Mateus 13
Yusuja Quisarati (CAVNT) vs NVT
1 Tumeque huecacatu Jesús cuinanacuare etare juque. Cuinanatsutu aninaticuare bei jiruru tuhua cuanaque bahuitya.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Masadamatu caradatinucacuare jetiama ecuita cuana. Tuna majacama cuita baatsutu Jesús cuabaju nubitsu anibutecuare. Mejiji equera tunajatu bacacuare tuque quisaratiyaju.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Cuatsabiji eque tujatu ecana bahuityacuare, yunerique adebamere ishu.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Tura uhuaajeyaquetu umae pacacacuare edijiju, yahua pajidaju. Uhuayaque etsucaca yahuaju huiruhuaquetu upati huiri cuanara anibutetsu mucutillacuare.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Peya etsucaca cuanatu pacacacuare yahua macana dedamaju. Yahua macanamaque dedama tibutu huijatsu danecuare ama, masadama buraracuare ama bucha.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Ijetija uqueratu iyecuare euhua cuanaque, etiri yahua nacadaju ama tibu.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Umae bacue pacacacuare acui tiri, acuija jadya jetiama ducu. Acuija cuana danetsu tujatu trigo euhuaque ehuija cuanaque iyetillacuare.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Umae etsucaca cuanatu pacacacuare yahua jidaju. Cacacaticuare umada. Tee mere pujiratu jetiama huesacuare tuhua euhuaque. Umae esa cuanajutu cien tsucaca jucuare. Peya esa cuanajutu shucuta tunca tsucaca jucuare. Peya esa cuanaju jucuare quimisha tunca tsucaca. Jadyatu jucuare teeju euhua cuanaque.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 “Quijacabacati aqui juatsu, nebacacue, —jadya tujatu ecana acuare.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Tume tuque ecuana tura mepehua cuanara jipeticuare. Jipetitsu tuque ecuana acuare:
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Jesúsra ecuana quemitsacuare:
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Ejeja ai aniyajatu dyaquedya ai aniajeya. Ejeque aiqui bucha cabatiyaquetu, aimaquedya jutidya. Tuja aniyaque piji tujatu aputatereya.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Jadya tibudya tuna cuejaya cuatsabiji cuana eque, tunara era bahuityayaque pana adeba eauju. Tunaratu era ayaque baya. Tume tuna baatsu bama jiu juya. Bacatsu tuna bahuityahua ama jiu juya, arepa bacahua ama bucha.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Berutu Isaías, Yusu equeque quisarati cuejaquique, jadyatu judadiya jadya jucuare. Tumetu iyacua tuequedya juya.
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Micuanaja Yusu adeba ishuque tuque micuanaja aishu ama cuita jubuque caadebati ishu.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Isaiasra béru huenecuareque quisarati aatsu ecuana Jesúsra cuejanucacuare:
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Neadebacue riyaque. Beru yuequedyatu Yusu equeque quisarati cuejaqui cuanara, tumebaedya ecuita tuyu cuanara jadya bacara ebari acuare ecue casa micuanara iyacua bayaque. Bacacara ebari tuna acuare ecue quisarati iyacua micuanara bacayaque. Jadya ama bucha tunaja anihua ama emajaca baishu ni baca ishu.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 “Pana ijacabaca neacue. Pana cueja micuana aya uhuauhua puji cuatsabiji equeque eje buchique.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Umaetu Yusura naruyaju eje buchique quisarati bacatsu masadama nime aputaya, Satanásra masadama pana nime aputashamere aya tibu. Tuna tuna ediji pajidaque buchique.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 — ausente —
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 — ausente —
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Umaera Yusuja quisarati bacaya cuanaratu ejenejacaya, riyaque yahuaju cuanaquedya jutidya dyaque inime tsapequi aya tibu. Tunajatu inime juya chipiru dyaque umada anitsu camadya pureama ejuu bucha. Chipiru dyaque iyuhueda baatsu tuna tunadya jutidya ijahue catiya. Jadya juatsu tuna Yusu muijacaya. Tuna tuna yahua acuija quinique buchique.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Umae cuana Yusuja quisarati bacaqui juya cuanaratu adebaajeyadya jutidya. Tuna eje bucha anieju tuna ejitaju Yusuja biji eque aniyaque. Umae cuana tunajatu tsahuaya eaqueja catyati ishu. Tunadya tuna esaju jetiama etsucaca juhuaque bucha, cien, shucuta tunca, quimisha tunca jadya catyatihuaque buchique, —jadya tuna Jesúsra acuare tuhua cuanaque.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Jadya juatsu tuna Jesúsra bahuityanucacuare:
