Mateus 13
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NTLH
1 Au manuinqui nanenese arrti Jesús sürotitü auqui manu porrü arrüna cauta anancati. Sürotitü atümoti abeu manu narubaitu turrü.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Sürümanama macrirrtianuca iñataimia acamanu esati. Süroti au taman barco, arrüna ananca esa nabeurrü, tümonsoti ahu. Enterurrü genterrü ane abeu narubaitu turrü.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Auqui manunecanati ümoma aruqui nanaiñantai. Urapoitito isucarüma arrüna machepecatarrü sane: —Tamanti ñoñünrrü sürotitü ancütuti au niyorrti.
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Isiu na yasupiucurrti niyorrü, abe arrüba bupaquio isiu cutubiurrü. Auqui cuantio nutaumanca y yubario.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Piquiataca bupaquio omonü canca, auna cauta chimiantai cürrü. Orratorrtai ububaüro, itopiqui chotüsapü nubacarrü.
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 Nauquiche tütane ape surrü bosübo uirri. Champü te nurria niyurranacarrü.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Piquiataca bupaquio omeana cümeca. Musunaun arrümanio cümeca y chiyebopü ito oboi manio plantamanca.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Pero piquiataca niyoca bupaquio eana arrüna urria cürrü. Sane nauquiche ububaüro y musunaun. Urriampae nobütacarrü. Abe ba pachebo cien granurrü. Piquiataca pachebo sesenta y abe ito ba pachebo treinta granurrü.
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Arraño ane namumasu, amonsapesio te.
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Auqui arrümanuma ñanunecasarrti Jesús süromatü esati, nauqui namatü ümoti: —¿Causane asiquia anitanio machepecataca isucarü macrirrtianuca? Cuestarrü aye uimia.
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Auqui iñumutati Jesús: —Aumeantai tusio uiti Tuparrü causane arrüna niyücürrü taha auna cauta ane nüriacarrti. Pero arrübama macrirrtianuca chüpuerurrüpü atusi ümoma. Chütorriopü ümoma uiti Tuparrü.
11 Jesus respondeu:
12 Itopiqui arrti naqui tusio ümoti torrioqui manrrü ipiacaboti, pero arrti naqui chütusiopü nurria ümoti, hasta arrümanu chimiantai ipiacati carübu pünanaquiti.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Sane nauquiche rranunecaca oboi machepecataca, itopiqui arrüma arrtanaunrrüma y onaunrrüma ito, pero chentienderrüpüma.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Sane cocono arrümanu urapoiti profetarrü Isaías tücañe:
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 — ausente —
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 Nantito Jesús ümo bama ñanunecasarri: —Pero arraño urriampae nabaca itopiqui amasacatü ui nausüto y süro au nautanu arrüna amoncoi.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Ñemanauncurratoe sucanañü aume, sürümanama bama profetarrü y arrübama urria nisüboriquirrimia tücañe, rranrrrüpüma asaraimia arrüna amarrtai caüma. Rranrrüpüma ito onsaperioma, arrüna amoncoi caüma, pero chiyebopü ümoma, itopiqui coiñoma.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Nantito Jesús: —Suraboira ito caüma ausucarü isane nümoche arrümanu machepecatarrü ümoti maniqui ñoñünrrü sürotitü ancütuti.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Aboma bama oncoimia arrüna manitacarrü icütüpü nüriacarrti Tuparrü, pero chentienderrüpüma ümo. Iyebo uimia tacana nubaca arrümanio niyoca bupaquio isiu cutubiurrü. Cuati choborese iquiaübutati arrümanio omirria manitacaca auqui nausasürrüma, tacana manio nutaumanca.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Arrümanio niyoca bupaquio omonü canca isiu tacana arrübama oncoimia nurarrti Tuparrü y yasutiuma aübu nipucünuncurrüma.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Pero chipiacapüma asamuma tairri. Ui arrüna ñacoconauncurrüma ümoti Tuparrü, taquisürüma y aboma bama tüboricomantai ümoma. Sane caüma orratorrtai iñocotama arrüna ñacoconauncurrüma ümoti Tuparrü.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Arrümanio niyoca omeno cütu omeana cümeca, isiu tacana bama oncoimia arrüna nurarrti Tuparrü, pero ñana manrrü aboma yusiu arrüba nenarri nantai cürrü. Itopiqui tarucapae penarrü uimia iyo nisüboriquirrimia. Ui arrüna sane ñapensacarrüma, tacürusu ñaquioncorrüma iyoti Tuparrü.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Pero arrümanio niyorrü omeno cütu au manu cürrü urria, ta tacana bama oncoimia nurarrti Tuparrü, iyebo uimia. Y urria nisüboriquirrimia. Aboma tacana manu niyorrü bachebo cien granurrü, piquiataca tacana ba pachebo sesenta granurrü, o tacana manu ütao treinta granurrü auqui taman niyorrü.
