Lucas 12

YAI GUMAN GUNOM KAM (CJV) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ena Yesu moingui tei ari yai opai munmane wom kuku boiro ganom boromdi kirako warako beiro wanimie. Ena kakom tei Yesu gama yokamai ka koma epe di erome: “Feresi ari yokamai kasu beinga yokamai moingamere epe ne yokamai kasu beinga mapunom beikeiyo! Bum boingua tarom ei kaime dori ikai tei dongua ena koro koro funguamere epe Feresi ari kasu beinga mapunom i u koro koro fume. Ena Feresi ari kasu beinga mapunom i ne yokama kan kenom beiyo!
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Te tai ta ta muruwo epena eke dero dungua okome u mari unamie. Te tai ta ta muruwo tou koiro dungua okome kanaimie.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Te ne yokamai ka muruwo giruwangua kakom dingairai ari yai opai aro dongua kakom ka i firaimie. Te ne yokamai ka wira diro iki ikai koi dingairai yokamai mena furo kopu iwa moiro u boi koro koro dowaimie.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Ena, na arinamao, na ka epe di erowaiye: ‘Ne yokamai ari ne ganom dinom ta ei gorainga i kuri fikeiyo! Yokamai ne yokama ganom dinom mora ei gorainga ena tai ta bei erekenaime.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Kuri fikenaimba na yai ta kuriyom firainga opom di erowaiye. Yai ta ne yokamai ganom dinom koma ei goingua okome e dongua akaiyomdi tei de erowangua yaromi ne yokamai kuri fi teiyo! O, kawom yaromi kuri fi teiyo!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Te ne yokamai mora kaninga ari yokamai kapu gam okonom koro muruwo kongo kou towane meina beimie. Kapu gam i gawo toka moimba Yai Gumam kapu gam i epe inokore ei firo ma dekemie.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Te Yai Gumam ne yokamai tai kan muruwo beinga i mora fire te ne yokama binom wiyom muruwo ama keromie. Ne yokamai kapu gam munmane wom meinanom si mangi deinga ena kuri fikeiyo!’ na epe di ereiye.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 Te na ka ta epe di erowaiye: ‘Nenta na kanam ari yai opai moraingi tei di mari dowanguai na ari gaunom wam fu Yai Gumam nuwi kokonan gan yokamai moingi tei fure yaromi kam di mari dowaiye.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Te nenta ari yai opai moraingi tei moiro mouwom wako narowangoro na fu Yai Gumam nuwi kokonan gan yokamai moingi tei fure yaromi na mounam wako towaiye.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Te nenta na ari gaunom wam kanam bei niki dowangua kam di narowanguai yaromi nomanem si awa towangua Yai Gumam yaromi biam kore de towamba nenta Yai Gumam Murom kam ka suwangua ena Yai Gumam yaromi biam kore de tekenamie,’ na epe di ereiye.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ena na kianama ari ne yokamai endire fu ka nuwi si ereinga iki naimbo fu ari ori moingi tei naimbo fu kiapanom bei ereinga yokamai moingi tei nainga ena ne yokama ‘No yokamai ka mokom bairo torae dowapune? Te no yokamai tora ka duwapune?’ kuri fire epe di fikeiyo!
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Kakom tei Murom Sumuna ne yokama ka ari di erowainga i di erowamie,” epe di erome.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Ena yai ta ari yai opai munmane moingi suna tei moingua “Ka nuwi si norenga yaiyo, ne na emenam i di tengoro ena na aunam guwai gaiyom ipu suwamie. Te ipu siro koro na narowamie,” di tongoro
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 ena Yesu ka mokom bairo “Yae, nenta yoporam boingua narokengua na ka kori di towaika faikename,” epe di tome.
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ena Yesu ari yokamai ka ta di erome: “Ne yokamai kuianom ire fu ‘Mangi tai i tekenapune,’ diro kan kenom beiro kiapam nokapu beiyo! Yai ta tai ta ta munmane fai towangua tarom i akire di tekenangua kakom arari yo dikenamie,” epe di erome.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ena yai koma mina wako tongua yaromi guwai gai mun fi tongua iran Yesu ka ta eke dero ari yokama epe di erome. “Yai ta guwai gaiyom munmane fai tongua yaromi tai woi nongua kopunam munmane dungoro
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 ena yaromi nenen nomanemdi inokore ei firo ‘Na epena tora benaiye? Na kopunanam siro iro furo enaika ikom dikemia.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Ena na epe benaiye. Na kopuna si eika ikom keikai gui diro ori ori kenaiye. Kenaika na kopunanam muruwo te guwai gainam muruwo ikai koi eiro
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 ena na kuianam ka epe di towaiye, “Ne tainum nokapu munmane ako nenga non iki munmane i dowaro benie. Ena ne epena iron moire kopuna nere te nuwi nere mun fire moro!” epe di towaiye,’ dumba
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Yai Gumam ‘Ne yai du dinga moinie. Epena giruwangua kakom ne goranie. Ena ne tainum kenom beire enga eramom iname?’ epe di tomie.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ena iran yaromi benguamere epe ari suwo koropane epe beimie. Yokamai tai guwai munmane ku bui siro ei moimba yokamai Yai Gumam ka dungua dourom boikeinga ena Yai Gumam ‘Yokamai kuwanom ari moimie,’ epe dume,” Yesu epe di eromie.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ena Yesu awa tero gama yokamai “Tai kan muruwo mansinomdi tei dungua i gounangua iran i na ne yokama ka epe di ereiye. ‘Ne yokama mansinomdi tawa morainga inokore munmane eikeiyo! Te ne yokamai “Nonon tora tai nowapune?” diro te “No yokamai tora gai firapune?” epe diro inokore munmane eikeiyo!
