Atos 19
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs NVI
1 Apolɔsiŋ waa Korɛ̃nti‑i-na huɔŋgu maŋ nuɔ‑i, Pol wuɔ karnu tãnni‑i kã ka hi Efɛsi‑i. Uŋ kãa, wuɔ da Diiloŋ-dũŋ-baamba namba‑i,
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 wuɔ yuu-ba wuɔ: «Naŋ hũyãa Yesu maama‑i, na daa *Diiloŋ-Yalle‑i wɛi?»
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Pol wuɔ yuu-ba wuɔ: «Namaa daa *batɛmu hayo‑i?»
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Pol wuɔ cira: «Bamaŋ naana ba cilɔbabalaŋo‑i Nsãa taa u hã ba yaa‑i u batɛmu‑i aa tuɔ piiye baa nuɔmba‑i wuɔ umaŋ ka jo fuɔ huoŋgu-na, ba haa ba naŋga yuɔ. U taa u gbɛ̃ Yesu yaa‑i.»
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 Polŋ piiye baa-ba dumaaŋo-na, baa ce ba *batiseŋ-ba Itieŋo‑i Yesu yerre-na.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Baŋ baatiseŋ-ba, wuɔ haa u nammu‑i bɛi aa cãrã Diiloŋo saaŋ u *Yalle‑i hã-ba. Baŋ juɔ da Diiloŋ-Yalle‑i, baa doŋ ta ba piiye nelfɛlɛmma-na. Diiloŋ uŋ diyaa mamaŋ ba nunni-na, baa ta ba waŋ-ma baa nuɔmba‑i.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 Bamaŋ naa ciɛŋ mafamma‑i, ba gbãa yu nuɔmba cĩncieluo baa ba hãi temma.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Pol saa tuɔ naa *Diilonelhãalãdũŋgu-na. Duɔ kã, u biɛ *Diiloŋ-bãaŋgu maama‑i a piiye ma yaaŋga‑i baa nuɔmba‑i ba da ba hũu-ma. U nuŋgu saa ta ku ce yelma baa ma wamma‑i. U ciɛ mafamma‑i caamba siɛi.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Ŋga banamba saa hũu-ma, aa bir ta ba nyɛ Itieŋo hũmelle‑i nuɔmba-na. Polŋ juɔ da ba ce dumaaŋo-na, wuɔ kã baa bamaŋ hũyãa-ma Tiranusi nakoleŋ-cĩiŋgu-na ka tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i baa-ba kusuɔŋ-nu'i yinni maŋ joŋ.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 U ciɛ mafamma‑i bieŋa hãi. A ce dumaaŋo-na, *Yuifubaa-ba maŋ waa hiere *Asi‑i-na baa *niɛraamba‑i, baa nu Itieŋo maama‑i.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Diiloŋo naa hã Pol himma naŋ temma u tuɔ ce gbɛrɛ-wɛima‑i.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 A ce nyarkpãtãaŋgu maŋ da ku yiɛya Pol kũɔma‑i aa ba haa-ku jɛiŋo maŋ nuɔ‑i, u sire. Jaamba bɔi siire dumaaŋo-na, aa *jĩnabaa-ba bi hilaa nuɔmba bɔi-na dumaaŋo-na.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 *Yuifubaa-ba namba bi waa ta ba wuɔra ba donya *jĩnabaa-ba‑i ba hiel-ba nuɔmba-na. Yiiŋgu naŋgu-na, baa ji sire wuɔ bafamba cĩŋ Yesu‑i-na aa donya-bɛi ne si ba ka gbãa. Aa naa maa cira: «Polŋ piiyeŋ Yesu maŋ maama‑i, fuɔ yerre-na curaaŋ na hel naacolŋ daayo-na!»
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Diilojigãntaamba yuntieŋo maŋ ba naŋ bĩŋ-yoŋ Sikeva‑i, fuɔ bɛpuɔmba'i naa ciɛ maacemma famma‑i. Ba waa nuɔmba niehãi.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Baŋ piiye dumaaŋo-na, jĩna bir gbɛ̃-ba wuɔ: «Mi suɔ Yesu‑i baa Pol hiere, namaa fuɔ, namaa hilaa hie?»
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Uŋ waa naacolŋo maŋ nuɔ‑i wuɔ pãŋ diire-bɛi baa muoru. Ma saa ji fa baa gbar. Ba gbaraa hel tãmporni naacolŋo cĩiŋgu-na, baa tãmma‑i nyɛlɛ̃lɛ̃ ba kũɔma-na.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Korma pãŋ ta ma da Yuifubaa-ba maŋ waa Efɛsi‑i-na hiere baa *niɛraamba‑i, a ce ba sa siɛ bĩ Yesu yerre‑i ãnsɔsɔmma-na.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Bamaŋ naa hũyãa Yesu maama‑i, baŋ ciɛ guɔyuɔ maŋ cor hiere, ba fɔ̃ŋgũɔ baa ta ba jo ba yiɛra nuɔmba-na ba waŋ-ma a pigãaŋ wuɔ ba siɛ tiraa ce ma temma.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Bamaŋ naa bi waa hiriemba‑i, ba fɔ̃ŋgũɔ baa jo baa ba himmaŋ-sɛbɛbaa-ba‑i ji tigiiŋ-ba caa-ba nuɔmba yufelle-na. Baa tagaaya sɛbɛbaa daaba sullu‑i, a da ba yuu bafamba neifieŋ-komorre baa a ndii temma.
