Mateus 13
Nyεmε Jɔrε Kadasi (CKO) vs ARA
1 Nyini cɛɛn n na Yesu afite awuru n nu akɔ atana Galili kunma kpiri n nɔɔ su, ka i kan Nyɛmɛ jɔrɛ kere jama ni.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Na jama beberebe atiɛn bu nɔɔ i dɔ. Bu sunnuuri beberebe sɔ n dɛɛ ti, na wɔ wura lee nu atana, na bɛrɛ aka ajina nzue n nɔɔ su.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Na wɔ bo miɛɛnum na wɔ kere bu dekem beberebe. I ŋa, “Dɔdɔɔrifɔ be fiteeri sɔ ɔ, ka i kɔ sandi alɛmbaa.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Saŋga bo i wo sandi su ni, na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ atin n nɔɔ, na anumam aba atambu bu ami.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Na nbem atɔtɔ tiɛka su, deke bo fa sunnu má ni, fa n sunnu má n dɛɛ ti, wɔ cɛ má, na wɔ fi,
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 ama, wiɛ ba fiteeri agaya ni, na ba waandi, dama bunlui n akpama abi má.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ lɔlɔɛ nu, na lɔlɔɛ n anyi akata bu ŋu.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ama, na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ asiɛn kpa su, na wɔ nyi awura mbaa zɔi zɔi.”
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Na Yesu ase bu ka, “Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Nyini sin na i susufɔm n aba i dɔ, aba abisa i ka, “Nzu ti ye a nya ba ŋa a jɔjɔ minɛm dɔ, a bo bu miɛɛnu a?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Na Yesu abɔ bu nu ka, “Ambɛrɛ ye Nyɛmɛ ma am asi i fɛmɛya n nu asiri jɔrɛ kɛrɛ a, ama, bɛrɛ bo ba ka ni, i ma bu si má i.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ nya deke be Nyɛmɛ dɔ na i mi si i bita, Nyɛmɛ búka i su wɔ, na i nyá beberebe, ama, bo i si má i bita, haari ni nyini kaan n bo i la i ni, Nyɛmɛ dé i dɔ ɔ.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Deke bo i ti na m bo bu miɛɛnu n la ka, bu niɛ wɔ, ama, bu ŋu má pui. Bu so bu sui wɔ, ama, bu ti má deke n bo bu so bu sui ka bu ti i n bu.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Bu ti sɔ n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔ niiri bu n a, i ŋa,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Dama ahin minɛm tii ti kekereke,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Ama, ambɛrɛ la terefiɛ, dama am ŋu asi, na am kaaki ti asui.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Nahɔrɛ ye m suse am n a, Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni minɛm beberebe bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n kɛrɛ koroori ka bu ŋu deke bo am aŋu i ni, ama, ba ŋu má i, na ba koro ka bu ti deke bo am ati i ni, ama, ba ti má i.”
