1 Reis 1
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NAA
1 Dapiyarini kizpur wachinarangu ndusha waritarangiya. Yuwaam kachizatku, anoom punllupa irpungaktaatssin, itaru nda ksaneerangiya.
1 Quando o rei Davi já estava bem velho, envolviam-no com roupas, mas ele não se aquecia.
2 Ashirucha, anoom muchchurshitisin Dapiyaa: ¿Chakaja shiyaa ksutach? Minum kiz kamasin nachungayaruni, shiyaam ksutamapaneem wayachinipa. Anpatatam maakchush, ksanichpasha, táranganaya.
2 Então os seus servos lhe disseram: — Que se procure para o rei, nosso senhor, uma jovem donzela, que esteja diante do rei e tenha cuidado dele, e durma nos seus braços, para que o rei, nosso senhor, se aqueça.
3 Tárangusin, ichingarusin ashchiri tsap Israelash nachungarangusin, anush kizaa sur Abisaka paranganaya. Ansha kiz watsapun Sonema. Anootsshat yamayashinusin, kurakaamsha Dapiyarineemi ksutamaam wayaranganaya.
3 Então procuraram em todo o território de Israel uma jovem formosa. Acharam Abisague, sunamita, e a levaram ao rei.
4 Abisaksha kiz kizpur wanasirimuna. Ansha kiz kurakaam Dapiyarineemi wanasir ksutarangiya. Itaru, kuraksha Dapiyarini anpa kizapat nda mantsir mangush chinarangiya; wanasiriri taaranganaya.
4 A jovem era muito bonita. Cuidava do rei e o servia, mas o rei não teve relações com ela.
5 Yuwash Dapiyarini kizpur wachinarangu, anush wip Adoniyas minshuch wizanll mashingamash Aguit wip kurakaam kinapi táyaru, waparee pachapi átu, zapan kapaachoo pshiyrshinee tapazpanee, mishat sundar kapaachoo kinaku anootstam yushindarangiya. Sundarootstam 50 kuruzeeru, waanaatsi ksutamaam wayarangiya.
5 Então Adonias, filho de Hagite, se exaltou e disse: — Eu serei o rei. Providenciou carros de guerra, cavaleiros e cinquenta homens que corressem na sua frente.
6 Wapar wipaa Adoniyasa yuwamandari nllurtarangu anumandari nda waneerangiya, nduntam yuwawa ashku anoo ¿Mayaamshat shiy piy ashiksha? nda tárangiya. Adoniyas yuwamun Absalon nllurtarangu anumun iwaz nllurtarangiya. Zoonll wach ashiritam taarangiya.
6 Seu pai jamais o tinha contrariado, dizendo: “Por que você fez isso ou aquilo?” Adonias tinha boa aparência e era mais jovem do que Absalão.
7 Anshat, Adoniyas kurakaa Jowabaa Seruyarinee wip, misha apanllpanee urkar Abiyataraa kuruzurangitamta. Ashirangu, anoom tputs zapan istaranganaya.
7 Ele tinha feito um acordo com Joabe, filho de Zeruia, e com Abiatar, o sacerdote, que o seguiam e apoiavam.
8 Itaru, minootssha apanllpan urkar Sadoka, misha Benaniyas, Joyadarinee wipa, misha Apanllee kuk kamanimapantam sur Natána, misha Simeetstam, Dapiyarineetstam wamkuri, ashiru ashpa an tputs nda kuruzurangiya. Mishat yuwatamsin sundar kizpureew Dapiyash tachitarangana, antamsin nda Adoniyasash tachitaranganaya.
8 Porém Zadoque, o sacerdote, Benaia, filho de Joiada, Natã, o profeta, Simei, Reí e os valentes de Davi não apoiavam Adonias.
9 Anpurshat zar, Adoniyas shambatshisheem kapung wayarangiya. Yuwanung patumbich kapungumash Suhélet taarangu, kungshat sur Rokel kizpur wir shtungataru, annungiri shaniyaranganaya. Tputsee anush zapan kuruzurangu, anoom martamaam opeejaa, misha wakaraatstam yuwaa kapungoowa anoo zapan pacharangiya. Mishat, zoonlleetstam Dapiyarinee wip kuruzurangitamta. Mishat, Utaáchchee urkar yuwaa Dapiyaam ksutarangana anootstam kuruzurangitamta.