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Auqui arrti Jesús urapoiti arrüna quiatarrü machepecatarrü: —Arrüna arrtü üriabucati Tuparrü oemo, isiu tacanati maniqui taman ñoñünrrü mancüturu urria niyo trigo au niyorrti.
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Au tobirri nauquiche tümanumuma macrirrtianuca, cuati maniqui nesarrti enemigorrü ancütuti narrüchopüro eana nesarrti trigo, arrümanu isiu nacarrü tacana trigo, abu churriampü.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 Ubaüro arrümanu trigo, abe nütarrü. Ubaüro ito manu narrüchopüro.
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 Sane nauquiche süromatü manuma mamosoca uraboimia isucarüti naqui iyoche: “Señor, arrücü ancütuca aucutanu arrüna urria au naho. ¿Causanempü nauqui ataso ito caüma ui narrüchopüro?”
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Auqui arrti maniqui iyoche nanti ümoma: “Arrüna sane es uiti naqui tüboricatai isuatañü”. Auqui arrümanuma mamosoca ñanquitioma pünanaquiti maniqui iyoche: “Arrianca nauqui sopiquiyaurio manio narrüchopüro?”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Aiñumuti maniqui iyoche: “No, tapü apiquiyauquio, itopiqui arrtü apiquiyauquio rrepente boquiyauru ito manio trigo abe acamanu omeana.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Mejor apiñoco, tari ñusunauna juntorrü cheperrtü tupubu trigo. Auqui caüma rracüpuca ümo bama niyesa trabajadorerrü aiquiyaübuma primero arrümanio narrüchopüro nauqui aiñonocoma. Auqui ito caüma tana manu trigo nauqui ahübu iquiana nipo.
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Iñatatito quiatarrü machepecatarrü, nanti sane: —Arrüna nüriacarrti Tuparrü oemo, es tacana arrone niyo mostaza sürocütu uiti taman ñoñünrrü au niyorrti.
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Ñemanauncurratoe chitonempatai arrümanu niyo mostaza. Tapü arrtü ubaüro, isamunü sürümanarrü tacana suese. Arrüba nutaumanca caüma pasumenunu yocütüpü nipiarrü.
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Iñatatito Jesús arrüna quiatarrü machepecatarrü isucarü macrirrtianuca, nanti sane: —Arrüna nüriacarrti Tuparrü oemo ta tacana arrümanu nürirri levadura arrüna uiche atusa tubarrirri arrtü masamuca pan. Taman paürrü iñata eana tubarrirri, auqui bien icorauta, nauqui aiñarri nurria eana manu tubarrirri.
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Arrti Jesús nanaiña urapoiti isucarü genterrü oboi machepecataca. Chümanitanatipü ümoma mientras que chiñatatipü machepecatarrü.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Pasao arrüna sane, nauqui acoco arrümanu turapoiticaü tücañe taman profetarrü, nauquiche maconomonoti sane:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Auqui arrti Jesús masamunuti nariorrü ümo macrirrtianuca. Sürotipo au taman porrü. Acamanu arrübama ñanunecasarrti cuamatü esati y namatü ümoti: —Urasoi suisucarü, isane nümoche arrümanu machepecatarrü, narrüchopüro au ñanaunrrü.
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Auqui urapoiti isucarüma, nanti sane: —Arrti maniqui mancüturu, ta arrüñü, naqui Ñemanauncurratoe Ñoñünrrü.
