Mateus 5
Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios (CHDNT) vs ARA
1 Jesús ixim'mola' axpela' lan xanuc' tihuejyi, if'aj'ma ƚijuala. Jiƚpiya icutshuai'ma. Iƚoc'oƚai'me ts'ilihuequi.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ipango'ma imuc'i'mola', timila':
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 ―Lan xanuc' ts'iƚsina' tehue'ela' juaiconapa, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 ’Lan xanuc' nohuotsopá, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tiƚonc'e'em'mola' liƚpixhuejma'.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 ’Lan xanuc' pe aimi'e'eyoƚtsi tsila', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ixanuc' ȽanDios, iƚque tepi'i'mola' quiƚmane ticuxe'me fa'a li'a ƚamats'.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 ’Lan xanuc' nojanajpá latenƚcocopa ȽanDios, nocuapá: “ȽanDios aƚ'e'etsonga' ƚijca laƚpicuejma'”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ti'e'em'mola' ƚijca liƚpicuejma'.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 ’Lan xanuc' noximpá cuanuc' liƚpimaye, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixinim'mola' acuanuc'la.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 ’Lan xanuc' ts'anuli liƚpicuejma', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixim'me ȽanDios.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 ’Lan xanuc' nocuapá: “Catoc'i'ma ƚaipima. Tuyaiƚa' al c'a iƚque”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timetsaicom'mola' inaxque' ȽanDios.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 ’Lan xanuc' noteƚcopá mihuejyi al ƚijca cane, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 ’Imanc' ts'alihuequi, ja'ni lan xanuc' titaletsolhuo', ja'ni timilojtsolhuo' cataiqui', ja'ni titeƚ'mitsolhuo', ja'ni tinesc'etsolhuo' ma mifel'miyaleyi, imanc' ƚinca tuluyalaicoyi al c'a.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Toƚta'a imanc' ti'onƚcotolhuo' to lam profeta. Luyaipa quitine ma toƚiya liteƚcopa iƚniya. ¡Toliyuc'tseƚe tixojla' cunlata! Jipu'hua lema'a tipa'a al cueca' lapi'inyacolhuo'.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 ’Imanc' ma moƚmana' li'a ƚamats' ti'onƚcospolhuo' to ƚo'hue. ¡Toƚe tipajnla'! Aimi'i'molhuo' to ƚo'hue ƚuyaipa lic'a. Iƚque ƚo'hue aimi'iya milajn‑naya. Lan xanuc' tejuajaispá ƚuna, ti'huailequinna.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Moƚmana' fa'a li'a ƚamats' imanc' ti'onƚcospolhuo' to lepalc'o', ti'onƚcospolhuo' to liƚya' lilajmpa al toncay ƚijuala, aiquemiya.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Munai'im'me lepalc'o' aimic'ommumiquinni anuli c'ec. Tipo'nonni pe lopiyopa. Toƚta'a tepalc'o'ila' jahuay nomana' lajut'ƚ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ma toƚta'a ti'iƚa' loƚ'ejma' imanc'. Tolapalc'o'itsola' loƚf'as xanuc'. Tonƚ'e'etsola' al c'a. Toƚta'a ticua'me: “Acueca' conƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Ac'a iƚque.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 ’¿Te aga toƚnesyi: “Jesús icuaicoco'ma fa'a li'a ƚamats' teteƚƚa' locuxepa ȽanDios, iƚe lataiqui' liniƚijmpa Moisés, jouc'a liniƚijmpa lam profeta”? A'i. Aicuaicoco'ma canant'ƚiƚa' locuxepa ȽanDios, aicateƚya.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Iya' camilhuo' al ƚinca: Ma mipa'a lema'a li'a ƚamats', aimehue'eya ni anuli ƚainila' xonca ƚaca'hua, ni toƚta'a anuli ƚacumi. Iƚe litaiqui' ȽanDios jahuay tipanehuo. Ma' mi'hua menanƚi lixpic'epa ȽanDios, jouc'a ti'hua tipanehuo litaiqui'.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Anuli cal xans ja'ni aimihuejma iƚiya litaiqui' ȽanDios locuxepa, tama lataiqui' xonca aca'hua, ja'ni timuc'itsola' toƚta'a lif'as xanuc', iƚque cal xans tixinim'me xonca aca'hua pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá cal Rey Nopa'a lema'a. Ƚocuena cal xans naihuejcopa ȽanDios, timuc'itsola' lan xanuc' tihuejcoƚe, iƚque tixinim'me acuecaj xans pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá ȽanDios cal Rey Nopa'a lema'a.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 ’Iya' camilhuo': Aimoƚ'onƚico'moƚtsi to lam fariseo ni lomxiye nomuc'iyalepá locuxepa ȽanDios. Tonƚ'eƚe xonca al c'a. Ti'iƚa' xonca al ƚijca loƚ'ejma'. Ja'ni a'i, aimoƚtsuflaiyacu pe lomana' naihuejcopá ȽanDios, iƚque cal Rey Nopa'a lema'a.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 ’Imanc' oƚsina' lataiqui' lu'impola' lan xanuc' iƚniya nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoƚma'ahuale'me. Naitsi noma'ahualepa titai'ma lijunac'. Tecani'em'me.”
