Atos 13
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NTLH
1 Au Antioquía amoncoma arrti Bernabé, arrti Simón, naqui nürirrtito “Cübüsi”, arrti Lucio auqui Cirene, arrti Manaén, naqui sunaunti ichepeti maniqui quiatarrü Herodes naqui yüriaburrü au Galilea, y arrti Saulo. Arrüma amoncoma eana bama icocoromati Jesús. Manunecanama y manitanama uiti Espíritu Santo.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Taman nanenese aboma manaunuma ümoti Señor. Champürrtü basoma ui ñanauncurrüma ümoti. Auqui nanti Espíritu Santo ümoma: —Apitacümanauncusuma bama torrü mañoñünca, arrti Saulo ichepeti Bernabé, itopiqui tasuruma sobi ümo niyesa trabacorrü.
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Nauquiche chauqui neancarrüma ümoti Tuparrü, iñatama neherrüma ita manuma torrü. Auqui masamunuma nariorrü ümoma.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Sane nauquiche arrti Saulo ichepeti Bernabé süromatü uiti Espíritu Santo. Iñataimia au manu pueblurrü nürirri Seleucia abeu narubaitu turrü. Auquimanu süromatü isuqui. Iñataimia au manu cürrü cümuinta turrü, nürirri Chipre.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Süromatü au manu pueblurrü nürirri Salamina. Acamanu urapoimia nurarrti Tuparrü au manu porrü sinagoga, auna cauta nantarrü meaboma bama israelitarrü. Arrti Juan Marcos anancatito ichepema, bayurarati ümoma.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Amencoma au nanaiña manu cürrü Chipre. Auqui iñataimia au manu pueblurrü nürirri Pafos. Acamanu anancati taman cheserurrü israelitarrü, nürirrti Barjesús, naqui tarucu nipiacarrti. Auqui manitacarrü griego nürirrti Elimas. Arrti nanti que manitanati au nürirrti Tuparrü, abu ñapanturrti.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Ñantarrtai anati ichepeti yüriaburrü Sergio Paulo. Pero arrti naqui yüriaburrü tarucu ñapanauncurrti. Bacüpuruti iyoti Bernabé y iyoti Saulo, itopiqui rranrrti onsapeti nurarrti Tuparrü.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Iñataimia esati. Pero caüma arrti maniqui cheserurrü Barjesús, anatito acamanu. Ünantü ümoti arrtü icocotati nurarrti Tuparrü maniqui yüriaburrü. Manitanati churriampü ümoti Bernabé y ümoti Saulo isucarüti yüriaburrü Sergio Paulo.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Auqui arrti Saulo, naqui nürirrtito Pablo, ui nicusüurrti Espíritu Santo asaratitü nurria ümoti maniqui cheserurrü,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 nanti ümoti: —¡Arrücü tarucu naencañaca, churriampü nasüboriqui, arrücü aütorrti choborese, ünantü aemo nanaiña arrüba omirria! ¡Arrücü ucanü que mapancarrü arrüna ñemanauncurratoe nurarrti Tuparrü!
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Caüma carrticabocü uiti Señor. Asupuca caüma auba naneneca, chüpuerurrüpü asaratü ümo nanentarrü. Au manu rratorrü chauqui chasaratitüquipü, tacanarrtü anati au tomiquianene. Bapacheroti quiti naqui uiche aipiasurutiti.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Arrti yüriaburrü Sergio Paulo arrtaiti nurria nanaiña arrüna pasabo. Tarucu nicütobürrti ui arrüna manunecatarrü icütüpüti Señor. Auqui icocorotitito Tuparrü.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Arrti Pablo y arrübama icumpañeruturrti süromatito isuqui turrü auqui Pafos. Iñataimia au manu pueblurrü Perge, ane au manu cürrü Panfilia. Tapü arrti Juan Marcos auqui manu basücübücoti tato au Jerusalén.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo pasaoma ito auqui Perge, süromatü au manu pueblurrü nürirri Antioquía au manu cürrü Pisidia. Au manu nanenese nesa macansacarrü süromatü au manu porrü sinagoga auna cauta meaboma bama israelitarrü. Iñataimiampo, tümonsoma.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Acamanu bolehebo manio libruca nesa nüriacarrü y nesa bama profetarrü. Auqui caüma arrümanuma ane nüriacarrüma au manu sinagoga bacüpuruma ümoti taman ariorrti esati Bernabé y arrti Pablo, uraboiti ümoma: —Masaruquitaiqui, arrtü ane aburapoboibo isucarü genterrü, puerurrü apanitaca isucarüma.
