Atos 19

Dios Cʉ̃ Cauetibʉjʉ Cũrĩcã Tuti (CBCNT) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Apolos, Corintopʉ cʉ̃ caãnitoye, Pablo pʉame ʉ̃tã yucʉ capairi yepare netõátí, Efesopʉ etayupʉ. Topʉ etari, capããrã Jesure catʉ̃goʉsari majãrẽ na bocáyupʉ.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Narẽ, atore bairo na ĩ jẽniñañupʉ̃:
2 disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Bairo na caĩrõ tʉ̃go, atore bairo na ĩ jẽniñanemoñupʉ̃ tunu Pablo:
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados, então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Pablo pʉame na ĩñupʉ̃ tunu:
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, marĩ Quetiupaʉ ya wãme mena bautiza rotiyuparã.
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Cabero Pablo na rʉpoari buipʉ cʉ̃ wãmo mena cʉ̃ cañigãpeoro yua, Espíritu Santo napʉre ruietayupʉ. Bairo cʉ̃ caetaro, apeye bʉsʉrique bʉsʉjʉ̃goyuparã. Bairo bʉsʉri, Dios narẽ cʉ̃ camasĩõrĩjẽrẽ quetibʉjʉnetõñuparã.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas e profetizavam.
7 Na, caquetibʉjʉrã caʉ̃mʉa pʉga wãmo peti rʉpore pʉga pẽnirõ cãnacãʉ̃ majũ ãñuparã.
7 Estes eram, ao todo, uns doze varões.
8 Bairi Pablo pʉame ti macãpʉ ãcʉ̃, itiarã muipʉa majũ ñubuerica wii sinagogapʉre ánucũñupʉ̃. Topʉre uwiricaro mano, caroa quetire na quetibʉjʉnucũñupʉ̃: Dios cʉ̃ carotimasĩrĩpaʉ macããjẽ quetire na catʉ̃goʉsaparore bairo ĩ, na bʉsʉnucũñupʉ̃.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Bairo cʉ̃ cabʉsʉmiatacʉ̃ãrẽ, jĩcããrã na mena macããna cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ cariape tʉ̃goesuparã. Cayʉgaena majũ ãñuparã. Bairo caãna ãnirĩ, camasã na catʉ̃goro, Dios yaye cawãma quetire roro ĩ bʉsʉpaiyuparã. Bairo roro na cabʉsʉpairo ĩñarĩ, Pablo pʉame na piticõãñupʉ̃. Na pitiri yua, Jesucristore catʉ̃goʉsari majã mena Tirano cawãmecʉcʉ buerica wiipʉ na jʉ̃goásúpʉ. Topʉ na quetibʉjʉnucũñupʉ̃ tocãnacã rʉ̃mʉa.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 Bairo jeto átiãninucũñupʉ̃ Pablo pʉga cʉ̃ma majũ. Bairi nipetiro Asia yepa macããna judío majã, judío majã caãmerã cʉ̃ã tʉ̃gopeticoasuparã marĩ Quetiupaʉ yaye quetire.
10 E durou isto por espaço de dois anos, de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, tanto judeus como gregos.
11 Tiwatoare Dios pʉame camasãrẽ Pablo jʉ̃gori capee caroa wãmerẽ na áti ĩñoñupʉ̃.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia maravilhas extraordinárias,
12 Bairi Pablo cʉ̃ majũ cʉ̃ caápérimiatacʉ̃ãrẽ, aperã camasã na jutii cabuimacããtõ ũno, o jutii asero ũno mena Pablore na capãñarotirijere jecoanucũñuparã cariayecʉna tʉpʉ. Bairo na caáto, cariayecʉna pʉame tiere pãñarĩ caticoanucũñuparã. Wãtĩã yeri pũna cacʉ̃gori majã cʉ̃ãrẽ na witicoanucũñuparã wãtĩã, bairo na caáto.
12 de sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 Tiwatoare aperã judío majã wãtĩã yeri pũna cacʉ̃gori majãrẽ wãtĩãrẽ cawiyoñesẽãrĩ majã ãñuparã. Na pʉame Jesús cʉ̃ camasĩrĩjẽ mena tore bairo átigarã, atore bairo ĩñuparã wãtĩã yeri pũnarẽ: “¡Pablo cʉ̃ caquetibʉjʉ, Jesús wãme mena mʉjããrẽ, ‘Witi ánája,’ jãã ĩña!”