37 Jesus respondeu:
38 Y arrümanu ñanaunrrü tone arrüna cürrü. Arrümanu niyo trigo, tacana arrübama macoconaunrrüma ümoti Tuparrü. Tapü arrümanu narrüchopüro tonema bama macoconaunrrüma ümoti choborese.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Tapüti maniqui enemigorrü uiche aiñaniontiño cütu manio narrüchopüro, tonenti naqui choborese. Arrümanu nitaca trigo tone arrüna arrtü tiñatai ñapacümuncuturrti Tuparrü. Arrümanuma trabajadorerrü ta tonema bama angelerrü esaquiti Tuparrü.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Arrümanu narrüchopüro amontonabo nauqui oho ui pese. Sane ito ñana pasabo, arrtü tiñatai ñapacümuncuturrti Tuparrü.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Arrüñü Ñemanauncurratoe Ñoñünrrü tiene que rracüpu ümo bama niyesa angelerrü nauqui aipenenoma auqui manu cauta ane nisüriaca arrübama bachebo macocotorrü y arrübama isamutema nomünantü.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Tiene que apenema au horno ui bama angelerrü auna cauta ane pese. Acamanu tarucu nareorrüma y botoquio nohorrüma ui nitaquisürücürrüma.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Tapü arrübama isamutema arrüna yacüpucurrti Tuparrü, tiene que anentarrü uimia tacana ui surrü auna cauta ane nüriacarrti naqui Yaütorrüma. Arraño ane namumasu, amonsapesio te.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 Arrtü üriabucati Tuparrü oemo pasabo tacana uiti taman ñoñünrrü naqui matamünana monirri cütu. Arrti caüma iñanecatati tatito auna cauta ananca. Ui arrüna sane tarucu nipucünuncurrti, süroti tato au niporrti aipiaventecanatiño nanaiña arrüba nenarrirrti, nauqui acomprarioti arrümanu cürrü, cauta ane manu chama monirri.
44 — O
45 Nantito Jesús ümoma: —Arrtü üriabucati Tuparrü oemo, pasabo tacana uiti taman ñoñünrrü comercianterrü, bapacheroti perlaca arrüba omirriantai y tarucu niyucuarrü.
45 — O
46 Arrtü tabüco uiti taman perlarrü arrüna champü tacanache nicuarrü, süroti tato au niporrti, aipiaventecanati nanaiña nenarrirrti, nauqui acomprarioti manu perlarrü.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 Nantito Jesús: —Arrüna ito nüriacarrti Tuparrü oemo, ta tacana arrone taman momese süro eana narubaitu turrü y basuru aruqui nanaiñantai nopiococa.
47 — O
48 Arrtü tataso manu momese ui nopiocorrü, arrübama imomeche iquiaübutama taiyiritu na aitacümanauncunioma manio nopiococa, arrüba omirria omeno peese au noconorrü. Tapü arrüba chomirriampü bobotabo uimia.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Sane tiene que apasa ñana arrtü tiñatai ñapacümuncuturrti Tuparrü. Cuamatü ñana bama angelerrü nauqui aitacümanauncunuma bama urria nisüboriquirrimia eananqui bama malorrü.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 Arrübama malorrü tiene que apenema eana pese au manu horno. Acamanu tarucu nareorrüma y botoquio nohorrüma ui nitaquisürücürrüma.
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Auqui arrti Jesús ñanquitioti pünanaqui bama ñanunecasarrti nanti sane: —¿Tusio aume arrüna sucanañü? Auqui aiñunuma, namatü: —Iyebo soboi, Señor.
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Auqui nanti Jesús ümoma: —Aboma bama tiyebo uimia causane nüriacarrti Tuparrü. Manunecanama caüma arrüba tücoboi autusi ümoma, y arrüba ito aübo autusi ümoma. Ichepecacama tacanati taman naqui ane niporrti. Arrti itusiancatati arrüba omirria abe umahüburu uiti y itusiancaniontiño ito arrüba pomanca abe umahüburu uiti.
52 Jesus disse:
53 Nauquiche tanaiña uraboiti Jesús arrüba machepecataca, sürotitü auqui manu.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 Auqui iñataiti tato au Nazaret au manu cürrü Galilea auna cauta asunaunti tücañe. Acamanu manunecanati au manu porrü sinagoga auna cauta nantarrü iyoberabaramacü. Enterurrü genterrü cütobüso. Namatü sane: —¿Auquichepü aipiati naqui ñoñünrrü arrüna sane, tarucapae ñapanauncurrti? ¿Causanempü nauqui puerurrti aisamunenti arrüba milagrorrü?
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Abu arrti auqui nantai. Tonenti naqui aütorrti carpinterurrü José. Nipiacütoti nürirri Mariarrü. Arrübama yaruquitorrti aboma ito auna: Arrti Jacobo, arrti José, arrti Simón y arrti Judas.
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Arrüba niquiastoti bopohoso ito auna uyarrüpecu. ¿Auquichepatai uiti arrüna ñapanauncurrti y nüriacarrti?
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Sane nauquiche ünantü ümoma nacarrti. Auqui nanti Jesús ümoma: —Arrübama profetarrü cuamatü auqui quiatarrü narücüquirri bien cuasürüma aume. Tapü arrti naqui auquina abarrüpecuqui, ta chapacoconauncapü ümoti.
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Sane nauquiche champürrtü masamunuti nurria milagrorrü acamanu, itopiqui champürrtü icocoromati nurria.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.