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Auqui atüraiti Pablo, masamunuti señarrü ui neherrti, nauqui etayoimia macrirrtianuca. Auqui nanti ümoma: —Amonsoi arraño mañoñünca auqui Israel ichepe bama aquionomacü iyoti Tuparrü.
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Noesa genterrü israelitarrü iñanaunumati Tuparrü. Tacümanauncunuma tücañe uiti bama uyaütaiqui. Uiti caüma chiyaupü nubiquirrimia, nauquiche amoncomainqui pohosoma tacana extranjerurrüma au manu cürrü Egipto. Auqui taesüburuma ui tarucu nicusüurrti Tuparrü.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Abantaboti ümo arrüba nisüboriquirrimia churriampatai, nacarrüma au manu rroense pururrü cüosorrü y canca, ñome cuarenta añoca.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Naharrübama auqui manio siete manitacaca, arrübama pohoso tücañe au manu cürrü Canaán, tacürusuma, itopiqui arrti Tuparrü rranrrti aitorrimiati nicürrüma ümo bama antiburrü uyaütaiqui.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Auqui bacheboti üriacabo bama mañoñünca eanaquimia nauqui acurrtama. Sane niyücürrü ñome cuatrocientos cincuenta añoca, chepe numo anati Samuel, naqui manitanati au nürirrti Tuparrü.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Auqui caüma manquioma pünanaquiti Tuparrü nauqui anati tamanti yüriaburrü ümoma. Auqui arrti Tuparrü bacheboti üriacaboti Saúl, naqui aütorrti Cis, eanaqui nesarrti familiarrü Benjamín. Yüriaburrti ñome cuarenta añoca.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Auqui arrti Tuparrü iquiaübutati nüriacarrti pünanaquiti. Iñanatiti David tacana yüriaburrü ümoma. Nanti Tuparrü sane: “Itacümanauncucati David, aütorrti Isaí. Arrti naqui ñoñünrrü urria nacarrti au niyasata. Isamutenti caüma nanaiña isiu nirranca”.
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Sane nauquiche eanaqui nesarrti familiarrü David anati Jesús, naqui icüpurutiti Tuparrü, nauqui ataesübu arrüna genterrü israelitarrü eanaqui nomünantü, tacana nurarrti Tuparrü tücañe.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Nauquiche chiñataitiquipü, arrti Juan Bautista urapoiti nurarrti Tuparrü ümo nanaiña genterrü auqui Israel. Nanti ümoma, tiene que aiñorronconomacü, nauqui ürimia.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Nauquiche tüsaimia nitacüru nisüboriquirrti Juan, nanti: “Arraño napaquionco arrüñü Cristo, abu charrüpüñü, cuatiqui isiuñü. Arrüñü champü isane niyaca ni yaserebipü pario nauqui isoquisünapü nehe nisapaturrti. Arrti ane manrrü nüriacarrti rropünanaquiñü.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 ‛Masaruquitaiqui, arraño aütorrüma bama auqui nesarrti familiarrü Abraham. Y arraño ito bama aquionomacü iyoti Tuparrü, amonsoi nurria nisura: Aume te arrüna nurarrti Tuparrü nauqui puerurrü autaesübu eanaqui nomünatü.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Arrübama pohoso au Jerusalén ichepe bama üriaturrüma champürrtü tusio ümoma isane nacarrti Jesús, ni ayepü uimia arrüba manitacaca ui bama profetarrü, panaca nantarrtai leheboma au ba sinagoga au nanenese nesa macansacarrü. Pero uimia te cocono arrüba nurarrüma bama profetarrü tücañe, sane nauquiche aconti Jesús uimia.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Arrti champü nipünatenti. Pero arrüma ñanquitioma pünanaquiti Pilato nauqui ataboriti uiti.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Nauquiche tisamutema nanaiña arrüna sane icuqui Nicororrü, iquiaüburumati apüqui curusürrü y iñanamati cütu.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Pero arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Numo tüsüboricoti tato, itusiancanatiyü isucarü bama auqui Galilea. Arrüma tücañe iñataimia au Jerusalén ichepeti, numo chücoiñotiquipü. Tonema bama caüma urapoimia nürirrti isucarü bama macrirrtianuca.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 ‛Caüma arrüsomü suburapoi ausucarü arrüna urriampae manitacarrü. Arrti Tuparrü urapoiti arrüna sane isucarü bama antiburrü tücañe.
