Atos 7
Ɨ nyúucarij tɨ jájcua tɨ aꞌɨj́na áꞌxaj ɨ Tavástaraꞌ ɨ Jesús tɨ Cɨríistuꞌ pueꞌeen ajta Salmos (COK) vs NVI
1 Aj puꞌij aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta u tyeyúuj tzajtaꞌ tɨjɨn:
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: "São verdadeiras estas acusações? "
2 Aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtanyúj aꞌɨ́jna ɨ Esteban tɨjɨn:
2 A isso ele respondeu: "Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a Abraão, nosso pai, estando ele ainda na Mesopotâmia, antes de morar em Harã, e lhe disse:
3 Aꞌyaa pu ɨ Dios tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “Eerájraꞌ aꞌíjcɨ japua ɨ aꞌ chuéj, ajta muaꞌ tyéeɨtyeristyamuaꞌ, capáj huáꞌviꞌtɨj sulu micheꞌ aꞌyan eenyeꞌ, séej nu muaataséjratyeꞌej ɨ chuéj paj japuan séeriaꞌaj puáꞌmej, pataꞌaj aꞌáa jóꞌraꞌnyij.”
3 ‘Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Aj puꞌij ɨ Abraham eerájraa aꞌájna a Caldea, tɨꞌquij aꞌáa joꞌyíxɨj a Harán. Aꞌtzúj aꞌtyéeviꞌcaj puꞌij téꞌej huamuɨ́ꞌ ɨ táatajraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham, aj puꞌij Dios jaataꞌíj aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham tɨ eerájraꞌnyij aꞌájna a Harán tɨꞌij jaꞌrájraꞌnyij aꞌíjcɨ ɨ chuéj japua ɨ siaj ijíij yan japuan huacháatɨmee.
4 "Então, ele saiu da terra dos caldeus e se estabeleceu em Harã. Depois da morte de seu pai, Deus o trouxe a esta terra, onde vocês agora vivem.
5 Ajta quee ɨ chuéj jaatáꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham, nyi cɨ́ɨraꞌtzuj joꞌtɨj jaꞌhuóochejtyeꞌen. Ajta ɨ Dios aꞌyaa pu tyaꞌtóoraj tɨ chuéj jaatáꞌsij, taꞌaj ij tɨꞌɨj huámuɨꞌnyij aꞌɨ́jna ɨ Abraham, aꞌɨ́ɨjma huácɨꞌtyij ɨ maj jitzán eerányesij. Aꞌájna xɨcáaraꞌ jitze tɨꞌɨj Dios jitzán aꞌyan tyaꞌtóoraj, capu eexúj tyiyójmuaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ Abraham.
5 Deus não lhe deu nenhuma herança aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Mas lhe prometeu que ele e, depois dele, seus descendentes, possuiriam a terra, embora, naquele tempo, Abraão não tivesse filhos.
6 Aꞌyaa pu ajta tyaatéꞌexaa maj aꞌáa joꞌtyaꞌaj muáꞌjuꞌun ɨ maj jitzán eerányesij, séej chuéj japua joꞌmaj quee jáꞌmaꞌcan, majta tyihuoꞌtaꞌíjtyeꞌsij maj tyuꞌmuárɨeꞌen puéjtzij jɨmeꞌ, aꞌyaa mu áꞌtyeeren aꞌchu muáacuaj anxɨtyej nyinyiꞌraꞌaj maj aꞌyan tyaꞌajpuéetzij muáꞌjuꞌun.
6 Deus lhe falou desta forma: ‘Seus descendentes serão peregrinos numa terra estrangeira, e serão escravizados e maltratados por quatrocentos anos.
7 Aꞌyaa pu ajta tyaatéꞌexaa ɨ Dios tɨjɨn: “Nyáaj nu puéjtzij huoꞌtaꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj caꞌnyéjrij jɨn tyihuaꞌíityaꞌaj muáꞌjuꞌun, aj mu mij téꞌej eeráajuꞌun aꞌɨ́ɨmaj, matɨꞌɨj mij naatyáhuɨɨreꞌej iiyeꞌej joꞌpaj joꞌcaj.”
