Mateus 5
Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios (CHDNT) vs NAA
1 Jesús ixim'mola' axpela' lan xanuc' tihuejyi, if'aj'ma ƚijuala. Jiƚpiya icutshuai'ma. Iƚoc'oƚai'me ts'ilihuequi.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ipango'ma imuc'i'mola', timila':
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 ―Lan xanuc' ts'iƚsina' tehue'ela' juaiconapa, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
3 — Bem-aventurados
4 ’Lan xanuc' nohuotsopá, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tiƚonc'e'em'mola' liƚpixhuejma'.
4 — Bem-aventurados
5 ’Lan xanuc' pe aimi'e'eyoƚtsi tsila', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ixanuc' ȽanDios, iƚque tepi'i'mola' quiƚmane ticuxe'me fa'a li'a ƚamats'.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ’Lan xanuc' nojanajpá latenƚcocopa ȽanDios, nocuapá: “ȽanDios aƚ'e'etsonga' ƚijca laƚpicuejma'”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ti'e'em'mola' ƚijca liƚpicuejma'.
6 — Bem-aventurados
7 ’Lan xanuc' noximpá cuanuc' liƚpimaye, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixinim'mola' acuanuc'la.
7 — Bem-aventurados
8 ’Lan xanuc' ts'anuli liƚpicuejma', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixim'me ȽanDios.
8 — Bem-aventurados
9 ’Lan xanuc' nocuapá: “Catoc'i'ma ƚaipima. Tuyaiƚa' al c'a iƚque”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timetsaicom'mola' inaxque' ȽanDios.
9 — Bem-aventurados
10 ’Lan xanuc' noteƚcopá mihuejyi al ƚijca cane, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
10 — Bem-aventurados
11 ’Imanc' ts'alihuequi, ja'ni lan xanuc' titaletsolhuo', ja'ni timilojtsolhuo' cataiqui', ja'ni titeƚ'mitsolhuo', ja'ni tinesc'etsolhuo' ma mifel'miyaleyi, imanc' ƚinca tuluyalaicoyi al c'a.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Toƚta'a imanc' ti'onƚcotolhuo' to lam profeta. Luyaipa quitine ma toƚiya liteƚcopa iƚniya. ¡Toliyuc'tseƚe tixojla' cunlata! Jipu'hua lema'a tipa'a al cueca' lapi'inyacolhuo'.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ’Imanc' ma moƚmana' li'a ƚamats' ti'onƚcospolhuo' to ƚo'hue. ¡Toƚe tipajnla'! Aimi'i'molhuo' to ƚo'hue ƚuyaipa lic'a. Iƚque ƚo'hue aimi'iya milajn‑naya. Lan xanuc' tejuajaispá ƚuna, ti'huailequinna.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Moƚmana' fa'a li'a ƚamats' imanc' ti'onƚcospolhuo' to lepalc'o', ti'onƚcospolhuo' to liƚya' lilajmpa al toncay ƚijuala, aiquemiya.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Munai'im'me lepalc'o' aimic'ommumiquinni anuli c'ec. Tipo'nonni pe lopiyopa. Toƚta'a tepalc'o'ila' jahuay nomana' lajut'ƚ.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ma toƚta'a ti'iƚa' loƚ'ejma' imanc'. Tolapalc'o'itsola' loƚf'as xanuc'. Tonƚ'e'etsola' al c'a. Toƚta'a ticua'me: “Acueca' conƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Ac'a iƚque.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 ’¿Te aga toƚnesyi: “Jesús icuaicoco'ma fa'a li'a ƚamats' teteƚƚa' locuxepa ȽanDios, iƚe lataiqui' liniƚijmpa Moisés, jouc'a liniƚijmpa lam profeta”? A'i. Aicuaicoco'ma canant'ƚiƚa' locuxepa ȽanDios, aicateƚya.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Iya' camilhuo' al ƚinca: Ma mipa'a lema'a li'a ƚamats', aimehue'eya ni anuli ƚainila' xonca ƚaca'hua, ni toƚta'a anuli ƚacumi. Iƚe litaiqui' ȽanDios jahuay tipanehuo. Ma' mi'hua menanƚi lixpic'epa ȽanDios, jouc'a ti'hua tipanehuo litaiqui'.