1 Reis 1
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NVT
1 Dapiyarini kizpur wachinarangu ndusha waritarangiya. Yuwaam kachizatku, anoom punllupa irpungaktaatssin, itaru nda ksaneerangiya.
1 O rei Davi já estava muito idoso e, por mais cobertores que pusessem sobre ele, não se aquecia.
2 Ashirucha, anoom muchchurshitisin Dapiyaa: ¿Chakaja shiyaa ksutach? Minum kiz kamasin nachungayaruni, shiyaam ksutamapaneem wayachinipa. Anpatatam maakchush, ksanichpasha, táranganaya.
2 Então seus conselheiros lhe disseram: “Vamos procurar uma jovem virgem para servi-lo e cuidar do senhor, o rei. Ela se deitará em seus braços e o manterá aquecido”.
3 Tárangusin, ichingarusin ashchiri tsap Israelash nachungarangusin, anush kizaa sur Abisaka paranganaya. Ansha kiz watsapun Sonema. Anootsshat yamayashinusin, kurakaamsha Dapiyarineemi ksutamaam wayaranganaya.
3 Então procuraram em toda a terra de Israel uma jovem bonita e encontraram Abisague, de Suném, e a levaram ao rei.
4 Abisaksha kiz kizpur wanasirimuna. Ansha kiz kurakaam Dapiyarineemi wanasir ksutarangiya. Itaru, kuraksha Dapiyarini anpa kizapat nda mantsir mangush chinarangiya; wanasiriri taaranganaya.
4 A jovem, muito bela, passou a cuidar do rei e a servi-lo. O rei, porém, não teve relações sexuais com ela.
5 Yuwash Dapiyarini kizpur wachinarangu, anush wip Adoniyas minshuch wizanll mashingamash Aguit wip kurakaam kinapi táyaru, waparee pachapi átu, zapan kapaachoo pshiyrshinee tapazpanee, mishat sundar kapaachoo kinaku anootstam yushindarangiya. Sundarootstam 50 kuruzeeru, waanaatsi ksutamaam wayarangiya.
5 Por essa época, Adonias, filho de Davi e Hagite, começou a se gabar: “Eu assumirei o trono”. Providenciou carruagens e cavaleiros, e também cinquenta homens que serviam como sua guarda de honra.
6 Wapar wipaa Adoniyasa yuwamandari nllurtarangu anumandari nda waneerangiya, nduntam yuwawa ashku anoo ¿Mayaamshat shiy piy ashiksha? nda tárangiya. Adoniyas yuwamun Absalon nllurtarangu anumun iwaz nllurtarangiya. Zoonll wach ashiritam taarangiya.
6 Seu pai nunca o havia disciplinado, nem sequer lhe perguntava: “Por que está fazendo isso?”. Adonias havia nascido depois de Absalão e também era muito bonito.
7 Anshat, Adoniyas kurakaa Jowabaa Seruyarinee wip, misha apanllpanee urkar Abiyataraa kuruzurangitamta. Ashirangu, anoom tputs zapan istaranganaya.
7 Adonias buscou conselho com Joabe, filho de Zeruia, e com o sacerdote Abiatar, e eles o apoiaram em seu plano.
8 Itaru, minootssha apanllpan urkar Sadoka, misha Benaniyas, Joyadarinee wipa, misha Apanllee kuk kamanimapantam sur Natána, misha Simeetstam, Dapiyarineetstam wamkuri, ashiru ashpa an tputs nda kuruzurangiya. Mishat yuwatamsin sundar kizpureew Dapiyash tachitarangana, antamsin nda Adoniyasash tachitaranganaya.
8 Mas o sacerdote Zadoque, Benaia, filho de Joiada, o profeta Natã, Simei, Reí e a guarda pessoal de Davi se recusaram a apoiar Adonias.
9 Anpurshat zar, Adoniyas shambatshisheem kapung wayarangiya. Yuwanung patumbich kapungumash Suhélet taarangu, kungshat sur Rokel kizpur wir shtungataru, annungiri shaniyaranganaya. Tputsee anush zapan kuruzurangu, anoom martamaam opeejaa, misha wakaraatstam yuwaa kapungoowa anoo zapan pacharangiya. Mishat, zoonlleetstam Dapiyarinee wip kuruzurangitamta. Mishat, Utaáchchee urkar yuwaa Dapiyaam ksutarangana anootstam kuruzurangitamta.