7 Mas eu castigarei a nação a quem servirão como escravos, e depois sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Aj puꞌij Dios jaatáꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham tɨꞌij aꞌɨ́j jɨn antyúumuaꞌreeriaj ɨ maj jaꞌantyisíꞌchej ɨ junavíj. Aꞌɨ́j pu jɨn tɨꞌɨj tyoomáꞌcaj arahuéeicaj xɨcáj tɨ huanɨeꞌhuacaꞌ ɨ yójraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham, aꞌyaa puꞌij jáaruuj ɨ juyój tɨ aꞌyan ántyapuaacaꞌaj tɨjɨn Isaac. Ajta aꞌɨ́jna ɨ Isaac, aꞌyaa pu chaꞌtánaꞌaj jáaruuj aꞌɨ́jcɨ ɨ juyój tɨ aꞌyan ántyapuaacaꞌaj tɨjɨn Jacob. Ajta aꞌɨ́jna ɨ Jacob, aꞌyaa chaꞌtánaꞌaj huóꞌruuj aꞌɨ́ɨjma ɨ juyójmuaꞌ, ɨ maj tamuáamuataꞌ japuan huaꞌpuaj aráꞌaxcaa, ɨ maj tahuásimuaꞌ puéꞌeen.
8 E deu a Abraão a aliança da circuncisão. Por isso, Abraão gerou Isaque e o circuncidou oito dias depois do seu nascimento. Mais tarde, Isaque gerou Jacó, e este os doze patriarcas.
9 ’Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ yójmuaꞌmuaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jacob, aꞌɨ́ɨ mu jaꞌanchueerej séej ɨ juꞌihuáaraꞌ tɨ aꞌyan ántyapuaacaꞌaj tɨjɨn José, aj mu mij jáatoj mej mij séecan yoꞌvíꞌtɨj séej chuéj japua tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn Egipto. Ajta Dios pu jaatyáhuɨɨ aꞌɨ́jcɨ ɨ José,
9 "Os patriarcas, tendo inveja de José, venderam-no como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 jaatyáhuɨɨ tɨꞌij quee jajpuéetzij jáꞌraꞌnyij. Dios pu juꞌcámuaꞌriityej aꞌɨ́jcɨ ɨ José, tɨꞌij tyámuaꞌ naa yóꞌsejraj aꞌɨ́jna ɨ tɨ vaꞌcán jɨn tyíꞌijta aꞌájna a Egipto, ɨ maj aꞌyan jatamuáꞌmuaj tɨjɨn Faraón, aꞌɨ́j pu jɨn jaꞌantyíhuoj aꞌɨ́jcɨ ɨ José tɨꞌij tyuꞌtaꞌíjtaj néijmiꞌqueꞌ aꞌájna a Egipto, ajta aꞌájna joꞌtɨj jáꞌchajcaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ tɨ vaꞌcán jɨn tyíꞌijta.
10 e o libertou de todas as suas tribulações, dando a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito; este o tornou governador do Egito e de todo o seu palácio.
11 ’Ajta jeꞌen jéehua huatúuriꞌhuaj jaꞌraa aꞌájna a Egipto, ajta aꞌájna a Canaán, majta ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj, camu tyiꞌtɨ́j tyíꞌchaꞌɨɨcaꞌaj maj jáacuaꞌnyij.
11 "Depois houve fome em todo o Egito e em Canaã, trazendo consigo grande sofrimento, e os nossos antepassados não encontravam alimento.
12 Tɨꞌɨj aꞌyan tyáamuaꞌreeriꞌ aꞌɨ́jna ɨ Jacob, tɨ aꞌáa tyajáꞌxooviꞌcaꞌaj aꞌájna a Egipto tyiꞌtɨ́j maj jáacuaꞌnyij, aj puꞌij huoꞌtaꞌítyacaꞌ aꞌɨ́ɨjma ɨ juyójmuaꞌ, aꞌɨ́ɨmaj mu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj. Aꞌíi pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ maj anaquéej aꞌáa jaꞌtanyéj.
12 Ouvindo que havia trigo no Egito, Jacó enviou nossos antepassados em sua primeira viagem.
13 Ajta matɨꞌɨj majtáhuaꞌaj aꞌáa jóꞌjuꞌ aꞌájna a Egipto, aj puꞌij ɨ José huatóoxajtacaꞌ huaꞌ jimi ɨ juꞌihuáamuaꞌ aꞌtɨ́j tɨ puéꞌeenyeꞌej, aꞌyaa puꞌij ɨ Faraón tyáamuaꞌreeriꞌ aꞌtyán tɨ jitzán eerámaꞌcan aꞌɨ́jna ɨ José.