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ne yokamai mansinomdi tei moire tai nowainga i tai ori dikeme. Tamanume. Ne yokamai bei moiro Yai Gumam kam dungua gore duwainga i tai ori dume. Ena ne yokama gai firainga i tai ori dikeme. Tamanume. Ne yokama ganom dinom Yai Gumam towainga i tai ori dume.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ena ne yokamai kapuka inokore eiyo! Kapuka yokamai kopuna woikeimie. Te yokamai kopuna sire kuku boikeimie. Te yokamai kopuna ikom bo te guwai gai enainga ikom dikemba Yai Gumam kopuna eromie. Ne yokamai kapuka bire ime de ereinga iran i Yai Gumam ne yokamai kiapanom bei erowame. Ena ne yokamai inokore munmane eikeiyo!’ epe di ereye.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ne yokamai moingi suna tei yai ta inokore enangua ena yaromi goikenamba aro kakom towane ama yo moiro goramo? Tamanume.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ena ne yokamai tai gawo ta i epe beikenainga ena tai koropane inokore munmane eikeiyo!
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Te ne yokama kurei kuwom sungua i inokore eiyo! Kurei kokonan beikeimie. Te kurei gai finga wara gaikeimba na epe di erowaiye: ‘Koma yai ori Soromon eken bengua tarom nokapu wom emba yaromi kurei kuwom sunguamere epe eken beikemie,’ di ereiye.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Te Yai Gumam tai woi neingi suna tei kui faingua tarom epena dungoro te ongo ari kupa sire fiasi e donguari deinga kui i Yai Gumam eken bemie. Epe eken benangua ena iran yaromi ne yokamai gai firainga erowamba ne yokama gawo gera fi kun daimie.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 — ausente —
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 — ausente —
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Ena ne yokama Yai Gumam ari kiapanom bei erowangua akaiyom wandou naingere ena Yai Gumam ne yokama ‘Tai ta i narowame,’ di firainga tarom ama erowamie.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Ena ne yokamai kuri fikeiyo! Nongam sipsip munmane moikeingamere ne yokamai ama epe munmane moikeimba ne yokama nenom kiapanom bei eronguamere epe ne yokamai kiapanom bei erowangua mun firame.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Ena ne yokama guwai gainom meina beiro kongo mukom ire ari tai ta ta ako nekenainga yokamai ereiyo! Ne epe benainga ne meinanom kamundi dungua mokonaro beme. Kamundi meinanom i niki dere goukename. Te meinanom i kunei nowangua yaromi teina kunamie. Te gunako i ne yokamai meinanom bei niki dekenamie.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Ena ne yokamai meinanom nokapu nokapu duwangui tei ne yokamai nomanenom ama morangua iran kamundi meinanom inainga kokonanom beiyo!” Yesu epe di erome.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Ena Yesu akai nere ka ta di erome. “Ena ne yokama ‘Ari Wanopanom uname,’ di firo gainom fire kewanom gaire kenom beire moiyo!
