Atos 27
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs NVT
1 I tammaŋ juɔ hel yiiŋgu-na diɛ kã *Itali‑i-na, baa cira i ta baa baatoŋo, aa naa dii Pol sorosi ba yuntieŋo naŋo naŋ-na a naara kasobiemba namba. Ba taa ba bĩ sorosi ba yuntieŋo faŋo‑i Yulusi. U waa *jãmatigi sorosibaa-ba yaa nuɔ‑i.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Iŋ taa baa baatoŋo maŋ, uu naa hel Adarmiti jo aa bir tuɔ kã *Asi‑i-na. Naacolŋo naŋo waa baa-ye, ba taa ba bĩ-yo Aritarke; u taa u hel Tesalonike, dii Maseduɔni mara nuɔ.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Iŋ taa yiiŋgu maŋ nuɔ‑i, ku cuo kaala‑i-na, yiɛ kã ka hi Sidɔ̃. Yulusi taa u ce baa Pol u cor. Iŋ hii Sidɔ̃‑i, wuɔ hã-yo hũmelle‑i u suur nelleŋ-huɔŋga-na ka taara u yufieŋ-niini‑i u jɛ̃naamba wulaa bir jo.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Iŋ siire Sidɔ̃‑i-na diɛ cor, fafal muɔ ta mu jãrã-yiɛ. Yiɛ naa yiɛ cĩil ka bella Sipire kɔtuɔŋgu‑i tiɛ kã,
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 kã ka cor Silisi‑i aa sire ka cor Pãnfili‑i kã ka hi Mira, dii Lisi mara nuɔ.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Iŋ hii Mira‑i, sorosi ba yuntieŋ wuɔ da baatoŋo naŋo hilaa Alɛsãndiri tuɔ kã Itali‑i-na, wuɔ ce i hel suur u yaa nuɔ‑i.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Iŋ biyaa hũmelle‑i, i saa gbãa tiɛ gbar fafamma; i ciɛ sũlma‑i dumɛi diɛ ka hi Kinide‑i. Kuŋ ciɛ dumaaŋo-na, i daa yinni hũmelle-na. Iŋ juɔ ne da fafalmu sa hũu-ma, yiɛ karnu hel Salmone, a cĩil Kirɛti kɔtuɔŋgu naŋgu-na.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Iŋ fiɛ kã terieŋgu-na, i ciɛ sũlma‑i dumɛi aa diɛ hi baatoŋ ba munyiɛrammu maŋ baŋ bĩŋ-muŋ «Munyiɛrafafammu‑i»; dii Lase caaŋgu-na.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 I bãaŋgu cuɔ hũmelle-na cor, a ce *Yuifu ba sũŋgu maŋ baŋ dii-kuŋ dĩkara-huɔŋgu-na, ku ji cor. Kuɔ migãaŋ ta ku balaŋ-yiɛ baatoŋo gbarma-na ku kã. Polŋ daa-ku dumaaŋo-na, wuɔ gboya bamaŋ waa baatoŋo-na wuɔ:
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 «Mi jɛ̃naaŋ namaa, diɛ suuye i yufieŋa‑i aa cor, i siɛ ka hi. Baatoŋo siɛ hi, coŋgorni siɛ hi! Aa miɛ fɛrɛ‑i diɛ saa gbãŋ, i ka tĩɛ-maŋ.»
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Baatoŋo yuntieŋo‑i baa u tieŋo‑i baa yagar Pol nuŋgu‑i. Sorosi ba yuntieŋ wuɔ bi cu ba huoŋ-nu.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Iŋ ŋa naa yiɛra munyiɛrammu maŋ nuɔ‑i, mu saa fa waaŋ-huɔŋgu‑i. Munyiɛrammu nammu bi waa Feniki‑i-na dii Kirɛti bãsuuruŋgu-na. Iŋ waa baa bamaŋ, ba fɔ̃ŋgũɔ baa cira i gbãŋ kpelle a hi terieŋgu faŋgu‑i, kɛrɛ ba taara ba ka tĩɛna kusuɔŋ-nu'i aa waaŋgu cor.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Fafalmu maŋ taa mu jo huɔŋgu faŋgu-na, mu saa waa baa fɔ̃ŋgũɔ dumaa. Muɔ hilaa cicaaryaŋga ta mu kã dɔryaŋga. Baa da niɛ sĩ ma ka dɔl-ba. Baa ce yiɛ sire bella Kirɛti kɔtuɔŋgu‑i tiɛ kã.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 I saa maa, fafalmu naŋ teŋ muɔ sire i dɔryaŋga-na a jo ji suuye-yiɛ; ba bĩ fafalmu fammu‑i «Erakilɔ̃».
