Atos 27
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs NVI
1 I tammaŋ juɔ hel yiiŋgu-na diɛ kã *Itali‑i-na, baa cira i ta baa baatoŋo, aa naa dii Pol sorosi ba yuntieŋo naŋo naŋ-na a naara kasobiemba namba. Ba taa ba bĩ sorosi ba yuntieŋo faŋo‑i Yulusi. U waa *jãmatigi sorosibaa-ba yaa nuɔ‑i.
1 Quando ficou decidido que navegaríamos para a Itália, Paulo e alguns outros presos foram entregues a um centurião chamado Júlio, que pertencia ao Regimento Imperial.
2 Iŋ taa baa baatoŋo maŋ, uu naa hel Adarmiti jo aa bir tuɔ kã *Asi‑i-na. Naacolŋo naŋo waa baa-ye, ba taa ba bĩ-yo Aritarke; u taa u hel Tesalonike, dii Maseduɔni mara nuɔ.
2 Embarcamos num navio de Adramítio, que estava de partida para alguns lugares da província da Ásia, e saímos ao mar, estando conosco Aristarco, um macedônio de Tessalônica.
3 Iŋ taa yiiŋgu maŋ nuɔ‑i, ku cuo kaala‑i-na, yiɛ kã ka hi Sidɔ̃. Yulusi taa u ce baa Pol u cor. Iŋ hii Sidɔ̃‑i, wuɔ hã-yo hũmelle‑i u suur nelleŋ-huɔŋga-na ka taara u yufieŋ-niini‑i u jɛ̃naamba wulaa bir jo.
3 No dia seguinte, ancoramos em Sidom; e Júlio, num gesto de bondade para com Paulo, permitiu-lhe que fosse ao encontro dos seus amigos, para que estes suprissem as suas necessidades.
4 Iŋ siire Sidɔ̃‑i-na diɛ cor, fafal muɔ ta mu jãrã-yiɛ. Yiɛ naa yiɛ cĩil ka bella Sipire kɔtuɔŋgu‑i tiɛ kã,
4 Quando partimos de lá, passamos ao norte de Chipre, porque os ventos nos eram contrários.
5 kã ka cor Silisi‑i aa sire ka cor Pãnfili‑i kã ka hi Mira, dii Lisi mara nuɔ.
5 Tendo atravessado o mar aberto ao longo da Cilícia e da Panfília, ancoramos em Mirra, na Lícia.
6 Iŋ hii Mira‑i, sorosi ba yuntieŋ wuɔ da baatoŋo naŋo hilaa Alɛsãndiri tuɔ kã Itali‑i-na, wuɔ ce i hel suur u yaa nuɔ‑i.
6 Ali, o centurião encontrou um navio alexandrino que estava de partida para a Itália e nele nos fez embarcar.
7 Iŋ biyaa hũmelle‑i, i saa gbãa tiɛ gbar fafamma; i ciɛ sũlma‑i dumɛi diɛ ka hi Kinide‑i. Kuŋ ciɛ dumaaŋo-na, i daa yinni hũmelle-na. Iŋ juɔ ne da fafalmu sa hũu-ma, yiɛ karnu hel Salmone, a cĩil Kirɛti kɔtuɔŋgu naŋgu-na.
7 Navegamos vagarosamente por muitos dias e tivemos dificuldade para chegar a Cnido. Não sendo possível prosseguir em nossa rota, devido aos ventos contrários, navegamos ao sul de Creta, defronte a Salmona.
8 Iŋ fiɛ kã terieŋgu-na, i ciɛ sũlma‑i dumɛi aa diɛ hi baatoŋ ba munyiɛrammu maŋ baŋ bĩŋ-muŋ «Munyiɛrafafammu‑i»; dii Lase caaŋgu-na.
