Atos 13
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NVT
1 Au Antioquía amoncoma arrti Bernabé, arrti Simón, naqui nürirrtito “Cübüsi”, arrti Lucio auqui Cirene, arrti Manaén, naqui sunaunti ichepeti maniqui quiatarrü Herodes naqui yüriaburrü au Galilea, y arrti Saulo. Arrüma amoncoma eana bama icocoromati Jesús. Manunecanama y manitanama uiti Espíritu Santo.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Taman nanenese aboma manaunuma ümoti Señor. Champürrtü basoma ui ñanauncurrüma ümoti. Auqui nanti Espíritu Santo ümoma: —Apitacümanauncusuma bama torrü mañoñünca, arrti Saulo ichepeti Bernabé, itopiqui tasuruma sobi ümo niyesa trabacorrü.
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Nauquiche chauqui neancarrüma ümoti Tuparrü, iñatama neherrüma ita manuma torrü. Auqui masamunuma nariorrü ümoma.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Sane nauquiche arrti Saulo ichepeti Bernabé süromatü uiti Espíritu Santo. Iñataimia au manu pueblurrü nürirri Seleucia abeu narubaitu turrü. Auquimanu süromatü isuqui. Iñataimia au manu cürrü cümuinta turrü, nürirri Chipre.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Süromatü au manu pueblurrü nürirri Salamina. Acamanu urapoimia nurarrti Tuparrü au manu porrü sinagoga, auna cauta nantarrü meaboma bama israelitarrü. Arrti Juan Marcos anancatito ichepema, bayurarati ümoma.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Amencoma au nanaiña manu cürrü Chipre. Auqui iñataimia au manu pueblurrü nürirri Pafos. Acamanu anancati taman cheserurrü israelitarrü, nürirrti Barjesús, naqui tarucu nipiacarrti. Auqui manitacarrü griego nürirrti Elimas. Arrti nanti que manitanati au nürirrti Tuparrü, abu ñapanturrti.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Ñantarrtai anati ichepeti yüriaburrü Sergio Paulo. Pero arrti naqui yüriaburrü tarucu ñapanauncurrti. Bacüpuruti iyoti Bernabé y iyoti Saulo, itopiqui rranrrti onsapeti nurarrti Tuparrü.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Iñataimia esati. Pero caüma arrti maniqui cheserurrü Barjesús, anatito acamanu. Ünantü ümoti arrtü icocotati nurarrti Tuparrü maniqui yüriaburrü. Manitanati churriampü ümoti Bernabé y ümoti Saulo isucarüti yüriaburrü Sergio Paulo.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Auqui arrti Saulo, naqui nürirrtito Pablo, ui nicusüurrti Espíritu Santo asaratitü nurria ümoti maniqui cheserurrü,
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 nanti ümoti: —¡Arrücü tarucu naencañaca, churriampü nasüboriqui, arrücü aütorrti choborese, ünantü aemo nanaiña arrüba omirria! ¡Arrücü ucanü que mapancarrü arrüna ñemanauncurratoe nurarrti Tuparrü!
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Caüma carrticabocü uiti Señor. Asupuca caüma auba naneneca, chüpuerurrüpü asaratü ümo nanentarrü. Au manu rratorrü chauqui chasaratitüquipü, tacanarrtü anati au tomiquianene. Bapacheroti quiti naqui uiche aipiasurutiti.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Arrti yüriaburrü Sergio Paulo arrtaiti nurria nanaiña arrüna pasabo. Tarucu nicütobürrti ui arrüna manunecatarrü icütüpüti Señor. Auqui icocorotitito Tuparrü.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Arrti Pablo y arrübama icumpañeruturrti süromatito isuqui turrü auqui Pafos. Iñataimia au manu pueblurrü Perge, ane au manu cürrü Panfilia. Tapü arrti Juan Marcos auqui manu basücübücoti tato au Jerusalén.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo pasaoma ito auqui Perge, süromatü au manu pueblurrü nürirri Antioquía au manu cürrü Pisidia. Au manu nanenese nesa macansacarrü süromatü au manu porrü sinagoga auna cauta meaboma bama israelitarrü. Iñataimiampo, tümonsoma.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Acamanu bolehebo manio libruca nesa nüriacarrü y nesa bama profetarrü. Auqui caüma arrümanuma ane nüriacarrüma au manu sinagoga bacüpuruma ümoti taman ariorrti esati Bernabé y arrti Pablo, uraboiti ümoma: —Masaruquitaiqui, arrtü ane aburapoboibo isucarü genterrü, puerurrü apanitaca isucarüma.
