Lucas 12
Diosa' kiika; Génesis, Éxodo y El Nuevo Testamento (CBINTPO) vs NAA
1 Jesús tsandi' pantsuñu, chachilla tsamantsai dewa'ditu naa yaitalaba deshiña' terekentsula. Tsenñu Jesús ya' disipululanaa pa' meewaandu tsandimi: Ñulla fariseola' pan pujkikaantsumi llujpepenu pashkatyudei, matyu yalaa tsa jutyuren tsaañungue keewaamu deeñu.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ti bain pantsunañuu jumula entsai katawan jutyuuya dejutyuve, tsenmin tiba pensasha dus miinuu jumula bain bene mijakeyan jutyuuya dejutyuve.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Tsa' mitya tyeeba ñulla yajuunainsha pan tsa detiñu bain, bene tsaa achakalinainsha meejan tsainu tsuve; tsenmala suku lluke' vi' dus kuinda kikeñuu jumula bain, bene ya mututala uidi' daran depañu meejan tsainu tsuve, timi.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Ñulla inchi ura' kera chachillanu entsandintsuyu: cha' bulunu tu'mulanuya jeetyatyudei. Naa tsangue' bain, bene kayu tiba kikenuuya dejutyuve.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Tsaaren munaa ura uwain jeetyanuu juñuba wainnu tsuyu: Ñullanu tutemiya ñi jelekenu kensha eenuu jumu rukunaa jeetyanuu dejuve. Tsa' mitya juntsa rukunaa uwain jeetyadei.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Asu tsaatyuka ¿pai paki lushi juuchin man kaa pishku ai'mu deetyuka? Naa tsaañu bain Diosya yalanu washkidyaindyuve.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Tsenmala ñullanu laapu' panmalaya, naa ñulla' mishpukasha chumu achuwanu bain nan dechuñuba Diosya main main demikaa tanave. Tsa' mitya jeetyatyudei, ñullaya pishku pure' wakukare' pensanguiñuba kayu juntsa pishkulanuba pulla bale deeve, timi Jesús.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Uwaindiyu mun inu keenguemu ju', chachilla' ajuusha in chachiyu timunuya, Chachi Tiya' Nakayamu bain ya' mitya Diosa' anjeela' ajuusha balela' panu tsuve.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Tsaaren mun cha' kejtsapalaren in chachi jutyuyu ti' pamunuya, i bain Diosa' anjeela' ajuusha yanu in chachi jutyuve tinu tsuyu.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Tsenmin mun Chachi Tiya' Nakayamunu kentsure' pati' bain, juntsaya Dioschi ya' ujcha' mitya manbitsalanuu juve; tsaaren mun Espíritu Santonu kentsure' pati' bain, juntsaya Dioschi ya' ujcha' mitya manbitsalan jutyuve.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ñullanu naa cha' waku wakudinu yatala detake', naa uñila' ajuusha bain, naa balela' ajuusha bain deta'ñuba tyee panuj deewa, tsa jutyu'ba, naati pakataa balelakeechunga tya' pensandyatyudei,
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 matyu juntsa uranu ñulla naati pakanuu juñuba Espíritu Santo mijakaanu tsuve. Tsa' mitya pensandyatyudei, timi Jesús.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ma ruku cha' kejtsapala pu' patu Jesúsnu tsandimi: Rukui, ñuya in naatalanu apa milla' shuikiñu tiba tañu jumula inchiya veekaanu uudenguide, timi.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tsandiñu, Jesús juntsanu tsandimi: ¿Maa inu ñuichi buli veekaanu bale ruku detiren? timi Jesús.
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Tsandi' patu, bene chachillanu tsandimi: Ñulla tiba kayu aa tadinu tene tya tyaityudei, matyu chachilla buli pure' taa chuturen chunatyu deeve, timi.
