Lucas 6
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs VC
1 *Yitĩɛnaŋgu naŋgu-na, Yesubaa-ba taa ba karnu sonni nanni ba cor. U *hãalãbiemba ta ba kar bile‑i ba hu-yo ba natiɛŋa-na ba wuo.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 *Farisĩɛbaa-ba namba ta ba waŋ baa-ba wuɔ: «Bige‑i ciɛ na ta na ce kumaŋ saa saaya cemma yitĩɛnaŋgu-na?»
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Yesu wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Nyulmu naŋ bilaa *Davidi‑i wuɔ ce kumaŋ baa u nuɔmba‑i, ma sĩ na kalaaŋ-ku kɛ?
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 U naŋ suurii Diiloŋ-dũŋgu-na dumaa a biɛ Diiloŋ-buruo‑i ba wuo. A ne da a saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, bamaŋ si dii *Diilojigãntaamba, ba saa saaya ba wuo buruo faŋo‑i.»
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Uŋ waaŋ mafamma‑i, wuɔ cira: «*Moloŋ-Biɛŋo yaa yitĩɛnaŋgu tieŋo‑i.»
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 *Yitĩɛnaŋgu bi naŋgu-na, Yesu wuɔ suurii *Diilonelhãalãdũŋgu-na tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i. A ne da naacolŋo naŋo waa ba hɔlma-na, u nadienaŋga naa minaŋ.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 *Ãnjĩnamma pigãataamba‑i baa *Farisĩɛbaa-ba kã ka tĩɛna ta ba ne Yesu‑i wuɔ duɔ sire jɛiŋo yitĩɛnaŋgu-na ba da ãntãalãmma haa-yuɔ.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Yesu wuɔ suɔ baa-ba. Wuɔ gbɛ̃ naacolŋo‑i wuɔ: «Sire ŋ jo ŋ ji yiɛra nuɔmba yaaŋga-na.» Naacolŋ wuɔ sire jo ji yiɛra.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Yesu wuɔ cira: «Yaaŋ mi yuu-na nelma diei: A saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, bige‑i faa cemma yitĩɛnaŋgu-na? Ãnfafamma'i faa cemma waa ãmbabalma? Da ŋ da molo yii duɔ ku, ku saaya ŋ kor-o waa ku saaya ŋ yaŋ u ku?»
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Aa naa wuɔra ne ba yammu‑i hiere aa waŋ baa naacolŋo‑i wuɔ: «Fara ŋ naŋga‑i.» Naacolŋ wuɔ bi fara u naŋga‑i, kaa bir ka temma‑i.
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Ba hɔmmu gbuu pãŋ du hiere; baa ta ba yuu ba-naa wuɔ: «I ka ce Yesu daayo‑i niɛ?»
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Yibieŋa faŋga-na, Yesu wuɔ kã tãnuŋgu naŋgu-na ka cãrã Diiloŋo‑i cɔ u yufieŋ-na.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Cuoŋ juɔ kaal, wuɔ bĩ u *hãalãbiemba‑i a fiɛl cĩncieluo ba hãi bɛi, a tuɔ bĩ-ba *pɔpuɔrbiemba.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Uŋ fiɛlaa bamaŋ ba yirɛiŋa yaa daaya: Simɔ, (Yesu wuɔ bĩ Simɔ faŋo yaa Piɛr‑i,) baa u hãaŋo‑i Ãndere, baa Sake, baa Nsãa, baa Filipu, baa Batelemi,
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 a naara Matie, baa Toma, baa Alfe biɛŋo‑i Sake, baa Simɔ maŋ taa u kuye u nelle maama‑i,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 a naara Sake biɛŋo‑i *Yuda, baa *Yuda‑Isikaro maŋ juɔ hel Yesu huoŋgu-na.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Yesuŋ juɔ fiɛl u *pɔpuɔrbiemba‑i tĩ, wuɔ hiire baa-ba tãnuŋgu-na ka yiɛra baa-ba kpaŋkpataaŋgu naŋgu-na. U *hãalãbiemba namba waa terieŋgu faŋgu-na, baa sa waa dɛi baa yuliiŋgu‑i a naara nelpũŋgu naŋgu. Banamba taa ba hel *Yude, banamba *Yerusalɛmu, banamba Tiir, banamba Sidɔ̃ dii dãmmaŋ-nuoraaŋgu caaŋ-nu.