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Baatoŋ wuɔ tuɔ kã kɔtuɔŋgu; i saa gbãa diɛ yiɛra-yuɔ, yiɛ naa yiɛ yaŋ muɔ ta mu kã baa-ye mu muŋkãmmu.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Yiɛ kã ka cor terieŋgu naŋgu kɔtuɔŋgu-na aa yaŋ-ku i nadieŋ-na. Ba bĩ terieŋgu‑i Koda. Kuɔ cĩnnu-yiɛ cɛllɛ fafalmu-na. Beŋo naŋo waa baa-ye tuɔ kãyã-yiɛ. Iŋ cĩɛnu dumaaŋo-na, yiɛ gbãŋ baa ufaŋo‑i haa-yo baatoŋo-na.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Iŋ haa-yo, maacenciraamba maŋ dii baatoŋo-na, baa ce iyiemba a pɛ̃rã baatoŋo‑i wuɔ u baa ji bĩɛna. Yiɛ kãalã yiɛ sĩ fafalmu ka kã baa baatoŋo‑i Libi jãmalã yaŋga u ka nyugũŋ hĩɛmugãaŋgu-na yiɛra i wulaa; a ce dumaaŋo-na, yiɛ hiire baatoŋo kompaŋga‑i aa naa yaŋ i fɛrɛ hã fafalmu ta mu kã baa-ye mu muŋkãmmu.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ku cuo kaala‑i-na, fafalmu yagar ce hũmma ta ma sagalla-yiɛ bɔ̃mbɔ̃ŋ ma naara. Yiɛ naa yiɛ parra coŋgorni‑i nanna hũmma-na.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Yiiŋgu faŋgu curoŋo-na, bamaŋ ciɛŋ maacemma‑i baatoŋo-na, baa biɛ baatoŋ-bĩmbĩnni‑i baa ba fɛrɛŋ nammu a nanna-niɛ.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 I ciɛ yinni bɔi molo sa da bãaŋgu yufelle baa mɔɛŋa‑i hiere. Fafal muɔ bi tĩɛ mu temma‑i kunaŋgu sa parra-muɔ. I saa tiraa tiɛ hĩŋ taaluŋgu i fɛrɛŋ nuɔ.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 I daa yinni i saa wuo kuuwuoŋgu. Pol wuɔ sire yiɛra i hɔlma-na aa cira: «Mi jɛ̃naaŋ namaa, kuɔ naa naa nu mi nuŋgu‑i aa i tĩɛna dii Kirɛti‑i-na, mamaŋ juɔ ta ma da-ye daama‑i a ji ce i tiɛ nanna coŋgorni‑i, maa naa saa da-ye.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Mamaŋ dii fiɛfiɛ‑i-na, fĩɛŋ na hɔmmu‑i, molo siɛ ku, baatoŋo yaa ka tĩɛ-maŋ yoŋ.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Miŋ cuu Diiloŋo maŋ huoŋ-nu'i ta mi cãa-yo, u puɔraa *dɔrpɔpuɔrbiloŋo naŋo‑i mi wulaa isuɔŋgu-na u ji waŋ baa-mi
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 wuɔ mi baa kãalã, kɛrɛ da ku fiɛ ce niɛ niɛ, mi ka hi jãmatigi‑i u ce mi ãndaaŋgu‑i. A ce dumaaŋo-na, bamaŋ dii baa-mi hiere u ka bi kor-ba, u siɛ yaŋ ba ku.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Terieŋgu faŋgu-na, fĩɛŋ na hɔmmu‑i, mi haa mi naŋga‑i Diiloŋo-na. Uŋ waaŋ-ma dumaa u ka bi ce-ma dumɛi.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Mi suyaa miɛ fafalmu ka kã baa-ye ka nanna bomborma nammaŋ.»
