Lucas 19
Dios Cʉ̃ Cauetibʉjʉ Cũrĩcã Tuti (CBCNT) vs NAA
1 Cabero yua, etayupʉ Jericó cawãmecʉti macãrẽ. Eta yua, ti macãrẽ tẽñota jʉ̃goyupʉ.
1 Entrando em Jericó, Jesus atravessava a cidade.
2 Mai, ti macãpʉ ãñupʉ̃ Zaqueo cawãmecʉcʉ. Cʉ̃ pʉame pairo netõrõ apeye ũnierẽ cacʉ̃goʉ ãñupʉ̃. Roma macããnarẽ camasã yaye dinerore jejobojari majã quetiupaʉ ãñupʉ̃.
2 Eis que um homem rico, chamado Zaqueu, chefe dos publicanos,
3 Cʉ̃ pʉame bʉtioro ĩñagamiñupʉ̃ Jesure. Bairo ĩñagamicʉ̃ã, cayepaʉaca ãnirĩ, tunu bairoa camasã capããrã cʉ̃ riapere na caãnoi, dope bairo Jesure qũĩña bocamasĩẽsupʉ.
3 procurava ver quem era Jesus, mas não podia, por causa da multidão, por ser ele de pequena estatura.
4 Bairi Jesús cʉ̃ caápáro riape atʉátí, yucʉpʉ wãmʉcoásúpʉ, cʉ̃ cʉ̃ caĩñajo masĩparore ĩ.
4 Então, correndo adiante, subiu num sicômoro a fim de ver Jesus, porque ele havia de passar por ali.
5 Bairi Jesús pʉame to netõácʉ́ qũĩñamʉgõ joyupʉ Zaqueo, yucʉ buipʉ capesaʉre. Qũĩñabocari, atore bairo qũĩñupʉ̃:
5 Quando Jesus chegou àquele lugar, olhando para cima, disse:
6 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, uwaro ruiátíri, ʉseanirĩqũẽ mena cʉ̃ ya wiipʉ cʉ̃ jʉ̃goásúpʉ.
6 Zaqueu desceu depressa e o recebeu com alegria.
7 Bairo Jesús cʉ̃ mena cʉ̃ caátó ĩña, to macããna nipetirã Jesure ãmeo bʉsʉpai jʉ̃goyuparã na majũ, “Rorije caácʉ ya wiipʉ tuaʉ áyami,” ĩ bʉsʉpaiyuparã.
7 Todos os que viram isto murmuravam, dizendo que Jesus tinha se hospedado com um homem pecador.
8 Cabero Zaqueo ya wiipʉ na caetaãno yua, Zaqueo pʉame wãmʉnʉcãrĩ atore bairo qũĩñupʉ̃ Jesure:
8 Zaqueu, por sua vez, se levantou e disse ao Senhor: — Senhor, vou dar a metade dos meus bens aos pobres. E, se roubei alguma coisa de alguém, vou restituir quatro vezes mais.
9 — ausente —
9 Então Jesus lhe disse:
10 — ausente —
10 Porque o Filho do Homem veio buscar e salvar o perdido.
11 Camasã pʉame Jesús cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ caroaro cʉ̃ tʉ̃goʉsayuparã. Bairo caroaro na catʉ̃goʉsaro ĩñarĩ, dinerore ĩcõñarĩ na quetibʉjʉyupʉ. Mai, Jesús pʉame merẽ Jerusalén macãtʉacapʉ ãñupʉ̃. Bairi camasã pʉame Dios cʉ̃ carotimasĩrĩpaʉ, “Ãmeacã etagaro baiya,” ĩ tʉ̃goñañuparã.
11 Ouvindo eles estas coisas, Jesus contou uma parábola, visto estar perto de Jerusalém e lhes parecer que o Reino de Deus havia de manifestar-se imediatamente.
12 Bairi atore bairo na ĩñupʉ̃ Jesús: “Ãñupʉ̃ jĩcãʉ̃ caʉ̃mʉ quetiuparã yaʉ. Cʉ̃ pʉame ágʉ baiyupʉ ape yepa cayoaropʉ. Topʉ cʉ̃ ya yepare quetiupaʉ, reyre bairo cʉ̃rẽ na cajõrõ bero, tunuatígayupʉ tunu cʉ̃ ya yepapʉa.
