Lucas 14
Ɨ nyúucarij tɨ jájcua tɨ aꞌɨj́na áꞌxaj ɨ Tavástaraꞌ ɨ Jesús tɨ Cɨríistuꞌ pueꞌeen ajta Salmos (COK) vs ARA
1 Aꞌyaa pu tyuꞌrɨ́j tɨ aꞌájna putyíꞌrɨjcaj ɨ xɨcáaraꞌ maj jitzán jusoꞌpii, Jesús pu aꞌáa jaꞌráꞌaj joꞌtɨj jaꞌchej sɨ́ɨj ɨ fariseo tɨ vaꞌcán jɨn tyiꞌtyéjvee, tɨꞌij jamuán tyúꞌcuaꞌnyij, majta ɨ tyeɨ́tyee, jéehua mu jaꞌeevaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 Sɨ́ɨj pu ajta avéjriꞌ huatyávaacaꞌaj ɨ Jesús jimi, tyíꞌcuiꞌ aꞌɨ́jna ɨ aꞌtɨ́j, néijmiꞌqueꞌ pu huatyáaja.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Ajta aꞌɨ́jna ɨ Jesús, aꞌyaa pu tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ ɨ fariseos, ajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyúumuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze Moisés tɨ joꞌyúꞌxacaꞌ tɨjɨn:
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 Majta aꞌɨ́ɨmaj camu cheꞌ huatanyúj, ajta ɨ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu jaꞌajtamuárɨej aꞌɨ́jcɨ tɨ tyíꞌcuiꞌ, ajta tyáahuaj, aj puꞌij jaataꞌítyacaꞌ tɨ jóꞌraꞌnyij juxáahuaj.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 Tɨꞌɨj ij Jesús aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Majta aꞌɨ́ɨjma camu jeꞌej tyityaatanyúj.
6 A isto nada puderam responder.
7 Tɨꞌquij Jesús huoꞌséj jeꞌej maj rɨjcaa aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj huaꞌinyiihuacaꞌ maj tyúꞌcuaꞌnyij, aꞌɨ́ɨ mu jahuoocaꞌaj maj avéjriꞌ ooráꞌsej aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ tɨ tyihuáꞌcueꞌtyej, aj puꞌij aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 —Tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j muaatájeevej paj tyúꞌcuaꞌnyij huaꞌ jamuán ɨ maj tyíꞌyeꞌestej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tɨ sɨ́ɨj huatyényeɨɨchij, capáj aꞌáan joꞌojyíꞌxaꞌan véjriꞌ jimi ɨ tɨ muaatajé paj tyúꞌcuaꞌnyij, sulu aꞌtzúj paj áan ɨmuáj joꞌojyíxɨꞌɨn. Naꞌríij quee tɨpuaꞌaj sɨ́ɨj uvéꞌnyej tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ pequee muáaj tɨ ajta jaatajé,
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ jamuaatáꞌinyej aꞌyaa pu tyimuaatáꞌjeevij tɨjɨn: “Ájchesij, taꞌaj aꞌmán ujyíxɨꞌɨn aꞌíjna ɨ aꞌtɨ́j.” Aj pej pij huatáꞌtyeviꞌraꞌastaj, patɨꞌɨj aꞌáan ujyíxɨꞌɨn aꞌɨ́jcɨ japua ɨ tɨ jéetzeꞌ quee juxɨeꞌveꞌ.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Pajta muáaj aꞌyaa paj huárɨnyij tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j muaatáꞌinyen, aꞌáan paj joꞌojyíxɨꞌɨn joꞌtɨj quee ɨꞌríj jóoxɨeꞌveꞌ, tɨꞌɨj uvéꞌnyej ɨ tɨ muaatáꞌinyej aꞌɨ́ɨ pu aꞌyan tyimuaatéꞌexaatyeꞌej tɨjɨn: “Nyaꞌ amíincuj, pataꞌaj ájchenyij aꞌyájna pataꞌaj ooyíxɨꞌɨn yee véjriꞌ joꞌtɨj jéetzeꞌ jóoxɨeꞌveꞌ.” Aꞌyaa paj aꞌɨ́jcɨ jɨn huárɨnyij, aꞌyaa mu tyámuaꞌ mojoꞌmuaꞌráa muáꞌjuꞌun ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj ajamuán áan joꞌojtyíj.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 Jiꞌnye aꞌtɨ́j tɨ naꞌaj tɨ óotzaahuatyeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu tyéviꞌsiꞌ huataséjreꞌej. Ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyóoxaahuaj, aꞌɨ́ɨ pu naa huataséjreꞌej.
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Aj puꞌij aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jaatáꞌinyej tɨ tyúꞌcuaꞌnyij tɨjɨn:
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 Pajta muáaj, patɨꞌɨj huoꞌtájeevej maj tyúꞌcuaꞌnyij, aꞌɨ́ɨjma paj huatáꞌinyeen ɨ maj quee jeꞌej tyéejviicueꞌ, pajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jéehua jajpuéjtzij cuiꞌnyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, pajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj quee tyámuaꞌ tyityaacɨ́ꞌɨj, pajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj aracúcuꞌnyijmee.