13 Na segunda viagem deles, José fez-se reconhecer por seus irmãos, e o faraó pôde conhecer a família de José.
14 Ajta jeꞌen tyuꞌtaꞌíjtacaꞌ aꞌɨ́jna ɨ José tɨꞌij ɨ táatajraꞌ ajeꞌréꞌnyej a Egipto, majta ɨ maj jamuán ajáꞌchajcaꞌaj, ɨ maj huéeicatyej japuan tamuáamuataꞌ japuan anxɨ́vij aráꞌaxcaa.
14 Depois disso, José mandou buscar seu pai Jacó e toda a sua família, que eram setenta e cinco pessoas.
15 Tɨꞌquij Jacob aꞌáa jaꞌhuóochejtye a Egipto, aꞌáa puꞌij joꞌmuɨ́ꞌ aꞌɨ́jna, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj aꞌáa mu majta joꞌcuij.
15 Então Jacó desceu ao Egito, onde faleceram ele e os nossos antepassados.
16 Aj mu mij aꞌáa huojóꞌtɨj ɨ muɨꞌchítyee aꞌájna a Siquem, aꞌáa mu huajaꞌváꞌnaj aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ chuéj tɨ huóꞌnanɨeeriꞌ aꞌɨ́jna ɨ Abraham aꞌɨ́ɨjma ɨ yójmuaꞌmuaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Hamor, Siquem tɨ jáꞌchajcaꞌaj.
16 Seus corpos foram levados de volta a Siquém e colocados no túmulo que Abraão havia comprado ali dos filhos de Hamor, por certa quantia.
17 Tɨꞌɨj arí atyojoꞌreꞌnyéesimaꞌcaj aꞌɨ́jcɨ xɨcáaraꞌ tɨ jitzán aróoꞌastej ɨ Dios tɨ jɨn tyaꞌtóoraj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Abraham, jéehua mu huatámuiꞌriacaꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj maj jitzán eerányej, muꞌríj muiꞌcaa aꞌɨ́ɨmaj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj aꞌáa joꞌtyáꞌcaꞌaj aꞌájna a Egipto.
17 "Ao se aproximar o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, aumentou muito o número do nosso povo no Egito.
18 Aj puꞌij sɨ́ɨj tyeꞌentyájrupij ɨ tɨ vaꞌcán jɨn tyíꞌijtacaꞌaj aꞌájna a Egipto, capu jaamuaꞌaj aꞌɨ́jcɨ ɨ José.
18 Então outro rei, que nada sabia a respeito de José, passou a governar o Egito.
19 Aꞌɨ́jna ɨ rey, aꞌɨ́ɨ pu huoꞌcuanamuaj ɨ tatyeɨ́tyeristyamuaꞌ, jeꞌej puaꞌaj pu tyihuáꞌajchaꞌɨɨcaꞌaj ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj. Caꞌnyéjrij pu jɨn huoꞌtaꞌíj mej mij huiꞌráhuaꞌxɨj ɨ juyójmuaꞌ ɨ maj móoj unyáaqueꞌej mej mij huácuiꞌnyij.
19 Ele agiu traiçoeiramente para com o nosso povo e oprimiu os nossos antepassados, obrigando-os a abandonar os seus recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Aꞌájna tɨꞌɨj huanɨeꞌhuacaꞌ ɨ Moisés. Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ huásimuaꞌmuaꞌ ɨ páꞌrɨꞌɨj, aꞌɨ́ɨ mu jaaxáꞌpueeriꞌ aꞌájna a juchéj huéeicaj máxcɨrɨeꞌ.
20 "Naquele tempo nasceu Moisés, que era um menino extraordinário. Por três meses ele foi criado na casa de seu pai.
21 Tɨꞌɨj tyaꞌráꞌaj aꞌájna xɨcáaraꞌ jitze ɨ maj jitzán huáꞌcuiꞌnyij ɨ tɨꞌríij, ɨ yójraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ vaꞌcán jɨn tyíꞌijta, aꞌɨ́ɨ pu japuan huatanyúj ajta jáaveꞌsijriꞌ yaa tɨꞌɨj juyój.