9 Adonias foi à pedra de Zoelete, perto de En-Rogel, onde ofereceu sacrifícios de ovelhas, bois e novilhos gordos. Convidou todos os seus irmãos, os outros filhos do rei Davi, e todos os homens de Judá, oficiais do rei.
10 Itaru, Apanllee kuk kamanimapaneetssha Natána, misha Binaniyas, misha sundarootsitam Dapiyarineetsi ksutaru anootsitam, misha zoonllee Salomona nda kuruzurangiya.
10 Mas não convidou o profeta Natã, nem Benaia, nem a guarda pessoal do rei, nem seu irmão Salomão.
11 Ashirucha, Natánsha mangush chinarangu, Betsabeypa Salomonpa wanir tsiyatarangiya. Mazinanlla; ¿Shiy yasarangish yuwaa Adoniyas kurakaam kinapi átu, zapan tsiyatssee zanganirangu anootsi? ¿Iyaana kurakarini Dapiy yasarangeeja?
11 Então Natã foi falar com Bate-Seba, mãe de Salomão, e lhe perguntou: “Você está sabendo que Adonias, filho de Hagite, se proclamou rei, e nosso senhor Davi nem sabe?
12 Natu, nuw shiyaam tsiyatsis wanasir kamanchinllpa. Shaanaatsi taarashish, misha ipareetstamtish Salomonaa taárash tapachindamaam zandkeesha,
12 Se deseja salvar a sua vida e a de seu filho Salomão, siga meu conselho.
13 na mazinanlla; Dapiyap kurakap naayarush napashini. Anush kuseerush, Na kurakaa, mazinanlla. Shiy tsipakchush Salomonshapari iparish kurakaam kinachiya. Shiy kurakaam kinarangish ashtachtamtaya. Itaru, ¿tamaysha Adoniyassha kurakaam kinamaam chinaka? tángcha.
13 Vá depressa ao rei Davi e diga-lhe: ‘Meu senhor, o rei, não jurou a mim que meu filho Salomão certamente seria o próximo rei e se sentaria em seu trono? Então por que Adonias se proclamou rei?’.
14 Ántarish anush nuwsha kuschima. Yuwaa tsiyatsis shiyaa kamachtakachi anoo nuwsha wanasirinaasha kurakaa kamanchima.
14 E, enquanto você ainda estiver falando com ele, eu virei e confirmarei tudo que disse”.
15 Betsabeyaa tárangu, Betsabeysha, yap Dapiyarini taaku amb pangatama átu naatarangiya. Anushsha kusarangu, Dapiyarini wachin taaru, kiz ksutamapan ksutatawu anush kusarangiya.
15 O rei Davi, já bastante idoso, estava em seu quarto, onde Abisague cuidava dele. Bate-Seba foi até lá
16 Betsabey kusarangu, kurakaa tasaseeru timuchta tsapumun char tuw ashirangiya. Anootssha kurak parangu, ¿Tamakatsha shiyaa? tárangiya.
16 e curvou-se diante do rei. “O que você quer?”, perguntou ele.
17 Kizsha; Na mazinanlla; zurampatari Apanll waana yasaritamta. Shiy tsipakchush, anumun nuwsha ipari Salomon kurakaam kinachiya. Uwsha shiy kurakaam kinarangish ashtachiya.
17 Ela respondeu: “Meu senhor jurou diante do S enhor , seu Deus, que Salomão, o filho de sua serva, certamente seria o próximo rei e se sentaria em seu trono.
18 Itaru, natsha in yuwaa Adoniyas zapan tsiyatssee zangan zangan ashirangu, anoo ¿antaati shiy kis kurakaa, mazinakish? Anoo nda shiy yasarangsha.
