Lucas 12
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NAA
1 Tputs wanipamasaja milo Isusush zapan shaniyarangana. Waanpatatin kandanita kandanita ashiranganaya. Itaru, Isussha wipunashpata mang tsiyatariya. Paptsa; Parísiypanshuchish tachitarus, tárangu, watam tsimbun k'kuz payukanawa.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Tsimbun k'kuz payukuch zapshita tputs yasatariya; kapungpa pazichchi. Napaz tputs ipishungakita, tputs ichinguru yasayastachpasinaya. Kamapshikitaa, an tsiyatssis izapanichiya.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Apaz minamari tputs kamankuch, nduntaati ashiru ipusap naayarush, tputsush wits kazambkush, ashiritaa tputs ichinguru anootstam mazinakchusin, tsiyatachpasinaya; k'kuzee izapaneechiya. Ashikpaz ashkitamtich tsimbun k'kuz payukuch. Ashiri tsimbun k'kuz payurintspa, Isusu, tárangiya wipunasheetsi.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Siyaa kizpur chinakuri, zuwaa atina siyaatsi. Ashiri mazinangtsa nuwaa kuki. Tputsee punirintspa. Watam chiyaa pachakchitaa, arangeem ndusha kiyung yachachuwa.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Itaru, Apanlleetsimari punimaam waritakiya. Uwsha chiyaa pachayaru, sumasush kapeetachparee. Ashirucha, Apanlleetsimari puningtsa, atina. Ashkachus, minamari k'kuz payutssa.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ¿Mayaama tputsee punichich; watam Apanll chiyaa ksutkuwa? ¿Tsiripchimand wanip waritak? Arapeeja, nda. Zameetpatamand tsimbunandari kurik waritakiya. Tsiripich nduntaa waritaru, Apanlli anoo mapiykeeja.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Chiyaatsinashat misisinasha Apanll chinakiya. Kizpur chiyaa chinaku ichingurutam yasariya; muchuzeetstaatich yasaru táchimcha. Mishat, tsiripcheewa kapunguri kasikani iya. Wanasir iyaa ksutkiya Apanlli. Ashiriya, ¿mayaama tputsee punikuch, tsimbun k'kuzee payuchich? atina.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Mazinangtsa; Tsimbun k'kuzee payurintspa. Siy tputsee itsinsaru: Isusoo chinaktana átus, Apanlleetssha wasundururi: Anoo tputs chinaktana, táchtamparina, watam nuw tputseem kinaranginawa.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Itaru, siy tputsee punikus, Isusoo chinakeezi, atinaareesa ashiru, nuwshapa Apanllush: Anoo tputs nuw chinaktamtazi, táchtamana siyaatsi.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Siy nuwaa yutaritam ínakus, ashiritaa anoo yaramaam waritakiya. Itaru, siy Apanllee Wani yutarit tsiyatkus, anoo yaramaam wanindaja; ashkachus anoo Apanll mbizcheeja, ndambaree.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Itaru, nuwamand siyaa tuxiykeekchusin, punirintspa. Yaktap urkari machku, kurakap kizpuritaa machku, ashkatssin punirintspa. ¿Amcheezi nuwa? ¿Ndusha Isusoo yutarit tsiyatchee? tárintspa.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Siyaa tuxiykeersin, anshuritam Apanll Wani mangeetsis p'tseekchu, siyaa tutsiyachtakachu, tsiyatamaam istachintsa yámmaama. Ashirucha, punirintspa atina siyaatsi, tárangiya Isus tayaspataku.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Anush minam tputs Isuspat tsiyatarangiya. Mayistoroo, zuwanlleemish pchindinllpa tángcha zuwanlleetsi. Aparini tsiparangu, maachirita kasarangiya. Zuwanlleemish ashpatam panangi tángi; tápi aturi; atashina shiyaatsi, mang, tárangiya tputsi.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Isussha: Watsta. ¿Mayaamsha shiy nuwaa átsha? tárangu. ¿Nitaati nuw kurakinawa? ¿Nitaati goberon nuwaa tsiyatssee yarangi táranlleeja? ¿Ashiri tamaree nuw shiyaa istachinll? mang, tárangiya.
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Sheeru, yusur tputsee shaneerana anootssha tayaspataku, tárangiya; Nuw siyaa táchintspa; támarashish ichinguru yutaritcha. Ashiri maachtangaz nazandintspa. Maachiritich zapantaa payukuch, taarasheemich pishtakiya.