21 Quando foi abandonado, a filha do faraó o tomou e o criou como seu próprio filho.
22 Matɨꞌɨj mij néijmiꞌi tyaamuáꞌtyej ɨ maj tyojóꞌitej aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Egipto jáꞌmaꞌcan. Tyámuaꞌ pu tyoꞌcámuaꞌriajcaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ Moisés aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tɨ tyuꞌtaxáj, ajta jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j huáꞌuurej.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e veio a ser poderoso em palavras e obras.
23 ’Tɨꞌɨj huáꞌpuatyej nyinyiꞌraꞌaj jajchaꞌɨ́ɨcaj ɨ Moisés, aꞌyaa pu tyuꞌtóoxajtacaꞌ tɨ uhuojoꞌváꞌmuaarej ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, jiꞌnye aꞌɨ́ɨjma pu jitze eerámaꞌcan.
23 "Ao completar quarenta anos, Moisés decidiu visitar seus irmãos israelitas.
24 Tɨꞌɨj aꞌáa jaꞌráꞌaj, aj puꞌij séej huaséj ɨ tɨ Egipto jáꞌmaꞌcan, aꞌɨ́ɨ pu séej jeꞌej puaꞌaj uuriajcaꞌaj ɨ tɨ huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan, tɨꞌquij ɨ Moisés aꞌáa joꞌmej tɨꞌij aꞌɨ́jna japua huatányuunyij, aj puꞌij ɨ Moisés jaajéꞌcaj aꞌɨ́jcɨ ɨ aꞌtɨ́j Egipto tɨ jáꞌmaꞌcan.
24 Ao ver um deles sendo maltratado por um egípcio, saiu em defesa do oprimido e o vingou, matando o egípcio.
25 Aꞌyaa pu tyíꞌmuaꞌajcaj yee máamuaꞌreej ɨ ihuáamuaꞌmuaꞌ tɨ ɨ Moisés Dios jitze aróocaꞌnyej, tɨꞌij hueꞌrátoonyij aꞌɨ́ɨjma, majta camu jáamuaꞌreeriꞌ.
25 Ele pensava que seus irmãos compreenderiam que Deus o estava usando para salvá-los, mas eles não o compreenderam.
26 Yaa ariáꞌpuaꞌaj pu huoꞌtyoj huaꞌpuácaa ɨ juꞌihuáamuaꞌ, múunyoꞌsiꞌtyaꞌcaꞌaj aꞌɨ́ɨmaj, aꞌyaa pu tyáꞌxɨeꞌvaꞌcaꞌaj ɨ Moisés tɨ huoꞌtáꞌijmuj, tɨꞌquij aꞌyan tyihuoꞌtajé tɨjɨn: “Muaꞌaj tyétyacaa mu siaj juꞌihuáamuaꞌ, ¿jiꞌnye siaj sij jeꞌej puaꞌaj juꞌuurej jujɨ́ɨmuaꞌaj?”
26 No dia seguinte, Moisés dirigiu-se a dois israelitas que estavam brigando, e tentou reconciliá-los, dizendo: ‘Homens, vocês são irmãos; por que ferem um ao outro? ’
27 Aj puꞌij ɨ tɨ jeꞌej puaꞌaj jooriajcaꞌaj ɨ séej ɨ juꞌihuáaraꞌ, aꞌɨ́ɨ pu jaatátajchacaꞌ ɨ Moisés, ajta aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “¿Aꞌtanyíj muaꞌantyíhuoo muéetzij tyiꞌtɨ́j jɨmeꞌ, pej pij ityájma tyitaataꞌíjtyeꞌen?
27 "Mas o homem que maltratava o outro empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Nyi pajta nyéetzij nyejeꞌcatan patɨꞌɨj tajquíj tyeejéꞌcaj aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ Egipto jáꞌmaꞌcan.”
28 Quer matar-me como matou o egípcio ontem? ’
29 Tɨꞌɨj jáanamuajriꞌ aꞌɨ́jna ɨ Moisés, aj puꞌij huatóoꞌuj, jóꞌraa aꞌájna séej chuéj japua tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn Madián, aꞌáa pu jóꞌcatyii yaa tɨꞌɨj aꞌtɨ́j tɨquee aꞌáa jáꞌmaꞌcan, aꞌáa pu joꞌtyényeɨɨchacaꞌ, ajta huaꞌpuácaa tyiyóomuaꞌaj jaꞌraa aꞌɨ́jna ɨ Moisés.