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Auqui atüraiti Pablo, masamunuti señarrü ui neherrti, nauqui etayoimia macrirrtianuca. Auqui nanti ümoma: —Amonsoi arraño mañoñünca auqui Israel ichepe bama aquionomacü iyoti Tuparrü.
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Noesa genterrü israelitarrü iñanaunumati Tuparrü. Tacümanauncunuma tücañe uiti bama uyaütaiqui. Uiti caüma chiyaupü nubiquirrimia, nauquiche amoncomainqui pohosoma tacana extranjerurrüma au manu cürrü Egipto. Auqui taesüburuma ui tarucu nicusüurrti Tuparrü.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Abantaboti ümo arrüba nisüboriquirrimia churriampatai, nacarrüma au manu rroense pururrü cüosorrü y canca, ñome cuarenta añoca.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Naharrübama auqui manio siete manitacaca, arrübama pohoso tücañe au manu cürrü Canaán, tacürusuma, itopiqui arrti Tuparrü rranrrti aitorrimiati nicürrüma ümo bama antiburrü uyaütaiqui.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Auqui bacheboti üriacabo bama mañoñünca eanaquimia nauqui acurrtama. Sane niyücürrü ñome cuatrocientos cincuenta añoca, chepe numo anati Samuel, naqui manitanati au nürirrti Tuparrü.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Auqui caüma manquioma pünanaquiti Tuparrü nauqui anati tamanti yüriaburrü ümoma. Auqui arrti Tuparrü bacheboti üriacaboti Saúl, naqui aütorrti Cis, eanaqui nesarrti familiarrü Benjamín. Yüriaburrti ñome cuarenta añoca.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Auqui arrti Tuparrü iquiaübutati nüriacarrti pünanaquiti. Iñanatiti David tacana yüriaburrü ümoma. Nanti Tuparrü sane: “Itacümanauncucati David, aütorrti Isaí. Arrti naqui ñoñünrrü urria nacarrti au niyasata. Isamutenti caüma nanaiña isiu nirranca”.
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Sane nauquiche eanaqui nesarrti familiarrü David anati Jesús, naqui icüpurutiti Tuparrü, nauqui ataesübu arrüna genterrü israelitarrü eanaqui nomünantü, tacana nurarrti Tuparrü tücañe.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Nauquiche chiñataitiquipü, arrti Juan Bautista urapoiti nurarrti Tuparrü ümo nanaiña genterrü auqui Israel. Nanti ümoma, tiene que aiñorronconomacü, nauqui ürimia.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Nauquiche tüsaimia nitacüru nisüboriquirrti Juan, nanti: “Arraño napaquionco arrüñü Cristo, abu charrüpüñü, cuatiqui isiuñü. Arrüñü champü isane niyaca ni yaserebipü pario nauqui isoquisünapü nehe nisapaturrti. Arrti ane manrrü nüriacarrti rropünanaquiñü.
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 ‛Masaruquitaiqui, arraño aütorrüma bama auqui nesarrti familiarrü Abraham. Y arraño ito bama aquionomacü iyoti Tuparrü, amonsoi nurria nisura: Aume te arrüna nurarrti Tuparrü nauqui puerurrü autaesübu eanaqui nomünatü.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Arrübama pohoso au Jerusalén ichepe bama üriaturrüma champürrtü tusio ümoma isane nacarrti Jesús, ni ayepü uimia arrüba manitacaca ui bama profetarrü, panaca nantarrtai leheboma au ba sinagoga au nanenese nesa macansacarrü. Pero uimia te cocono arrüba nurarrüma bama profetarrü tücañe, sane nauquiche aconti Jesús uimia.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Arrti champü nipünatenti. Pero arrüma ñanquitioma pünanaquiti Pilato nauqui ataboriti uiti.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Nauquiche tisamutema nanaiña arrüna sane icuqui Nicororrü, iquiaüburumati apüqui curusürrü y iñanamati cütu.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Pero arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Numo tüsüboricoti tato, itusiancanatiyü isucarü bama auqui Galilea. Arrüma tücañe iñataimia au Jerusalén ichepeti, numo chücoiñotiquipü. Tonema bama caüma urapoimia nürirrti isucarü bama macrirrtianuca.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 ‛Caüma arrüsomü suburapoi ausucarü arrüna urriampae manitacarrü. Arrti Tuparrü urapoiti arrüna sane isucarü bama antiburrü tücañe.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 Pero caüma chauqui tücocono, itopiqui chauqui tüsüboricoti tato Jesús eanaqui macoiñoca uiti Tuparrü. Arroñü te eanaqui nesarrüma familiarrü bama antiburrü. Sane ito ane corobo icu librurrü Salmo, capítulo dos. Acamanu nanti Tuparrü sane: “Arrücü isaücü, yacheca asüboriquibocü caüma”.