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 Pero caüma chauqui tücocono, itopiqui chauqui tüsüboricoti tato Jesús eanaqui macoiñoca uiti Tuparrü. Arroñü te eanaqui nesarrüma familiarrü bama antiburrü. Sane ito ane corobo icu librurrü Salmo, capítulo dos. Acamanu nanti Tuparrü sane: “Arrücü isaücü, yacheca asüboriquibocü caüma”.
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 Sane nauquiche arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca, nauqui tapü coiñotiqui. Sane nantü icu Nicororrü: “Itorrimiana aume niñacunusüancaca tacana ümoti David tücañe”.
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Sane nantito au quiatarrü Salmo: “Arrücü Tuparrücü, obi chüporeopü nañeturrti naqui baserebio aemo, naqui tarucu nicuarrti aemo”.
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Arrti David tücañe baserebioti ümoti Tuparrü numo süboricotiqui. Isamutenti tacana arrüna yacüpucurrti Tuparrü ümoti. Auqui coiñoti, süroti cütu petacu bama yaütoti, y auqui caüma nicunturrti poreo.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Pero nicunturrti Jesús chüporeopü, itopiqui süboricoti tato uiti Tuparrü.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 Masaruquitaiqui, suraboira ausucarü arrüna sane: Uiti Jesús morrimiacana tato arrüba nomünantü osoi.
38 — ausente —
39 Arrüna sane champürrtü urriante ui nüriacarrti Moisés tücañe. Pero caüma arrtü amoncatü nurria ümoti Jesús, urria nabaca au narrtarrti Tuparrü.
39 — ausente —
40 Amasasai nurria masaruquitaiqui, tapü apisamute tacana bama antiburrü tücañe. Tamanti profetarrü tücañe nanti sane ümoma:
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 — ausente —
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Chauqui ñanitacarrti Pablo ümoma, sürotitü türüpo ichepeti Bernabé auqui manu sinagoga. Arrübama macrirrtianuca ñanquitioma pünanaquiti Pablo nauqui anitati tatito arrüna sane au quiatarrü nanenese nesa macansacarrü.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Chauqui tütacürusu arrüna nesarrüma reunión au sinagoga. Arrübama israelitarrü y arrübama maquiataca aquionomacü iyoti Tuparrü süromatü ichepeti Pablo y ichepeti Bernabé. Arrüma macuansomoconoma ümoma, tari oncomatüqui nurria ümoti Tuparrü, itopiqui tarucu nicuarrüma ümoti.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Quiatarrü semana au manu nanenese nesa macansacarrü iyoberabaramacü tüsaipü nanaiña macrirrtianuca auqui pueblurrü, nauqui onsaperioma nurarrti Tuparrü.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Numo tarrtaimia arrüna sane bama israelitarrü, ünantü ümoma. Uratoquioma ümoti Pablo. Unumatito.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo manitanama aübu tarucu nüriacarrüma, namatü: —Tiene que suisusürü suburaboi primero ausucarü bama israelitarrü arrüna urriampae manitacarrü. Pero arraño canapae chaurriancapü apasurio arrüna süboriquirri champü nitacürurrü. Caüma suburapoi ümo bama chütüpü israelitarrü,
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 itopiqui sane yacüpucurrti Señor suiñemo. Nanti sane:
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Arrübama chütüpü Israelitarrü oncoimia arrüna manitacarrü, y pucünuñama nurria uirri. Namatü que urria arrüna nurarrti Señor. Namanaiña bama tacümanauncunu uiti Tuparrü na acheti isüboriquiboma icocotama.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Sane nauquiche tusio arrüna nurarrti Tuparrü au nanaiña manu cürrü itupecu manu pueblurrü.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Pero caüma bama israelitarrü baparioma yupu ba paüca urria ñupapanauncurrü, arrüba pasutio ñacoconauncurrüma bama israelitarrü. Baparioma ito aübu bama mayarusürüca au manu pueblurrü. Rranrrüma nauqui atüborimia ümoti Pablo y ümoti Bernabé, nauqui tapü asioma au manu cürrü.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Sane nauquiche aüromatito auqui manu pueblurrü. Icütobitama cütorrü apüqui nipoperrüma, na atusi, ta ane nomünantü ui manuma pohoso. Auqui süromatü au manu pueblurrü Iconio.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Arrümanuma pohoso au Antioquía arrübama icocoromati Jesús, tarucu nipucünuncurrüma, itopiqui tanati Espíritu Santo au nausasürrüma.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.