Atos 19

Dios Cʉ̃ Cauetibʉjʉ Cũrĩcã Tuti (CBCNT) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Apolos, Corintopʉ cʉ̃ caãnitoye, Pablo pʉame ʉ̃tã yucʉ capairi yepare netõátí, Efesopʉ etayupʉ. Topʉ etari, capããrã Jesure catʉ̃goʉsari majãrẽ na bocáyupʉ.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Narẽ, atore bairo na ĩ jẽniñañupʉ̃:
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Bairo na caĩrõ tʉ̃go, atore bairo na ĩ jẽniñanemoñupʉ̃ tunu Pablo:
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Pablo pʉame na ĩñupʉ̃ tunu:
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, marĩ Quetiupaʉ ya wãme mena bautiza rotiyuparã.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Cabero Pablo na rʉpoari buipʉ cʉ̃ wãmo mena cʉ̃ cañigãpeoro yua, Espíritu Santo napʉre ruietayupʉ. Bairo cʉ̃ caetaro, apeye bʉsʉrique bʉsʉjʉ̃goyuparã. Bairo bʉsʉri, Dios narẽ cʉ̃ camasĩõrĩjẽrẽ quetibʉjʉnetõñuparã.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Na, caquetibʉjʉrã caʉ̃mʉa pʉga wãmo peti rʉpore pʉga pẽnirõ cãnacãʉ̃ majũ ãñuparã.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Bairi Pablo pʉame ti macãpʉ ãcʉ̃, itiarã muipʉa majũ ñubuerica wii sinagogapʉre ánucũñupʉ̃. Topʉre uwiricaro mano, caroa quetire na quetibʉjʉnucũñupʉ̃: Dios cʉ̃ carotimasĩrĩpaʉ macããjẽ quetire na catʉ̃goʉsaparore bairo ĩ, na bʉsʉnucũñupʉ̃.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Bairo cʉ̃ cabʉsʉmiatacʉ̃ãrẽ, jĩcããrã na mena macããna cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ cariape tʉ̃goesuparã. Cayʉgaena majũ ãñuparã. Bairo caãna ãnirĩ, camasã na catʉ̃goro, Dios yaye cawãma quetire roro ĩ bʉsʉpaiyuparã. Bairo roro na cabʉsʉpairo ĩñarĩ, Pablo pʉame na piticõãñupʉ̃. Na pitiri yua, Jesucristore catʉ̃goʉsari majã mena Tirano cawãmecʉcʉ buerica wiipʉ na jʉ̃goásúpʉ. Topʉ na quetibʉjʉnucũñupʉ̃ tocãnacã rʉ̃mʉa.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Bairo jeto átiãninucũñupʉ̃ Pablo pʉga cʉ̃ma majũ. Bairi nipetiro Asia yepa macããna judío majã, judío majã caãmerã cʉ̃ã tʉ̃gopeticoasuparã marĩ Quetiupaʉ yaye quetire.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Tiwatoare Dios pʉame camasãrẽ Pablo jʉ̃gori capee caroa wãmerẽ na áti ĩñoñupʉ̃.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Bairi Pablo cʉ̃ majũ cʉ̃ caápérimiatacʉ̃ãrẽ, aperã camasã na jutii cabuimacããtõ ũno, o jutii asero ũno mena Pablore na capãñarotirijere jecoanucũñuparã cariayecʉna tʉpʉ. Bairo na caáto, cariayecʉna pʉame tiere pãñarĩ caticoanucũñuparã. Wãtĩã yeri pũna cacʉ̃gori majã cʉ̃ãrẽ na witicoanucũñuparã wãtĩã, bairo na caáto.