12 Por isso, Jesus disse:
13 Bairi ágʉ jʉ̃goye, cʉ̃ paabojari majã pʉga wãmo cãnacãʉ̃ majũ mena macããnarẽ na piijori, na nuniñupʉ̃ tocãnacãʉ̃rẽã dinerore. Na nuni yaparori, atore bairo na ĩñupʉ̃: ‘Mʉjãã majũ atie dinero mena wapataya aperã mena. Tunu, yʉ catunuetaropʉ mʉjãã wapata jãnagarã,’ na ĩñupʉ̃.
13 Chamou dez dos seus servos, confiou-lhes dez minas e disse-lhes: “Negociem até que eu volte.”
14 Bairo cʉ̃ caĩcũmiatacʉ̃ãrẽ, camasã, cʉ̃ caãni yepa macããna pʉame bʉtioro cʉ̃ mena asiajãñuñuparã. Quetiupaʉ, reyre bairo cʉ̃ cajããrõ boesuparã. Bairo cʉ̃rẽ caasiarã ãnirĩ, cʉ̃ berore na ĩ rotijoyuparã na quetibʉjʉbojari majãrẽ: ‘Jãã, reyre bairo mʉ cajããrõrẽ jãã boetiya jãã ya yepare.’
14 Mas os seus concidadãos o odiavam e enviaram após ele uma embaixada, dizendo: “Não queremos que este reine sobre nós.”
15 “Bairo cʉ̃ na caboetimiatacʉ̃ãrẽ, aperã, ape yepa macããna pʉame quetiupaʉ reyre bairo cʉ̃ jõõcõãñuparã. To bero tunucoásúpʉ tunu cʉ̃ ya yepapʉa. Bairo tunuetari bero, cʉ̃ paabojari majãrẽ na piirotijoyupʉ aperãrẽ, ‘Dinerore yʉ canunicũrĩcãrã nocãrõ majũ na wapataupari tocãnacãʉ̃pʉa,’ ĩ.
15 — Quando ele voltou, depois de ter tomado posse do reino, mandou chamar os servos a quem tinha dado o dinheiro, a fim de saber quanto tinham conseguido ganhar em seus negócios.
16 Bairi cʉ̃ paabojari majõcʉ caãnijʉ̃goʉ pʉame etari, atore bairo qũĩñupʉ̃: ‘Quetiupaʉ, mʉ dinero yʉ mʉ cacũrĩqũẽ mena yʉ wapatanemoapʉ tunu. Mʉ pʉame pʉga wãmo cãnacã mil tiiri dinerore yʉ mʉ cacũmiatacʉ̃ãrẽ, tunu pʉga wãmo cãnacã mil tiiri mʉrẽ yʉ tunuo buipeogʉ,’ qũĩñupʉ̃.
16 — O primeiro se apresentou e disse: “Senhor, a sua mina rendeu dez.”
17 Bairo cʉ̃ caĩrõ, cʉ̃ quetiupaʉ pʉame atore bairo qũĩ yʉyupʉ: ‘Ñumajũcõãña; cañuʉ mʉ ãniña mʉa paabojari majõcʉ. Bairi nʉcʉ̃rõ mena apeye petoaca caãnie ũnierẽ mʉ caĩñarĩcãnʉgõ masĩrõ jʉ̃gori, pʉga wãmo cãnacã macãã quetiupaʉ majũ mʉ jããõ joroque mʉ yʉ átigʉ,’ qũĩñupʉ̃.
17 O senhor lhe disse: “Muito bem, servo bom! E porque você foi fiel no pouco, terá autoridade sobre dez cidades.”
18 Bairi tunu cʉ̃ paabojari majõcʉ cabero macããcʉ̃ pʉame etari, atore bairo qũĩñupʉ̃: ‘Quetiupaʉ, mʉ dinero yʉ mʉ cacũrĩqũẽ mena yʉ wapatanemoapʉ tunu. Mʉ pʉame jĩcã wãmo cãnacã mil tiiri dinerore yʉ mʉ cacũmiatacʉ̃ãrẽ, tunu jĩcã wãmo cãnacã mil tiiri mʉrẽ yʉ tunuo buipeogʉ,’ qũĩñupʉ̃.
18 — O segundo servo veio e disse: “Senhor, a sua mina rendeu cinco.”