8 Costeamos a ilha com dificuldade e chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto da cidade de Laséia.
9 I bãaŋgu cuɔ hũmelle-na cor, a ce *Yuifu ba sũŋgu maŋ baŋ dii-kuŋ dĩkara-huɔŋgu-na, ku ji cor. Kuɔ migãaŋ ta ku balaŋ-yiɛ baatoŋo gbarma-na ku kã. Polŋ daa-ku dumaaŋo-na, wuɔ gboya bamaŋ waa baatoŋo-na wuɔ:
9 Tínhamos perdido muito tempo, e agora a navegação se tornara perigosa, pois já havia passado o Jejum. Por isso Paulo os advertiu:
10 «Mi jɛ̃naaŋ namaa, diɛ suuye i yufieŋa‑i aa cor, i siɛ ka hi. Baatoŋo siɛ hi, coŋgorni siɛ hi! Aa miɛ fɛrɛ‑i diɛ saa gbãŋ, i ka tĩɛ-maŋ.»
10 "Senhores, vejo que a nossa viagem será desastrosa e acarretará grande prejuízo para o navio, para a carga e também para as nossas vidas".
11 Baatoŋo yuntieŋo‑i baa u tieŋo‑i baa yagar Pol nuŋgu‑i. Sorosi ba yuntieŋ wuɔ bi cu ba huoŋ-nu.
11 Mas o centurião, em vez de ouvir o que Paulo falava, seguiu o conselho do piloto e do dono do navio.
12 Iŋ ŋa naa yiɛra munyiɛrammu maŋ nuɔ‑i, mu saa fa waaŋ-huɔŋgu‑i. Munyiɛrammu nammu bi waa Feniki‑i-na dii Kirɛti bãsuuruŋgu-na. Iŋ waa baa bamaŋ, ba fɔ̃ŋgũɔ baa cira i gbãŋ kpelle a hi terieŋgu faŋgu‑i, kɛrɛ ba taara ba ka tĩɛna kusuɔŋ-nu'i aa waaŋgu cor.
12 Visto que o porto não era próprio para passar o inverno, a maioria decidiu que deveríamos continuar navegando, com a esperança de alcançar Fenice e ali passar o inverno. Este era um porto de Creta, que dava para sudoeste e noroeste.
13 Fafalmu maŋ taa mu jo huɔŋgu faŋgu-na, mu saa waa baa fɔ̃ŋgũɔ dumaa. Muɔ hilaa cicaaryaŋga ta mu kã dɔryaŋga. Baa da niɛ sĩ ma ka dɔl-ba. Baa ce yiɛ sire bella Kirɛti kɔtuɔŋgu‑i tiɛ kã.
13 Começando a soprar suavemente o vento sul, eles pensaram que haviam obtido o que desejavam; por isso levantaram âncoras e foram navegando ao longo da costa de Creta.
14 I saa maa, fafalmu naŋ teŋ muɔ sire i dɔryaŋga-na a jo ji suuye-yiɛ; ba bĩ fafalmu fammu‑i «Erakilɔ̃».
14 Pouco tempo depois, desencadeou-se da ilha um vento muito forte, chamado Nordeste.
15 Baatoŋ wuɔ tuɔ kã kɔtuɔŋgu; i saa gbãa diɛ yiɛra-yuɔ, yiɛ naa yiɛ yaŋ muɔ ta mu kã baa-ye mu muŋkãmmu.
15 O navio foi arrastado pela tempestade, sem poder resistir ao vento; assim, cessamos as manobras e ficamos à deriva.
16 Yiɛ kã ka cor terieŋgu naŋgu kɔtuɔŋgu-na aa yaŋ-ku i nadieŋ-na. Ba bĩ terieŋgu‑i Koda. Kuɔ cĩnnu-yiɛ cɛllɛ fafalmu-na. Beŋo naŋo waa baa-ye tuɔ kãyã-yiɛ. Iŋ cĩɛnu dumaaŋo-na, yiɛ gbãŋ baa ufaŋo‑i haa-yo baatoŋo-na.