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Anuli cal xans ja'ni aimihuejma iƚiya litaiqui' ȽanDios locuxepa, tama lataiqui' xonca aca'hua, ja'ni timuc'itsola' toƚta'a lif'as xanuc', iƚque cal xans tixinim'me xonca aca'hua pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá cal Rey Nopa'a lema'a. Ƚocuena cal xans naihuejcopa ȽanDios, timuc'itsola' lan xanuc' tihuejcoƚe, iƚque tixinim'me acuecaj xans pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá ȽanDios cal Rey Nopa'a lema'a.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 ’Iya' camilhuo': Aimoƚ'onƚico'moƚtsi to lam fariseo ni lomxiye nomuc'iyalepá locuxepa ȽanDios. Tonƚ'eƚe xonca al c'a. Ti'iƚa' xonca al ƚijca loƚ'ejma'. Ja'ni a'i, aimoƚtsuflaiyacu pe lomana' naihuejcopá ȽanDios, iƚque cal Rey Nopa'a lema'a.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 ’Imanc' oƚsina' lataiqui' lu'impola' lan xanuc' iƚniya nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoƚma'ahuale'me. Naitsi noma'ahualepa titai'ma lijunac'. Tecani'em'me.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Iya' camilhuo': Cal xans ja'ni ti'hua tixtuc'o ƚipima, titai'ma lijunac'. Cal xans ja'ni timilojla' cataiqui' ƚipima, tilecom'me pe lafoƚyomma lan xanuc' noxpijpá lataiqui'. Cal xans ja'ni tetets'iƚa' ƚipima, timiƚa': “Ima' uncue camac'ta”, iƚque titeƚcota ƚunga pe lopa'a al muf.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Tocuaitsi pe lotsufcoyompa ȽanDios, ma mopa'a jiƚpiya pe loftsufcoyoya, ja'ni to'nujuaitsi ƚopima tixtuc'ohuo',
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 topo'noƚa' jiƚpiya ƚoftsufcoya, to'huaƚa' toxintsi ƚopima. Topac'etsi lipoyac' ƚopima, toƚmajnle al c'a, toƚpac'enatsoƚtsi. Tijouƚa' topainanni, tocuainata pe loftsufcoyoya, totsufcoƚa' ȽanDios.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ’Iƚque naixtuc'opo' ja'ni ti'hua'atso' cal juez, aimicoƚ'mo', topac'eƚa'. Topalaic'oƚa' ma monƚeyi lane. Ja'ni a'i, iƚque ticufto' cal juez, cal juez ticuto', lapaluc' titats'e'mo'.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Iya' camihuo' al ƚinca: Ma mi'hua cotaiyinge, tama tutani le'a, jiƚpiya topajnta, aimaipaya.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 ’Imanc' oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoxhuico'ma ƚipeno ƚof'as xans”.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Iya' camilhuo': Cal xans mehuelonge anuli ƚaca'no', ja'ni ticua lipicuejma': “Caxhuicoƚa'”, iƚque cal xans joupa itaipa lajunac'. Tocomma to joupa ixhuicopa.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 ’Camihuo': Ja'ni iƚe lofmehuelojmpa timenac'ihuo', topulcufla' lo'u, taca'niƚa' aculi', tama iƚiya lo'u al c'a camane. Toƚta'a ma le'a anuli lo'u tejac'ma aimimef'minyaco' ƚunga.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Ja'ni lomane timenac'ihuo', tama iƚiya al c'a comane, tatejla', taca'niƚa' aculi'. Toƚta'a ma le'a anuli lomane tejac'ma, aimimef'minyaco' ƚunga.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ’Luyaipa quitine uya'ampá: “Cal xans nixpic'epa tux'masla' ƚipeno, tepi'iƚa' lije'e, tijouƚa' tux'masnaƚa'”.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Iya' camilhuo': A'i. Cal xans aimi'iya mux'masya ƚipeno. Ja'ni ƚaca'no' joupa ihuejpa ocuenaj xans, ƚipe'ailli' nipajnya tux'masla'. Ja'ni a'i aimi'iya. Iƚque ƚaca'no' joupa ƚux'masquimpa ja'ni tihuejla' ocuenaj xans, titai'ma lajunac'. Naitsi nolecoya ƚaca'no' jouc'a titai'ma lajunac'.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 ’Jouc'a oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá fa'a luyaipa quitine, ticuayi: “Ja'ni o'epa jurar, aimopai'i'ma jiƚiya lotaiqui'. Lotaiqui' joupa o'epa jurar ȽanDios, tanant'ƚi'ma. Ja'ni aimanant'ƚi, totai'ma lajunac'.”