18 Mas, agora, Adonias se proclamou rei, e meu senhor, o rei, nem sabe.
19 Ashirangu, wakaraa, misha opeejaatstam zapan pacharangiya, tputseem maritamaama. Ipareetstamtish kurakaa, kuruzurangtamta. Ashiritam apanllpanee urkar Apiyatara, misha kurakaatsitam sundaroo urkar Jowabaa kuruzurangiya. Itaru, Salomonaa, misha ichingarusin anshuchee tputs nda kuruzurangiya, yuwaatsinaasha shaanaatsi urutamari istampaneem taarangana anootsinaashta.
19 Ele ofereceu muitos sacrifícios de bois, novilhos gordos e ovelhas, e convidou todos os filhos do rei para a celebração. Também convidou o sacerdote Abiatar e Joabe, o comandante do exército. Mas não convidou seu servo Salomão.
20 Watam, na in ichingarusin Israelchich tputs kutakanaya. Ashiri na shiyshat itsinsaru kamaningcha. Shiy chakaatsimasaja inpari kurakaam kinachiya, tákachsha, anootsimarisha kukoo payumaama.
20 Agora, ó meu senhor, o rei, todo o Israel espera que o senhor anuncie quem o sucederá no trono.
21 Itaru, ndunnaa shiy wazareetsiri kamachtakush, shiy tsiparamchush, anumun ipareetsi Salomonaa, misha nuwaatstam yutaritshishpaneempaz ashiru iyaa pachachinllinaya.
21 Se o senhor não tomar uma providência, meu filho Salomão e eu seremos tratados como criminosos quando meu senhor, o rei, morrer”.
22 Ashiriya, yuwash kiz kurakaa Dapiyarineetsi tsiyatku, ántaru anush Apanlleetssha kuk kamanimapan sur Natán tsiyatssee itsinsaru kamaniti átu kusarangiya.
22 Enquanto ela ainda falava com o rei, chegou o profeta Natã.
23 Dapiyaam ksutamapan taakana anshat Natánaa parangu kurakaatsshat kamanirangiya. Anumun Natánshat Dapiyash pshtuyaru, tasaseeru, xiyeeru, timuchta tsapumun much tuw ashirangiya.
23 Os servos do rei lhe disseram: “O profeta Natã deseja vê-lo”. Natã entrou, curvou-se com o rosto no chão diante do rei
24 Anumunsha Dapiyarineetsi masharangiya. ¿Shiy kamachtarangish? ¿Adoniyas kurakaam kinachpa tárangish?
24 e perguntou: “Meu senhor, o rei, decidiu que Adonias será o próximo rei e se sentará em seu trono?
25 Kamapareeja na yuwash shaniyamaam wayarangu anush tputs zapan shaniykanaya. Anoomcha tputseem maritamaam Adoniyas wakaraa, misha opeejaatstam zapan pacharangiya. Anush kurakaa, ipartamtish ichingaru tputsee zapan tushaneeyaru, sundaroowaatstam urkar, misha apanllpaneetstam urkar Apiyataraam yáskiya. Ichingarusin katungkusin, waaktamsin, zamamtaranaya. Anushsha, tsiyatkusin, Waani urutamari kurakaam Adoniyas taachiya kizpuriya, ántaranaya.
25 Hoje ele ofereceu muitos sacrifícios de bois, novilhos gordos e ovelhas, e convidou todos os filhos do rei para a celebração. Também convidou os comandantes do exército e o sacerdote Abiatar. Estão comendo e bebendo com ele e gritando: ‘Viva o rei Adonias!’.
26 Itaru, nda nuwaatsshat, mishat apanllpaneetstam urkar Sadokaa kuruzurangiya. Mishat, Binaniyasa Joyadaa wip, misha ipareetsish Salomonaa nduntam kuruzurangiya, Apanllee kuk kamanimapan Natán kurakaa Dapiyarinee kamanku tárangiya.
26 Mas ele não convidou a mim, seu servo, nem ao sacerdote Zadoque, nem a Benaia, filho de Joiada, nem a seu servo Salomão.
27 Mishat, ¿antaati shiy anoo kamachtarangish? Kurakaa, ¿mayaamshat nuw shiyaa kapung chinaktaati, itaru shiyshat anoo nda nuwaam kamanirangsha, yuwaa shiyash kurakaam zamuchu anootsee? tárangiya.
