Lucas 6
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs NTLH
1 *Yitĩɛnaŋgu naŋgu-na, Yesubaa-ba taa ba karnu sonni nanni ba cor. U *hãalãbiemba ta ba kar bile‑i ba hu-yo ba natiɛŋa-na ba wuo.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 *Farisĩɛbaa-ba namba ta ba waŋ baa-ba wuɔ: «Bige‑i ciɛ na ta na ce kumaŋ saa saaya cemma yitĩɛnaŋgu-na?»
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Yesu wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Nyulmu naŋ bilaa *Davidi‑i wuɔ ce kumaŋ baa u nuɔmba‑i, ma sĩ na kalaaŋ-ku kɛ?
3 Jesus respondeu:
4 U naŋ suurii Diiloŋ-dũŋgu-na dumaa a biɛ Diiloŋ-buruo‑i ba wuo. A ne da a saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, bamaŋ si dii *Diilojigãntaamba, ba saa saaya ba wuo buruo faŋo‑i.»
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Uŋ waaŋ mafamma‑i, wuɔ cira: «*Moloŋ-Biɛŋo yaa yitĩɛnaŋgu tieŋo‑i.»
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 *Yitĩɛnaŋgu bi naŋgu-na, Yesu wuɔ suurii *Diilonelhãalãdũŋgu-na tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i. A ne da naacolŋo naŋo waa ba hɔlma-na, u nadienaŋga naa minaŋ.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 *Ãnjĩnamma pigãataamba‑i baa *Farisĩɛbaa-ba kã ka tĩɛna ta ba ne Yesu‑i wuɔ duɔ sire jɛiŋo yitĩɛnaŋgu-na ba da ãntãalãmma haa-yuɔ.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Yesu wuɔ suɔ baa-ba. Wuɔ gbɛ̃ naacolŋo‑i wuɔ: «Sire ŋ jo ŋ ji yiɛra nuɔmba yaaŋga-na.» Naacolŋ wuɔ sire jo ji yiɛra.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Yesu wuɔ cira: «Yaaŋ mi yuu-na nelma diei: A saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, bige‑i faa cemma yitĩɛnaŋgu-na? Ãnfafamma'i faa cemma waa ãmbabalma? Da ŋ da molo yii duɔ ku, ku saaya ŋ kor-o waa ku saaya ŋ yaŋ u ku?»
9 Então Jesus disse:
10 Aa naa wuɔra ne ba yammu‑i hiere aa waŋ baa naacolŋo‑i wuɔ: «Fara ŋ naŋga‑i.» Naacolŋ wuɔ bi fara u naŋga‑i, kaa bir ka temma‑i.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Ba hɔmmu gbuu pãŋ du hiere; baa ta ba yuu ba-naa wuɔ: «I ka ce Yesu daayo‑i niɛ?»
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Yibieŋa faŋga-na, Yesu wuɔ kã tãnuŋgu naŋgu-na ka cãrã Diiloŋo‑i cɔ u yufieŋ-na.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Cuoŋ juɔ kaal, wuɔ bĩ u *hãalãbiemba‑i a fiɛl cĩncieluo ba hãi bɛi, a tuɔ bĩ-ba *pɔpuɔrbiemba.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Uŋ fiɛlaa bamaŋ ba yirɛiŋa yaa daaya: Simɔ, (Yesu wuɔ bĩ Simɔ faŋo yaa Piɛr‑i,) baa u hãaŋo‑i Ãndere, baa Sake, baa Nsãa, baa Filipu, baa Batelemi,
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 a naara Matie, baa Toma, baa Alfe biɛŋo‑i Sake, baa Simɔ maŋ taa u kuye u nelle maama‑i,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 a naara Sake biɛŋo‑i *Yuda, baa *Yuda‑Isikaro maŋ juɔ hel Yesu huoŋgu-na.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Yesuŋ juɔ fiɛl u *pɔpuɔrbiemba‑i tĩ, wuɔ hiire baa-ba tãnuŋgu-na ka yiɛra baa-ba kpaŋkpataaŋgu naŋgu-na. U *hãalãbiemba namba waa terieŋgu faŋgu-na, baa sa waa dɛi baa yuliiŋgu‑i a naara nelpũŋgu naŋgu. Banamba taa ba hel *Yude, banamba *Yerusalɛmu, banamba Tiir, banamba Sidɔ̃ dii dãmmaŋ-nuoraaŋgu caaŋ-nu.