9 Certo dia Adonias sacrificou ovelhas, bois e bezerros gordos junto à pedra de Zoelete, que está perto de En-Rogel. Convidou todos os seus irmãos, os filhos do rei, e todos os homens de Judá que estavam a serviço do rei,
10 Itaru, Apanllee kuk kamanimapaneetssha Natána, misha Binaniyas, misha sundarootsitam Dapiyarineetsi ksutaru anootsitam, misha zoonllee Salomona nda kuruzurangiya.
10 porém não convidou Natã, o profeta, nem Benaia, nem os valentes, nem Salomão, seu irmão.
11 Ashirucha, Natánsha mangush chinarangu, Betsabeypa Salomonpa wanir tsiyatarangiya. Mazinanlla; ¿Shiy yasarangish yuwaa Adoniyas kurakaam kinapi átu, zapan tsiyatssee zanganirangu anootsi? ¿Iyaana kurakarini Dapiy yasarangeeja?
11 Então Natã disse a Bate-Seba, mãe de Salomão: — Você não ouviu que Adonias, filho de Hagite, se proclamou rei e que nosso senhor, Davi, não sabe de nada?
12 Natu, nuw shiyaam tsiyatsis wanasir kamanchinllpa. Shaanaatsi taarashish, misha ipareetstamtish Salomonaa taárash tapachindamaam zandkeesha,
12 Agora permita que eu lhe dê um conselho, para que você salve a sua vida e a vida do seu filho Salomão.
13 na mazinanlla; Dapiyap kurakap naayarush napashini. Anush kuseerush, Na kurakaa, mazinanlla. Shiy tsipakchush Salomonshapari iparish kurakaam kinachiya. Shiy kurakaam kinarangish ashtachtamtaya. Itaru, ¿tamaysha Adoniyassha kurakaam kinamaam chinaka? tángcha.
13 Vá, apresente-se ao rei Davi e diga: “Ó rei, meu senhor, não é verdade que você jurou a esta sua serva, dizendo: ‘O seu filho Salomão reinará depois de mim e ele se assentará no meu trono?’ Por que, então, Adonias se tornou rei?”
14 Ántarish anush nuwsha kuschima. Yuwaa tsiyatsis shiyaa kamachtakachi anoo nuwsha wanasirinaasha kurakaa kamanchima.
14 — Eis que, enquanto você ainda estiver falando com o rei, eu também entrarei depois de você e confirmarei as suas palavras.
15 Betsabeyaa tárangu, Betsabeysha, yap Dapiyarini taaku amb pangatama átu naatarangiya. Anushsha kusarangu, Dapiyarini wachin taaru, kiz ksutamapan ksutatawu anush kusarangiya.
15 Assim, Bate-Seba entrou no quarto do rei para falar com ele. O rei já era bem velho, e Abisague, a sunamita, o servia.
16 Betsabey kusarangu, kurakaa tasaseeru timuchta tsapumun char tuw ashirangiya. Anootssha kurak parangu, ¿Tamakatsha shiyaa? tárangiya.
16 Bate-Seba inclinou a cabeça e prostrou-se diante do rei, que perguntou: — O que você quer?
17 Kizsha; Na mazinanlla; zurampatari Apanll waana yasaritamta. Shiy tsipakchush, anumun nuwsha ipari Salomon kurakaam kinachiya. Uwsha shiy kurakaam kinarangish ashtachiya.
17 Ela respondeu: — Meu senhor, você jurou a esta sua serva pelo
18 Itaru, natsha in yuwaa Adoniyas zapan tsiyatssee zangan zangan ashirangu, anoo ¿antaati shiy kis kurakaa, mazinakish? Anoo nda shiy yasarangsha.