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Iya' camilhuo': Aimo'e'ma jurar. Aimocua'ma: “Por lema'a”. Jiƚpiya ticutsu ȽanDios cal Cuecaj Juez.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Aimocua'ma: “Por li'a ƚamats'”. Li'a ƚamats' tocomma to ƚipitas ȽanDios lacaxaf'i'ipa li'mitsi'. Aimocua'ma: “Por al cuecaj quiƚya' Jerusalén”. Jiƚpiya ipiƚya' ȽanDios cal Rey.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Jouc'a aimocua'ma: “Por ƚaijuac”. Ima' cotuca' aimi'iya mocuxe'eya ƚojuac. Anuli lajuac lumi aimi'iya mo'eya fujca. Jouc'a lajuac al fujca aimi'iya mo'eya umi.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Aimo'e'ma jurar. Ma le'a tocua'ma: “Toƚta'a ca'e'ma”, o “A'i, aica'eya”. Aimoƚof'i'ma cataiqui'. Ja'ni toƚof'i cataiqui' a'i ȽanDios micuxe'ehuo' iƚiya lofnespa. Ma le'a ƚonta'a ticuxe'ehuo'.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 ’Oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “Anuli cal xans ja'ni joupa ipa'empá anuli li'u, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'u. Ja'ni anuli cal xans tipa'em'me anuli li'ay, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'ay.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Iya' camilhuo': Ja'ni a'ijc'a lo'epo', aimocuanaj'moxi. Ja'ni tuntafhuo' lopeque al c'a camane, tocufiƚa' lopeque loxa camane tuntafcontso'.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ja'ni ticuxecotso', texic'e'mo' lotsamalo, tommi'iƚa' lotsamalo jouc'a tommi'iƚa' lopuquiya.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Ja'ni ts'ipenic' ticuxe'etso' timitso': “Lacanumf'eta cane oquej kilometro. Aƚtoc'iƚa' ƚainitay”, ima' tacanumf'eta amalpu kilometro.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Naitsi noxahue'epo', tapi'iƚa'. Ja'ni tixahue'etso', timitso': “Lapi'iƚa', tijouƚa' cacuai'enaco'”, aimocuanaj'ma.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 ’Imanc' oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “To'e'ma capic'a ƚopima. Aimo'e'ma capic'a naixtuc'opo'. Iƚque to'e'ma laic'.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Iya' camilhuo': Tonƚ'e'mola' capic'a naixtuc'opolhuo'. Toƚsahue'eƚe ȽanDios titoc'itsola' iƚniya noteƚ'mipolhuo'.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ja'ni toƚe loƚ'ejma' aƚinca ti'i'molhuo' inaxque' ȽanDios, iƚque coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Iƚque ticuxe'e ƚi'ora tepalc'o'itsola' jahuay lan xanuc'. Ja'ni lan c'a xanuc', ja'ni lixcay xanuc' tepalc'o'ila'. Jouc'a ticuxe'e ticuiƚa' ni petsi lomana' lan xanuc', petsi no'epá al c'a, jouc'a petsi no'epá lixcay, ma' anuli ticui'e.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ja'ni toƚ'etsola' capic'a ma le'a iƚne no'epolhuo' capic'a, ¿te cululijpa? Ma toƚta'a mi'eyi lin'najts'i'iyale.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ja'ni ma le'a toƚnonnila' loƚpimaye, ¿te ma tonƚ'eyi xonca al c'a? A'i. Lan xanuc' pe aimimetsaicoyi ȽanDios toƚe mi'eyi.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a ti'ay pangay al c'a. Imanc' jouc'a tonƚ'eƚe pangay al c'a.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.