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Fafalmu bĩɛŋ baa-ye da suu hũmma-na a ce yinni cĩncieluo ni siɛi. Cĩncieluo ni naa yiiŋgu isuɔŋgu-na, isuɔholleŋ juɔ ta di hi, bamaŋ ciɛŋ maacemma‑i baatoŋo-na, baa suɔ wuɔ i piɛ bomborma namma.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Baa fi hũmma pupurma‑i a da ma yuu mɛtiribaa komorre baa cĩncieluo niehãi. Yiɛ cor. Iŋ kaa maa cɛllɛ, ba tiraa fi-ma, a da ma yuu mɛtiribaa komorre baa niisiɛi.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Baa ta ba kãalã wuɔ sĩ baatoŋo ka kã ka jũŋ tãmpĩɛŋa hũmma-na. Baa ful baatoŋo fagammu naa huoŋ-yaŋga-na aa tĩɛna ta ba niya cuo kaalma‑i.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Ku huoŋgu-na, baa ji ta ba taara ba hel gbar. Baa hiire beŋo maŋ waa baa-ye baatoŋo-na aa gbɛ̃-ye dumaa wuɔ ba taara ba hiire gbu baatoŋo fagammu nammu yaaŋga-na a bella-yuɔ u baa ji bibirre.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Pol wuɔ gbɛ̃ sorosibaa-ba‑i baa ba yuntieŋo‑i wuɔ: «Da ŋ da na yaaŋ balaŋ daaba hel, na ka tĩɛ-maŋ.»
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Baa naa hiel beŋo‑i aa vaa-yo baa iyiemba namba bella-yuɔ. Polŋ juɔ piiye dumaaŋo-na, sorosibaa baa kar iyieŋ daaba‑i aa naa yaŋ beŋo ta.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Iŋ tĩɛnaana tiɛ cie cuo kaalma‑i, Pol wuɔ cira: «I ciɛ yinni cĩncieluo baa ni naa yaa dɛi hɔculle-na, aa molo saa dii kuuwuoŋgu u nuŋgu-na.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Jande, wuyaaŋ! Ku yaa fɔ̃ŋgũɔ ka da-nɛi na hel-mɛi. Baa na tie holle, i ka hi hĩnni hiere unaŋ yuŋgu siɛ jaŋ-yo.»
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Uŋ piiye dumaaŋo-na, *buruo naŋo waa, wuɔ biɛ-yo aa jaal Diiloŋo‑i ba yaaŋga-na hiere aa bũl-oŋ a doŋ tuɔ wuo.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Sirɛiŋa suɔ da-ba hiere baa kã ba ta ba wuo.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Miɛ maŋ waa baatoŋo-na, i waa nuɔŋ miɛ nuɔsũɔ komuɔŋa siɛi baa cĩncieluo nuɔŋ miɛ niediei.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Baatoŋ daa wuɔ tũyãa dĩmma yaa bɔi. Baŋ juɔ wuo tĩ, baa huɔl-ma kũnna hũmma-na a parra coŋgorni‑i aa baatoŋo duɔ ce fiɛfiɛ.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Cuoŋ juɔ kaal, maacenciraaŋ baa fara da terieŋgu naŋgu‑i ba saa suɔ-ku, aa da hũmma wuyaa terieŋgu faŋgu yiɛŋgu naŋgu‑i. Baa cira ba ka gbãŋ kpelle hi terieŋgu faŋgu‑i.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Baa fir baatoŋo‑i aa yaŋ fagammu‑i dii hũmma-na, aa naa bi fir yilemmu iyiemba‑i. Baŋ ciɛ mafamma‑i, baa vaa baatoŋo kompaŋga‑i yaaŋga-na fafalmu da mu kã baa-ye terieŋ daaku-na.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Iŋ taa ka hi hɔlma namma‑i, hĩɛmugãaŋ kuɔ yiɛra baatoŋo‑i u saa gbãa duɔ cor. U yaaŋga suurii hiere hĩɛmugãaŋgu-na. Hũŋ maa ta ma jo ma naŋ u tuole‑i ma kara-diɛ.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Sorosibaa-baŋ daa-ma dumaaŋo-na, baa cira ba ko kasobiemba maŋ waa baa-ye hiere wuɔ sĩ da ba sɔ hel ba ka gbar.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Ba yuntieŋ wuɔ cie-ba. U saa tuɔ taara ba ko Pol ku'i ciɛ wuɔ cie-ba aa naa cira: «Bamaŋ suyaaŋ sɔmma, ba ta yaaŋga ba ta ba sɔ ba kã bomborma-na,
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 banamba ka nyugũŋ baatoŋ-yilanni-na cu ba huoŋ-nu.» Ba ciɛ dumɛi a gbãa huɔl hiere; molo saa tĩɛ-maŋ.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.