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Baa juɔ da ba ji nu Yesu nelma yaa‑i aa u duɔ sire jaamba‑i ba jarma-na. Wuɔ bi donya *jĩnabaa-ba‑i u hiel-ba nuɔmba yunni-na.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Fɔ̃ŋgũɔ naŋo taa u hel Yesu‑i-na u sire-bɛi ba jarma-na, a ce dumaaŋo-na, baa ta ba taara ba yiɛya-yuɔ hiere.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Nuɔmbaŋ nii Yesu‑i-na da ba yiɛya-yuɔ, wuɔ wuɔra ne u *hãalãbiemba‑i aa naa cira:
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Nyulmuŋ yeŋ namaa namaŋ nuɔ‑i fiɛfiɛ‑i-na, na yunni dɔlaa;
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Nuɔŋ da ba bigãaŋ-na,
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 Taa na gbu na nyɛ yiiŋgu faŋgu-na, aa na ta na muora na gbugbanni‑i; Diiloŋo kaa pã-na bɔi dɔrɔ‑i-na. Na saa da, ba bĩncuɔmba ciɛ karaaŋgu faŋgu temma yaa‑i baa *Diilopɔpuɔrbiemba‑i.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Ŋga waaŋ namaaŋo‑i, sũlma haraa-nɛi;
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Niiwuoniŋ haaya baa namaa namaŋ fiɛfiɛ‑i-na, sũlma haraa-nɛi;
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Nuɔmba‑i hiere da ba ta ba bĩ na yefafalle,
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 «Namaa namaŋ karaa na tũnni‑i ta na nu mi nelma‑i, yaaŋ mi tũnu-nɛi: Taa na dɔl na bigãarãamba‑i, taa na ce ãnfafamma bamaŋ diyaaŋ luŋgu nɛi.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Umaŋ duɔ haa u nubabalaaŋgu nuɔni maŋ nuɔ‑i, baa waasa kutieŋo-na, yaŋ aa ŋ ta ŋ jɔguɔŋ kuufafaaŋgu baa-yo. Taa na cãrã Diiloŋo‑i na hã bamaŋ ciɛŋ-naŋ kuujaŋgu‑i.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Umaŋ duɔ caa ŋ tũŋ daaku‑i, bir daaku‑i ŋ hã-yo. Umaŋ duɔ biɛ ŋ joŋgorbuɔ‑i, baa cie-yo ŋ joŋgoryelle-na.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Umaŋ duɔ cãrã ŋ wulaa, hã-yo. Aa umaŋ duɔ biɛ bĩŋkũŋgu ŋ wulaa, baa yuu-yo ku maama.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Naŋ taaraŋ nuɔmba ta ba ce kumaŋ ba hã-na, taa na ce ku temma na bi hã-ba.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 Da na ta na dɔl na dɔdɔltaamba yoŋ, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Na saa da, halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i ba dɔl ba dɔdɔltaamba‑i.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Da na ta na bi ce ãnfafamma‑i bamaŋ ciɛŋ ãnfafamma‑i nɛi yoŋ, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i ba ce kufaŋgu‑i.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Aa da na ta na dii cɛ̃miɛŋa‑i naŋ suyaa wuɔ bamaŋ ka gbãa suu-ya, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i, da ba suɔ wuɔ umaŋ ka gbãa suu cɛ̃mɛlle‑i ba dii-de u'i nuɔ‑i.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ŋga, taa na dɔl na bigãarãamba‑i, taa na ce ãnfafamma bɛi, taa na hã aa na baa ta na cie ku sɔlaaŋgu huoŋgu-na. Ku yaa Diiloŋo ka pã-na bɔi. Aa na ka waa Dɔrwuoŋo bɛŋ namaa. U yaa faa. U faa baa nuɔmba‑i hiere ka hel baa bamaŋ sa suyaaŋ ãnfafamma‑i baa nelbabalaamba‑i hiere.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Na saaya na waa hujantaaŋ namaa, ŋaa na Toŋ yeŋ hujantieŋo dumaa.»