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Iya' camilhuo': Cal xans ja'ni ti'hua tixtuc'o ƚipima, titai'ma lijunac'. Cal xans ja'ni timilojla' cataiqui' ƚipima, tilecom'me pe lafoƚyomma lan xanuc' noxpijpá lataiqui'. Cal xans ja'ni tetets'iƚa' ƚipima, timiƚa': “Ima' uncue camac'ta”, iƚque titeƚcota ƚunga pe lopa'a al muf.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ’Tocuaitsi pe lotsufcoyompa ȽanDios, ma mopa'a jiƚpiya pe loftsufcoyoya, ja'ni to'nujuaitsi ƚopima tixtuc'ohuo',
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 topo'noƚa' jiƚpiya ƚoftsufcoya, to'huaƚa' toxintsi ƚopima. Topac'etsi lipoyac' ƚopima, toƚmajnle al c'a, toƚpac'enatsoƚtsi. Tijouƚa' topainanni, tocuainata pe loftsufcoyoya, totsufcoƚa' ȽanDios.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 ’Iƚque naixtuc'opo' ja'ni ti'hua'atso' cal juez, aimicoƚ'mo', topac'eƚa'. Topalaic'oƚa' ma monƚeyi lane. Ja'ni a'i, iƚque ticufto' cal juez, cal juez ticuto', lapaluc' titats'e'mo'.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Iya' camihuo' al ƚinca: Ma mi'hua cotaiyinge, tama tutani le'a, jiƚpiya topajnta, aimaipaya.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 ’Imanc' oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoxhuico'ma ƚipeno ƚof'as xans”.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Iya' camilhuo': Cal xans mehuelonge anuli ƚaca'no', ja'ni ticua lipicuejma': “Caxhuicoƚa'”, iƚque cal xans joupa itaipa lajunac'. Tocomma to joupa ixhuicopa.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 ’Camihuo': Ja'ni iƚe lofmehuelojmpa timenac'ihuo', topulcufla' lo'u, taca'niƚa' aculi', tama iƚiya lo'u al c'a camane. Toƚta'a ma le'a anuli lo'u tejac'ma aimimef'minyaco' ƚunga.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ja'ni lomane timenac'ihuo', tama iƚiya al c'a comane, tatejla', taca'niƚa' aculi'. Toƚta'a ma le'a anuli lomane tejac'ma, aimimef'minyaco' ƚunga.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 ’Luyaipa quitine uya'ampá: “Cal xans nixpic'epa tux'masla' ƚipeno, tepi'iƚa' lije'e, tijouƚa' tux'masnaƚa'”.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Iya' camilhuo': A'i. Cal xans aimi'iya mux'masya ƚipeno. Ja'ni ƚaca'no' joupa ihuejpa ocuenaj xans, ƚipe'ailli' nipajnya tux'masla'. Ja'ni a'i aimi'iya. Iƚque ƚaca'no' joupa ƚux'masquimpa ja'ni tihuejla' ocuenaj xans, titai'ma lajunac'. Naitsi nolecoya ƚaca'no' jouc'a titai'ma lajunac'.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 ’Jouc'a oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá fa'a luyaipa quitine, ticuayi: “Ja'ni o'epa jurar, aimopai'i'ma jiƚiya lotaiqui'. Lotaiqui' joupa o'epa jurar ȽanDios, tanant'ƚi'ma. Ja'ni aimanant'ƚi, totai'ma lajunac'.”
