Mateus 5
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NVT
1 Ashiriya, Isusush putam putam tachitchittar ashirangana. Isussha machip kárirangu. Machip káreeru anush kuxinarangiya. Wipunash anshutam káreerteersin, kuxineersin, ashiri Isussha Apanllush tachitamaam waneerangiya wipunasheetsi.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Isus tayaspataku, tárangiya.
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Tputs Apanllingaz támaraku, yutaritshishee nda zandku, Apanll anoo kizpur chinakiya. Shiyaa nuwaanacha tputsiri táchiya Apanlli; yuwaa Apanllingaz chinaku anootsi.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Tputsich yutaritshishimandich mangich mantsakuch waritakcha, watam Apanll mangeetsich yarchiya.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Tputsich mangich mapiyruch Apanllimun kis taakuch annaashacha wanasiri. Apanll anoo kizpur chinakiya. Tputs ashku anu tsapurunasush nuwaana tamapari ashiru taachiya.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Tputsich Apanllingaz kuk payumaam támarakuch, wanasircha. Apanllingaz mangoonamaam kizpur zandku, wanasircha. Apanll anoo kizpur chinakiya. Izuuru mangoo p'tseekiya mangoonamaama.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Tputsee nayanikuch wanasircha. Apanll anoo kizpur chinakiya. Tputs ashku anoo Apanll nayanichtamtiya.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Tputsich uru Apanlleem mangeetsich yaramaam taakuch, wanasircha. Apanll anoo kizpur chinakiya. Uwsha Apanllee kis pangchiya.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Yuw tputspatatin yaramapan taaku, anu wanasircha. Apanll anoo kizpur chinakiya. Uwaatssha: Nuw shiyaa ipartana táchiya Apanlli, yuwaa ashku anootsi.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Tputs Apanllingaz tachitamaam támaraku, tputssha anoo kiyungutaa yachaksin, ashiritaa nda kasaku, anu wanasircha. Ashku an uru Apanllush taachiya; wipunashee, tárangiya Isusu.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Ashiri tputs siyaa ashkinaari ashiru, nuwamun siyaa kiyung yachaku, mantsir tsiyatku, yutaritaam ínaku, ashtaata siysa mangis mantsarintspa.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Mangis kis taangtsa. Mapiyngtsa. Nuwash kanindush kuskachus, nuwapat washunand kis taachchi; nuw siyapat mangi kis taachina. Apanllee kuk kamanimapani sirútamasa kiyungutam yacharangana. Ashiri siyaatstam nuwamand kuki tputs kiyung yachachiya. Ashkitaateesinaya mapiyngtsa; wipunashee, tárangiya.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Mazinangtsa; nuw siyaa yumpaz ashiru tsapurunasush wayachintspa tputseem istamaama; Apanllee mangoonamaama. Itaru, nda wanasir taakus, ¿tamaree istachis? Yum saratamaam wanasircha. Itaru, misangapshi, tputssha: Misingapishcha. Tsapush kpitangcha. Tputs kátimamshita, táchparee. Ashikpaz ashkitamta yuwis nda itsinsaru Apanllee tayapstakis anis. Itaru, nuw siyaa yum wanasirpaz ashiru wayachintspa. Siy nuwaa kuki tputsee kamankus, tputssha mazinakchu, nda yutarit taachinlliniya.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Yuwaam tputs tapushpaz ashirusin taakana anoom nuw siyaa 'sineemaam wayachintsa, tputsee mangu 'sineekpaz ashimaama. Napa yakat machip taaku an ipishungamaam wanindaja. Ashiri nuw siyaam yakta machip taaku an tamapari ashiru wayachintspa.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Mishat, tputs mbarinaa tirooku antaati kajonish wayak, nduni. Yuwash ichinguru tputs taaru anush wayakiya. Íwari wayakiya 'sineemaama.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Ashiri siysa nuwaa kuki payukus, mbarinpaz ashku tapish 'sinitssa. Ashirucha, wanasiri taangcha atashina. Wanasiri taakinaareesa, tputsee istakinaareesa, tputssha siyaa pakchusin, Apanllingaz chinachtampasinaya. Siyamun Apanlleetstam mangoonachpasinaya; wipunashee tárangiya Isusu.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Nuwaantaja kuki kaneesich tayapstaki. Apanlleetsimari kuk yuw sirú yandarangu anoo kamankina. Anootsimari izuuru tuminpi turi kusarangina. Móysisarinee kuk kpitintspa átana. Apanllee kamanimapani kuk kpitintspa átana. Anoo kapeetamaam wanindaja.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Ashiri mazinangantsa; Apanllee kuk nda minamari kapeetchima. Apanll nda minamtiyam kuk mangu tsiyatarangiya. Yuwaa tsiyatarangu anoo ichinguru payuchiya. Tsapurunas zapshina pastachparee. Kanindtam pastachparee. Itaru, Apanll kuk nda minamtiyam pastachiya. Ichinguru payuyaru, Na tatsameenllcha, táchiya Apanlli.