Atos 27
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NVT
1 Tirranrrüma aicüpurumati Pablo au Italia. Sane nauquiche torrioti ümoti maniqui taman capitán, nürirrti Julio. Arrti auqui manu batallón nürirri Augusto. Torrioma ito bama maquiataca preso ümoti. (Arrüñü Lucas yecatito ichepema.)
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Somecatü au taman barco auqui Adramitio, niyücürrü au manio puebluca abe abeu narubaitu turrü au manu cürrü Asia. Somecatü. Sürotitito suichepe Aristarco, naqui auqui Tesalónica au manu cürrü Macedonia.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Au quiatarrü nanenese sopiñatai esa manu pueblurrü Sidón. Arrti capitán Julio bien buenurrti aübuti Pablo. Torrio uiti nauqui aüroti acü auqui barco na apaseati ümo bama nesarrti amigorrü au Sidón. Arrüma macumananama ümoti arrüna necesitaboti ümo nesarrti viajerrü.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Auqui manu somecatito. Supapasaca bien auqui saimia nurria manu cürrü cümuinta turrü nürirri Chipre, tusio auna sane ümo nepaurrü. Au na narücüquirri chümaquiütücapü fuerte.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Auqui sopitompücata manu narubaitu turrü, somequi ñome manio cüca Cilicia y Pamfilia. Sopiñatai au manu pueblurrü nürirri Mira au manu cürrü Licia.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Acamanu arrti capitán tabüco uiti taman barco auqui Alejandría, niyücürrü ümo Italia. Somecatü uiti au manu barco. Somecatito.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Masamuñatai somequi. Bupasao sürümana naneneca. Apenarrü sopiñanai saimia manu pueblurrü nürirri Gnido. Maquiütücaiqui suisümenu, sane nauquiche somecatü ümo mancarrü. Sopiñatai abeu manu cürrü cümuinta turrü, nürirri Creta. Suipiasaca auqui manu nürirri Salmón.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Cuerrtarrü somenotü isiuqui nabeu manu cürrü Creta. Au nitacürurrü sopiñatai au taman puertorrü nürirri “Coñorrtai”, ane saimia manu pueblurrü Lasea.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Tütabe sürümana naneneca sobesa viajerrü. Tüsai aiñanai nitiempo maquiütürrü, auche peligrosorrü viajerrü isuqui turrü. Auqui arrti Pablo macuansomoconoti ümo bama maquiataca au barco,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 nanti ümoma: —Mañoñünca, mejor basiquia auna. Arrtü uücatito, rrepente ensoro barco usaübu y aübu niquiacarrü.
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Pero arrti capitán Julio chicocotatipü nurarrti Pablo. Manrrü oncotitü ümoti maniqui esache manu barco y ümoti maniqui manejabo.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Arrümanu puertorrü nürirri Coñorrtai champürrtü urria nurria ümoma na asioma acamanu enterurrü nitiempo maquiütürrü. Tüsaipü namanaiña chepatai ñapensacarrüma nauqui somenotito auqui manu. Rranrrüma aiñanaimia au manu quiatarrü puertorrü au manu cürrü Creta, nürirrti Fenice, itopiqui acamanu chümaquiütücapü fuerte auqui ba torrü nitoripiacü tansürü.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Auqui iñatai pario mancarrü. Arrüma caüma ñaquioncorrüma puerurrü aiñanaimia au Fenice. Auqui itononioma ape manio cüboca yerurrü, arrüba uiche tochenco barco. Somecatü isiuqui nabeu manu cürrü Creta.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Pero contoatai maquiütüca fuerte auqui manu cürrü Creta. Arrümanu maquiütürrü nürirri uimia “Nitoripiacü Tansürü”.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Chüpuerurrüpü manrrü aüromatü aübu barco auna cauta rranrrüma. Peoro barco au narubaitu turrü ui maquiütürrü.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Supapasaca auqui manu cüma cümuinta turrü, nürirri Clauda, ane ümo maquiütürrü. Acamanu champürrtü tarucapae maquiütürrü. Sane nauquiche puerurrü sopiñe manu canoarrü arrüna tonono isiu barco. Pero corrtabapae suiñemo.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Sopitonota au barco. Auqui quiñoeno barco uimia oboi tucumaca, tapü iñarrio ui turrü, itopiqui tarucu nipococo turrü ui maquiütürrü. Birrubuma ito tapü iñataimia ui maquiütürrü onü manu cüosorrü quiurubatai ane abeu manu cürrü Libia. Arrümanu cürrü Libia ane topü narubaitu turrü. Iquiaübutama ba belaca uiche amenco barco. Auqui caüma chebatai uimia, nauqui aürotü barco ui maquiütürrü.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Tarucu suichaquisürücü uirri. Au quiatarrü nanenese yarutaübutama au turrü cümuinta niquiaca barco.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Au manu tercer nanenese yarutaübutama ito au turrü nanaiña erramientorrü y nanaiña arrüba abe au barco, tapü umianeneiqui.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Omenotü naneneca. Ünantatai napese, chütusiopü surrü ni norrtoñecapü. Maquiütücaiqui fuerte, y tarucapae ito nipococo turrü. Au nitacürurrü suisucheca, chauqui chüsupapensacaiquipü nauqui suisübori.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Chauqui tüsürümana naneneca chüsubacapü. Auqui atüraiti Pablo eanama, nanti ümoma: —Mañoñünca, ¿causanempü chapicocotapü nisura numo sucanañü aume tapü oecatü auqui Creta? Uirri caüma utaquisürüca auna, y chauqui tensoro chama noñenarri oñopünanaqui.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Pero caüma, tapü ane penarrü aboi, itopiqui champüti coiño au na barco. Tapü arrüna barco tiene que añarri.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Itopiqui arrüñü rranaunca ümoti Tuparrü, yaserebiquia ümoti. Nütoba cuati yesañü taman ángel esaquiti,