18 Mas agora Adonias se proclamou rei, e você, ó rei, meu senhor, não sabe disso.
19 Ashirangu, wakaraa, misha opeejaatstam zapan pacharangiya, tputseem maritamaama. Ipareetstamtish kurakaa, kuruzurangtamta. Ashiritam apanllpanee urkar Apiyatara, misha kurakaatsitam sundaroo urkar Jowabaa kuruzurangiya. Itaru, Salomonaa, misha ichingarusin anshuchee tputs nda kuruzurangiya, yuwaatsinaasha shaanaatsi urutamari istampaneem taarangana anootsinaashta.
19 Ele sacrificou bois, bezerros gordos e ovelhas em abundância. Convidou todos os filhos do rei, Abiatar, o sacerdote, e Joabe, comandante do exército, mas não convidou o seu servo Salomão.
20 Watam, na in ichingarusin Israelchich tputs kutakanaya. Ashiri na shiyshat itsinsaru kamaningcha. Shiy chakaatsimasaja inpari kurakaam kinachiya, tákachsha, anootsimarisha kukoo payumaama.
20 Porém, ó rei, meu senhor, todo o Israel tem os olhos em você, para que o rei diga quem se assentará no trono do rei, meu senhor, depois dele.
21 Itaru, ndunnaa shiy wazareetsiri kamachtakush, shiy tsiparamchush, anumun ipareetsi Salomonaa, misha nuwaatstam yutaritshishpaneempaz ashiru iyaa pachachinllinaya.
21 Do contrário, sucederá que, quando o rei, meu senhor, morrer, eu e o meu filho Salomão seremos tidos por culpados.
22 Ashiriya, yuwash kiz kurakaa Dapiyarineetsi tsiyatku, ántaru anush Apanlleetssha kuk kamanimapan sur Natán tsiyatssee itsinsaru kamaniti átu kusarangiya.
22 Enquanto Bate-Seba ainda falava com o rei, eis que o profeta Natã entrou.
23 Dapiyaam ksutamapan taakana anshat Natánaa parangu kurakaatsshat kamanirangiya. Anumun Natánshat Dapiyash pshtuyaru, tasaseeru, xiyeeru, timuchta tsapumun much tuw ashirangiya.
23 E anunciaram isso ao rei, dizendo: — O profeta Natã está aí. Ele se apresentou ao rei e prostrou-se com o rosto em terra diante dele.
24 Anumunsha Dapiyarineetsi masharangiya. ¿Shiy kamachtarangish? ¿Adoniyas kurakaam kinachpa tárangish?
24 Natã perguntou: — Rei Davi, por acaso o senhor declarou, dizendo: “Adonias reinará depois de mim e é ele quem se assentará no meu trono”?
25 Kamapareeja na yuwash shaniyamaam wayarangu anush tputs zapan shaniykanaya. Anoomcha tputseem maritamaam Adoniyas wakaraa, misha opeejaatstam zapan pacharangiya. Anush kurakaa, ipartamtish ichingaru tputsee zapan tushaneeyaru, sundaroowaatstam urkar, misha apanllpaneetstam urkar Apiyataraam yáskiya. Ichingarusin katungkusin, waaktamsin, zamamtaranaya. Anushsha, tsiyatkusin, Waani urutamari kurakaam Adoniyas taachiya kizpuriya, ántaranaya.
25 Porque hoje ele foi sacrificar bois, bezerros gordos e ovelhas em abundância. Convidou todos os filhos do rei, os chefes do exército e Abiatar, o sacerdote. E eis que estão comendo e bebendo com ele e gritando: “Viva o rei Adonias!”
26 Itaru, nda nuwaatsshat, mishat apanllpaneetstam urkar Sadokaa kuruzurangiya. Mishat, Binaniyasa Joyadaa wip, misha ipareetsish Salomonaa nduntam kuruzurangiya, Apanllee kuk kamanimapan Natán kurakaa Dapiyarinee kamanku tárangiya.
26 Porém não convidou a mim, que sou servo do rei, nem Zadoque, o sacerdote, nem Benaia, filho de Joiada, nem Salomão, que é servo do meu senhor.
27 Mishat, ¿antaati shiy anoo kamachtarangish? Kurakaa, ¿mayaamshat nuw shiyaa kapung chinaktaati, itaru shiyshat anoo nda nuwaam kamanirangsha, yuwaa shiyash kurakaam zamuchu anootsee? tárangiya.