29 Ouvindo isso, Moisés fugiu para Midiã, onde ficou morando como estrangeiro e teve dois filhos.
30 ’Tyoomáꞌcaj huáꞌpuatyej nyinyiꞌraꞌaj, aj puꞌij sɨ́ɨj huataséjre aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Moisés aꞌájna joꞌtɨj quee jáꞌtyiꞌtɨj a véjriꞌ ɨ jɨríj jitze tɨ aꞌyan ántyapuaj tɨjɨn Sinaí. Aꞌáa pu joꞌtaséjrej ɨ tɨ tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ tyiꞌtɨ́j tuꞌpíj jitze tɨ tyátaasimaꞌaj.
30 "Passados quarenta anos, apareceu a Moisés um anjo nas labaredas de uma sarça em chamas no deserto, perto do monte Sinai.
31 Tɨꞌɨj aꞌɨ́j huaséj aꞌɨ́jna ɨ Moisés jeꞌej pu joꞌtaséj, aj puꞌij ajtyáxɨɨriacaꞌ tɨꞌij véjriꞌ tyámuaꞌ naa tyeeséj, tɨꞌquij jáanamuajriꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ tavástaraꞌ tɨ aꞌyan tyíꞌxajtacaꞌaj tɨjɨn:
31 Vendo aquilo, ficou atônito. E, aproximando-se para observar, ouviu a voz do Senhor:
32 “Nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ huaꞌ Dios ɨ jáꞌmuahuasimuaꞌcɨꞌɨj, aꞌɨ́jcɨ ɨ Abraham, aꞌɨ́jcɨ ɨ Isaac, nyajta aꞌɨ́jcɨ ɨ Jacob.” Ajta ɨ Moisés, jéehua pu tyóoviveesimaꞌaj, capu óocaꞌnyajcaꞌaj tɨ jaaséej.
32 ‘Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Moisés, tremendo de medo, não ousava olhar.
33 Ajta aꞌyan tyaatéꞌexaa ɨ tavástaraꞌ tɨjɨn: “Pataꞌaj ajtáɨꞌpuꞌxɨꞌɨn muaꞌ caꞌquéj, jiꞌnye nyéetzij pu nyaꞌaꞌrij mu chuéj paj japuan joꞌchaꞌcan.
33 "Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Nyáaj nu nyeríj huoꞌséj jeꞌej maj tyáꞌpuejtzitarej ɨ nyetyeɨ́ɨtyeristyamuaꞌ ɨ maj aꞌáa joꞌtyíj a Egipto, nyáaj nu huóꞌnamuajriꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ maj jɨn áꞌviicueꞌreꞌ, nuꞌríj yavaꞌcáanyej nyej nyij huaꞌ japua huatányuunyij mej mij iirácɨɨnyej aꞌájna a Egipto. Aꞌɨ́j nu jɨn nyáaj muaataꞌítyij, pej pij aꞌáa jóꞌmeꞌen a Egipto.”
34 De fato tenho visto a opressão sobre o meu povo no Egito. Ouvi seus gemidos e desci para livrá-lo. Venha agora, e eu o enviarei de volta ao Egito’.
35 ’Maj majta aꞌɨ́ɨmaj quee jaataxɨéꞌvej aꞌɨ́jcɨ ɨ Moisés, matɨꞌɨj aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “¿Aꞌtanyíj muaꞌantyíhuoo muéetzij tyiꞌtɨ́j jɨmeꞌ, pej pij ityájma tyitaataꞌíjtyeꞌen?”, Dios pu uyoꞌtaꞌítyacaꞌ yaa tɨꞌɨj ɨ tɨ huaꞌ jɨmeꞌ antyúumuaꞌreej, ajta ɨ tɨ hueꞌrátoonyij, aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ sɨ́ɨj huataséjre ɨ tɨ tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ tuꞌpíj tɨ tyátaasimaꞌaj.
35 "Este é o mesmo Moisés que tinham rejeitado com estas palavras: ‘Quem o nomeou líder e juiz? ’ Ele foi enviado pelo próprio Deus para ser líder e libertador deles, por meio do anjo que lhe tinha aparecido na sarça.