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 Aꞌyaa paj huárɨnyij, tyámuaꞌ mu tyimuaatyátoosij, jiꞌnye camu tyíꞌtoovej ɨ maj jɨn tyimuaanájchityeꞌen, ajta aꞌɨ́ɨ pu ɨ Dios tyimuaatanájchityeꞌej aꞌájna xɨcáaraꞌ maj jitzán huatájuuritaj ɨ maj tyámuaꞌ tyíꞌtyetyeɨɨtyeristacaꞌaj.
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 Tɨꞌɨj sɨ́ɨj tɨ ajta aꞌáa joꞌtyájcaj huaꞌ jamuán aꞌyan tyáanamuajriꞌ jeꞌej tɨ tyuꞌtaxájtacaꞌ ɨ Jesús, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Jesús pu aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 Tɨꞌɨj aꞌájna atyojoꞌréꞌnyej tɨ tyihuóꞌcueꞌtyej, aj puꞌij aꞌɨ́j huataꞌítyacaꞌ ɨ tɨ jimí tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌij uhuojoꞌtájeevej ɨ tɨ huoꞌtáꞌinyej, aꞌyan tɨjɨn: “Musioꞌváꞌjuꞌ, jiꞌnye puꞌríj tyámuaꞌ tyíꞌeen ɨ siaj tyíꞌcuaꞌnyij.”
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 Majta aꞌɨ́ɨmaj, néijmiꞌi mu huatyóohuij maj tyuꞌtúuꞌuunyiꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ anaquéej jaatajé, aꞌyaa pu tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn: “Nyoochán nu chuéj huánanɨej nyaj japuan tyuꞌmuárɨeꞌen, juxɨeꞌveꞌ nyaj yoꞌtyéesej, aꞌyaa nu tyíꞌmuahuaviij paj tyinaatúꞌuunyiꞌ.”
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 Ajta sɨ́ɨj pu aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn: “Nyoochán nu púuyesij huánanɨej, tamuáamuataꞌ mu aráꞌasej, nuꞌríj jóꞌraa nyej nyij huoꞌtyájmuaꞌtyij, pataꞌaj tyinaatúꞌuunyiꞌ.”
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 Ajtáhuaꞌaj ɨ sɨ́ɨj, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “Nyoochán nu huatyényeɨɨchacaꞌ, aꞌɨ́j pu jɨn quee ɨꞌríj nyaj aꞌáa jóꞌmeꞌen.”
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 Ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨ uhuojoꞌtajé, tɨꞌɨj uvéꞌnyej aj puꞌij jaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ jeꞌej maj tyuꞌtaxájtacaꞌ. Ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ jéehua pu huatanyúꞌcacaꞌ. Tɨꞌɨj ij jaataꞌítyacaꞌ aꞌɨ́jcɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌyan tyeꞌjéevej tɨjɨn: “Pataꞌaj jiyeꞌtzín aꞌáa jóꞌmeꞌen cáayej jitze, pajta juyéj jitze, tɨꞌɨj naꞌaj tyoꞌtyényinyii ɨ chájtaꞌ. Pataꞌaj huajaꞌráviꞌtɨj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj quee jeꞌej tyéejviicueꞌ, pajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jajpuéjtzij cuiꞌnyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, pajta aꞌɨ́ɨjma ɨ maj aracúcuꞌnyijmee, pajta ɨ maj quee tyéjchevej.”
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Tɨꞌɨj arí jéetzeꞌ huachúmuaꞌ, aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “Nyavástaraꞌ, nuꞌríj aꞌyan huarɨ́j jeꞌej paj tyinaataꞌíj. Ajta móocheꞌ mu úꞌvej maj séecan mujoꞌváꞌjuꞌun.”
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 Ajta ɨ tɨ tyichíꞌ, aꞌɨ́ɨ pu aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jimí tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨjɨn: “Pataꞌaj aꞌáa jóꞌmeꞌen ɨ juyéj jitze aꞌ ɨmuáj tɨ jaꞌtanyáatɨmee, pajta méyee aꞌ ɨmuáj maj huacháatɨmee. Pataꞌaj caꞌnyéjrij jɨn huoꞌtájeevej maj mujoꞌváꞌjuꞌun, mej mij uhuájɨstej yu nyechiꞌtáj.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 Aꞌyaa nu tyíꞌmuaꞌixaatyeꞌ, aꞌɨ́ɨmaj ɨ nyaj anaquéej huoꞌtajé, capu sɨ́ɨj yee tyíꞌcuaꞌnyij ɨ nyaj tyihuáꞌcueꞌtyej.”