15 Então lhes recomendou:
16 Mazinangtsa; minam tsiyatssis kamanchintspa mangeetsis p'tsimaama.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Mangush chinayaru, ¿Tamaycheezi? watam ichinguru wayamaam pinasakinawa, mang, tárangu mangshurta.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Maa; na chinayana. Pangeetsi sirapchee pátangayaruri, kapeeteeruri, kaneeschinandari zapan panguchima. Sheeri, warusaa iwatoo, maachi ichinguru wayachima.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ashkachuri, niptaripa zapan masach kis taachina. Waampanirishti taachina. ¿Mayaja nuwaam pishtach? mang átu,
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 natamta psaan Apanll: Naani, tárangiya; mang yamarangiya. Mangsharitishcha shiya. ¿Na chakshta anoo payuyach? ¿Nitaati maachiritamunich taatarich? mang Apanll táyaru, tsiparangiya wirakuchshita, manga.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Ashirucha, nuw siyaa atina; Tputs manguta waama xanateeru, itaru Apanllee mapiyku, wirak'chee tamarangpari Apanll waneerangu siyaatssha sheentspa, tina siyaatsi, mang tárangiya Isusu, tputsee waneeku.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Anamunsha sheeru, wipunasheetsimsha tayaspatarangiya. Isussha: Maachtangazim chinachinaw shirintspa, átana siyaatsi. ¿Mayaam katungtseem mangis mantsaksa? ¿Mayaama kamareemaritis chinaksa?
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 ¿Nitaati Apanll iyaa tinarangu, anootsimari chinamaam tinarang? nduni. Itaru, siysa Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Kureenx napancha. ¿Nitaati mzakana? ¿nitaati watungasheem xanatkazinllina? ¿Nitaati pangusshutam wayakanaja? nduni. Watam Apanll watungasheem wayaranguwa. Chiyaatsinashat misisina Apanll chinachiya. ¿Tamaree chiyaa Apanll nda ksutach?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Mishat, taarasheemaritis kizpur wachinangsi ántar ashkus, ¿wachinacheezis? ndambaree.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ashimaam xapookus, ¿ashiri mayaamaja tsanuseemaritam chinachinaw ashiksa? Shirintspa; Apanllee taárash chinangtsa atina. Maachtangazim mangis mantsarintspa. Itaru, siysa Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 ¿Mayaamsha kamareemaritis mangis chinachinaw ashiksa? watam Apanll siyaa uru istachuwa. Ashiri siysa Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa. Napa: ¿Chap tamatareeja? Kurikeem nda tarawaztakuwa. Wamareem nda k'takuwa. Kizpur wanasiri kamartakpaz ashkiya. Zitaminarini Salomonarini kizpurtaa kurakamun taarangu, ashiritaa nda chappata wanasirimshirini watunir tatsamooru k'tuntarangiya. Chapumarisha wanasirimshirini Salomonarineetstaa kasiriya;
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 watam waana Apanll chapoom wanasirimsheem tinaranguwa. Wanasir tinarangitaa, ashiritaa mangu natam chaptayaru, putamsha pchiruyaru, sumasush kurakiya. Misisinashapa Apanll siyaa kizpur istachiya. ¿Antaati siy chappat tatsamooreezis? Chapootsim siyamari kasiksa. Ashiriya, siysa Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Ashiriya, kamareemaritis misha, katungtseemari chinarintspa, itaru Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Tputs Apanllee nda chinaku, anootsimari chinachinaw ashkanaya. Itaru, siysa anoo shirintspa, watam Apanll siyaa napkuwa. Yuwaa pishtakis anoo yasakiya; panachiya siyaamaya.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Ashiriya, siysa Apanllush izuuru tachitamaam chinangtsa. Ashkachinaareesa, Apanll siyaam ichinguru panachiya yuwaa pishtakis anootsi mang, tárangiya Isusu.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Siy machinawtaatis nuwaa mangoonkus, punirintspa. Aparich waana zandarangu, siyaa waama tiptsireem ínarangunts, istachintsa.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 — ausente —
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 — ausente —
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Mishat, táchintspa. Ksutamamari taangtsa nuwaatsi, mang tárangu Isusu. Nuwsha Apapap naakchuri, zapishpa yusur kuschina. Itaru, siysa k'tangasindama.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Upaturunari xiytu, zapshtakitaa, ksutkana. Yusur kuskachu, shitungashinung tuh tuh tákchu, muchchursha musásiritam tawatchiya.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Pshtukamchu, maachee ichinguru yaram pakeeru, mang' ksachparee. Muchchureetssha kizpur chinachparee. Waanaatsisha m'chachoom ínayaru, waana k'payaru, maritachiya muchchureema.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Mang' kis ashichpasinaya. Kapung zapshtarangitaa, wanasir ksutarangana. Ashku an tamapari siy shingtamtsa.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Mishat, chinangtsa. Tputs yuwash washchir kuschu anoo yasakinaari ashiru, kapung ksutchiya. Ksutku, ¿tamaree washchir shuchich?