15 Então lhes recomendou:
16 Tsandi' Jesús bene laapu' kuinda ketu entsandimi: Main taruku ya' tunu pure' puka nandiwaakemi.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Tsejtu juntsa ruku ya' tusha puka pure' iwaake' tana' mitya, entsangue pensanguemi: “¿Tyee kichaanga? Yumaa nuka bain detyuwaiñu' mitya nuka uukaren tsaayu”, tyami.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Tsejtu pensanguetu tsandimi: “Uwain tyee kenu ju'ba mijayu. In buli wa'kaanu yasha miji' demaseneke', vee ya kayu aawa mannu tsuyu. Tsanguishu juntsaa, finutsumu buli tene dewa'kare', naa inchi tiba tananutsumu buli jumula bain millangue wa'kare' tananu tsuyu,
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 tsangue' dyamee maalin entsandinu tsuyu: Tiba pure' buli wa'kareke' tanañu' mitya, te' de-ityumujchi pure' añu tsaa tsananu tsuve. Tsa' mitya leka', panda bain fi', ishkala bain kujchi', sunden puinu tsuyu”, tyami taruku.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Tsenñu Dios tsandimi juntsa rukunu: Ñu tiba tejan pensangue' kityu chachi, entsa keperen peyanu tsuve. Tsenmala ñu' buli pure' wakukaashu juntsaya, ñu peyanmala ¿muchee shuwachunga? timi.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Tsandi depa' dyatu, bene Jesús chachillanu tsandimi: Naaju rukula bain yachin juu tiba pure' buli wa'kaamu rukula, naa tarukuyu tyamu deju'ba, Diosa' ajuushaya taruku jutyu, pure ruku deeve, timi.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Tsejtu Jesús bene ya' disipululanu tsandimi: Ñullanu entsandintsuyu: Ñulla tyee finuj deewa, tsenmin ti jallee pannuj deewa tya' pensanguen chutyudei.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Matyu lala chu' jintsuñaa, fintsuminuba kayu pulla baleve, tsenmala lala' bulaa jalinuba kayu pulla baleve.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 ¡Asu tsaatyuka! Pishkulaya wajke' puka iwaatyu deeve, naa nuka puka tsure' uukarenshaba tajdetuve, tsaanuren Diosya yalanu naa-uwanuba fikenuu keewaamuve. ¡Tsaju', ñullaa kayu pishkulanuba pulla bale deeve!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 ¿Tsaaren naajula bain pure' pensanguike'ba naaketaa juntsa uranu peyanuu ju' bain, jayu yapa manchunuu tiyanu juyu?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Tsaju' kayu atyutyuuñuu jumulanuba naake' ken tsaa dejushu juntsaa, ¿nejtaa kayu vera juulanaa aa pensa juju deeyu?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Llullu naa-i awamu deeñuba tejan keekidei. Yalaa taawasha kityu deju', naa jali bain tsejte' pantyu deeve. Tsa deeñu bain, uwaindiyu naa rei Salomón bain tsamantsa uukeraa jalin panaken chumuwa ju'ba, llullu naaju uukeraawa deeñuba tsangue pantyuwaave.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Tsaju' juntsa ishtapeya jeenbaasha chu', bene ne ikakaraimu juñuren, Dios juntsangue pandemushu juntsaa, kayu ñulla chachillanaa uukerake pandei'chunga, ñulla ura' keranguityu chachilla.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Tsa' mitya, umaa tyee finuj deewa, tsenmin tyee kujchinuj deewa tya' llakindya pensa jutyudei.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Matyu Diosnu keranguityu chachillaa entsaatala aa pensanguen chumu deeve, tsaaren ñulla' Apaya ñulla titi meneste deeñuba mive.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Tsa' mitya ñullaya Diosnaa ñulla' rei juu tanamiya, Dios naakesa tyañuba tsanguen chudei. Tsanguetaa bene entsa ñulla meneste judeeshu juntsa bain kanu detsuve.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Tinuba jeetyatyudei, ñullaya inchi jayun juu jumu uveja juuñu deeve. Naa tsa deeñu bain, ñulla' Apaya aa ura ruku jutu, yanu ñulla' rei juu tananu tireve.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Tsa' mitya ñulla ti ta'ba de-ati' tiba meneste juu chumulanaa kuwadei. Ñulla tsanguishu juntsaa uinbutyu buli naraa jumula kanu detsuve, tsenmin tiba tsamantsa bale naa-uwanuba de-ityu jumulaa selusha kanu detsuve, jungaya naa taamula bain vin natyuinsha, tsenmin naa buuma bain mushketyuinsha.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Matyu ñulla nunbanaa ñuichi tiba balen juu jumula detsure' tana'ba, ñulla' pensa bain junbiren chi'kare' tananu detsuve, timi Jesús.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Matyu sekuwa juu dekeena', lanpara chakaraa chunadei,
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 tsaju' uudenchi taawasha kiikemu chachilla juuñu deju', yala' miyan apa matsura fandangusha pu' kepe nei'ba maja' panmalan suku majuukenu keenan tsanadei.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Tsaju' ñulla' miyan apa maatu, ñulla yanu maanu dekeena' katawamulaya mika ura' imu deeve. Uwaindiyu dekeena maja' katamiya, yaren ñullanu panda finu chujti' naa naakenuu juñuba tsa tsangue' panda fikaanu tsuve.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Tsa' mitya naa aa kepe majai' bain, tsa jutyu'ba, dechanu uratala majai' bain, ya' taawasha kemu rukulanu dekeena maja' katashu juntsaa, yala mika sunden junu detsuve.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Entsa bain aseetanguidei: ya miya ruku kepe ti uratalaa taamu januuñuba mituya, taamunu eepukaatyu' taanguikaan jutyuve.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Tsa' mitya ñui bain naa-uwanuba jinun jutyuna' keenadei, matyu majai'chuve tyanu uwanu Chachi Tiya' Nakayamu majainu juñu' mitya, timi Jesús.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Tsenñu Pedro pake'meetu tsandimi: Rukui, ¿entsa laapu' patishu juntsa kuinda, lalanun patii?, tsa jutyu'ba, ¿veelanu bain laapu' paa? timi.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Tsenñu Bale Ruku laapu' patu tsandimi: Keena' taawasha kekaamu bale ruku, kidanda jutyu, tyee keñaa urañu bain tsa tsanguemunu, yanu uudenguemu ruku ya' yanu washkare' yachi taawasha kemu chachillanu panda finu ura tiyanmalaya, panda kuwa kuwakenu shuike' jiñu jun tsaadei.