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Na Yesu ase i susufɔm ni ka, “Am so am sui, na m se am miɛɛnu n bu, fa kɔ dɔdɔɔrifɔ n bo i sandiiri alɛmbaa n su.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n fa kɔ i fɛmɛya n su kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri atin nɔɔ n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ n na bu ti má i bu, i cɛ má, na Sitana bo i ti sɔnɔ tiɛ ni, bá yi nɔaniɛ n fite bu ahore su, a ŋu ka bu wara afi i sa.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa tɔtɔɔri tiɛka su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, a ŋu ka ba de i ndende ni ahorejɔ,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 ama, i da má bu ahore su. Bu kaaki ti ka alɛmbaa n bo bu bunlui akpama abi má n wɔ. I woori bu dɔ kaan sɔ, na nzɛn wahara, wara kekereke be ba tuuri bu, fa kɔ bu Nyɛmɛ su n su, a ŋu ka ba fa ati.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri lɔlɔɛ nu n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, a ŋu ka bu sunsunni kɛrɛ wo deke bo bu yó na bu asiri káta su, na bu koro kabo bu yó na bu nyá ajɛkɛ kɛrɛ, na bu ahore bi fa kɔ durunya n nu neŋgem su, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n koro da má bu ahore su na i yo juma. Bu ti ka alɛmbaa n bo i wura má mbaa n wɔ.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ama, nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri asiɛn kpa su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bu de i, na bu fa yo juma, na i yo kpɛrɛ beberebe.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Na Yesu abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su yaa. Sɔnɔ be kɔ sandiiri nvoni i fiesu a.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Cɛɛn n be kɔŋguɛ n sɔ ɔ, saŋga bo sɔnɔ kɛrɛ ada adaafi ni, na i kpɔfɔ be anya ayasu akɔ afa jaŋmɔŋgu nvoni asandi nvoni fie n nu.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Saŋga bo nvoni n ba fi sukɔ nyinsɛ ni, na jaŋmɔŋgu nvoni n gusu atu asaŋga nvoni kpa n nu.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Na awurufɔbiɛ ni akɔɔm aba i dɔ, aba ase i ka, ‘Ya mibiɛ, m ŋa ya sandiiri nvoni kpa fie n nu e. Ye jaŋmɔŋgu nvoni n fiteeri ni, kɔ saŋgaari nu a?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Na wɔ bɔ bu nu ka, ‘M kpɔfɔ be kɔ yoori nyini a.’ Na i akɔɔm n abisa i ka, ‘Ye a koro ka ya kɔ tutu jaŋmɔŋgu nvoni n butu wɔ, nzɛn sɛ a?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Na wɔ bɔ bu nu ka, ‘Am yaki i, dama nzɛn am ŋa am tutu jaŋmɔŋgu nvoni ni, am sáŋga tutu i ni nvoni kpa n kɛrɛ wɔ.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Am ma bu kɛrɛ saŋga nyi, haari nvoni n kpiɛ bá ju. Nyini saŋga na m nya se nvoni kpiɛfɔm ni ka bu kpiɛ i kɛrɛ na bu cin wɔrɔ jaŋmɔŋgu nvoni n tiɛn i nɔɔ yara i ka. Nyini saŋga na bu nya tiɛn nvoni kpa ba gɔ m bondo nu.’”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Na Yesu abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa, i ti ka alɛmbaa kaan kabo nyɛm mbaa ti n wɔ, bo sɔnɔ be dɔɔri i fiesu ni.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Yiri ti alɛmbaam kɛrɛ kaan, ama, bu nya ba dɔɔri na i fiiri, i tara toro nyawam n kɛrɛ bambaka, i koro nyi na i tɛtɛrɛki asambaam bo anumam koro yo bu tiɛɛrim su.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Na Yesu akaaki abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa, i ti ka ayiri bo bu fa gɔ kpɔnɔ samɛnɛ nu na i yasu ni, na bara be fa gɔɔri samɛnɛ beberebe nu, na i kɛrɛ yasuuri n wɔ.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ahin n kɛrɛ, Yesu boori jama n miɛɛnu wɔ. Nahɔrɛ, i se má bu pui, má ka miɛɛnu ye i bo bu a.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 I yoori sɔ, adena nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n yo jɔjɔɔri n yo yiiwa a. I ŋa,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Saŋga bo Yesu cin yakiiri jama n na i kɔ wuraari awuru n nu ni, na i susufɔm n aba i dɔ, aba ase i ka, “Ya koro ka a yi jaŋmɔŋgu nvoni n dɛɛ miɛɛnu n bu kere ya.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Na wɔ bɔ bu nu ka, “Sɔnɔ n bo i sandiiri nvoni kpa n la mini Adamande Wa ni.