19 Bairo cʉ̃ caĩrõ, cʉ̃ quetiupaʉ pʉame qũĩñupʉ̃: ‘Ñumajũcõãña; mʉ cʉ̃ã jĩcã wãmo cãnacã macãã quetiupaʉ majũ mʉ jããõ joroque mʉ yʉ átigʉ,’ qũĩñupʉ̃.
19 A este o senhor disse: “Você terá autoridade sobre cinco cidades.”
20 “Apei cʉ̃ paabojari majõcʉ pʉame yua cʉ̃tʉ etari, atore bairo qũĩñupʉ̃ cʉ̃ cʉ̃ã: ‘Quetiupaʉ, atie niña mʉ dinero. Yʉ mʉ canunimirĩqũẽ jetore mʉ yʉ tunuogʉ. Yasire ĩ, jutii asero mena ũmarĩ mʉ yʉ qũẽnocũbojawʉ.
20 — Então veio outro servo, dizendo: “Senhor, aqui está a sua mina, que eu guardei embrulhada num lenço.
21 Mʉa, tutuaro mena caroti mʉ ãniña. Aperã yayere na mʉ ẽmanucũña. Tunu bairoa caoteecʉ nimicʉ̃ã, aperã na caoteriquepʉre mʉ jenucũña. Bairi mʉrẽ uwiri, caroaro yʉ qũẽnocũwʉ̃ mʉ dinerore, yasire ĩ,’ qũĩñupʉ̃.
21 Porque tive medo do senhor, que é homem rigoroso. O senhor retira o que não depositou e colhe o que não semeou.”
22 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, cʉ̃ quetiupaʉ pʉame qũĩñupʉ̃: ‘Mʉa, paabojari majõcʉ, cañuecʉ̃ majũ mʉ ãniña. Bairi bairo mʉ caĩrĩjẽ menaa mʉrẽ ñiñabesegʉ. Yʉre, “Mʉa, tutuaro mena caroti mʉ ãniña,” yʉ miapʉ̃. Tunu bairoa, “Aperã yayere na mʉ ẽmanucũña. Tunu bairoa caoteecʉ nimicʉ̃ã, aperã na caoteriquepʉre mʉ jenucũña,” yʉ miapʉ̃.
22 Mas o senhor respondeu: “Servo mau, eu o julgarei usando as suas próprias palavras. Você sabia que eu sou homem rigoroso, que retiro o que não depositei e colho o que não semeei.
23 ¿Dopẽĩ, bairo yʉ cabairijere masĩmicʉ̃ã, yʉ dinerore banco wiipʉ mʉ cũẽtĩ? Bairo cũrĩ, tie dinerore mʉ cawasorije wapa mʉ wapata nemobujioricʉ. Tie mena yʉ mʉ tunuobujioatacʉ, yʉ wii yʉ catunuetaro,’ qũĩ tutiyupʉ cʉ̃ quetiupaʉ cʉ̃ ʉ̃mʉrẽ.
23 Por que você não pôs o meu dinheiro no banco? E, então, na minha vinda, eu o receberia com juros.”
24 Bairo qũĩ yaparori, atore bairo na ĩñupʉ̃ aperã, cʉ̃tʉ caãnarẽ: ‘Dinero cʉ̃ cacʉ̃gomirĩjẽrẽ jeri, apei pʉga wãmo cãrõ cawapata nemorĩcʉ̃rẽ cʉ̃ joya,’ na ĩñupʉ̃.
24 — E disse aos que estavam ali: “Tirem dele a mina e deem ao que tem as dez.”
25 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃gomirãcʉ̃ã, cʉ̃tʉ caãna pʉame qũĩñuparã: ‘Merẽ pairo cʉ̃gonemoñami, pʉga wãmo cãrõ majũ. Bairi bonemoẽtĩñami,’ qũĩñuparã.
25 Eles ponderaram: “Senhor, ele já tem dez.”
26 Bairo na caĩrõ tʉ̃gori, atore bairo na ĩñupʉ̃: ‘Mʉjããrẽ cariape ñiña: Noa ũna nʉcʉ̃rõ mena yʉ cajorijere na caĩñarĩcãnʉgõata, paijãñurõ na yʉ jonemogʉ tunu. Aperã nʉcʉ̃rõ mena yʉ cajorijere na caĩñarĩcãnʉgõeticõãta, na cacʉ̃gomirĩjẽrẽ yʉ ẽmapeyocõãgʉ.