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Sane nauquiche arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca, nauqui tapü coiñotiqui. Sane nantü icu Nicororrü: “Itorrimiana aume niñacunusüancaca tacana ümoti David tücañe”.
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Sane nantito au quiatarrü Salmo: “Arrücü Tuparrücü, obi chüporeopü nañeturrti naqui baserebio aemo, naqui tarucu nicuarrti aemo”.
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Arrti David tücañe baserebioti ümoti Tuparrü numo süboricotiqui. Isamutenti tacana arrüna yacüpucurrti Tuparrü ümoti. Auqui coiñoti, süroti cütu petacu bama yaütoti, y auqui caüma nicunturrti poreo.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Pero nicunturrti Jesús chüporeopü, itopiqui süboricoti tato uiti Tuparrü.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 Masaruquitaiqui, suraboira ausucarü arrüna sane: Uiti Jesús morrimiacana tato arrüba nomünantü osoi.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 Arrüna sane champürrtü urriante ui nüriacarrti Moisés tücañe. Pero caüma arrtü amoncatü nurria ümoti Jesús, urria nabaca au narrtarrti Tuparrü.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Amasasai nurria masaruquitaiqui, tapü apisamute tacana bama antiburrü tücañe. Tamanti profetarrü tücañe nanti sane ümoma:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 — ausente —
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Chauqui ñanitacarrti Pablo ümoma, sürotitü türüpo ichepeti Bernabé auqui manu sinagoga. Arrübama macrirrtianuca ñanquitioma pünanaquiti Pablo nauqui anitati tatito arrüna sane au quiatarrü nanenese nesa macansacarrü.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Chauqui tütacürusu arrüna nesarrüma reunión au sinagoga. Arrübama israelitarrü y arrübama maquiataca aquionomacü iyoti Tuparrü süromatü ichepeti Pablo y ichepeti Bernabé. Arrüma macuansomoconoma ümoma, tari oncomatüqui nurria ümoti Tuparrü, itopiqui tarucu nicuarrüma ümoti.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Quiatarrü semana au manu nanenese nesa macansacarrü iyoberabaramacü tüsaipü nanaiña macrirrtianuca auqui pueblurrü, nauqui onsaperioma nurarrti Tuparrü.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Numo tarrtaimia arrüna sane bama israelitarrü, ünantü ümoma. Uratoquioma ümoti Pablo. Unumatito.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo manitanama aübu tarucu nüriacarrüma, namatü: —Tiene que suisusürü suburaboi primero ausucarü bama israelitarrü arrüna urriampae manitacarrü. Pero arraño canapae chaurriancapü apasurio arrüna süboriquirri champü nitacürurrü. Caüma suburapoi ümo bama chütüpü israelitarrü,
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 itopiqui sane yacüpucurrti Señor suiñemo. Nanti sane:
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Arrübama chütüpü Israelitarrü oncoimia arrüna manitacarrü, y pucünuñama nurria uirri. Namatü que urria arrüna nurarrti Señor. Namanaiña bama tacümanauncunu uiti Tuparrü na acheti isüboriquiboma icocotama.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Sane nauquiche tusio arrüna nurarrti Tuparrü au nanaiña manu cürrü itupecu manu pueblurrü.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Pero caüma bama israelitarrü baparioma yupu ba paüca urria ñupapanauncurrü, arrüba pasutio ñacoconauncurrüma bama israelitarrü. Baparioma ito aübu bama mayarusürüca au manu pueblurrü. Rranrrüma nauqui atüborimia ümoti Pablo y ümoti Bernabé, nauqui tapü asioma au manu cürrü.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Sane nauquiche aüromatito auqui manu pueblurrü. Icütobitama cütorrü apüqui nipoperrüma, na atusi, ta ane nomünantü ui manuma pohoso. Auqui süromatü au manu pueblurrü Iconio.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Arrümanuma pohoso au Antioquía arrübama icocoromati Jesús, tarucu nipucünuncurrüma, itopiqui tanati Espíritu Santo au nausasürrüma.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.