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Tiwatoare aperã judío majã wãtĩã yeri pũna cacʉ̃gori majãrẽ wãtĩãrẽ cawiyoñesẽãrĩ majã ãñuparã. Na pʉame Jesús cʉ̃ camasĩrĩjẽ mena tore bairo átigarã, atore bairo ĩñuparã wãtĩã yeri pũnarẽ: “¡Pablo cʉ̃ caquetibʉjʉ, Jesús wãme mena mʉjããrẽ, ‘Witi ánája,’ jãã ĩña!”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Tore bairo átiãninucũñuparã Esceva cawãmecʉcʉ judío majõcʉ pũnaa jĩcã wãmo peti pʉga pẽnirõ cãnacãʉ̃ majũ caãna. Na pacʉ, Esceva pʉame, sacerdote majã quetiupaʉ jĩcãʉ̃ ãñupʉ̃.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Bairo na caátiãno, jĩcã rʉ̃mʉ jĩcãʉ̃ wãtĩ yeri pũna pʉame atore bairo na ĩñupʉ̃: “Yʉa, Jesure yʉ masĩña. Pablo cʉ̃ãrẽ yʉ masĩña. Mʉjãã roquere yʉ masĩẽtĩña. ¿Ñamarã ũna mʉjãã ãniñati?” na ĩñupʉ̃ wãtĩ.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Bairo na cʉ̃ caĩãnipaʉa, caʉ̃mʉ wãtĩ yeri pũna cacʉ̃goʉ pʉame napʉre patirocapeayupʉ. Bairo patirocapeari yua, tutuaro mena jĩcã nʉgõã na qũẽnetõnʉcãcõãñupʉ̃. Bairo roro majũ narẽ cʉ̃ caátie jʉ̃gori, ti wiire rutiwiticoasuparã caʉ̃mʉa, jutii mána, cãmii cʉ̃gori yua.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Bairi nipetiro Efeso macã macããna, judío majã, judío majã caãmerã cʉ̃ã tiere tʉ̃goyuparã. Bairo tʉ̃gori yua, bʉtioro tʉ̃goña uwiyuparã. Torena, marĩ Quetiupaʉ ya wãmerẽ netõjãñurõ nʉcʉ̃bʉgorique mena tʉ̃goñarĩqũẽ cʉsuparã.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Tunu bairoa Jesucristo yayere cariape catʉ̃goricarã capããrã roro na caátaje nipetirijere yapapuari capããrã camasã na caĩñajoro quetibʉjʉrã etanucũñuparã.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Tunu bairoa cũmua na camasĩrĩjẽ ũnierẽ caátana cʉ̃ã capããrã ricaati na bueri catutirire nipetiro camasã na caĩñajoro joerecõãñuparã. Ti tutiri wapa, pairo cincuenta mil plata tiiri majũ wapacʉsuparo.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Bairi marĩ Quetiupaʉ yaye queti pʉame nipetiropʉ etapeticoasuparo. Bairo caetapetiro yua, tiere catʉ̃goʉsari majãrẽ cʉ̃ camasĩrĩjẽrẽ na ĩñoñupʉ̃ Dios.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Cabero Pablo pʉame cʉ̃ yeripʉ atore bairo ĩ tʉ̃goñañupʉ̃: “Macedonia yepa bairi Acaya yepa cʉ̃ãrẽ áñesẽã yaparori bero, Jerusalén macãpʉ yʉ ácoagʉ. Topʉ ãnirĩ bero, Roma macãpʉ cʉ̃ãrẽ ñiñañesẽãʉ̃ ágʉ,” ĩ tʉ̃goñañupʉ̃.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Bairo ĩ tʉ̃goñarĩ, cʉ̃ mena cajʉpaarã, Timoteo bairi Erasto cawãmecʉnarẽ cʉ̃ jʉ̃goye na árotiyupʉ Macedonia yepapʉ. Mai, cʉ̃ pʉame yoajãñurõ tuaʉsayupʉ Asia yepapʉre.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Ti yʉteapʉ caãno Efeso macãpʉre bʉtioro risetiña ãñuparõ Jesús yaye cawãma quetire capããrã na catʉ̃goʉsaro jʉ̃gori.