16 Passando ao sul de uma pequena ilha chamada Clauda, foi com dificuldade que conseguimos recolher o barco salva-vidas.
17 Iŋ haa-yo, maacenciraamba maŋ dii baatoŋo-na, baa ce iyiemba a pɛ̃rã baatoŋo‑i wuɔ u baa ji bĩɛna. Yiɛ kãalã yiɛ sĩ fafalmu ka kã baa baatoŋo‑i Libi jãmalã yaŋga u ka nyugũŋ hĩɛmugãaŋgu-na yiɛra i wulaa; a ce dumaaŋo-na, yiɛ hiire baatoŋo kompaŋga‑i aa naa yaŋ i fɛrɛ hã fafalmu ta mu kã baa-ye mu muŋkãmmu.
17 Levantando-o, lançaram mão de todos os meios para reforçar o navio com cordas; e temendo que ele encalhasse nos bancos de areia de Sirte, baixaram as velas e deixaram o navio à deriva.
18 Ku cuo kaala‑i-na, fafalmu yagar ce hũmma ta ma sagalla-yiɛ bɔ̃mbɔ̃ŋ ma naara. Yiɛ naa yiɛ parra coŋgorni‑i nanna hũmma-na.
18 No dia seguinte, sendo violentamente castigados pela tempestade, começaram a lançar fora a carga.
19 Yiiŋgu faŋgu curoŋo-na, bamaŋ ciɛŋ maacemma‑i baatoŋo-na, baa biɛ baatoŋ-bĩmbĩnni‑i baa ba fɛrɛŋ nammu a nanna-niɛ.
19 No terceiro dia, lançaram fora, com as próprias mãos, a armação do navio.
20 I ciɛ yinni bɔi molo sa da bãaŋgu yufelle baa mɔɛŋa‑i hiere. Fafal muɔ bi tĩɛ mu temma‑i kunaŋgu sa parra-muɔ. I saa tiraa tiɛ hĩŋ taaluŋgu i fɛrɛŋ nuɔ.
20 Não aparecendo nem sol nem estrelas por muitos dias, e continuando a abater-se sobre nós grande tempestade, finalmente perdemos toda a esperança de salvamento.
21 I daa yinni i saa wuo kuuwuoŋgu. Pol wuɔ sire yiɛra i hɔlma-na aa cira: «Mi jɛ̃naaŋ namaa, kuɔ naa naa nu mi nuŋgu‑i aa i tĩɛna dii Kirɛti‑i-na, mamaŋ juɔ ta ma da-ye daama‑i a ji ce i tiɛ nanna coŋgorni‑i, maa naa saa da-ye.
21 Visto que os homens tinham passado muito tempo sem comer, Paulo levantou-se diante deles e disse: "Os senhores deviam ter aceitado o meu conselho de não partir de Creta, pois assim teriam evitado este dano e prejuízo.
22 Mamaŋ dii fiɛfiɛ‑i-na, fĩɛŋ na hɔmmu‑i, molo siɛ ku, baatoŋo yaa ka tĩɛ-maŋ yoŋ.
22 Mas agora recomendo-lhes que tenham coragem, pois nenhum de vocês perderá a vida; apenas o navio será destruído.
23 Miŋ cuu Diiloŋo maŋ huoŋ-nu'i ta mi cãa-yo, u puɔraa *dɔrpɔpuɔrbiloŋo naŋo‑i mi wulaa isuɔŋgu-na u ji waŋ baa-mi
23 Pois ontem à noite apareceu-me um anjo do Deus a quem pertenço e a quem adoro, dizendo-me:
24 wuɔ mi baa kãalã, kɛrɛ da ku fiɛ ce niɛ niɛ, mi ka hi jãmatigi‑i u ce mi ãndaaŋgu‑i. A ce dumaaŋo-na, bamaŋ dii baa-mi hiere u ka bi kor-ba, u siɛ yaŋ ba ku.
24 ‘Paulo, não tenha medo. É preciso que você compareça perante César; Deus, por sua graça, deu-lhe as vidas de todos os que estão navegando com você’.