27 Meu senhor, o rei, fez isso sem informar nenhum de seus conselheiros quem será o próximo rei?”.
28 Ashiriya, Dapiyarini Betsabeyaa kuruzumaam muchchuree kamachtarangiya. Kuruzeeru, Betsabeysha kusarangu, kurakaa Dapiya tasaseeru, xiyeeramchu,
28 O rei Davi respondeu: “Chamem Bate-Seba!”. Então ela voltou e ficou em pé diante dele.
29 kuraksha tsiyatarangiya. Na zurampatari Apanllimun sur nuw shiyaa atashina. Apanll nuwaa uru tapachindarangu,
29 O rei repetiu seu juramento: “Tão certo como vive o S enhor , que me livrou de todos os perigos,
30 Israelchicheetstam kapung chinakiya. Ashiriya, yuwari nuw sirú shiyaa tárangi, anoo na zar tatsameenlliya. Iparini Salomon nuw tsiparamchuri, anumun uwshapari kurakaam kinachiya. Uwsha, ichingarooma tsapuranas Israelaa ksutku taachiya, nuw siyaa tárangina, tárangiya.
30 seu filho Salomão será o próximo rei e se sentará em meu trono hoje mesmo, como jurei a você diante do S enhor , o Deus de Israel!”.
31 Betsabeysha anoo mazinarangu, timucheeru, tsapumun much tuw sheeru, Kurakaa Dapiyaa, shiyari kurakish urutamari taangcha, tárangiya.
31 Então Bate-Seba se curvou diante do rei com o rosto no chão e exclamou: “Que o rei Davi, meu senhor, viva para sempre!”.
32 Ashiriya, Dapiyarini muchchuree kamachtarangiya tputsee yamamaama. Kurakaa Sadokaa, misha Apanllee kuk kamanimapanee Natána, misha Binaniyas Joyadaarini wipa. Aship an ichingarusin kurakash kusataranganaya.
32 O rei Davi ordenou: “Chamem o sacerdote Zadoque, o profeta Natã e Benaia, filho de Joiada”. Quando eles chegaram à presença do rei,
33 Anootssha kamachtaku, Ichingarus naayarus, ksutangints. Nee Salomona ipareetsi macheerus, nuwamun kapaachuri tunuxinayarus, Guijónap machingints. Anoo ungirtakus wanasir imarchangtsa.
33 ele lhes disse: “Levem Salomão e meus conselheiros à fonte de Giom. Salomão deve ir montado em minha mula.
34 Ashkachus, apanllpanshat urkar Sadok, mishat apanllpantam Natán ashirusin Salomonaa wasina Israelchicheem urkar ipuseersin shambatkusin, opeejash wits puu puu táchinllinpa. Tákchusin anush, tputsshitisin tsiyatkusin, Waani kurak Salomon urutamari taachiya, atusin zapan zamangachinllinpa.
34 Ali o sacerdote Zadoque e o profeta Natã o ungirão rei sobre Israel. Toquem a trombeta e gritem: ‘Viva o rei Salomão!’.
35 Ipareetsi imarchachtaranllus, kurakamun uxinash tunuxinangtsa, yuwamunari uru kurak kuxinku anumuna. Ashiriya, iparshiti uwsha kurakaam taachiya. Nee Israelaa tsapurunas ichingaroom ksutamaama, Utaáchcheetstam tputs ksutku taachiya, tárangiya.
35 Em seguida, acompanhem Salomão de volta para cá, e ele se sentará em meu trono. Será meu sucessor, pois eu decretei que ele reinará sobre Israel e Judá”.
36 Tárangu, anoo Benaniysha mazinarangu, Kurakaa, zuraktishcha. Apanll waana anoo kamachtaranginaariya, kizpurcha wanasiriya. Waani ambiri ashtachiya.
36 “Amém!”, respondeu Benaia, filho de Joiada. “Que o S enhor , o Deus de meu senhor, o rei, confirme suas palavras.
37 Shiyaa Apanll ksutarangu, ambitam Salomonaatssha ashtachiya. Ashkachu, shiyamand aranginasha kasiru tputsee ksutchiya, tárangiya.