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Demetrio cawãmecʉcʉ pʉame ti macã macããna nipetiropʉ roro na awaja ñesẽãõ joroque na ásupʉ. Mai, Demetrio pʉame caasiyarije plata mena capaari majõcʉ ãñupʉ̃. Tie plata mena na jʉ̃gũẽõ Artemisa cawãmecʉcore na cañubueri wii templo macããjẽ ũnierẽ caqũẽnoʉ ãñupʉ̃. Bairo caqũẽnoʉ ãnirĩ, cʉ̃, cʉ̃ paabojari majã cʉ̃ã tiere camasãrẽ nunirĩ, pairo majũ wapatanucũñuparã.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Bairi Demetrio pʉame cʉ̃ ʉ̃mʉarẽ na neño, aperã cʉ̃ paariquere bairo capaari majã cʉ̃ãrẽ neño, atore bairo na ĩñupʉ̃: “Mʉjãã, yʉ paariquere bairo capaariquecʉna, mʉjãã masĩña: Marĩ paarique jʉ̃gori caroaro wapatari marĩ ãnicõãña. Tie camanicõãta, marĩ ãnimasĩẽtĩbujiorã.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Bairo cabaimiatacʉ̃ãrẽ, ãmerẽ cʉ̃, Pablo, cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ mʉjãã tʉ̃gonucũña. Cʉ̃ pʉame, ‘Jʉ̃gũẽãrẽ bairo cabaurã camasã na caweericarã, jʉ̃gũẽã mee niñama,’ ĩ quetibʉjʉ ñesẽãnucũñami. Bairo ĩrĩ, capããrã camasãrẽ cariape na tʉ̃goñao joroque átiyami. Ati macã Efeso macã jeto meerẽ bairo átiyami. Asia yepa nipetiro jãñurĩpʉ etaro baiya cʉ̃ caĩrĩjẽ.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Bairo cʉ̃ caáto, ñuẽtĩña marĩrẽ. Bairo cʉ̃ caquetibʉjʉnemoata, marĩ paarique yasicoabujioro. Tunu bairoa, marĩ jʉ̃gũẽõ caãnimajũõ Artemisa ya wii templo pʉame cabʉgoro macã wiire bairo tuabujioro. Artemisa cʉ̃ãrẽ ĩroa manibujioro, ati yepa Asia, bairi ati ʉmʉrecóo nipetiropʉ marĩ caĩroao pʉamerẽ,” na ĩñupʉ̃ Demetrio cʉ̃ paariquere bairo capaari majãrẽ.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, bʉtioro asiari, atore bairo ĩ awaja jʉ̃goyuparã: “¡Artemisare marĩ, Efeso macããna, cõ marĩ caĩroarije to petieticõãto!”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Aperã cʉ̃ã tiere tʉ̃gori, Efeso macã nipetiropʉ mawijioroa awajacõã ñesẽãñuparã. Bairo na cabaiãno, na mena macããna jĩcããrã pʉame Gayo bairi Aristarco menarẽ na patirocapeayuparã. Mai, Gayo, Aristarcojãã Macedoniapʉ macããna, Pablo baparã majũ ãñuparã. Bairo narẽ patirocapeari bero, wẽpʉ̃rõ mena na tʉ̃gã ásúparã ti macã macããna na caneñanucũrõ, teatropʉ.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Bairo na caáto tʉ̃gori, na caneñarõpʉ ágamiñupʉ̃ Pablo cʉ̃ã, na mena bʉsʉgʉ. Bairo cʉ̃ caágamiatacʉ̃ãrẽ, ti macã macããna Jesure catʉ̃goʉsari majã pʉame cʉ̃ joesuparã, cʉ̃rẽ pajĩãrema, ĩrã.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Aperã Asia yepa macããna quetiuparã, Pablore caĩroarã cʉ̃ã, “Topʉ, camasã watoapʉ cʉ̃ ápéricõãto,” ĩ quetijoyuparã.