25 Terieŋgu faŋgu-na, fĩɛŋ na hɔmmu‑i, mi haa mi naŋga‑i Diiloŋo-na. Uŋ waaŋ-ma dumaa u ka bi ce-ma dumɛi.
25 Assim, tenham ânimo, senhores! Creio em Deus que acontecerá do modo como me foi dito.
26 Mi suyaa miɛ fafalmu ka kã baa-ye ka nanna bomborma nammaŋ.»
26 Devemos ser arrastados para alguma ilha".
27 Fafalmu bĩɛŋ baa-ye da suu hũmma-na a ce yinni cĩncieluo ni siɛi. Cĩncieluo ni naa yiiŋgu isuɔŋgu-na, isuɔholleŋ juɔ ta di hi, bamaŋ ciɛŋ maacemma‑i baatoŋo-na, baa suɔ wuɔ i piɛ bomborma namma.
27 Na décima quarta noite, ainda estávamos sendo levados de um lado para outro no mar Adriático, quando, por volta da meia-noite, os marinheiros imaginaram que estávamos próximos da terra.
28 Baa fi hũmma pupurma‑i a da ma yuu mɛtiribaa komorre baa cĩncieluo niehãi. Yiɛ cor. Iŋ kaa maa cɛllɛ, ba tiraa fi-ma, a da ma yuu mɛtiribaa komorre baa niisiɛi.
28 Lançando a sonda, verificaram que a profundidade era de trinta e sete metros; pouco tempo depois, lançaram novamente a sonda e encontraram vinte e sete metros.
29 Baa ta ba kãalã wuɔ sĩ baatoŋo ka kã ka jũŋ tãmpĩɛŋa hũmma-na. Baa ful baatoŋo fagammu naa huoŋ-yaŋga-na aa tĩɛna ta ba niya cuo kaalma‑i.
29 Temendo que fôssemos jogados contra as pedras, lançaram quatro âncoras da popa e faziam preces para que amanhecesse o dia.
30 Ku huoŋgu-na, baa ji ta ba taara ba hel gbar. Baa hiire beŋo maŋ waa baa-ye baatoŋo-na aa gbɛ̃-ye dumaa wuɔ ba taara ba hiire gbu baatoŋo fagammu nammu yaaŋga-na a bella-yuɔ u baa ji bibirre.
30 Tentando escapar do navio, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas ao mar, a pretexto de lançar âncoras da proa.
31 Pol wuɔ gbɛ̃ sorosibaa-ba‑i baa ba yuntieŋo‑i wuɔ: «Da ŋ da na yaaŋ balaŋ daaba hel, na ka tĩɛ-maŋ.»
31 Então Paulo disse ao centurião e aos soldados: "Se estes homens não ficarem no navio, vocês não poderão salvar-se".
32 Baa naa hiel beŋo‑i aa vaa-yo baa iyiemba namba bella-yuɔ. Polŋ juɔ piiye dumaaŋo-na, sorosibaa baa kar iyieŋ daaba‑i aa naa yaŋ beŋo ta.
32 Com isso os soldados cortaram as cordas que prendiam o barco salva-vidas e o deixaram cair.
33 Iŋ tĩɛnaana tiɛ cie cuo kaalma‑i, Pol wuɔ cira: «I ciɛ yinni cĩncieluo baa ni naa yaa dɛi hɔculle-na, aa molo saa dii kuuwuoŋgu u nuŋgu-na.
33 Pouco antes do amanhecer, Paulo insistia que todos se alimentassem, dizendo: "Hoje faz catorze dias que vocês têm estado em vigília constante, sem nada comer.
34 Jande, wuyaaŋ! Ku yaa fɔ̃ŋgũɔ ka da-nɛi na hel-mɛi. Baa na tie holle, i ka hi hĩnni hiere unaŋ yuŋgu siɛ jaŋ-yo.»
34 Agora eu os aconselho a comerem algo, pois só assim poderão sobreviver. Nenhum de vocês perderá um fio de cabelo sequer".
