Atos 19
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs NAA
1 Apolɔsiŋ waa Korɛ̃nti‑i-na huɔŋgu maŋ nuɔ‑i, Pol wuɔ karnu tãnni‑i kã ka hi Efɛsi‑i. Uŋ kãa, wuɔ da Diiloŋ-dũŋ-baamba namba‑i,
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 wuɔ yuu-ba wuɔ: «Naŋ hũyãa Yesu maama‑i, na daa *Diiloŋ-Yalle‑i wɛi?»
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Pol wuɔ yuu-ba wuɔ: «Namaa daa *batɛmu hayo‑i?»
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Pol wuɔ cira: «Bamaŋ naana ba cilɔbabalaŋo‑i Nsãa taa u hã ba yaa‑i u batɛmu‑i aa tuɔ piiye baa nuɔmba‑i wuɔ umaŋ ka jo fuɔ huoŋgu-na, ba haa ba naŋga yuɔ. U taa u gbɛ̃ Yesu yaa‑i.»
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Polŋ piiye baa-ba dumaaŋo-na, baa ce ba *batiseŋ-ba Itieŋo‑i Yesu yerre-na.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Baŋ baatiseŋ-ba, wuɔ haa u nammu‑i bɛi aa cãrã Diiloŋo saaŋ u *Yalle‑i hã-ba. Baŋ juɔ da Diiloŋ-Yalle‑i, baa doŋ ta ba piiye nelfɛlɛmma-na. Diiloŋ uŋ diyaa mamaŋ ba nunni-na, baa ta ba waŋ-ma baa nuɔmba‑i.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Bamaŋ naa ciɛŋ mafamma‑i, ba gbãa yu nuɔmba cĩncieluo baa ba hãi temma.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Pol saa tuɔ naa *Diilonelhãalãdũŋgu-na. Duɔ kã, u biɛ *Diiloŋ-bãaŋgu maama‑i a piiye ma yaaŋga‑i baa nuɔmba‑i ba da ba hũu-ma. U nuŋgu saa ta ku ce yelma baa ma wamma‑i. U ciɛ mafamma‑i caamba siɛi.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Ŋga banamba saa hũu-ma, aa bir ta ba nyɛ Itieŋo hũmelle‑i nuɔmba-na. Polŋ juɔ da ba ce dumaaŋo-na, wuɔ kã baa bamaŋ hũyãa-ma Tiranusi nakoleŋ-cĩiŋgu-na ka tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i baa-ba kusuɔŋ-nu'i yinni maŋ joŋ.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 U ciɛ mafamma‑i bieŋa hãi. A ce dumaaŋo-na, *Yuifubaa-ba maŋ waa hiere *Asi‑i-na baa *niɛraamba‑i, baa nu Itieŋo maama‑i.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Diiloŋo naa hã Pol himma naŋ temma u tuɔ ce gbɛrɛ-wɛima‑i.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 A ce nyarkpãtãaŋgu maŋ da ku yiɛya Pol kũɔma‑i aa ba haa-ku jɛiŋo maŋ nuɔ‑i, u sire. Jaamba bɔi siire dumaaŋo-na, aa *jĩnabaa-ba bi hilaa nuɔmba bɔi-na dumaaŋo-na.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 *Yuifubaa-ba namba bi waa ta ba wuɔra ba donya *jĩnabaa-ba‑i ba hiel-ba nuɔmba-na. Yiiŋgu naŋgu-na, baa ji sire wuɔ bafamba cĩŋ Yesu‑i-na aa donya-bɛi ne si ba ka gbãa. Aa naa maa cira: «Polŋ piiyeŋ Yesu maŋ maama‑i, fuɔ yerre-na curaaŋ na hel naacolŋ daayo-na!»
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Diilojigãntaamba yuntieŋo maŋ ba naŋ bĩŋ-yoŋ Sikeva‑i, fuɔ bɛpuɔmba'i naa ciɛ maacemma famma‑i. Ba waa nuɔmba niehãi.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Baŋ piiye dumaaŋo-na, jĩna bir gbɛ̃-ba wuɔ: «Mi suɔ Yesu‑i baa Pol hiere, namaa fuɔ, namaa hilaa hie?»