13 E alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Tore bairo átiãninucũñuparã Esceva cawãmecʉcʉ judío majõcʉ pũnaa jĩcã wãmo peti pʉga pẽnirõ cãnacãʉ̃ majũ caãna. Na pacʉ, Esceva pʉame, sacerdote majã quetiupaʉ jĩcãʉ̃ ãñupʉ̃.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Bairo na caátiãno, jĩcã rʉ̃mʉ jĩcãʉ̃ wãtĩ yeri pũna pʉame atore bairo na ĩñupʉ̃: “Yʉa, Jesure yʉ masĩña. Pablo cʉ̃ãrẽ yʉ masĩña. Mʉjãã roquere yʉ masĩẽtĩña. ¿Ñamarã ũna mʉjãã ãniñati?” na ĩñupʉ̃ wãtĩ.
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus e bem sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Bairo na cʉ̃ caĩãnipaʉa, caʉ̃mʉ wãtĩ yeri pũna cacʉ̃goʉ pʉame napʉre patirocapeayupʉ. Bairo patirocapeari yua, tutuaro mena jĩcã nʉgõã na qũẽnetõnʉcãcõãñupʉ̃. Bairo roro majũ narẽ cʉ̃ caátie jʉ̃gori, ti wiire rutiwiticoasuparã caʉ̃mʉa, jutii mána, cãmii cʉ̃gori yua.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno e assenhoreando-se de dois, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Bairi nipetiro Efeso macã macããna, judío majã, judío majã caãmerã cʉ̃ã tiere tʉ̃goyuparã. Bairo tʉ̃gori yua, bʉtioro tʉ̃goña uwiyuparã. Torena, marĩ Quetiupaʉ ya wãmerẽ netõjãñurõ nʉcʉ̃bʉgorique mena tʉ̃goñarĩqũẽ cʉsuparã.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Tunu bairoa Jesucristo yayere cariape catʉ̃goricarã capããrã roro na caátaje nipetirijere yapapuari capããrã camasã na caĩñajoro quetibʉjʉrã etanucũñuparã.
18 Muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Tunu bairoa cũmua na camasĩrĩjẽ ũnierẽ caátana cʉ̃ã capããrã ricaati na bueri catutirire nipetiro camasã na caĩñajoro joerecõãñuparã. Ti tutiri wapa, pairo cincuenta mil plata tiiri majũ wapacʉsuparo.
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros e os queimaram na presença de todos, e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinquenta mil peças de prata.
20 Bairi marĩ Quetiupaʉ yaye queti pʉame nipetiropʉ etapeticoasuparo. Bairo caetapetiro yua, tiere catʉ̃goʉsari majãrẽ cʉ̃ camasĩrĩjẽrẽ na ĩñoñupʉ̃ Dios.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Cabero Pablo pʉame cʉ̃ yeripʉ atore bairo ĩ tʉ̃goñañupʉ̃: “Macedonia yepa bairi Acaya yepa cʉ̃ãrẽ áñesẽã yaparori bero, Jerusalén macãpʉ yʉ ácoagʉ. Topʉ ãnirĩ bero, Roma macãpʉ cʉ̃ãrẽ ñiñañesẽãʉ̃ ágʉ,” ĩ tʉ̃goñañupʉ̃.
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Bairo ĩ tʉ̃goñarĩ, cʉ̃ mena cajʉpaarã, Timoteo bairi Erasto cawãmecʉnarẽ cʉ̃ jʉ̃goye na árotiyupʉ Macedonia yepapʉ. Mai, cʉ̃ pʉame yoajãñurõ tuaʉsayupʉ Asia yepapʉre.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Ti yʉteapʉ caãno Efeso macãpʉre bʉtioro risetiña ãñuparõ Jesús yaye cawãma quetire capããrã na catʉ̃goʉsaro jʉ̃gori.