27 Será que isso teria sido feito por ordem do rei, meu senhor? E o senhor não contou nem a este seu servo quem se assentaria no seu trono, depois do senhor!
28 Ashiriya, Dapiyarini Betsabeyaa kuruzumaam muchchuree kamachtarangiya. Kuruzeeru, Betsabeysha kusarangu, kurakaa Dapiya tasaseeru, xiyeeramchu,
28 O rei Davi respondeu: — Chamem Bate-Seba. Ela se apresentou ao rei e se pôs diante dele.
29 kuraksha tsiyatarangiya. Na zurampatari Apanllimun sur nuw shiyaa atashina. Apanll nuwaa uru tapachindarangu,
29 Então o rei jurou, dizendo: — Tão certo como vive o
30 Israelchicheetstam kapung chinakiya. Ashiriya, yuwari nuw sirú shiyaa tárangi, anoo na zar tatsameenlliya. Iparini Salomon nuw tsiparamchuri, anumun uwshapari kurakaam kinachiya. Uwsha, ichingarooma tsapuranas Israelaa ksutku taachiya, nuw siyaa tárangina, tárangiya.
30 farei no dia de hoje como jurei a você pelo Senhor , Deus de Israel, dizendo: “O seu filho Salomão reinará depois de mim e se assentará no meu trono, em meu lugar.”
31 Betsabeysha anoo mazinarangu, timucheeru, tsapumun much tuw sheeru, Kurakaa Dapiyaa, shiyari kurakish urutamari taangcha, tárangiya.
31 Então Bate-Seba se inclinou, prostrou-se com o rosto em terra diante do rei e disse: — Que o rei Davi, meu senhor, viva para sempre!
32 Ashiriya, Dapiyarini muchchuree kamachtarangiya tputsee yamamaama. Kurakaa Sadokaa, misha Apanllee kuk kamanimapanee Natána, misha Binaniyas Joyadaarini wipa. Aship an ichingarusin kurakash kusataranganaya.
32 O rei Davi disse: — Chamem Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, e Benaia, filho de Joiada. E eles se apresentaram ao rei.
33 Anootssha kamachtaku, Ichingarus naayarus, ksutangints. Nee Salomona ipareetsi macheerus, nuwamun kapaachuri tunuxinayarus, Guijónap machingints. Anoo ungirtakus wanasir imarchangtsa.
33 Então o rei disse: — Levem com vocês os meus servos, façam o meu filho Salomão montar na minha mula e levem-no a Giom.
34 Ashkachus, apanllpanshat urkar Sadok, mishat apanllpantam Natán ashirusin Salomonaa wasina Israelchicheem urkar ipuseersin shambatkusin, opeejash wits puu puu táchinllinpa. Tákchusin anush, tputsshitisin tsiyatkusin, Waani kurak Salomon urutamari taachiya, atusin zapan zamangachinllinpa.
34 Ali Zadoque, o sacerdote, com Natã, o profeta, o ungirão rei sobre Israel. Então toquem a trombeta e digam: “Viva o rei Salomão!”
35 Ipareetsi imarchachtaranllus, kurakamun uxinash tunuxinangtsa, yuwamunari uru kurak kuxinku anumuna. Ashiriya, iparshiti uwsha kurakaam taachiya. Nee Israelaa tsapurunas ichingaroom ksutamaama, Utaáchcheetstam tputs ksutku taachiya, tárangiya.
35 Depois venham subindo com ele, e ele virá e se assentará no meu trono, pois é ele quem reinará em meu lugar. Porque ordenei que ele seja chefe sobre Israel e sobre Judá.
36 Tárangu, anoo Benaniysha mazinarangu, Kurakaa, zuraktishcha. Apanll waana anoo kamachtaranginaariya, kizpurcha wanasiriya. Waani ambiri ashtachiya.
36 Então Benaia, filho de Joiada, respondeu ao rei: — Amém! Que o
37 Shiyaa Apanll ksutarangu, ambitam Salomonaatssha ashtachiya. Ashkachu, shiyamand aranginasha kasiru tputsee ksutchiya, tárangiya.