37 E que o S enhor esteja com Salomão como esteve com meu senhor, o rei, e que torne o reinado de Salomão ainda maior que o seu!”
38 Anumun apanllpanshat urkar Sadok, Apanllee kuk kamanimapanitam Natána, misha Binaniyas Joyadaarini wip, misha Keretewshuch, misha Peletshuch ashirusin, Salomonaa Dapiyamun kapaachurini tunuxinayarusin, Guijónap machiranganaya.
38 Então o sacerdote Zadoque, o profeta Natã, Benaia, filho de Joiada, e a guarda pessoal do rei levaram Salomão à fonte de Giom, e Salomão foi montado na mula que pertencia ao rei Davi.
39 Anush apanllpan urkar Sadok, Apanllish pang' pshtuyaru, wakaraa wits yáyaru, wayungunpashat zaweeru, Salomonaa kurakaam ipusaranganaya. Yuwash ichingarusin tputs shaneerana anush wakaraa wits yarangusin, ichingarusin tputs zamangaranganaya. Waani Salomon urutamari kurak taachiya, táranganaya.
39 Ali o sacerdote Zadoque pegou uma vasilha de óleo da tenda sagrada e ungiu Salomão. Em seguida, tocaram a trombeta, e todo o povo gritou: “Viva o rei Salomão!”.
40 Ashiriya, anumun ushimun tachitarusin, tiruchkusin, tputs zapan zamangarangusin, tsapsha zpuzarangu, pátangamaam zandarangiya.
40 E todos acompanharam Salomão, tocando flautas e soltando gritos de alegria. A celebração era tão animada e barulhenta que fazia o chão tremer.
41 Adoniyas, mishat ichingarusin yuw tputs anush ashparitin shaneerana an waarangusin, misha katungam iwaparangusin, anush yuwaa yaktash zapan zamangarangana, anoo mazinaranganaya. Anushshat Jowabshat sundar urkar mazinarangu, uwshat tsiyatku, ¿Mayaamshtaja nish yaktash tputs zapan zamangakanaya? ántar ashirangiya.
41 Adonias e seus convidados ouviram a celebração bem na hora em que terminavam o banquete. Quando Joabe ouviu o som da trombeta, perguntou: “O que está acontecendo? Por que a cidade está nesse alvoroço?”.
42 Yuwash, sundar urkari ántaru anush; apanllpanshat Abiyatar wip, Jonatansha apanllpantam kusarangiya. Kusarangu, anoo Adoniyasaatssha: Pshtungi, Shiy kizpurtishcha wanasirish. Shiy uru tsiyatssee wanasirimshee yushindaksha, tárangiya.
42 Enquanto ele ainda falava, chegou Jônatas, filho do sacerdote Abiatar. “Entre”, disse-lhe Adonias. “Você é um homem de bem. Com certeza traz boas notícias.”
43 Anushsha Jonatan Adoniyasaa kamanirangiya. Mazinantsa; nuw min tsiyatsis yushindarangina. Iyaana Kurakarini Dapiy na Salomonaa kurakaam ínarangiya.
43 “Pelo contrário!”, respondeu Jônatas. “O rei Davi, nosso senhor, proclamou Salomão o novo rei!
44 Ashirucha, kurak Dapiy kamachtarangu, ichingarusin apanllpan urkar Sadok, mishat Apanllee kuk kamanimapanee Natán, mishat Binaniyas Joyadarini wipa, misha Keretewshuch, misha Peletshuch, ashpisin ipuneersin, Salomonaa kurakaam ínamaam Dapiyamun kapaachurini tunuxinayarusin, machiranganaya.
44 Enviou-o à fonte de Giom acompanhado do sacerdote Zadoque, do profeta Natã e de Benaia, filho de Joiada, sob a proteção da guarda pessoal do rei. Salomão ia montado na mula que pertence ao rei,
45 Apanllpantamsin ichingarusin apanllpan urkar Sadok, misha Apanllee kuk kamanimapan Natán ashirusin ngootsip machtayarusin, Guijónash Salomonaa kurakaam ínaranganaya. Sheersin, mang' kapung ksaranganaya. Ashirucha, anush yaseeksin, kapung zamangaranganaya. Anoocha siysa mazinarangatasa, yuwaa Salomonaa kurakaam ínarangusin, zamangarangana anootsiya, tárangiya.