36 Aꞌɨ́jna ɨ Moisés, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ huiꞌrájtoj aꞌájna a Egipto aꞌɨ́ɨjma ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj, tyiꞌtɨ́j pu huoꞌtaséjra mej mij aꞌɨ́jcɨ jɨn jáamuaꞌreej tɨ Dios jitze aróocaꞌnyajcaꞌaj, ajta aꞌájna jájritzeꞌ tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn jájtyij tɨ poꞌvij, ajta aꞌájna joꞌtɨj quee jáꞌtyiꞌtɨj, aꞌáa pu huáꞌpuatyej nyinyiꞌraꞌaj áꞌtyeej tɨ aꞌyan rɨjcaa ɨ Moisés.
36 Ele os tirou de lá, fazendo maravilhas e sinais no Egito, no mar Vermelho e no deserto durante quarenta anos.
37 Aꞌíjna ɨ Moisés, aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌɨ́ɨn puéꞌeenyeꞌej ɨ tɨ aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan tɨjɨn: “Dios pu séej antyíhuoosij tɨ muaꞌajmaj jitze ajtyámaꞌcan tɨ ajta aꞌyan tyihuoꞌtyáhuɨɨreꞌsij nyatɨꞌɨj nyáaj.”
37 "Este é aquele Moisés que disse aos israelitas: ‘Deus lhes levantará dentre seus irmãos um profeta como eu’.
38 Matɨꞌɨj ɨ tyeɨ́tyee aꞌáa jaꞌtyúusɨɨ joꞌtɨj quee jáꞌtyiꞌtɨj, aꞌɨ́ɨ pu ajta ɨ Moisés ajoꞌtyávaacaꞌaj huaꞌ jamuán ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj tɨꞌij aꞌɨ́ɨn jamuán tyuꞌxáj ɨ tɨ tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌájna jɨríj japua tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn Sinaí, aꞌɨ́ɨ puꞌij jaꞌancuriáaꞌ ɨ nyúucarij júuricamej tɨ jitzán séejreꞌ, tɨꞌij tajimí séeriaꞌaj jáꞌraꞌnyij.
38 Ele estava na congregação, no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos antepassados, e recebeu palavras vivas, para transmiti-las a nós.
39 ’Majta ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj camu jaataxɨéꞌvej maj jaꞌantzaahuatyeꞌen, aꞌyaa mu tyáꞌxɨeꞌvaꞌcaꞌaj ɨ jutzájtaꞌ maj huariáꞌcɨɨnyej aꞌájna a Egipto.
39 "Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer-lhe; pelo contrário, rejeitaram-no, e em seus corações voltaram para o Egito.
40 Aꞌyaa mu tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ Aarón tɨjɨn: “Sáanturij táataavej mej mij aꞌɨ́ɨn anáatyaꞌaj muáꞌraꞌnyij, jiꞌnye catu jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j jáaruuj aꞌɨ́jcɨ ɨ Moisés, ɨ tɨ tɨiꞌrájtoo aꞌájna a Egipto.”
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos conduzam, pois a esse Moisés que nos tirou do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu! ’
41 Aj mu mij sáantuj huatyátaahuacaꞌ tɨ aꞌyan huaséꞌrihuaꞌaj tɨꞌɨj visáaruꞌ, matɨꞌɨj mij tyaatámuꞌvejrityej aꞌɨ́jcɨ ɨ visáaruꞌ, muatóotyamuaꞌvej majta tyuꞌyéꞌestej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ maj jaatyátaahuacaꞌ jujɨ́ɨmuaꞌaj ɨ sáantuj.
41 Naquela ocasião fizeram um ídolo em forma de bezerro. Trouxeram-lhe sacrifícios e fizeram uma celebração em honra ao que suas mãos tinham feito.
42 Ajta ɨ Dios ajtáraa aꞌɨ́ɨjma jimi, tɨꞌɨj ij huoꞌtaꞌ mej mij séej jimi tyuꞌtyáhuɨɨreꞌen, aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ xúꞌraꞌvetyee, máxcɨrɨeꞌ, xɨcáj, tyiꞌtɨ́j tɨ jeꞌej tyíꞌsejreꞌ ɨ jútyeꞌ. Aꞌyaa pu tyéꞌyuꞌsiꞌ aꞌɨ́jcɨ jitze ɨ yuꞌxarij ɨ maj joꞌyúꞌxacaꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyityatatyáꞌcaꞌaj ɨ Dios jimi tɨjɨn:
42 Mas Deus afastou-se deles e os entregou à adoração dos astros, conforme o que foi escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês apresentaram sacrifícios e ofertas durante os quarenta anos no deserto, Ó nação de Israel?