42 O Senhor respondeu:
43 Tsaju' yanu uudenguemu ruku naati' jiñuba yachi taawasha kemu chachi tsanguentsu mangatawamuya mika sunden junu tsuve.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Uwaindiyu juntsa chachinu, yanu uudenguemu ruku ti taju' bain yanu tene dewashkenu tirenu tsuve.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Tsaaren juntsa yachi taawasha kemu chachi, ya' pensasha: “Inu uudenguemu ruku te' majan jutyuve”, tya', yaba bulu taawasha kive'mu rukulanu bain, naa taawasha kemu shinbulanu bain defiru' kendudai', naa panda juula bain fi', naa kujchi' deviña-inba chushu juntsaa,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 maanu tsuve tya' keenabanatyunu malunu, tsenmin majan jutyuve tyanu uranu, yanu uudenguemu ruku maamiya, meenguindanda ken chumula naa-i taaju ken chunuu dejuñuba tsa tsainu kuipa pu' tsamantsangue taaju kikaanu tsuve.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Tsaju' main taawasha kemu chachi, yanu uudenguemu ruku naake taawasha kesa tyamuñuba ya miren tsa tsangue taawasha kityu', naa meenguibanguityushu juntsaa, pure' bandainu tsuve.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Tsaaren yachi taawasha kemu chachi yanu uudenguemu ruku naake taawasha kesa tyamuñu bain mijtutaa tsa tsangue taawasha kityu', kuipa vi' taaju iinuuba jushu juntsaa, aa bandan jutyuve. Tsa' mitya munaa kayu aa kuwa' bain juntsanaa kayu aa manba'nu tsuve, tsenmin munaa kayu aa washkaanu kuwa' bain, juntsanaa kayu aa manganu tsuve.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Iya entsa tusha tyeeba llu'kakaren tsanguenaa jayu. Tsaju' yumaa llu'kakarenduya yuj urachuyu.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Iya tsamantsa taaju ke' puinuuya juyu. Tsaju' tsamantsa taaju kentsuyu juntsai de-i' pullaindyuya.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 ¿Ñulla' pensaya iya entsa tunu ñullanu tiba bulla jutyu ura' chujtinaa jave pensaa dejuu? ¡Tsa jutyuve! Chachilla in mityaren main main devela' jiinu detsuve.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Matyu entsa ajkeshaya naa ma bulu chachinu manda deju'ba, devela' pallu debuudi' pemalanu ajaavinu detsuve, tsaityumee, pema debuudi' pallu jumulanu ajaavinu detsuve.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Ya' apaya ya' naba ajaavi'kerake, ya' amaya ya' na'maba ajaavi'kerake, ya' anchamaya ya' suyaba ajaavi'kera kenu tsuve, timi Jesús.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Tsejtu Jesús chachillanu entsa bain tsandimi: Ñulla pajta vinsha paba ñivijcha katashu juntsaya, shuwa janu tsuve, timu deeve. Tsenmala uwain tsaimuve.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Tsenmin ishuwa nurtesha juyikenmalaya, pajta daran lu'nu tsuve timu deeve, tsenmala uwain tsaimuve.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ñulla, tsa jutyuren tsaañungue keewaamu chachilla, uwain ñulla naa selu bain, naa tu bain naa-inu deeñuba keemi deju' wainmu deeve, tsaaren ¿nejtaa challa tyee i' pullantsuñu bain jaiba aseetanguenu dejutyuyu?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ¿Nejtaa ñulla maaliren tyee keñu urañuba tsangue pensanguenuu dejutyuyu?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Ñunu kavitu kekaanu timu rukuren ñunu kavitu kemu bale ruku' junga miya' jinu ti', palluu tene miñusha jintsumiya, kayu junga tajindyuren, yaba ura' manba' mantse'kaanu kide. Tsangui'shu juntsaa, ñunu bale ruku' tyaapanu kuwanmala, ya bain chaitalanu kuwanu tsuve, tsenmala chaitalaya ñunu peesu punu detsuve.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Uwaindiyu ñu tsanguityu' peesu vimiya, ñu' neenañu lushi millangue mangüi'mujchiya malun jutyuve, timi Jesús.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.