45 e Zadoque e Natã o ungiram rei na fonte de Giom. Acabam de voltar, e a cidade inteira está festejando com grande alegria. Esse é o motivo de todo esse alvoroço.
46 Na in Salomon kurakaam kinarangu, wapar kurakamuna na uwsha ashiritam kizpur kuraka.
46 Além disso, agora mesmo Salomão está sentado no trono real,
47 Ichingarusin Dapiyarineetsi sundar ksutarangana an Salomonaa ichingaritam ungirtaranganaya. ¡Waamari kizpur taachiya! Ashiriya, Apanllpari istarangiya. Aranginasha tchitangcha. Shiysha kurakaam kinarangush, ichingaroo tsapoo wanasir ksutangcha, táranganaya. Ántarusin anush Dapiyarinshitini kurak chiyzayaru, yuwash maaku anush pshtuyaru, maashimun kuxineeru, much tuw sheeru Apanllpa tsiyatarangiya.
47 e todos os oficiais do rei foram cumprimentar Davi e lhe disseram: ‘Que o seu Deus torne a fama de Salomão ainda maior que a sua, e que o reinado de Salomão seja ainda maior que o seu!’. E, deitado na cama, o rei curvou-se em adoração
48 Apaa, ¿shiy tamaru ashiksha? Shiy kizpurtishcha. Na in ichingaroo Israelchicheem tsapurunas ksutamaam shaana nuwachcheetstam ínarangsha. Na nuwsha kizpur wachinataati, kchipti parangina, tárangiya.
48 e disse: ‘Louvado seja o S enhor , o Deus de Israel, que hoje escolheu um sucessor para sentar-se em meu trono enquanto ainda estou vivo para ver isso acontecer’.”
49 Yuwsha Adoniyas tputsee zapan kuruzeeru, tushaneerangu, ansha kapung puniranganaya. Ashparitssin chiyzartarangusin, tátat shitangat ashiranganaya. Yapirisha waana zandkana, ambeewarisha suwaranganaya.
49 Então, em pânico, os convidados de Adonias se levantaram da mesa do banquete e se dispersaram.
50 Adoniyassha yuwaa zoonll Salomon kurakaam kinarangu, anoo puniku, Apanllipsha pang' tapishumchi, táyaranllu, naatarangiya.
50 Adonias, com medo de Salomão, correu para a tenda sagrada e se agarrou às pontas do altar.
51 Anootssha tputs pakeeru, Salomonaatssha kamanirangiya. Adoniyas shiyaa puniku, apanllpanishsha pang' pshtuyaru, yuwanung maacheetsi muchkana annung, Apanllee masharangu, Apaa, kurakareetsi shiyshat watsta pcharinllpa, tángcha nuwaa nda pachamaama, tárangiya.
51 Salomão soube que Adonias, por medo, estava agarrado às pontas do altar e dizia: “Que o rei Salomão jure hoje que não matará a mim, seu servo!”.
52 Salomonshat Zurampatari nuw táchintspa. Ashiriya, pachamana pachacheezi ndambaree. Itaru, wandaya mantsiriya taaku, tsipamaam waritakiya. Itaru, nimunarisha wanasir taakchu anoo patatcheezi. Pakchiyam minumtiyam much kxucheeja, tárangiya.
52 Salomão respondeu: “Se ele for leal, não se tocará num só fio de cabelo de sua cabeça. Mas, se ele demonstrar más intenções, morrerá”.
53 Tárangu, Adoniyasaa yamamaam kamachtarangiya. Adoniyassha kuseeru, zoonllee tasaseeru, ungirtaku timuchta ashirangiya. Ashiriya, Salomonsha anuritam, Wanasircha. Ashiri pangipitamtish kanapungsi. Sheerush, ayamtaati pangishish shtunginllpa, tárangiya.
53 Então o rei Salomão mandou chamar Adonias, e eles o retiraram de junto do altar. Ele veio e se curvou diante do rei Salomão, que lhe disse: “Vá para casa”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.