23 Naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Demetrio cawãmecʉcʉ pʉame ti macã macããna nipetiropʉ roro na awaja ñesẽãõ joroque na ásupʉ. Mai, Demetrio pʉame caasiyarije plata mena capaari majõcʉ ãñupʉ̃. Tie plata mena na jʉ̃gũẽõ Artemisa cawãmecʉcore na cañubueri wii templo macããjẽ ũnierẽ caqũẽnoʉ ãñupʉ̃. Bairo caqũẽnoʉ ãnirĩ, cʉ̃, cʉ̃ paabojari majã cʉ̃ã tiere camasãrẽ nunirĩ, pairo majũ wapatanucũñuparã.
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 Bairi Demetrio pʉame cʉ̃ ʉ̃mʉarẽ na neño, aperã cʉ̃ paariquere bairo capaari majã cʉ̃ãrẽ neño, atore bairo na ĩñupʉ̃: “Mʉjãã, yʉ paariquere bairo capaariquecʉna, mʉjãã masĩña: Marĩ paarique jʉ̃gori caroaro wapatari marĩ ãnicõãña. Tie camanicõãta, marĩ ãnimasĩẽtĩbujiorã.
25 aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Varões, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Bairo cabaimiatacʉ̃ãrẽ, ãmerẽ cʉ̃, Pablo, cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ mʉjãã tʉ̃gonucũña. Cʉ̃ pʉame, ‘Jʉ̃gũẽãrẽ bairo cabaurã camasã na caweericarã, jʉ̃gũẽã mee niñama,’ ĩ quetibʉjʉ ñesẽãnucũñami. Bairo ĩrĩ, capããrã camasãrẽ cariape na tʉ̃goñao joroque átiyami. Ati macã Efeso macã jeto meerẽ bairo átiyami. Asia yepa nipetiro jãñurĩpʉ etaro baiya cʉ̃ caĩrĩjẽ.
26 e bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 Bairo cʉ̃ caáto, ñuẽtĩña marĩrẽ. Bairo cʉ̃ caquetibʉjʉnemoata, marĩ paarique yasicoabujioro. Tunu bairoa, marĩ jʉ̃gũẽõ caãnimajũõ Artemisa ya wii templo pʉame cabʉgoro macã wiire bairo tuabujioro. Artemisa cʉ̃ãrẽ ĩroa manibujioro, ati yepa Asia, bairi ati ʉmʉrecóo nipetiropʉ marĩ caĩroao pʉamerẽ,” na ĩñupʉ̃ Demetrio cʉ̃ paariquere bairo capaari majãrẽ.
27 Não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram a ser destruída.
28 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, bʉtioro asiari, atore bairo ĩ awaja jʉ̃goyuparã: “¡Artemisare marĩ, Efeso macããna, cõ marĩ caĩroarije to petieticõãto!”
28 Ouvindo isto, encheram-se de ira e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Aperã cʉ̃ã tiere tʉ̃gori, Efeso macã nipetiropʉ mawijioroa awajacõã ñesẽãñuparã. Bairo na cabaiãno, na mena macããna jĩcããrã pʉame Gayo bairi Aristarco menarẽ na patirocapeayuparã. Mai, Gayo, Aristarcojãã Macedoniapʉ macããna, Pablo baparã majũ ãñuparã. Bairo narẽ patirocapeari bero, wẽpʉ̃rõ mena na tʉ̃gã ásúparã ti macã macããna na caneñanucũrõ, teatropʉ.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade, e unânimes correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Bairo na caáto tʉ̃gori, na caneñarõpʉ ágamiñupʉ̃ Pablo cʉ̃ã, na mena bʉsʉgʉ. Bairo cʉ̃ caágamiatacʉ̃ãrẽ, ti macã macããna Jesure catʉ̃goʉsari majã pʉame cʉ̃ joesuparã, cʉ̃rẽ pajĩãrema, ĩrã.
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Aperã Asia yepa macããna quetiuparã, Pablore caĩroarã cʉ̃ã, “Topʉ, camasã watoapʉ cʉ̃ ápéricõãto,” ĩ quetijoyuparã.