26 Ao que o senhor respondeu: “Pois eu declaro a vocês que a todo o que tem será dado ainda mais; mas ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
27 Tunu bairoa yʉ pesua, yʉre reyre bairo caboetiatanarẽ na neatíri, yʉ caĩñajoro na pajĩãrecõãña,’ na ĩñupʉ̃ quetiupaʉ pʉame,” na ĩ cõña quetibʉjʉyupʉ Jesús.
27 Mas quanto a esses meus inimigos, que não quiseram que eu reinasse sobre eles, tragam-nos aqui e os matem na minha presença.”
28 Bairo atiere quetibʉjʉ yaparori bero, Jesús Jerusalẽpʉ ámajũñupʉ̃ yua.
28 E, depois de dizer isto, Jesus prosseguia a sua viagem para Jerusalém.
29 Bairi Betfagé, Betania na caĩrĩ macãã tʉpʉ cõñaácʉ́, cʉ̃ cabuerã pʉgarãrẽ na árotiyupʉ. Mai, Betfagé, Betania pʉame Olivo na caĩrĩ buro tʉpʉ ãñuparõ.
29 E aconteceu que, ao aproximar-se de Betfagé e de Betânia, junto ao monte das Oliveiras, Jesus enviou dois dos seus discípulos,
30 Bairi atore bairo na ĩ joyupʉ cʉ̃ cabuerã pʉgarãrẽ:
30 dizendo-lhes:
31 Bairi tunu aperã, mʉjããrẽ, ‘¿Nopẽĩrã cʉ̃ mʉjãã õwãñati?’ na caĩata, atore bairo na mʉjãã ĩwã: ‘Marĩ Quetiupaʉ cʉ̃ boami,’ na mʉjãã ĩwã —na ĩ joyupʉ Jesús.
31 Se alguém perguntar: “Por que o estão desprendendo?”, respondam assim: “Porque o Senhor precisa dele.”
32 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, acoásúparã cʉ̃ cabuerã pʉgarã pʉame. Bairo na caátó yua, nipetirije Jesús cʉ̃ caĩatatorea bairo baiyuparo.
32 E, indo os que foram mandados, acharam tudo conforme Jesus lhes tinha dito.
33 Bairi burrore na caõwãrõ ĩñarĩ, cʉ̃ uparã pʉame:
33 Quando eles estavam soltando o jumentinho, os donos do animal disseram: — Por que estão desprendendo o jumentinho?
34 Na pʉame atore bairo na ĩ yʉyuparã cauparãrẽ:
34 Eles responderam: — Porque o Senhor precisa dele.
35 Bairo cʉ̃ õwã yaparori, cʉ̃ neásúparã burrore Jesús tʉpʉ. Cʉ̃ nee etari yua, cʉ̃ cabuerã pʉame na jutii, cabui macããjẽrẽ, burro buire peoyuparã. Peo yaparori, Jesure cʉ̃ nemʉgõ peoyuparã burro buipʉ yua.
35 Então trouxeram o jumentinho até Jesus e, pondo as suas capas sobre o animal, ajudaram Jesus a montar.
36 Bairo na caáto bero yua, Jesús pʉame ánutuásúpʉ Jerusalén caátíwãpʉ. Bairi camasã pʉame na jutii cabui macããjẽrẽ esocũñuparã maa cʉ̃ caátíwãrẽ.
36 À medida que Jesus avançava, as pessoas estendiam as suas capas no caminho.
37 Bairi Jesujãã Olivo buro roaro na caetaro yua, camasã Jesure caʉsari majã pʉame nipetiro bʉsʉrique tutuaro mena ĩ awaja jʉ̃goyuparã. Tunu bairoa ʉseanirĩqũẽ mena Diore cʉ̃ basapeoyuparã. Jesús cʉ̃ caátijẽño ĩñorĩqũẽ jʉ̃gori bʉtioro Diore cʉ̃ basapeoyuparã.
37 E, quando Jesus se aproximava da descida do monte das Oliveiras, toda a multidão dos discípulos começou, com muita alegria, a louvar a Deus em alta voz, por todos os milagres que tinham visto.