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 Fie n la durunya ni, na nvoni n la minɛm bo bu fa Nyɛmɛ yo bu fɛmɛ ni. Na jaŋmɔŋgu nvoni n la Sitana dɛɛ minɛm ni.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Ye kpɔfɔ n bo i fa jaŋmɔŋgu nvoni n saŋga nvoni kpa n nu n la Sitana. Nvoni kpiɛ saŋga n la durunya n awieeri, ye nvoni n kpiɛfɔm la Nyɛmɛ mɛrɛkɛm ni.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Kabo bu tiɛntiɛɛnri jaŋmɔŋgu nvoni n nɔɔ, na bu yaraari i ni, sɔ ye i bá yo durunya n awieeri a.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Mini Adamande Wa ni súnma Nyɛmɛ mɛrɛkɛm, na bu bá tambu yi satiɛyofɔm kɛrɛ, ni deke kɛrɛ bo i wura minɛm konvi na bu yo satiɛ.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm ni fá bu tu cɛɛma sin nu, dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Na bo bu yo Nyɛmɛ sa koroowa n yiri nya yo wein ka wiɛ, bu Si Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Na Yesu akaaki abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti kabo sɔnɔ be kɔ ŋuuri ajɛkɛ be, bo ba fundu i ase fie be nu n wɔ. I ŋuuri i sɔ n na wɔ kaaki akata su, na ahorejɔ aba i dɔ agaya, na wɔ kɔ atɔ i neŋge kɛrɛ bo i la i ni, na wɔ kpie i nyi aba ato nyini asiɛn ni.”
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Na Yesu akaaki ase ka, “Bekun, kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti kabo watafɔ be bo i nati niɛniɛ afere fofoem bo bu la anyunuyi agaya na i to n wɔ.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Saŋga bo i ba kɔ ŋuuri be bo i la anyunuyi na i la gɔ agaya ni, na wɔ kɔ atɔ i neŋge kɛrɛ, na wɔ fa ato i.”
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Na Yesu akaaki ase ka, “Bekun, kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti ka diɛndiɛ be bo bu fa sandiiri nzue nu, na bu taraari jombaa barasu barasu kɛrɛ n wɔ.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Saŋga bo diɛndiɛ n yiiri ni jombaam ni, na ba cin i afite kpɛrɛ su, na ba tana ka bu yiyi jombaam ni. Bo bu nya ŋuuri ka bu ti kpakpam ni, na bu fa bɛrɛ ji bu jombaa tara bɔtɔm nu. Na bu nya fa bo bu ti má kpam fikindi tu.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 I bá yo sɔ ɔ, durunya n awieeri, Nyɛmɛ má i mɛrɛkɛm ni nati ba yi satiɛyofɔm n fite bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ nu,
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 na i fa satiɛyofɔm ni tu cɛɛma sin nu. Dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Na Yesu abisa bu ka, “Am ati ahin miɛɛnu n kɛrɛ bu?” Na ba bɔ i nu ka, “Ya ti i bu.”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Na Yesu ase bu ka, “Tɔ, sɔnɔ kɛrɛ bo i kere Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na i siiri kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ atin ti barasu, i mi ayo ka awurufɔbiɛ bo i yi i neŋge fɔfɔrɛ ni i neŋge dawa fite i neŋge woobiri sɔɔ n nu, na i fa ma minɛm wɔ.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Saŋga bo Yesu boori nyini miɛɛnu kɛrɛ kɔ wieeri ni, na wɔ yasu dika n nu dɔ.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Na wɔ kpie i nyi akɔ i bɔsu. Na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ akere minɛm, bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu. Na bo bu tiiri i kereewa n kɛrɛ ayo alekutura. Na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Nifansu ye ahin sɔnɔ n nyaari nyini alecira n ni yiko koro yo nyini alekutura sam n a?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Má kampenta n wa n lɛɛ? Má i ni la Mariya a? Má Yakobo, ni Yosefu, ni Simon, ni Yudasi n gɔrɔ n lɛɛ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Am niɛ e. Má i niɛma nbaram kɛrɛ wo ya nu fɛn n a? Ye nifansu ye ahin sɔnɔ n kɔ sɔnsɔɔnri i si n kɛrɛ a?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Na ba bu i ŋgbɛɛn. Na Yesu ase bu ka, “Deke n kɛrɛ bu ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ jirima a, má ka i bɔsufɔm, ni i gisannufɔm ŋgumi dɔ.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 I bɔsufɔm ayo má i yarada n dɛɛ ti, wɔ yo má alekutura sam beberebe dɔ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.