43 Nyij sequée aꞌyaa sianaꞌaj tyáatɨsimaꞌaj ɨ chiꞌraꞌan
43 Ao invés disso, levantaram o santuário de Moloque e a estrela do seu deus Renfã, ídolos que vocês fizeram para adorar! Portanto, eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 ’Aꞌájna joꞌtɨj quee jáꞌtyiꞌtɨj, aꞌɨ́ɨ pu ajaꞌ séjriaꞌcaꞌaj huaꞌ jimi ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj aꞌɨ́jna ɨ ɨnáamuaj tɨ curiáꞌnamiꞌ joꞌmaj jóosɨꞌrii, aꞌyaa mu eenyeꞌ huatyátaahuacaꞌ jeꞌej tɨ yeꞌej ɨ Dios tyaataꞌíj aꞌɨ́jcɨ ɨ Moisés, tɨꞌɨj aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨ jaatyátaavej aꞌyan eenyeꞌ tɨꞌɨj ɨ muaꞌtyéjrij tɨ aꞌɨ́ɨn jaataséjra.
44 "No deserto os nossos antepassados tinham o tabernáculo da aliança, que fora feito segundo a ordem de Deus a Moisés, de acordo com o modelo que ele tinha visto.
45 Aꞌɨ́ɨ mu ɨ tahuásimuaꞌcɨꞌɨj jaꞌancuriáꞌja aꞌɨ́jcɨ ɨ ɨnáamuaj, aj mu mij uyaꞌrájtɨɨ aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj mu ujoꞌváꞌjuꞌ aꞌɨ́jcɨ jamuán ɨ Josué, matɨꞌɨj huoꞌmuéꞌtɨj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj séecan ɨ chájtaꞌnaj jitze jáꞌchajcaꞌaj, aꞌɨ́ɨjma ɨ tɨ Dios huoꞌtaꞌ mej mij huoꞌmuéꞌtɨn. Aꞌáa pu jáꞌsejriaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ ɨnáamuaj ꞌasta quee huaséjre ɨ David.
45 Tendo recebido o tabernáculo, nossos antepassados o levaram, sob a liderança de Josué, quando tomaram a terra das nações que Deus expulsou de diante deles. Esse tabernáculo permaneceu na terra até a época de Davi,
46 Aꞌɨ́jna ɨ David, aꞌɨ́j pu huacɨꞌɨj tɨ Dios tyámuaꞌ tyéejchaꞌɨɨj, aꞌɨ́j pu jɨn jaatáhuoj aꞌɨ́jna ɨ David ɨ Dios jimi, tɨꞌij Dios jaatáꞌ tɨ David jaꞌajtaavej ɨ tyeyúuj tɨꞌij aꞌyan tyiꞌhuɨ́ɨreꞌej jáꞌraꞌnyij tɨꞌɨj chiꞌraꞌan aꞌɨ́jcɨ ɨ Dios raꞌ ɨ Jacob.
46 que encontrou graça diante de Deus e pediu que ele lhe permitisse providenciar uma habitação para o Deus de Jacó.
47 Capu ajta aꞌyan atyojoꞌréꞌnyej, sulu aꞌɨ́ɨ pu jaꞌajtaahuacaꞌ ɨ chiꞌraꞌan ɨ Dios aꞌɨ́jna ɨ Salomón.
47 Mas foi Salomão quem lhe construiu a casa.
48 Maꞌajta ɨ Dios capu aꞌáa jaꞌchej ɨ chiꞌij tzajtaꞌ ɨ maj jaꞌajtaahuacaꞌ ɨ tyeɨ́tyee, aꞌɨ́j pu jɨn aꞌyan tyoꞌyúꞌxacaꞌ ɨ sɨ́ɨj tɨ tyíꞌxajtacaꞌaj ɨ Dios jitze maꞌcan tɨjɨn:
48 "Todavia, o Altíssimo não habita em casas feitas por homens. Como diz o profeta:
49 Ɨ tajapuá pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ nyaꞌ ɨpuáaj,
49 ‘O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés. Que espécie de casa vocês me edificarão? diz o Senhor, ou onde seria meu lugar de descanso?