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Bairo cʉ̃ cabaiãno, to macããna na caneñarõpʉ ãna, jĩcããrã na mena macããna jĩcã wãmerẽ ĩ awajanucũñuparã. Aperã cʉ̃ã ape wãmerẽ ĩ awajanucũñuparã. Camecʉ̃rãrẽ bairo baiyuparã. Bairi caneñarã nipetiro jãñurĩpʉa, “¿Dopẽĩrã marĩrẽ atopʉ na neñoupari?” ĩ tʉ̃goña masĩẽsuparã.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Bairo na cabaiãno, jĩcããrã na mena macããna na cabairijere cʉ̃ quetibʉjʉyuparã Alejandro cawãmecʉcʉre. Bairo cʉ̃ quetibʉjʉri bero, cʉ̃ tuneroca nʉcõñuparã camasã na caĩñajoro, camasã to caãnarẽ na cʉ̃ quetibʉjʉ masĩõáto cabairijere, ĩrã. Bairi Alejandro pʉame cʉ̃ wãmorĩrẽ ñumʉgõrĩ na bʉsʉjãna rotiyupʉ. “Judío majã mee buicʉtiyama tie ati macãã macããna na cabaimecʉ̃rĩjẽrẽ,” na ĩgʉ ĩmiñupʉ̃.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Bairo cʉ̃ caĩgarije watoa, to macããna neñarĩ majã pʉame, “Cʉ̃ cʉ̃ã judío majõcʉa niñami,” na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃goyuparã. Bairo tʉ̃gori yua, pʉga hora majũ, “¡Artemisare marĩ, Efeso macããna, cõ marĩ caĩroarije to petieticõãto!” ĩ awaja ãñuparã.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Cabero jĩcãʉ̃ ti macã macããcʉ̃ quetiupaʉ pʉame caawajari majãrẽ na jãnarotiri bero, atore bairo na ĩñupʉ̃: “Yʉ yarã, ati macã Efeso macããna tʉ̃gopeoya yʉ caĩrĩjẽrẽ: Ati ʉmʉrecóo macããna nipetiro masĩñama marĩ jʉ̃gũẽõ Artemisa caãnimajũõ ya wii templore marĩ cacotenucũrĩjẽrẽ. Cõrẽ bairo cabauo werico ʉmʉrecóopʉ cañaatáco cʉ̃ãrẽ marĩ cacotenucũrĩjẽrẽ masĩñama.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 — ausente —
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 — ausente —
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Bairi Demetrio, aperã cʉ̃rẽ bairo capaariquecʉna cʉ̃ã, noa ũnarẽ, ‘Roro caána niñama,’ na caĩ asiaata, marĩ quetiuparã jueces tʉpʉ tiere na quetibʉjʉrã ápáro. Topʉ na caápata, juez pʉame na caĩrĩjẽrẽ na bʉsʉqũẽnobojagʉmi.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Tunu bairoa, ape wãme mʉjãã caĩgarije caãmata, ati macã macããna quetiuparã na caneñaporipaʉ ũnopʉ tiere na mʉjãã caquetibʉjʉro ñuña.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Ati rʉ̃mʉ marĩ caátiere jicoquei marĩ cajãnaeticõãta, tiere ĩñarĩ, ‘Efeso macããna nipetiropʉ mawijioroa caawajacõã ñesẽãpairã niñama,’ marĩ ĩ bʉsʉjãbujiorãma aperã. Bairi, ‘¿dope bairo bairi, bairo mʉjãã baijʉ̃gori?’ marĩrẽ na caĩjẽniñaata, marĩ pʉame dope bairo na marĩ yʉmasĩẽtĩbujiorã. Ñe jʉ̃gori marĩ cabairique caãno cãrõrẽ marĩ ĩ masĩẽna,” na ĩñupʉ̃ ti macã macããcʉ̃ quetiupaʉ jĩcãʉ̃ topʉre caneñarĩcãrãrẽ.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Bairo ĩ yaparori bero yua, na ábatacoarotiyupʉ.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.