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Ashirucha, nuw siyaa atashina; tputsis Apanllee kuk niyrkus, pakchitaa kapeetkus, mishat saanpata tayutaritkus, Apanllsha anoo nda kis napkiya. Siysa tputsee tsipas Apanllush taatssa. Itaru, tputs Apanllee kuk ichinguru payukus, mishat tputseetstam: Ichinguru chinangtsa átus, Apanll anu siyaa kis chinachiya. Nuw shiyaa tputsirtana táchiya, Apanlli yuwis wanasiri ashkis anootsis. Siyamari tputsee kasirus Apanllush taatssa.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Itaru, tputs zapan Apanllee kuk tayapstakitaatssin, waana nda payukana; ngatkana. Móysispaniri wirkari kamanimapani ashkana. Parísiypanshuch táyapstash ashkitamsina. Tayapstakitaatssin, itaru waana payumaam ngatkana. Ashiri siy ashkinaareesa, Apanllush watsapun pshtumaam pinasaksa. Apanlleem tiptsiri kinamaam pinasaksa. Ashiruch Apanllee kuk izuuru payungtsa tina; wipunashee tárangiya.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 ¿Ashiri Móysisarini iyaa zitaminarinee amarangeeja? Ateeja Móysisarini kuku; Ngutis tputsee pcharintspa. Pachakinaareesa, wanimaam waritakcha, tárangiya Móysisarini.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Ashiruch nuw siyaa atitamana; Tputsee pcharintspa átana. Tputsee natsakinaareesa ashirus, saanpatatis wanimaam waritakcha. Itaru, tputsee tsiyantakus, tputsee mantsir ngutis ngichkus, kurakush wanimaam waritakcha. Itaru, zuwanlleetsis natsakus, natsampaniri taakus, annacha kizpur yutaritcha. Paptsa atina, watam ashku anoo Apanll sumasush wanichparee.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Ashiriya, uru zuwanllpatatis wanasiri chinangtsa. Tsiyantakinaareesa musásiri yarangtsa. Ndunnaari ashkus, yaramaam ngatkus, Apanllsha siyaa mangishis yaramaam ngatchitamparee.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Zuwanllish shiyaa natsakinaaree, ashiri anoo saanpatatis yarangimasints. Opeejareetsis Apanllish pang' kamingeerus, zuwanllpatatis yarangtsa. Zuwanllpatis tsiyateerus, anumun opeejareetsis pachamaam waritariya. Pachayarus, Apanllsha mangeetsis yarchiya. Ashiriya, uru zuwanllpatatis mapiyrus taangtsa. Mishat, uru Apanllpat mangis yaram taangtsa.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Ndatuma Apanllush kuschus, mangeetsis yarangtsa. Napaz shiy tputsee tumashtakush, itaru tuwapamaam pinasakush, shiyaa kurakap machkinaariya, Na pangpani; kamapa tsiyatchiya átu, shiyaa tumaneeru, ¿tamaycheezish shiya? Kiyung kachiyachpasha.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Tumashireetsish izuuru tuwapayarush, kiyung kachiyeerush, zapishsha shitungachsha. Itaru, ndatuma shiyaa kurakap machiru, shiyma wanasiri tsiyateerush, yareerush, ndusha kiyung kachiyachsha. Kamungachsha. Apanlleem ashiritamta. Ndatuma Apanllush kuschus, mangoonangtsa. Sheerus kamungatssa; nuw siyaa atashina; wipunashee tárangiya.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Mishat, Móysisarini kuk atitamta; Ngutis minpa kiz imbangartarinllpa, átcha. Siy anoo yasaksa.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Ashirucha, nuw siyaa atitamana; Tputs kizaa yutarit napkuch, kachich naatambu ashkuch, anoo yutarit patatamaam watatamcha.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Ashiri siysa nutseetsis ksutangtsa. Ksutamaam pinasakus, ashiri kcheetsis yuxeerus, arap kpitangtsa nda sumasip naamaama. Yutaritshishee kpitangtsa átana. Ngatkus, nutsis sumasush kurachparee.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Kuwiptis uru yutarit ashkus, ashiri turuyarus, arap kpitangtsa nda sumasip naamaama. Yutaritshishireetsis kapeetamaam ngatkus, nutseetsis ichinguru sumasush kurachparee. Ashiri nda ashishtamaam mangiptis taangtsa; tárangiya Isusu wipunasheetsi.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Zitamin Móysisarinee kuk piyari tayapstarangusin; Izanlleetsis izuuru kasamaam zandkus, kirakaa kasamaam tuyandangcha. Izanlleemis panangcha. Ashkchush, zurampatari kapeetachsha, zitamin mangu tayapstaksin, táranganaya.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Ashirucha, nuw siyaa atina; Izanlleetsis msangeerus ksarintspa. Izuuru chinangtsa. Izanllish nllitaritpat tputs yutarit patatkinaari, anumandamari kasamaam taarcha. Itaru, ndunnaa ashku, watsta; msangarinaaris ksarintspa. Ngutaritis kasakinaareesa, Apanlleem izanllis yutarit taachparee. Tputstam kizaa kasama msanguru yamakchu, yutarittamsha taachiya. Ashiri izanlleemis izuuru yamangtsa.