50 ¿Nyij nyequee nyáaj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen
50 Não foram as minhas mãos que fizeram todas estas coisas? ’
51 ’Aj puꞌij aꞌyan ajta tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́jna ɨ Esteban tɨjɨn:
51 "Povo rebelde, obstinado de coração e de ouvidos! Vocês são iguais aos seus antepassados: sempre resistem ao Espírito Santo!
52 ¿Aꞌtanyíj mequee jeꞌej huáruuj ɨ jáꞌmuahuasimuaꞌcɨꞌɨj ɨ maj jaxajtacaꞌaj ɨ Dios tɨ jitze eerámaꞌcan? Aꞌɨ́ɨ mu huoꞌcuij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj anaquéej jaataxájtacaꞌ tɨ yavaꞌcányesij ɨ tɨ jɨꞌréenyeꞌej séejreꞌ ɨ Dios jimi. Ajta tɨꞌɨj yatanyéj aꞌɨ́jna ɨ tɨquee tyiꞌtɨ́j jɨn áꞌɨtzeereꞌ ɨ Dios jimi, muaꞌaj xu jáacuanamuaj, siajta jaajéꞌcaj.
52 Qual dos profetas os seus antepassados não perseguiram? Eles mataram aqueles que prediziam a vinda do Justo, de quem agora vocês se tornaram traidores e assassinos —
53 Muaꞌaj mu siaj jaꞌancuriáaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ nyúucarij, aꞌɨ́ɨmaj jimi ɨ maj tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ, caxu jaꞌtzaahuatyeꞌ.
53 vocês, que receberam a Lei por intermédio de anjos, mas não lhe obedeceram".
54 Matɨꞌɨj aꞌyan tyáanamuajriꞌ, tyámuaꞌ mu tyityaatanyínyuꞌcacucaꞌ, majta ancuriocɨꞌmáaj ɨ jutaméj jitze aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Esteban.
54 Ouvindo isso, ficavam furiosos e rangiam os dentes contra ele.
55 Ajta ɨ Esteban, aꞌɨ́j pu jitze aroocaꞌnyáaj ɨ júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios, tɨꞌquij jútyeꞌ jóꞌnyeeriacaꞌ, aj puꞌij jaaséj tɨ ajeꞌcátatzacaꞌaj ɨ Dios tɨ jɨn naa huaséꞌrin, ajta pu aꞌɨ́j huaséj ɨ Jesús tɨ muácaꞌtaꞌ pujmuaꞌ ɨ Dios joꞌtyávaacaꞌaj.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, levantou os olhos para o céu e viu a glória de Deus, e Jesus de pé, à direita de Deus,
56 Ajta jeꞌen aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:
56 e disse: "Vejo o céu aberto e o Filho do homem de pé, à direita de Deus".
57 Majta aꞌɨ́ɨmaj muiꞌtyóonaxɨj ɨ junaxɨéetaꞌ ɨ jumuácaꞌ jɨmeꞌ, majta huatyejíihuajra caꞌnyíin jɨmeꞌ, aj mu mij ootyáhuaachacaꞌ aꞌɨ́jcɨ jimi.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, lançaram-se todos juntos contra ele,
58 Matɨꞌɨj mij jeꞌráajaj aꞌájna a chájtaꞌ, aj mu mij jaatyátoꞌsixɨj tyetyéj jɨmeꞌ, majta ɨ maj tyíꞌsejracaꞌaj, aꞌɨ́ɨ mu antyúuchuiixɨ ɨ tyúusiicuꞌ, matɨꞌɨj mij atyajaꞌajraj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ tyamuéej tɨ aꞌyan ántyapuaj tɨjɨn Saulo.
58 arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas deixaram seus mantos aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Matɨꞌɨj jatyatóꞌxaꞌcaj aꞌɨ́jcɨ ɨ Esteban, aꞌyaa pu tyaatáhuo ɨ Dios jimi tɨjɨn:
59 Enquanto apedrejavam Estêvão, este orava: "Senhor Jesus, recebe o meu espírito".
60 Aj puꞌij tyítunutacaꞌ, ajta jeꞌen caꞌnyíin jɨn aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:
60 Então caiu de joelhos e bradou: "Senhor, não os consideres culpados deste pecado". E, dizendo isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.