37 Como o Senhor Deus tem estado com o rei, meu senhor, assim esteja com Salomão e faça com que o trono dele seja maior do que o trono do rei Davi, meu senhor.
38 Anumun apanllpanshat urkar Sadok, Apanllee kuk kamanimapanitam Natána, misha Binaniyas Joyadaarini wip, misha Keretewshuch, misha Peletshuch ashirusin, Salomonaa Dapiyamun kapaachurini tunuxinayarusin, Guijónap machiranganaya.
38 Então Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, Benaia, filho de Joiada, e a guarda real fizeram Salomão montar na mula que era do rei Davi e o levaram a Giom.
39 Anush apanllpan urkar Sadok, Apanllish pang' pshtuyaru, wakaraa wits yáyaru, wayungunpashat zaweeru, Salomonaa kurakaam ipusaranganaya. Yuwash ichingarusin tputs shaneerana anush wakaraa wits yarangusin, ichingarusin tputs zamangaranganaya. Waani Salomon urutamari kurak taachiya, táranganaya.
39 Zadoque, o sacerdote, levou o chifre do azeite que estava no tabernáculo e ungiu Salomão. Tocaram a trombeta, e todo o povo gritou: — Viva o rei Salomão!
40 Ashiriya, anumun ushimun tachitarusin, tiruchkusin, tputs zapan zamangarangusin, tsapsha zpuzarangu, pátangamaam zandarangiya.
40 Todo o povo vinha subindo atrás de Salomão, tocando flautas e gritando de alegria. O barulho era tanto, que parecia que a terra estava se fendendo.
41 Adoniyas, mishat ichingarusin yuw tputs anush ashparitin shaneerana an waarangusin, misha katungam iwaparangusin, anush yuwaa yaktash zapan zamangarangana, anoo mazinaranganaya. Anushshat Jowabshat sundar urkar mazinarangu, uwshat tsiyatku, ¿Mayaamshtaja nish yaktash tputs zapan zamangakanaya? ántar ashirangiya.
41 Adonias e todos os convidados que estavam com ele ouviram isso, quando acabavam de comer. Também Joabe ouviu o som da trombeta e perguntou: — Que significa esse alvoroço na cidade?
42 Yuwash, sundar urkari ántaru anush; apanllpanshat Abiyatar wip, Jonatansha apanllpantam kusarangiya. Kusarangu, anoo Adoniyasaatssha: Pshtungi, Shiy kizpurtishcha wanasirish. Shiy uru tsiyatssee wanasirimshee yushindaksha, tárangiya.
42 Enquanto ele falava, eis que chegou Jônatas, filho de Abiatar, o sacerdote. Adonias disse a Jônatas: — Entre aqui, porque você é um homem valente e deve estar trazendo boas notícias.
43 Anushsha Jonatan Adoniyasaa kamanirangiya. Mazinantsa; nuw min tsiyatsis yushindarangina. Iyaana Kurakarini Dapiy na Salomonaa kurakaam ínarangiya.
43 Mas Jônatas respondeu a Adonias: — Pelo contrário. Nosso senhor, o rei Davi, proclamou Salomão como rei.
44 Ashirucha, kurak Dapiy kamachtarangu, ichingarusin apanllpan urkar Sadok, mishat Apanllee kuk kamanimapanee Natán, mishat Binaniyas Joyadarini wipa, misha Keretewshuch, misha Peletshuch, ashpisin ipuneersin, Salomonaa kurakaam ínamaam Dapiyamun kapaachurini tunuxinayarusin, machiranganaya.
44 E Davi enviou com ele Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, Benaia, filho de Joiada, e os da guarda real; e eles fizeram Salomão montar na mula que era do rei.
45 Apanllpantamsin ichingarusin apanllpan urkar Sadok, misha Apanllee kuk kamanimapan Natán ashirusin ngootsip machtayarusin, Guijónash Salomonaa kurakaam ínaranganaya. Sheersin, mang' kapung ksaranganaya. Ashirucha, anush yaseeksin, kapung zamangaranganaya. Anoocha siysa mazinarangatasa, yuwaa Salomonaa kurakaam ínarangusin, zamangarangana anootsiya, tárangiya.