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Mishat, Móysisarini kuk atitamta; Apanllpat tsiyatkus, ngutis tsiyatintspa; zurampatari tsiyatangtsa. Nuw ashchima; shiyamun áti átus, saanaa kukis izuuru payungtsa; tárangiya Móysisarini. Móysisarini, tárangitaa, itaru zitamin anoo tayapstarangu, aranginasha yutarittam tsiyatamaam tayapstarangana. Apanllimun sura tputspata tsiyatamaam tayapstarangana.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Ashirucha, nuw siyaa atina, Apanllee sura tamasingayarus ngichimaam tsiyatintspa. Zuraktana; Apanllimun sura áti tárintspa, watam tputs mangu ngichimaam atanawa. Mishat, ngutis kanindamuna áti tárintspa, watam Apanll kanindush taakuwa.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Mishat, ngutis tsapurunasimun áti tárintspa, watam Apanll tsapurunasee tinarangu, wandatari ksutkuwa. Mishat, yaktamuna Irusarinamun áti tárintspa, watam Apanlli Ipusamarini Irusarinush wamari kasiru taachuwa.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Mishat, saanamuntatam muchis ngichchintspa. Apanll siyaatstam tinaranguwa. Siy zandkitaatis, saanaatsee muchis nllitaritamashi tinamaam pinasaksa. Ashiriya, muchimunis tamasingayarus ngichimaam tsiyatintspa.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Ántangat shirintspa; saanaatsi kukis payungtsa. Atinaareesa, Yashingoo kuk payutssa. Zurampatari ashtachparina tángtsa; nduntaati ashiru, Ashcheezi tángtsa; aranginasha tsiyatintspa. Sheerus, saanaatsi kukis payungtsa; wipunashee tárangiya Isusu.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Mishat, Móysisarini tputsee wanimaam kamachtarangu; Chakaatsimasaja tputs wanimaam taariya anoo kaapa natstayarus, tatsamooru waneeyarus ksangtsa. Wambaz tputs waratkinaariya, wachoo tsseekchu, siysa wachoo tsseeyaritamtis ksangtsa. Wapaz tputs nasishish tuzimku, naseetsish kurumbtakchu, siysa anoo wanasseetstam kuwayaritamtis ksangtsa; tárangiya Móysisarini. Itaru, zitamin anootstam kuk yáyarusin, yutarit kisatamaam tayapstarangana.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Itaru, nuwsha siyaa atina; Tputs siyaa yutarit ashkinaariya, siysa anumand kisatarintspa; mapiyngtsa; siyaa atashina.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Waantari chtaru tputs tuzimkitaatiya, anumand tístarintspa. Maxeetsis yakchinaariya, k'tunareetstamtis pchindintspa; anumand tsiyatintspa; mapiyngtsa.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Siyaa putayaru, Nattu nuwaa intsiri chipayarush, tsimbun kilometru anush wayangandama tákchu, siysa; Ayu, ipunpunarparee kilometru ngutaritis istachinllpa tángcha.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Maachiritaatsis tputs mashku pchindintspa. Panangcha. Istanda átu, siysa istangtsa. Itaru, siysa anumand tsiyantarintspa; mapiyngtsa. Kisatarintspa átana; tárangiya Isusu wipunasheetsi.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Mishat, zitamin tayapstarangu, Maachiritaatsimtis chinangtsa. Kundarareetsis natsangcha, mangu tayapstaku, tárangana.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Ashirucha, nuw siyaa: Kundarareetstaatis chinangtsa; natsarintspa; atashina. Siyaa mantsir tsiyatkitaatssin, siysa yutarit tsiyatintspa. Wanasir tsiyatangtsa. Siyaa natsakitaatssin, tsiyantarintspa. Chinangtsa. Siyaa kiyung yachakitaatssin, siysa Apanllee tsiyatangtsa kundararis Apanllee mangoonamaama.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ashkachus, Aparich yuw kanindap taaku an siyaa Ipartana táchiya. Watam Aparich tputsee yutaritaatstaa chinakuwa. Napaz zari zatku, nitaati wanasirimunari tputs mazari zatkeeja, nda. Yutaritamuntam tputs zatkiya. Sin sinaku, ashiritam tatsamooru tputsimun mazari sinakiya. Apanll tputsee tatsamooru chinaku ashkiya. Ashiri siysa shingtamtsa; yutaritaatstaa tputs chinangtamtsa. Yutaritaatstaa istamaam ngatintspa; watam Aparich tputsee ichinguru napkuwa; ichinguru chinakuwa.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Maachiritaatsimaritis chinakus, antaati siyaam wanasireeja, watam yutaritshishpan tputs waanpata maachirit chinaktamtawa. Itaru, siysa kundarareetstaatis chinangtamtsa átana.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Saanpatatis istangtsa. An wanasircha, watam ichinguru tputs ashkanawa. Apanllee nda yasakitaatssin, tputs uru zoonllpatatin istakana.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Itaru, siysa aranginasha saanpatatis chinangtsa. Aparich ashiritamtis tputsee ichinguru chinangtsa; istangtsa; nuw siyaa atashina; tárangiya Isusu wipunasheetsi.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.