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Iya' camilhuo': Aimo'e'ma jurar. Aimocua'ma: “Por lema'a”. Jiƚpiya ticutsu ȽanDios cal Cuecaj Juez.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Aimocua'ma: “Por li'a ƚamats'”. Li'a ƚamats' tocomma to ƚipitas ȽanDios lacaxaf'i'ipa li'mitsi'. Aimocua'ma: “Por al cuecaj quiƚya' Jerusalén”. Jiƚpiya ipiƚya' ȽanDios cal Rey.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Jouc'a aimocua'ma: “Por ƚaijuac”. Ima' cotuca' aimi'iya mocuxe'eya ƚojuac. Anuli lajuac lumi aimi'iya mo'eya fujca. Jouc'a lajuac al fujca aimi'iya mo'eya umi.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Aimo'e'ma jurar. Ma le'a tocua'ma: “Toƚta'a ca'e'ma”, o “A'i, aica'eya”. Aimoƚof'i'ma cataiqui'. Ja'ni toƚof'i cataiqui' a'i ȽanDios micuxe'ehuo' iƚiya lofnespa. Ma le'a ƚonta'a ticuxe'ehuo'.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 ’Oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “Anuli cal xans ja'ni joupa ipa'empá anuli li'u, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'u. Ja'ni anuli cal xans tipa'em'me anuli li'ay, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'ay.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Iya' camilhuo': Ja'ni a'ijc'a lo'epo', aimocuanaj'moxi. Ja'ni tuntafhuo' lopeque al c'a camane, tocufiƚa' lopeque loxa camane tuntafcontso'.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Ja'ni ticuxecotso', texic'e'mo' lotsamalo, tommi'iƚa' lotsamalo jouc'a tommi'iƚa' lopuquiya.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Ja'ni ts'ipenic' ticuxe'etso' timitso': “Lacanumf'eta cane oquej kilometro. Aƚtoc'iƚa' ƚainitay”, ima' tacanumf'eta amalpu kilometro.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Naitsi noxahue'epo', tapi'iƚa'. Ja'ni tixahue'etso', timitso': “Lapi'iƚa', tijouƚa' cacuai'enaco'”, aimocuanaj'ma.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 ’Imanc' oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “To'e'ma capic'a ƚopima. Aimo'e'ma capic'a naixtuc'opo'. Iƚque to'e'ma laic'.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Iya' camilhuo': Tonƚ'e'mola' capic'a naixtuc'opolhuo'. Toƚsahue'eƚe ȽanDios titoc'itsola' iƚniya noteƚ'mipolhuo'.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Ja'ni toƚe loƚ'ejma' aƚinca ti'i'molhuo' inaxque' ȽanDios, iƚque coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Iƚque ticuxe'e ƚi'ora tepalc'o'itsola' jahuay lan xanuc'. Ja'ni lan c'a xanuc', ja'ni lixcay xanuc' tepalc'o'ila'. Jouc'a ticuxe'e ticuiƚa' ni petsi lomana' lan xanuc', petsi no'epá al c'a, jouc'a petsi no'epá lixcay, ma' anuli ticui'e.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ja'ni toƚ'etsola' capic'a ma le'a iƚne no'epolhuo' capic'a, ¿te cululijpa? Ma toƚta'a mi'eyi lin'najts'i'iyale.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ja'ni ma le'a toƚnonnila' loƚpimaye, ¿te ma tonƚ'eyi xonca al c'a? A'i. Lan xanuc' pe aimimetsaicoyi ȽanDios toƚe mi'eyi.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a ti'ay pangay al c'a. Imanc' jouc'a tonƚ'eƚe pangay al c'a.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.