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 nanti iñemo: “Tapü airruca, Pablo. Tiene que anitaiqui isucarüti yarusürürrü yüriaburrü César. Arrti Tuparrü bayurarati aume, tapü anati naqui coiño eanaqui bama acumpañeru au barco”. Tone nurarrti iñemo.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Sane nauquiche, tapü aupirruca, mañoñünca. Tusio nurria iñemo, itopiqui ñoncatü nurria ümoti Tuparrü. Pasao caüma isiu arrüna nurarrti iñemo.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Contoatai tiene que uiñanai ui maquiütürrü esa taman cürrü ane cümuinta turrü.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Tütabe catorce naneneca subaca isu manu narubaitu turrü nürirri Adria ui manu maquiütürrü. Au manu tobirri ñaquioncorrüma bama batrabacara au barco, que tüsubaca saimia cürrü.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Auqui iñemecatama au turrü taman canrrü tomoeno icutacu pita, na atusi notücürrü. Ane treinta y seis metros. Manrrü tahiqui merirao tatito, ane veintisiete metros.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Birrubuma, tapü sürotü barco ubuturu canca ui maquiütürrü y ui nipococo turrü. Sane nauquiche iñemecanioma manio cuatro cüboca yerrurrü motomoeno yucutacu tucumaca, iyoto barco, nauqui atoche. Auqui meaboma nauqui anene conto.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Tapü arrübama batrabacara au barco rranrrüma aesübuma auqui barco au manu canoarrü. Mapañama rranrrüma aiñamecanioma cüboca icutacuqui barco, abu ñapanturrüma, abu iñatama canoarrü isu turrü.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Auqui nanti Pablo ümoti capitán y ümo bama masortaboca: —Arrtü süromatü auqui barco manuma mañoñünca, auconca nanaiña arraño.
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Auqui süromatü bama masortaboca aitüsünanioma manio tucumaca uiche ananca tomoeno canoarrü. Sane caüma sürotü canoarrü pünanaquimia.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Barrüperaramainqui nauqui anene. Arrti Pablo manitanati nurria ümoma, nanti: —Auba caüma, chauqui tabe catorce naneneca chaubacapü, nabaca isu na turrü aübu tarucu naupirrucu.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Sucanañü aume, auba na ane naucusüu, nauqui puerurrü autaesübu. Nanaiña arraño caüma urria nabaca, champü causane.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Chauqui ñanitacarrti ümoma, iñentati pan. Machampiencanati ümoti Tuparrü isucarüma, chepesünana pan uiti, basoti.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Auqui arucu pario ümo namanaiña bama maquiataca. Basoma ito.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Arrüna sububiqui au barco doscientos setenta y seis.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Numo tabecoma, yarutaübutama au turrü nanaiña manu trigo, niquiaca barco, tapü umianeneiqui.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Numo tütaneneca, tusio cürrü. Ane cüosorrü isiu nabeurrü. Chisuputacaipüma manu cürrü. Rranrrümapü caüma aüromatü eana manu cüosorrü aübu barco.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Botüsüro uimia ba tucumaca apüche abe motomoeno manio cuatro cüboca yerurrü. Omoncono eana turrü. Icoñocotama manio torrü rremorrü uiche manejaboma barco. Iñatama ito ape taman vela, nauqui aürotü barco ui maquiütürrü, somequi caüma ümo manu cüosorrü.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Rrepenteatai iñatai barco eana cüosorrü, auna cauta chotüsapü. Sürocütu nurria niñau barco, pero auna iyoto masamuña añarri ui na tarucapae nipococo turrü.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Arrübama masortaboca caüma rranrrümapü aitabairoma namanaiña bama preso, tapü besüburuma auqui barco yatucurrüma hasta isiu nabeurrü.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Pero arrti capitán Julio chirranrrtipü na aconti Pablo. Sane nauquiche chütorriopü uiti na aisamunema sane bama masortaboca. Más bien bacüpuruti ümo bama ipiacama atuma, nauqui atobüma eana turrü auqui barco, nauqui atuma hasta nabeurrü.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Arrübama maquiataca süroma omonü tauraca y arrüba nipearrtu barco nauqui aiñanaimia ito hasta nabeurrü. Sane nauquiche namanaiña iñataimia isiu nabeurrü, champüti naqui coiño.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.