35 Uŋ piiye dumaaŋo-na, *buruo naŋo waa, wuɔ biɛ-yo aa jaal Diiloŋo‑i ba yaaŋga-na hiere aa bũl-oŋ a doŋ tuɔ wuo.
35 Tendo dito isso, tomou pão e deu graças a Deus diante de todos. Então o partiu e começou a comer.
36 Sirɛiŋa suɔ da-ba hiere baa kã ba ta ba wuo.
36 Todos se reanimaram e também comeram algo.
37 Miɛ maŋ waa baatoŋo-na, i waa nuɔŋ miɛ nuɔsũɔ komuɔŋa siɛi baa cĩncieluo nuɔŋ miɛ niediei.
37 Estavam a bordo duzentas e setenta e seis pessoas.
38 Baatoŋ daa wuɔ tũyãa dĩmma yaa bɔi. Baŋ juɔ wuo tĩ, baa huɔl-ma kũnna hũmma-na a parra coŋgorni‑i aa baatoŋo duɔ ce fiɛfiɛ.
38 Depois de terem comido até ficarem satisfeitos, aliviaram o peso do navio, atirando todo o trigo ao mar.
39 Cuoŋ juɔ kaal, maacenciraaŋ baa fara da terieŋgu naŋgu‑i ba saa suɔ-ku, aa da hũmma wuyaa terieŋgu faŋgu yiɛŋgu naŋgu‑i. Baa cira ba ka gbãŋ kpelle hi terieŋgu faŋgu‑i.
39 Quando amanheceu não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia, para onde decidiram conduzir o navio, se fosse possível.
40 Baa fir baatoŋo‑i aa yaŋ fagammu‑i dii hũmma-na, aa naa bi fir yilemmu iyiemba‑i. Baŋ ciɛ mafamma‑i, baa vaa baatoŋo kompaŋga‑i yaaŋga-na fafalmu da mu kã baa-ye terieŋ daaku-na.
40 Cortando as âncoras, deixaram-nas no mar, desatando ao mesmo tempo as cordas que prendiam os lemes. Então, alçando a vela da proa ao vento, dirigiram-se para a praia.
41 Iŋ taa ka hi hɔlma namma‑i, hĩɛmugãaŋ kuɔ yiɛra baatoŋo‑i u saa gbãa duɔ cor. U yaaŋga suurii hiere hĩɛmugãaŋgu-na. Hũŋ maa ta ma jo ma naŋ u tuole‑i ma kara-diɛ.
41 Mas o navio encalhou num banco de areia, onde tocou o fundo. A proa encravou-se e ficou imóvel, e a popa foi quebrada pela violência das ondas.
42 Sorosibaa-baŋ daa-ma dumaaŋo-na, baa cira ba ko kasobiemba maŋ waa baa-ye hiere wuɔ sĩ da ba sɔ hel ba ka gbar.
42 Os soldados resolveram matar os presos para impedir que algum deles fugisse, jogando-se ao mar.
43 Ba yuntieŋ wuɔ cie-ba. U saa tuɔ taara ba ko Pol ku'i ciɛ wuɔ cie-ba aa naa cira: «Bamaŋ suyaaŋ sɔmma, ba ta yaaŋga ba ta ba sɔ ba kã bomborma-na,
43 Mas o centurião queria poupar a vida de Paulo e os impediu de executar o plano. Então ordenou aos que sabiam nadar que se lançassem primeiro ao mar em direção à terra.
44 banamba ka nyugũŋ baatoŋ-yilanni-na cu ba huoŋ-nu.» Ba ciɛ dumɛi a gbãa huɔl hiere; molo saa tĩɛ-maŋ.
44 Os outros teriam que salvar-se em tábuas ou em pedaços do navio. Dessa forma, todos chegaram a salvo em terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.