacó a impiedade.
27 Aꞌíi pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ nyaj jɨn tyaꞌtányaratziiraj aꞌɨ́ɨjma jimi
27 E esta será a minha aliança com eles, quando eu tirar os seus pecados {Is 59,20s; 27,9}.
28 Ajta aꞌɨ́jna jitze maꞌcan ɨ nyúucarij ɨ tɨ jɨn ɨ Dios huiꞌrátoosij, aꞌɨ́ɨ mu jájchaꞌɨɨreꞌ ɨ Dios ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌyaa mu aꞌɨ́jcɨ jɨn huarɨ́j tɨꞌij ajta muaꞌajmaj jamuáahuɨɨreꞌen, ajta ɨ Dios óocheꞌ pu huaꞌxɨeꞌveꞌ aꞌɨ́ɨjma, jiꞌnye aꞌɨ́ɨjma pu antyíhuo ɨ huaꞌ huásimuaꞌcɨꞌɨj.
28 Se, quanto ao Evangelho, eles são inimigos de Deus, para proveito vosso, quanto à eleição eles são muito queridos por causa de seus pais.
29 Jiꞌnye ɨ tɨ Dios huoꞌtaꞌ, capu huáariꞌraj, capu ajta joꞌrioꞌuunaj ɨ nyúucarij ɨ tɨ jɨn huoꞌtajé.
29 Pois os dons e o chamado de Deus são irrevogáveis.
30 Aꞌájna ɨmuáj xu siajta muaꞌaj quee jaꞌráꞌastijrej ɨ Dios, ajta ijíij maj quee jáꞌastijreꞌ ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, Dios puꞌij arí ajta muaꞌajmaj jamuaꞌancuꞌvaxɨj.
30 Assim como vós antes fostes desobedientes a Deus, e agora obtivestes misericórdia com a desobediência deles,
31 Aꞌyaa mu chaꞌtaj manaꞌaj mij ijíij quee tyáꞌastijreꞌ, taꞌaj ij ɨ Dios jamuaꞌancuꞌvaxɨꞌɨn, ajta jeꞌen huaꞌancuꞌvajxɨ aꞌɨ́ɨjma aꞌyájna tɨꞌɨj arí muaꞌajmaj tyajamuáꞌancuꞌvaxɨj.
31 assim eles são incrédulos agora, em conseqüência da misericórdia feita a vós, para que eles também mais tarde alcancem, por sua vez, a misericórdia.
32 Jiꞌnye Dios pu juxaꞌaj naꞌaj tyihuoꞌxɨ́jtyej ɨ maj jɨn ootyáꞌɨtzee aꞌɨ́jcɨ jimi, aꞌyaa puꞌij ajta juxaꞌaj naꞌaj néijmiꞌcaa tyáꞌancuꞌvaxɨꞌsij.
32 Deus encerrou a todos esses homens na desobediência para usar com todos de misericórdia.
33 Jéehua pu huápuɨꞌɨj tyuꞌyíꞌtɨn ɨ Dios, néijmiꞌi pu tyoꞌmuaꞌreej. Capu aꞌtɨ́j jaayíꞌtɨn tɨ jaataxáj jeꞌej tɨ aꞌɨ́ɨn tyáꞌxaꞌpuɨꞌɨntareꞌ, nusu tɨ yoꞌitéej jáꞌraꞌnyij jeꞌej tɨ ajóoꞌen ɨ Dios jimi.
33 Ó abismo de riqueza, de sabedoria e de ciência em Deus! Quão impenetráveis são os seus juízos e inexploráveis os seus caminhos!
34 ¿Aꞌtanyíj jamuaꞌreej jeꞌej tɨ een ɨ muaꞌtzíiriaꞌraꞌ ɨ Dios? ¿Aꞌtanyíj jaayíꞌtɨn tɨ tyámuaꞌ tyéeꞌixaatyeꞌen?
34 Quem pode compreender o pensamento do Senhor? Quem jamais foi o seu conselheiro?
35 ¿Aꞌtanyíj anaquéej tyiꞌtɨ́j jaatáꞌ ɨ Dios tɨꞌij aꞌyan tyúuxɨeꞌveꞌej tɨ jaatátuiireꞌen?
35 Quem lhe deu primeiro, para que lhe seja retribuído?
36 Jiꞌnye néijmiꞌi pu aꞌɨ́jcɨ jimi tyajáꞌmaꞌcan ɨ Dios, aꞌɨ́ɨ pu néijmiꞌi tyúꞌtaahuacaꞌ ajta néijmiꞌi jimi tyíꞌsejreꞌ. Tyicheꞌ aꞌnáj tɨ naꞌaj tyéꞌtyojtziꞌreꞌej ɨ Dios. Cheꞌ aꞌyan tyáꞌraꞌnyij.
36 Dele, por ele e para ele são todas as coisas. A ele a glória por toda a eternidade! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.