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Jéehua mu tyeɨ́tyee jamuán huacɨ́ꞌcaꞌaj ɨ Jesús, tɨꞌquij aꞌɨ́ɨn huoꞌséerajraa ɨ tyeɨ́tyee, aꞌyaa puꞌij tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 —Aꞌtɨ́j tɨ naꞌaj tɨ mujoꞌvéꞌmeꞌen nye jimi, aꞌyaa pu tyúuxɨeꞌveꞌ tɨ jéetzeꞌ tyámuaꞌ tyinyéjchaꞌɨɨj nyéetzij quee ɨ jutáataj, ɨ junáanaj, nusu ɨ juꞌɨ́ɨj, nusu ɨ juyójmuaꞌ nusu ɨ juꞌihuáamuaꞌ, ajta ɨ jucuꞌutzimuáj, naꞌríij jusɨ́ɨj quee óocaꞌnyej, capu jeꞌej tyíɨꞌrij tɨ nyaj jamuán joꞌchaꞌcanyeꞌen.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Tɨpuaꞌaj muaꞌaj sequée óocaꞌnyej siaj aꞌyan tyaꞌajpuéetzij xáꞌraꞌnyij nyatɨꞌɨj nyáaj, siajta quee juxɨéꞌviꞌraꞌ jɨn naꞌráꞌastej, capu jeꞌej tyíɨꞌrij siaj nyaj jamuán huacɨ́ꞌcaꞌan.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Tɨpuaꞌaj sɨ́ɨj aꞌyan tyáꞌajtaahuamuꞌuj ɨ chiꞌij tɨ ájtyeej, ¿Nyiquee anaquéej huatyéyixɨꞌɨj tɨꞌij jaatyéꞌiten ɨ túmii tɨꞌij jáamuaꞌreej tɨpuaꞌaj aróoꞌastyahuaꞌan tɨꞌij jaatyájcɨꞌtyij?
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Jiꞌnye tɨpuaꞌaj anaquéej huatyóochenyij tɨ jaꞌajtaahuaj, ajta jeꞌen huaxɨ́j ɨ túmii, capu cheꞌ jaatyácɨꞌsij, majta ɨ tyeɨ́tyee, matɨꞌɨj jaaséj aꞌɨ́ɨ mu jaatyáxaahuariꞌraj.
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 Aꞌyaa mu tyuꞌtaxájtaj tɨjɨn: “Aꞌmújna mu tyáatɨꞌ pu huatyóochej tɨ jaꞌajtaahuaj mu chiꞌij, ajta capu pu jáaruuj tɨ jaatyájcɨꞌtyij.”
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 Naꞌríij sɨ́ɨj tɨ tyiꞌtyéjvee rey jɨmeꞌ, tɨpuaꞌaj séej ujáꞌnyoꞌsiꞌtyeꞌej ɨ rey, ¿nyij quee anaquéej huatyéyixaj tɨꞌij jáamuaꞌreej tɨpuaꞌaj pújoorejveꞌen aꞌɨ́ɨjma jɨmeꞌ ɨ maj tamuáamuataꞌ víꞌraꞌaj aráꞌasej tɨꞌij huoꞌmuéꞌtɨn ɨ séecan ɨ seityéj víꞌraꞌaj maj aráꞌasej ɨ xantáaruꞌuj?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Ajta tɨpuaꞌaj quee pújoorejveꞌen, tɨꞌɨj ooj aꞌɨmuáj jaꞌvéꞌmej, aꞌɨ́ɨ pu séecan huataꞌítyij mej mij ujóꞌjuꞌ ɨ séej jimi ɨ rey mataꞌaj mij jaatáhuaviij maj jaaxáꞌpuɨꞌɨntareꞌen mej mij quee junyoꞌsiꞌtyeꞌej.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj een jaꞌmua jimi, aꞌtɨ́j tɨnaꞌaj tɨ aꞌyan tyáꞌxɨeꞌveꞌ tɨ nyaj jamuán joꞌchaꞌcanyeꞌen, aꞌyaa pu tyúuxɨeꞌveꞌ tɨ néijmiꞌi metyoohuáꞌxɨj aꞌchu tɨ tyíꞌijchaꞌɨj, naꞌríij quee, capu jeꞌej tyíɨꞌrij tɨ nyaj jamuán joꞌchaꞌcanyeꞌen.
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 ’Ajméꞌraꞌaj ɨ unáj, ajta tɨpuaꞌaj huatyáapuaꞌrej ɨ tɨ jɨn áncatzaj, ¿jiꞌnye tyíɨꞌrij tɨꞌij ajtáhuaꞌaj áncatzaj jáꞌraꞌnyij?
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 Capu cheꞌ tyiꞌtɨ́j huɨɨreꞌ, nyij ɨ chuéj japua, nusu mej mij jaꞌtaráastɨraꞌnyij ɨ ítyeɨꞌrij jitze. Aꞌyaa puꞌuj tyíꞌhuɨɨreꞌ maj majúuraxɨj. Ɨ maj iityanamuáarajmee, micheꞌ jáanamuaj.
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.