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 «Baa na ta na cãl na-naa, ku yaa Diiloŋo siɛ ka cãl-na. Baa na ta na haa cãlmuɔ-cãŋkuɔle na-naa nuɔ, ku yaa Diiloŋo siɛ ka haa cãlmuɔ-cãŋkuɔle nɛi. Umaŋ duɔ cãl nuɔni maŋ, ce jande aa ŋ yaŋ-yo, ku yaa nuɔ da ŋ bi cãl Diiloŋo‑i u ka ce jande aa yaŋ-ni.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Niŋ fiŋ baa kekerieŋgu maŋ ŋ hã nuɔmba‑i, ba ka fi baa ku yaa hã-ni, terieŋgu faŋgu-na, yaŋ ŋ naŋga ta ka fara, ku yaa ba ka fi naŋ kũŋgu‑i aa fɛ̃l-ku ku yu kũnna hã-ni.»
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Yesu wuɔ naŋ gbãnalãaŋgu baa-ba wuɔ: «Namaa daa yiro gbãa bel u nayiroŋ nagãŋ-na ba kã terieŋgu aa ba siɛ ka par suur fuoŋ-nu wɛi?
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 *Hãalãbiloŋo sa suɔ u yaŋ u hãalãtieŋo‑i, ŋga hãalãbiloŋo maŋ duɔ hãalã ka hi u fuoŋgu‑i, u ka tuɔ suɔ ŋaa u hãalãtieŋ uŋ suɔ dumaa.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 «Naŋ ciɛ niɛ da hũyãŋo‑i unaŋ yufelleŋ aa daabolma‑i naŋ yufelle-na ŋ saa da-ma?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Daabolma‑i naŋ fɛrɛŋ yufelle-na jũnnu dumandɛ‑i ŋ bir ŋ gbɛ̃ ŋ nabentieŋo‑i wuɔ: ‹Yaŋ mi hiel hũyãŋo‑i ŋ yufelle-na hã-ni.› Ãŋgbãŋgbãama! Hiel daabolma‑i ŋ yufelle-na igɛ̃na, ku yaa ŋ ka ta ŋ da dɛi a gbãa hiel hũyãŋo maŋ ŋ nabentieŋo yufelle-na.»
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 «Tibifafaaŋgu sa maŋ biebabalɛiŋa, tibibabalaaŋgu sa bi maŋ biefɛfɛiŋa.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 Ba suɔ tibinni‑i ni bieŋa'i nuɔ‑i. Ba sa yagal musĩɛŋa kaapugammu-na, aa ba sa bi biɛra hãlɛ̃iŋa caaterreŋ-yuŋ-nu.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Nɛliɛŋ nuɔ ŋ huɔŋgaŋ yuu baa mamaŋ, ma yaa hilaaŋ ŋ nuŋgu-na. Nelfɛfɛiŋo‑i u ãnfafamma hel u hɔfafaŋga'i nuɔ‑i aa nelbabalaŋo‑i u maacembabalamma hel u hɔbabalaŋga'i nuɔ‑i.»
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 «Bige‑i ciɛ na ta na bĩ-mi ‹Itie, Itie›, aa da mi waŋ mamaŋ baa-na, na siɛ ce-ma?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Umaŋ duɔ jo ji nu mi nelma‑i aa ce-ma, mi ka pigãaŋ-na kutieŋ uŋ saa baa umaŋ:
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 U saa baa nɛliɛŋo maŋ wuɔ u ma dũŋgu, aa hĩŋ ka hi tãmpɛ̃lle‑i jĩna ku tuole‑i. Ku tuoleŋ jĩɛna fafamma aa u ma-ku, diiloŋoŋ juɔ tã, kanni gbar, hũmma bũŋ ka naŋ-ku, ma saa gbãa naara-kuɔ.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Ŋga umaŋ juɔŋ u nu mi nelma‑i aa u sa ce-ma, u saa baa umaŋ wuɔ u ma dũŋgu aa u saa hĩŋ jĩna ku tuole‑i aa ma-ku. Diiloŋoŋ juɔ tã, hũmma bũŋ ka naŋ-ku, ku pãŋ cii hiere, bĩŋkũŋgu saa tĩɛ.»
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.