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Itieŋo barguɔ‑i-na, Diiloŋ-nel maa da fɔ̃ŋgũɔ ta ma gbuo terni‑i hiere ma kã.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Ku huoŋgu-na, Pol wuɔ ji cira u ka cor kã *Yerusalɛmu. Ŋga aa suɔ duɔ kã Yerusalɛmu‑i-na, u ka cor Maseduɔni igɛ̃na baa Akayi. U taa u bi piiye wuɔ duɔ hi Yerusalɛmu‑i, u saaya u bi kã *Ɔrɔmu.
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Uŋ puu mafamma‑i dumaaŋo-na, wuɔ saaŋ kakãyãtaamba hãi Maseduɔni‑i-na: Timote baa Erati; aa fuɔ wuɔ tĩɛna *Asi‑i-na a ce yinni cɛllɛ.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Kufaŋgu yinni-na, Itieŋo hũmelle kũŋ kuɔ ce nelle sire du.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Fãnaŋo naŋo waa tuɔ kul niikulni, ba taa ba bĩ-yo Demetursi. Uu naa biɛ maacenciraamba ta ba kul baa-yo. Tĩiŋgu naŋgu waa Efɛsi‑i-na, ba taa ba bĩ-ku Artemisi. Tĩiŋgu faŋgu dũŋgu‑i, Demetursibaa-ba taa ba kul ku temma baa wargbɛ ba suor. Ba taa ba kũɔl gbeiŋa‑i ku maacemma-na.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 — ausente —
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 — ausente —
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Mamaŋ jaaŋ muɔ, ku saa ce ŋaa u yii duɔ bĩɛna hã miɛ yoŋ, ŋga u ka ce Artemisi dũŋgu nuoŋgu hel nuɔmba-na, a ce ba siɛ tiraa ta ba kãŋ Artemisi fuɔ fɛrɛ‑i, a ne da Asitaamba‑i baa nuɔmba‑i hiere miwaaŋo-na ba buol u yaa‑i.»
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 Demetursiŋ piiye dumaaŋo-na, nuɔmba hɔmmu gbuu pãŋ guɔla; baa sire ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!»
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Ijieŋ daa niɛ ce nelle‑i hiere di sire yiɛra di gbeiniŋ. A ne da Maseduɔnitaamba namba naa nyaanu Pol jo. Ba waa ba hãi. Ba taa ba bĩ unaŋo‑i Gawusi aa bĩ unaŋo‑i Aritarke. Baa bel bafamba‑i kã baa-ba ponsanatigerre-na.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Pol wuɔ cira u kã. Diiloŋ-dũŋ-baamba cie-yo wuɔ u baa kã.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 U jɛ̃naamba namba bi waa nelbɔ̃mbɔ̃mbaa Asi‑i-na, bafamba puɔr ba ji waŋ baa-yo wuɔ u baa kã.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Ijieni saa waa dɛi ponsanatigerre-na: Hooi haai! Hooi haai! Ba fɔ̃ŋgũɔ waa da ŋ yuu-ba, ba siɛ suɔ kumaŋ ciɛ nuɔmba tigiiŋ ba-naa.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 *Yuifuyiɛŋo naŋo waa ba hɔlma-na, ba taa ba bĩ-yo Alɛsãndiri. Baa waŋ ma yaaŋga‑i baa-yo aa naa titiire-yuɔ dii-yo nuɔmba hɔlma-na wuɔ u piiye baa-ba. Wuɔ sire u naŋga‑i wuɔ nuɔmba budii.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Nuɔmba saa naa suɔ wuɔ Yuifuyiɛŋo. Baŋ juɔ suɔ, baa cor ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii! Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!» Ba ciɛ lɛrbaa-ba hãi temma kaasĩŋgu-na.
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Kombiyiɛŋo maŋ waa ba nelle-na, u yaa juɔ gbãŋ baa nuɔmba‑i ba budii. Baŋ budii, wuɔ cira: «Efɛsitaaŋ namaa, hai moloŋo‑i dii aa u saa suɔ wuɔ Artemisi dũŋgu‑i baa ku nobiŋo maŋ hilaa dɔrɔ‑i-na diire, miɛ niini?
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 Kutieŋo si dii. Terieŋgu faŋgu-na, na saaya na budii. Aa da na'a na ce kumaŋ, na jɔguɔŋ na ne aa na suɔ na ce-ku.
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Naŋ siire bel balaŋ daaba‑i ta na jo baa-ba, ba saa bi guɔla bĩŋkũŋgu Artemisi dũŋgu-na, ba saa bi bĩ u yebabalande, na'a i ce-ba niɛ?
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Demetursi‑i baa u nabaamba‑i, da ba'a ba ka bĩ umaŋ, gɛ̃ŋgɛrtaamba dii, ba bĩ kutieŋo‑i kusuɔŋ-nu'i; ba jĩɛna yinni ta ba ce ãndɛnni‑i.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 Da ku bi waa nelma namma dii na wulaa, diɛ ji tigiiŋ i-naa hiere, na jo, i ka fiɛlnu-mɛi.
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Ni ma'i sĩ, dumandɛ‑i-na, fɔ̃ŋgɔ̃taaŋ da ba bĩ-ye yuu-ye wuɔ: ‹Bige‑i dii nyuŋgo‑i-na aa na tigiiŋ na-naa?› I da hama‑i waŋ-ma aa ba hũu-ma? I ka ce ba da niɛ sĩ i taara i hel ba huoŋ-nu, a ne da ma'i sĩ.»
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Uŋ waaŋ mafamma‑i, wuɔ ce nuɔmba bɔrɔ kũŋ ba cĩnniŋ.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.