45 Zadoque, o sacerdote, e Natã, o profeta, o ungiram rei em Giom. Eles voltaram de lá, cheios de alegria, e a cidade se alvoroçou. É esse o barulho que você ouviu.
46 Na in Salomon kurakaam kinarangu, wapar kurakamuna na uwsha ashiritam kizpur kuraka.
46 Também Salomão já está sentado no trono do reino.
47 Ichingarusin Dapiyarineetsi sundar ksutarangana an Salomonaa ichingaritam ungirtaranganaya. ¡Waamari kizpur taachiya! Ashiriya, Apanllpari istarangiya. Aranginasha tchitangcha. Shiysha kurakaam kinarangush, ichingaroo tsapoo wanasir ksutangcha, táranganaya. Ántarusin anush Dapiyarinshitini kurak chiyzayaru, yuwash maaku anush pshtuyaru, maashimun kuxineeru, much tuw sheeru Apanllpa tsiyatarangiya.
47 Além disso, os oficiais do rei foram cumprimentar Davi e disseram: “Que o seu Deus faça com que o nome de Salomão seja mais célebre do que o seu nome, e faça com que o trono dele seja maior do que o seu trono.” E o rei se inclinou sobre o leito.
48 Apaa, ¿shiy tamaru ashiksha? Shiy kizpurtishcha. Na in ichingaroo Israelchicheem tsapurunas ksutamaam shaana nuwachcheetstam ínarangsha. Na nuwsha kizpur wachinataati, kchipti parangina, tárangiya.
48 O rei também disse o seguinte: “Bendito seja o Senhor , Deus de Israel, que deu hoje quem se assente no meu trono, e permitiu que eu o visse com os meus próprios olhos.”
49 Yuwsha Adoniyas tputsee zapan kuruzeeru, tushaneerangu, ansha kapung puniranganaya. Ashparitssin chiyzartarangusin, tátat shitangat ashiranganaya. Yapirisha waana zandkana, ambeewarisha suwaranganaya.
49 Então todos os convidados que estavam com Adonias começaram a tremer, se levantaram e foram embora, cada um pelo seu caminho.
50 Adoniyassha yuwaa zoonll Salomon kurakaam kinarangu, anoo puniku, Apanllipsha pang' tapishumchi, táyaranllu, naatarangiya.
50 Porém Adonias, temendo Salomão, levantou-se, foi e pegou nas pontas do altar.
51 Anootssha tputs pakeeru, Salomonaatssha kamanirangiya. Adoniyas shiyaa puniku, apanllpanishsha pang' pshtuyaru, yuwanung maacheetsi muchkana annung, Apanllee masharangu, Apaa, kurakareetsi shiyshat watsta pcharinllpa, tángcha nuwaa nda pachamaama, tárangiya.
51 Então alguém foi dizer a Salomão: — Eis que Adonias tem medo do rei Salomão, porque pega nas pontas do altar, dizendo: “Que o rei Salomão me jure hoje que não matará este seu servo à espada.”
52 Salomonshat Zurampatari nuw táchintspa. Ashiriya, pachamana pachacheezi ndambaree. Itaru, wandaya mantsiriya taaku, tsipamaam waritakiya. Itaru, nimunarisha wanasir taakchu anoo patatcheezi. Pakchiyam minumtiyam much kxucheeja, tárangiya.
52 Salomão respondeu: — Se for homem de bem, nem um de seus cabelos cairá no chão. Mas se fizer alguma maldade, morrerá.
53 Tárangu, Adoniyasaa yamamaam kamachtarangiya. Adoniyassha kuseeru, zoonllee tasaseeru, ungirtaku timuchta ashirangiya. Ashiriya, Salomonsha anuritam, Wanasircha. Ashiri pangipitamtish kanapungsi. Sheerush, ayamtaati pangishish shtunginllpa, tárangiya.
53 Então o rei Salomão enviou mensageiros, e o fizeram descer do altar. Adonias veio e se prostrou diante do rei Salomão, que lhe disse: — Vá para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.