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Baa juɔ da ba ji nu Yesu nelma yaa‑i aa u duɔ sire jaamba‑i ba jarma-na. Wuɔ bi donya *jĩnabaa-ba‑i u hiel-ba nuɔmba yunni-na.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Fɔ̃ŋgũɔ naŋo taa u hel Yesu‑i-na u sire-bɛi ba jarma-na, a ce dumaaŋo-na, baa ta ba taara ba yiɛya-yuɔ hiere.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Nuɔmbaŋ nii Yesu‑i-na da ba yiɛya-yuɔ, wuɔ wuɔra ne u *hãalãbiemba‑i aa naa cira:
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Nyulmuŋ yeŋ namaa namaŋ nuɔ‑i fiɛfiɛ‑i-na, na yunni dɔlaa;
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Nuɔŋ da ba bigãaŋ-na,
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Taa na gbu na nyɛ yiiŋgu faŋgu-na, aa na ta na muora na gbugbanni‑i; Diiloŋo kaa pã-na bɔi dɔrɔ‑i-na. Na saa da, ba bĩncuɔmba ciɛ karaaŋgu faŋgu temma yaa‑i baa *Diilopɔpuɔrbiemba‑i.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Ŋga waaŋ namaaŋo‑i, sũlma haraa-nɛi;
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Niiwuoniŋ haaya baa namaa namaŋ fiɛfiɛ‑i-na, sũlma haraa-nɛi;
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 Nuɔmba‑i hiere da ba ta ba bĩ na yefafalle,
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 «Namaa namaŋ karaa na tũnni‑i ta na nu mi nelma‑i, yaaŋ mi tũnu-nɛi: Taa na dɔl na bigãarãamba‑i, taa na ce ãnfafamma bamaŋ diyaaŋ luŋgu nɛi.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Umaŋ duɔ haa u nubabalaaŋgu nuɔni maŋ nuɔ‑i, baa waasa kutieŋo-na, yaŋ aa ŋ ta ŋ jɔguɔŋ kuufafaaŋgu baa-yo. Taa na cãrã Diiloŋo‑i na hã bamaŋ ciɛŋ-naŋ kuujaŋgu‑i.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Umaŋ duɔ caa ŋ tũŋ daaku‑i, bir daaku‑i ŋ hã-yo. Umaŋ duɔ biɛ ŋ joŋgorbuɔ‑i, baa cie-yo ŋ joŋgoryelle-na.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Umaŋ duɔ cãrã ŋ wulaa, hã-yo. Aa umaŋ duɔ biɛ bĩŋkũŋgu ŋ wulaa, baa yuu-yo ku maama.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Naŋ taaraŋ nuɔmba ta ba ce kumaŋ ba hã-na, taa na ce ku temma na bi hã-ba.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 Da na ta na dɔl na dɔdɔltaamba yoŋ, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Na saa da, halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i ba dɔl ba dɔdɔltaamba‑i.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Da na ta na bi ce ãnfafamma‑i bamaŋ ciɛŋ ãnfafamma‑i nɛi yoŋ, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i ba ce kufaŋgu‑i.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Aa da na ta na dii cɛ̃miɛŋa‑i naŋ suyaa wuɔ bamaŋ ka gbãa suu-ya, na jaaluŋgu sĩ Diiloŋo wulaa. Halle bamaŋ sa wuɔyaaŋ Diiloŋ-hũmelle‑i, da ba suɔ wuɔ umaŋ ka gbãa suu cɛ̃mɛlle‑i ba dii-de u'i nuɔ‑i.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Ŋga, taa na dɔl na bigãarãamba‑i, taa na ce ãnfafamma bɛi, taa na hã aa na baa ta na cie ku sɔlaaŋgu huoŋgu-na. Ku yaa Diiloŋo ka pã-na bɔi. Aa na ka waa Dɔrwuoŋo bɛŋ namaa. U yaa faa. U faa baa nuɔmba‑i hiere ka hel baa bamaŋ sa suyaaŋ ãnfafamma‑i baa nelbabalaamba‑i hiere.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Na saaya na waa hujantaaŋ namaa, ŋaa na Toŋ yeŋ hujantieŋo dumaa.»