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Uŋ waa naacolŋo maŋ nuɔ‑i wuɔ pãŋ diire-bɛi baa muoru. Ma saa ji fa baa gbar. Ba gbaraa hel tãmporni naacolŋo cĩiŋgu-na, baa tãmma‑i nyɛlɛ̃lɛ̃ ba kũɔma-na.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Korma pãŋ ta ma da Yuifubaa-ba maŋ waa Efɛsi‑i-na hiere baa *niɛraamba‑i, a ce ba sa siɛ bĩ Yesu yerre‑i ãnsɔsɔmma-na.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Bamaŋ naa hũyãa Yesu maama‑i, baŋ ciɛ guɔyuɔ maŋ cor hiere, ba fɔ̃ŋgũɔ baa ta ba jo ba yiɛra nuɔmba-na ba waŋ-ma a pigãaŋ wuɔ ba siɛ tiraa ce ma temma.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Bamaŋ naa bi waa hiriemba‑i, ba fɔ̃ŋgũɔ baa jo baa ba himmaŋ-sɛbɛbaa-ba‑i ji tigiiŋ-ba caa-ba nuɔmba yufelle-na. Baa tagaaya sɛbɛbaa daaba sullu‑i, a da ba yuu bafamba neifieŋ-komorre baa a ndii temma.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Itieŋo barguɔ‑i-na, Diiloŋ-nel maa da fɔ̃ŋgũɔ ta ma gbuo terni‑i hiere ma kã.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Ku huoŋgu-na, Pol wuɔ ji cira u ka cor kã *Yerusalɛmu. Ŋga aa suɔ duɔ kã Yerusalɛmu‑i-na, u ka cor Maseduɔni igɛ̃na baa Akayi. U taa u bi piiye wuɔ duɔ hi Yerusalɛmu‑i, u saaya u bi kã *Ɔrɔmu.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Uŋ puu mafamma‑i dumaaŋo-na, wuɔ saaŋ kakãyãtaamba hãi Maseduɔni‑i-na: Timote baa Erati; aa fuɔ wuɔ tĩɛna *Asi‑i-na a ce yinni cɛllɛ.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Kufaŋgu yinni-na, Itieŋo hũmelle kũŋ kuɔ ce nelle sire du.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Fãnaŋo naŋo waa tuɔ kul niikulni, ba taa ba bĩ-yo Demetursi. Uu naa biɛ maacenciraamba ta ba kul baa-yo. Tĩiŋgu naŋgu waa Efɛsi‑i-na, ba taa ba bĩ-ku Artemisi. Tĩiŋgu faŋgu dũŋgu‑i, Demetursibaa-ba taa ba kul ku temma baa wargbɛ ba suor. Ba taa ba kũɔl gbeiŋa‑i ku maacemma-na.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 — ausente —
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 — ausente —
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Mamaŋ jaaŋ muɔ, ku saa ce ŋaa u yii duɔ bĩɛna hã miɛ yoŋ, ŋga u ka ce Artemisi dũŋgu nuoŋgu hel nuɔmba-na, a ce ba siɛ tiraa ta ba kãŋ Artemisi fuɔ fɛrɛ‑i, a ne da Asitaamba‑i baa nuɔmba‑i hiere miwaaŋo-na ba buol u yaa‑i.»
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Demetursiŋ piiye dumaaŋo-na, nuɔmba hɔmmu gbuu pãŋ guɔla; baa sire ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!»
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Ijieŋ daa niɛ ce nelle‑i hiere di sire yiɛra di gbeiniŋ. A ne da Maseduɔnitaamba namba naa nyaanu Pol jo. Ba waa ba hãi. Ba taa ba bĩ unaŋo‑i Gawusi aa bĩ unaŋo‑i Aritarke. Baa bel bafamba‑i kã baa-ba ponsanatigerre-na.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pol wuɔ cira u kã. Diiloŋ-dũŋ-baamba cie-yo wuɔ u baa kã.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 U jɛ̃naamba namba bi waa nelbɔ̃mbɔ̃mbaa Asi‑i-na, bafamba puɔr ba ji waŋ baa-yo wuɔ u baa kã.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ijieni saa waa dɛi ponsanatigerre-na: Hooi haai! Hooi haai! Ba fɔ̃ŋgũɔ waa da ŋ yuu-ba, ba siɛ suɔ kumaŋ ciɛ nuɔmba tigiiŋ ba-naa.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 *Yuifuyiɛŋo naŋo waa ba hɔlma-na, ba taa ba bĩ-yo Alɛsãndiri. Baa waŋ ma yaaŋga‑i baa-yo aa naa titiire-yuɔ dii-yo nuɔmba hɔlma-na wuɔ u piiye baa-ba. Wuɔ sire u naŋga‑i wuɔ nuɔmba budii.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Nuɔmba saa naa suɔ wuɔ Yuifuyiɛŋo. Baŋ juɔ suɔ, baa cor ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii! Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!» Ba ciɛ lɛrbaa-ba hãi temma kaasĩŋgu-na.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Kombiyiɛŋo maŋ waa ba nelle-na, u yaa juɔ gbãŋ baa nuɔmba‑i ba budii. Baŋ budii, wuɔ cira: «Efɛsitaaŋ namaa, hai moloŋo‑i dii aa u saa suɔ wuɔ Artemisi dũŋgu‑i baa ku nobiŋo maŋ hilaa dɔrɔ‑i-na diire, miɛ niini?
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Kutieŋo si dii. Terieŋgu faŋgu-na, na saaya na budii. Aa da na'a na ce kumaŋ, na jɔguɔŋ na ne aa na suɔ na ce-ku.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Naŋ siire bel balaŋ daaba‑i ta na jo baa-ba, ba saa bi guɔla bĩŋkũŋgu Artemisi dũŋgu-na, ba saa bi bĩ u yebabalande, na'a i ce-ba niɛ?
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Demetursi‑i baa u nabaamba‑i, da ba'a ba ka bĩ umaŋ, gɛ̃ŋgɛrtaamba dii, ba bĩ kutieŋo‑i kusuɔŋ-nu'i; ba jĩɛna yinni ta ba ce ãndɛnni‑i.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Da ku bi waa nelma namma dii na wulaa, diɛ ji tigiiŋ i-naa hiere, na jo, i ka fiɛlnu-mɛi.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Ni ma'i sĩ, dumandɛ‑i-na, fɔ̃ŋgɔ̃taaŋ da ba bĩ-ye yuu-ye wuɔ: ‹Bige‑i dii nyuŋgo‑i-na aa na tigiiŋ na-naa?› I da hama‑i waŋ-ma aa ba hũu-ma? I ka ce ba da niɛ sĩ i taara i hel ba huoŋ-nu, a ne da ma'i sĩ.»
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Uŋ waaŋ mafamma‑i, wuɔ ce nuɔmba bɔrɔ kũŋ ba cĩnniŋ.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.