31 Também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Bairo cʉ̃ cabaiãno, to macããna na caneñarõpʉ ãna, jĩcããrã na mena macããna jĩcã wãmerẽ ĩ awajanucũñuparã. Aperã cʉ̃ã ape wãmerẽ ĩ awajanucũñuparã. Camecʉ̃rãrẽ bairo baiyuparã. Bairi caneñarã nipetiro jãñurĩpʉa, “¿Dopẽĩrã marĩrẽ atopʉ na neñoupari?” ĩ tʉ̃goña masĩẽsuparã.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros, de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 Bairo na cabaiãno, jĩcããrã na mena macããna na cabairijere cʉ̃ quetibʉjʉyuparã Alejandro cawãmecʉcʉre. Bairo cʉ̃ quetibʉjʉri bero, cʉ̃ tuneroca nʉcõñuparã camasã na caĩñajoro, camasã to caãnarẽ na cʉ̃ quetibʉjʉ masĩõáto cabairijere, ĩrã. Bairi Alejandro pʉame cʉ̃ wãmorĩrẽ ñumʉgõrĩ na bʉsʉjãna rotiyupʉ. “Judío majã mee buicʉtiyama tie ati macãã macããna na cabaimecʉ̃rĩjẽrẽ,” na ĩgʉ ĩmiñupʉ̃.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 Bairo cʉ̃ caĩgarije watoa, to macããna neñarĩ majã pʉame, “Cʉ̃ cʉ̃ã judío majõcʉa niñami,” na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃goyuparã. Bairo tʉ̃gori yua, pʉga hora majũ, “¡Artemisare marĩ, Efeso macããna, cõ marĩ caĩroarije to petieticõãto!” ĩ awaja ãñuparã.
34 Mas, quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Cabero jĩcãʉ̃ ti macã macããcʉ̃ quetiupaʉ pʉame caawajari majãrẽ na jãnarotiri bero, atore bairo na ĩñupʉ̃: “Yʉ yarã, ati macã Efeso macããna tʉ̃gopeoya yʉ caĩrĩjẽrẽ: Ati ʉmʉrecóo macããna nipetiro masĩñama marĩ jʉ̃gũẽõ Artemisa caãnimajũõ ya wii templore marĩ cacotenucũrĩjẽrẽ. Cõrẽ bairo cabauo werico ʉmʉrecóopʉ cañaatáco cʉ̃ãrẽ marĩ cacotenucũrĩjẽrẽ masĩñama.
35 Então, o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Varões efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana e da imagem que desceu de Júpiter?
36 — ausente —
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 — ausente —
37 porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Bairi Demetrio, aperã cʉ̃rẽ bairo capaariquecʉna cʉ̃ã, noa ũnarẽ, ‘Roro caána niñama,’ na caĩ asiaata, marĩ quetiuparã jueces tʉpʉ tiere na quetibʉjʉrã ápáro. Topʉ na caápata, juez pʉame na caĩrĩjẽrẽ na bʉsʉqũẽnobojagʉmi.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Tunu bairoa, ape wãme mʉjãã caĩgarije caãmata, ati macã macããna quetiuparã na caneñaporipaʉ ũnopʉ tiere na mʉjãã caquetibʉjʉro ñuña.
39 Mas, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítimo ajuntamento.
40 Ati rʉ̃mʉ marĩ caátiere jicoquei marĩ cajãnaeticõãta, tiere ĩñarĩ, ‘Efeso macããna nipetiropʉ mawijioroa caawajacõã ñesẽãpairã niñama,’ marĩ ĩ bʉsʉjãbujiorãma aperã. Bairi, ‘¿dope bairo bairi, bairo mʉjãã baijʉ̃gori?’ marĩrẽ na caĩjẽniñaata, marĩ pʉame dope bairo na marĩ yʉmasĩẽtĩbujiorã. Ñe jʉ̃gori marĩ cabairique caãno cãrõrẽ marĩ ĩ masĩẽna,” na ĩñupʉ̃ ti macã macããcʉ̃ quetiupaʉ jĩcãʉ̃ topʉre caneñarĩcãrãrẽ.
40 Na verdade, até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Bairo ĩ yaparori bero yua, na ábatacoarotiyupʉ.
41 E, tendo dito isto, despediu o ajuntamento.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.