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 «Baa na ta na cãl na-naa, ku yaa Diiloŋo siɛ ka cãl-na. Baa na ta na haa cãlmuɔ-cãŋkuɔle na-naa nuɔ, ku yaa Diiloŋo siɛ ka haa cãlmuɔ-cãŋkuɔle nɛi. Umaŋ duɔ cãl nuɔni maŋ, ce jande aa ŋ yaŋ-yo, ku yaa nuɔ da ŋ bi cãl Diiloŋo‑i u ka ce jande aa yaŋ-ni.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Niŋ fiŋ baa kekerieŋgu maŋ ŋ hã nuɔmba‑i, ba ka fi baa ku yaa hã-ni, terieŋgu faŋgu-na, yaŋ ŋ naŋga ta ka fara, ku yaa ba ka fi naŋ kũŋgu‑i aa fɛ̃l-ku ku yu kũnna hã-ni.»
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Yesu wuɔ naŋ gbãnalãaŋgu baa-ba wuɔ: «Namaa daa yiro gbãa bel u nayiroŋ nagãŋ-na ba kã terieŋgu aa ba siɛ ka par suur fuoŋ-nu wɛi?
39 E Jesus fez estas comparações:
40 *Hãalãbiloŋo sa suɔ u yaŋ u hãalãtieŋo‑i, ŋga hãalãbiloŋo maŋ duɔ hãalã ka hi u fuoŋgu‑i, u ka tuɔ suɔ ŋaa u hãalãtieŋ uŋ suɔ dumaa.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 «Naŋ ciɛ niɛ da hũyãŋo‑i unaŋ yufelleŋ aa daabolma‑i naŋ yufelle-na ŋ saa da-ma?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Daabolma‑i naŋ fɛrɛŋ yufelle-na jũnnu dumandɛ‑i ŋ bir ŋ gbɛ̃ ŋ nabentieŋo‑i wuɔ: ‹Yaŋ mi hiel hũyãŋo‑i ŋ yufelle-na hã-ni.› Ãŋgbãŋgbãama! Hiel daabolma‑i ŋ yufelle-na igɛ̃na, ku yaa ŋ ka ta ŋ da dɛi a gbãa hiel hũyãŋo maŋ ŋ nabentieŋo yufelle-na.»
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 «Tibifafaaŋgu sa maŋ biebabalɛiŋa, tibibabalaaŋgu sa bi maŋ biefɛfɛiŋa.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Ba suɔ tibinni‑i ni bieŋa'i nuɔ‑i. Ba sa yagal musĩɛŋa kaapugammu-na, aa ba sa bi biɛra hãlɛ̃iŋa caaterreŋ-yuŋ-nu.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Nɛliɛŋ nuɔ ŋ huɔŋgaŋ yuu baa mamaŋ, ma yaa hilaaŋ ŋ nuŋgu-na. Nelfɛfɛiŋo‑i u ãnfafamma hel u hɔfafaŋga'i nuɔ‑i aa nelbabalaŋo‑i u maacembabalamma hel u hɔbabalaŋga'i nuɔ‑i.»
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 «Bige‑i ciɛ na ta na bĩ-mi ‹Itie, Itie›, aa da mi waŋ mamaŋ baa-na, na siɛ ce-ma?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Umaŋ duɔ jo ji nu mi nelma‑i aa ce-ma, mi ka pigãaŋ-na kutieŋ uŋ saa baa umaŋ:
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 U saa baa nɛliɛŋo maŋ wuɔ u ma dũŋgu, aa hĩŋ ka hi tãmpɛ̃lle‑i jĩna ku tuole‑i. Ku tuoleŋ jĩɛna fafamma aa u ma-ku, diiloŋoŋ juɔ tã, kanni gbar, hũmma bũŋ ka naŋ-ku, ma saa gbãa naara-kuɔ.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Ŋga umaŋ juɔŋ u nu mi nelma‑i aa u sa ce-ma, u saa baa umaŋ wuɔ u ma dũŋgu aa u saa hĩŋ jĩna ku tuole‑i aa ma-ku. Diiloŋoŋ juɔ tã, hũmma bũŋ ka naŋ-ku, ku pãŋ cii hiere, bĩŋkũŋgu saa tĩɛ.»
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.