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ena ari yokamai bei moiro yai ta kiapanom bei erongua yaromi furo opai ire kopuna kei neingi tei furo inako dero unangua kenom beire moi teingamere epe ne yokamai ama kenom beire moiyo! Yokamai yaromi kenom bei moi teingoro ena yaromi uro kori gumamdi gure duwangoro boromdi yokamai kori iraunaime.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ena kiapanom bengua yai uro kanungua nuwi kokonan gan yokamai kiapam bei morainga mun fi erowame. Ena fiyo! ‘Kiapanom yai kokonan gaiyom fire nuwi kokonan gan “Ne yokamai boiri tei moiro kopuna neiyo!” di erere ena nenen uro kopuna nowainga erowamie,’ di ereye.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Te kiapanom yai giruwangua ono suna unambo te koroware komawom dungua kakom tei unambo beiro kanungua nuwi kokonan gan yokamai kenom bei morainga mun fi erowame.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Te ne yokamai inokore ei fiyo! Iki kapakom yaromi firangua kunei yai ta kakom i unangoro ena kapakom yaromi kenom beire kunei neinga yai ta ikom guwo duwaro unanguai kan dowangoro ikom ikai kinaro bemie.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Ena ne yokama ama epe kenom beiyo! Na ari gaunom wam unaika kakom ne yokamai fikeinga iran ne yokamai kenom beiyo!” epe di erome. Kokonan gan nokapu te kokonan gan niki dongua kam Yesu di boiro dume
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ena Pita ka epe di tome: “Ari Wanopanomyo, ne ka eke dere dingai no yokamai towane di norenbore ari yokamai muruwo ama di erene?” di tongoro
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ari Wanopanom ka mokom bairo “Na ka ta duwaiya fiyo! Kokonan kiapam yai ta moime. Yaromi yo tongua yai moiro te mapunom fingua yai ama moime. Ena yaromi wanopa ure kokonan kiapam yai ka epe di tome: ‘Yae, ne na kokonan arinam i kiapanom bei moro! Ne kakom kakom ari kopuna nowainga ero!’ di tero fume.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ena okome yaromi wanopa inako dero uro kanungua kokonan kiapanom yai koma ka di tero funguamere epe bengoro ena yaromi wanopa mun fi tomie.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Na kawom di towaiye. ‘Yaromi wanopa yai bei moiro kokonan kiapam yai “Ne na tainam muruwo kiapam beyo!” epe di towamie,’ di teye.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Dumba kokonan kiapam yai nomaneyomdi ‘Na yai wanopanam epena kene kene eire kunamie,’ di firo ena kokonan ari yai bo opai kupa eiro te kua kopuna nere nuwi nero du di morangoro
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 ena yaromi wanopa kakom ta kokonan kiapam gan inokore ei fi tekembo beiro kiapanom moikengoro ure bei niki de tere te akiro furo ari fi kun daikeinga yokamai moingi tei de towamie.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Te kokonan gan yai wanopa ka dungua firo kenom beikenangua te ka dungua gore dikenangua ena iran yai wanopa kupa munmane suwame.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Te kokonan gan ta yai wanopa ka dungua fikemba gam kupa suwainga tarom benangua ena iran yai wanopa kupa suwo suwame. Te Yai Gumam ari yokamai tai ta ta munmane erowangua ena Yai Gumam ‘Ne yokama tai ta ta munmane mokom bai naro!’ di erowamba Yai Gumam nenta tai ta ta suwo towangua ena Yai Gumam ‘Ne tai ta ta suwo mokom bai naro!’ di towame,” epe di erome.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Ena Yesu ka ta di erome. “Ena te na e dongua fiasi mansinomdi dowaro wiye. Te na e dongua dowaika i kene kene eire dowangua mun firaiye.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Te ari nuwi bui ereingamere epe Yai Gumam na ganam kipi narowangoro goraiye. Epena yaromi narekengoro na nomanenam ipun ori wom domie. Ena na ganam kipi karangua mapunom i gounangero na mun firaiye.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ne yokamai di finga ‘Na uka kura boinga bei gounaro ume,’ di fimo? Ma deiyo! ‘Na ari yai opai ipu si erowaro wiye,’ di ereiye.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Te epena te okome ama ari yai opai okonom koro muruwo iki towane moire bon te surai dere ena ari suraiye yokamai bei moiro ari surai kianom bei erowaimie. Te surai bei moiro ari suraiye yokamai kianom bei erowaimie.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Yokamai bon tere yai ta wam kiam bei towangoro te wam nem kiam bei towangore te opai ta apom kiam bei towangoro te apom mam kiam bei towangoro imam biyai efem biyai kiam bei towangore te opai auwam biyai kiam bei towame,” di erome.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ena Yesu ari yai opai moinga “Ne yokama aro ako bengui ime kuwokauwo kengua kanere kakom tei ‘Nimi suwaro bemie,’ dingoro ena nimi sume.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Te ne yokama kamun kai sungoro kanere ‘Aro dowamie,’ dingoro ena aro domie.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Te ne yokama man te kamun bengua mapunom mora fimba tai ta ta epena fuka duwangua mapunom fikeinga ena ne yokama ka kasu dinga yokama moimie.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Ena iran ne yokamai kon yo tongua nainga kaniyo!
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Na ka duwaika epe beiyo! Yai ta ne ka kori di erowaro benangua ena ne surai kon mori tei wan moipika kakom tei ka kori gounangua kam di to! Di tekero yo naipika ena yaromi ne endiro ka kori kiapam yai morangui tei nangoro te kiapam yai ne endiro kiminem okonomdi enangoro ena kiminem ne endiro furo kan iki de erowamie.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 ‘Ena ne kan iki moranga kene kene eire ewi dekenamie. Koma ne kongo ori gawo fai erowangua muruwo mokom bai gounanga u mena unanie,’ na epe di ereiye,” di erome.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.