38 Atore bairo qũĩ basapeoyuparã:
38 Diziam: “Bendito é o Rei que vem em nome do Senhor! Paz no céu e glória nas maiores alturas!”
39 Bairo camasã Jesure caʉsari majã na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃gori, atore bairo qũĩñuparã fariseo majã jĩcããrã, camasã watoapʉ caãna pʉame Jesure:
39 Alguns dos fariseus lhe disseram em meio à multidão: — Mestre, repreenda os seus discípulos!
40 Bairo na caĩrõ, Jesús pʉame atore bairo na ĩñupʉ̃:
40 Mas Jesus respondeu:
41 Merẽ yua, Jesús Jerusalén macãtʉacapʉ ãcʉ̃, ti macãrẽ ĩñajori, otiyupʉ.
41 Quando Jesus ia chegando a Jerusalém, vendo a cidade, chorou por ela,
42 Atore bairo na ĩ tʉ̃goña yapapuayupʉ Jerusalén macã macããnarẽ: “Mʉjãã, Jerusalén macããna ãme rʉ̃mʉ mʉjããrẽ yʉ quetibʉjʉgamiña caroa yeri cʉtajere. Mʉjãã pʉame tie quetire apero cayasioropʉ caãnierẽ na caĩñamasĩẽtõrẽã bairo tiere mʉjãã masĩẽtĩña.
42 dizendo:
43 Bairi mʉjããrẽ roro na caátipa rʉ̃mʉrĩ atígaro. Mʉjãã wapana pʉame Jerusalẽrẽ ʉ̃tã mena ẽñota, ãmejoregarãma rupa macãpʉa, mʉjãã carutimasĩẽtĩparore bairo ĩrã. Bairo áticõãrĩ, camasã, mʉjãã wapana pʉame mʉjãã tocãnacãpaʉpʉrea ẽñota ãmejoreri, mʉjãã ãmeo qũẽgarãma.
43 Pois virão dias em que os seus inimigos cercarão você de trincheiras e apertarão o cerco por todos os lados;
44 Ãmeo qũẽrĩ mʉjããrẽ pajĩãre peyocõãgarãma mʉjãã wapana pʉame. Bairo mʉjãã pajĩãreri, Jerusalén macã ãnatõrẽ átiyasio rocamajũcõãgarãma. Tie ʉ̃tã rupaa na caẽñotamirĩqũẽ jĩcã ʉ̃tã ũno buituticʉti pesaricaro manopʉ átiyasio rocacõãgarãma, mʉjãã ya macã Jerusalén macã ãnatõrẽ. Mʉjãã majũ Dios mʉjããrẽ cʉ̃ canetõʉ̃ atiere mʉjãã tʉ̃gopeoepʉ. Bairi mʉjããrẽ pajĩãregarãma mʉjãã wapana,” ĩ yapapuayupʉ Jesús, Jerusalén macãrẽ ĩñajori.
44 e vão arrasar você e matar todos os seus moradores. Não deixarão pedra sobre pedra, porque você não reconheceu o tempo em que Deus veio visitá-la.
45 Bairo ĩrĩ bero, Jesús etayupʉ Jerusalén macãrẽ yua. Bairo etari, templo capairi wii, ñubuerica wiire jããñupʉ̃. Ti wiire jããetari, to macããna nunirĩ wapatari majãrẽ, bairi wapatiri majã cʉ̃ãrẽ na acurewiyojo jʉ̃goyupʉ.
45 Depois, entrando no templo, Jesus começou a expulsar os que ali vendiam,
46 Bairo na acurewiyojori, atore bairo na ĩñupʉ̃:
46 dizendo-lhes:
47 Bairo áti yaparori bero, ti wiipʉ camasãrẽ na bueãñupʉ̃ tocãnacã rʉ̃mʉa ti semanarẽ. Bairo to cʉ̃ caãno, quetiuparã sacerdote majã, aperã Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caroticũrĩqũẽrẽ cajʉ̃gobueri majã, aperã cabʉtoa camasĩrĩ majã pʉame na nipetiro, “¿Dope bairo átiri cʉ̃ marĩ pajĩãrãati?” ãmeo ĩ bʉsʉpẽni jʉ̃goyuparã na majũ.
47 Diariamente, Jesus ensinava no templo. Os principais sacerdotes, os escribas e os maiorais do povo procuravam tirar-lhe a vida,
48 Mai, camasã pʉame nipetiro cʉ̃ cabuerijere caroaro mena cʉ̃ tʉ̃goʉsayuparã. Bairi cʉ̃rẽ na capajĩãrocagamirĩjẽrẽ átimasĩẽsuparã fariseo majã pʉame.
48 mas não achavam uma forma de fazer isso, porque todo o povo, ao ouvi-lo, era cativado por ele.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.