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Yap nda chinaris amb nuwsha yuwartatam tputseem kinarangi anuritam yusur kuschima. Ashiriya, mapiyrintspa; nuwaam ksutangasindama átana, mang Isus tárangiya wipunasheetsi.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Táyaru, Pitorsha: Ichee ¿Iyaatsim ipunsheetsish átush átish? ¿Tputsee ichingurootseezuwa átshuwa? mang, tárangiya Pitoru.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Isussha: Ichingurootscha ksutangandama áti, tárangiya.
42 O Senhor respondeu:
43 Uwsha muchchursha anuri wits mazinayaru, wanasir ksutarangiya. Upaturunar zapish kanapeeshinu, wanasir ksutaru pakamchu, muchchursha mang' kis ashichparee.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ashkachinaari, upaturunari: In tputs kizpur wanasircha, táyaru, aranginasha kamachtachparee. Nimun shiysha maachiritaatsi ichinguru ksutangcha shiya, táchparee muchchureetsi. Ashiri siysa ashikpaz shingtamtsa; nuwaa kuki payungtsa.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Napa: misha muchchur yutarit mangush chinayaru, Nuw paturunari zapshtakchu; watstaya. ¿Chakaja waa kuk payupaytapu? mang, tárangiya. Táyaru, uwsha m'chachoo waanpata pzkookatar ashku, kizaatstaa pzkooku, kiyung yacharangiya. Tputsee watungashee pachindku, waantamarisha kapung katungku, tazazayaru, waawtar ashirangiya, manga.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Yap nda chinaru amb upaturunari kuseeramchu, muchchur yutarit anoo kiyung yachayaru, pachayaru, sumasush kapeetarangiya; tputs Apanllee kuk ngatku anpat tatsamooru waneerangiya. Ashikpaz ashtachtamparina siyaatsi, ndunnaari nuwaa kuki payukus.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Nuwaa kuki mazinangtsa. Tputs urkaree kuk yasaktaa, itaru nda payuku, nda wanasiri ksutku, urkarsha kizpuri wanichiya; kizpuri pzkoochiya.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Itaru, urkaree kuk nda kaapa mazinarangu, mangutari taarangiya; urkaree kuk nda payurangiya. Ashiri kuraksha mangush chinaku: Anoo tputs kizpur wanimaam waritaktaa, itaru nayanikina; watam nda k'keetsi mazinaranguwa. Ashiri achimari wanichima, tárangiya, mangush chinaku. Apanll ashikpaz ashchiya yuwaa kukoo nda kaapa mazinarangu anootsi. Ashirucha, siynaa na nuwaa kuki mazinarangus izuuru payungtsa atashina. Mishat, aranginasha atina; tputsee kapung istakuch, uwsha tputs kapungtam istatariya. Ashiri tputsee kamachtayaruch, uwsha k'kuzee izuuru payutariya. Ashiri siysa ashikpaz shingtamtsa nuwaama, mang tárangiya Isusu wipunasheetsi.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Minootssha mazinangtsa, tárangu. ¿Nitaati mapiym wayati aturi kusarangee? nda. Mantsangashish wayati aturi kusarangina; anuri chinaktana.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Nuw kiyung kachiymaam kusarangina. Anuri mangoonkina. Ndatuma kiyung kachiyeeruri, mangi mantsaktana. Kiyung kachiyeeramchuri, mapiychshaparina.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Mantsangasheem kusarangtana, átana.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Mazinantsa: Nuwamand tputs waanpata maachiritpatatin natsachpasinaya. Zameetpari tputs taaru, tuchip tputs nuwaa kuki payukchu, tsimbunsha tputs nuwaa kuki ngatachpasinaya.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Waparsha min mangush chinakchu, wipsha kamuz mangush nllitaritampa chinachiya; ashkachu wip waparpata natsachpasinaya. Kizsha min mangush chinakchu, wipsha kiz mangush nllitaritampa chinachiya; ashkachu wip wanirpat natsachpasinaya. Kizsha min mangush chinakchu, wipsha wizanll mangush nllitaritampa chinachiya; ashkachu kiz ungsirpat natsachpasinaya. Nuwamand minamari mangooz payuchazinllinaja, ndambaree, mang, tárangiya Isusu wipunasheetsi.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Isus tputseetssha ichinguru tayaspataku, tárangu; Napancha: kanind kizpur isimkachu, Sin sinapi átcha, átus, kariymaam tushtaksa. Sheerus, sinaa kariyksa.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Mishat, kizpur zatkachu, Zarpas naanchpa átssa.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ashkitaatis kanindaa yasakitaatis, itaru Apanllee nda natstaksa. ¿Mayaamsha k'kuzee tsimbun payuksa? tárangiya Isusu.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ¿Mayaamsha nda itsinsaru chinaksa?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 — ausente —
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 — ausente —
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.