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Tumetu meta tuque, dutya tuja etareju aniya cuana tsehue tahuiyaju, nubicuare tuja teeju tee metseque ujeu baquique. Uhuacuaretu tumeque teeju nucadya peya etsucaca. Etsucaca euhua cuanaque huijatsutu trigo bae cuitadya jucuare. Ecaca bacue tuja arataqui ama jucuare. Trigo jiuque tsucaca uhuatsutu dirucuare.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Uhuahuajutu dutya euhua cuanaque huijacuare trigo neri, trigo jiuque jadya. Cacacatihuaju piisi amena esaju baatsutu teeju mere juya cuanara chamacama adebacuare dutya tumeque teeju huijahuaque trigoque ama.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Jadya baatsu tuna emechiqui queja cuacuare. “Tata, miratu uhuachine teeju trigo neri. Jetiama cuitatu huijachine trigo ducu trigo jiuque. ¿Airatu uhuachine tume jidamaque huijachineque?” jadya tunajatu aticuare.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Tee metsequetu jucuare: “Ecue inimetu ejeque ique ujeu baquira uhuachine”, jadya tuna emechiquira acuare. “¿Mutsumerecara mira ecuana aya trigo jiuque?” jadya tunajatu bacaduracuare.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 “Paju ani. Mutsuyaque tuque micuana emutsuu trigo neri.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Panetidya jutidya ecuanara racaya tupu. Trigo raca ishuque huecaca juetihuaju piisi tuque mere puji cuana jadya abuque: ‘Icuene nemutsucue trigo jiuque. Mutsutsu nequerebarecue. Jadya aatsu nepahuacue. Jadya bajejee dutya aatsu piisi neracacue trigo. Racatsu neiyacue ecue trigo iyaquiju’”, jadyatu acuare emechiquira mere puji cuana, —jadya tuna Jesúsra cuejacuare.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Jesúsra tuna bahuityanucacuare peya cuatsabiji eque bahuityayaque.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Achaachaque piji, bataqui nerique ama. Jadya ama buchatu buraratsu, huijatsu danetsu dyaque arida juya, teeju peya euhua cuanaque bucha ama. Tuja yaa cuanajudyatu upati huiri cuana eja catiya, —jadya tuna Jesúsra acuare.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Tumebaedya tujatu ecana riyaque cuatsabiji eque bahuityanucacuare:
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Jesusratu ecuita jetiamaque cuatsabiji eque cama bahuityacuare. Cuatsabijima tujatu ecana bahuityacuare ama. Pana adebamere ama tujatu ecana cuatsabiji eque acuare.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Jadya juetu jucuare Yusu equeque quisarati cuejaquira acuareque:
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Jadya juatsutu Jesúsra camadya ishu isaracuare tuhua aniya cuanaque. Tuna isaratsutu ecuana tsehue etareju dirucuare. Tume tuque ecuana jipetinucacuare.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Jesúsra ecuana quemitsacuare:
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Yahua tu tee buchique. Dutya ecue neri cuanaque tuna trigo neri cuana buchique. Satanásja cuanaque tuna trigo jiuque ehuijaque buchique.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Satanás tu trigo jiuque uhuaquique buchique. Mere puji cuanara teeju euhuaque jahuanehuaju huesahuaju jucuareque tu yahua tereyaju judadibuqueque buchique. Tume teeju euhuaque huesa puji cuana tu barepaju Yusu tsahuaqui cuanaque jadique.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Trigo huesaqui cuanara trigo jiuque trigo ducuque cuitubutsu pahuacuareque jadiquetu yahua tereyaju judadibuqueque.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Tumeque huecaca ique enaruqui juatsu tuque ique barepaju tsahuaqui cuanaque cuadishabuque, dutya jidama juhua cuanaque sita ishu, dutya peya cuana jidama amerequi juhua cuanaque.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Tume cuanaque tuna ijahuaja etiquiju ijehuetanabuque. Tuhua tuna payaque dutya etse tari jubuque.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Tumetu adebataqui jubuque eje cuanaque Yusura amereya eque cuita juhuaque. Jidama cuana ducuque tuna cuinanabuque, barepa asicadaque cuetiyaju ijeti epujetanau bucha. Tuna tuna tuhua Etataque Yusu huaraji arida queja judirubuque.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Jesúsra ecuana bahuityanucacuare:
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Bahuityanucacuare ecuana Jesúsra:
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Jadya juyajutu ejera cuana bamerecuare tumu dyaque tiquidaque tsuje aridaque. Dutya tuja ai aniyaque catyati caticuare tumu quemi ishu. Quemicuaredya tura, —jadya tura ecuana cuejacuare.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Jesúsra ecuana bahuityanucacuare:
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Jae deruquique jequehuajutu jae puji cuanara repecuare mejijiju. Tuhuadya tuna jae earataque, arata baecuaque jadya mepe juanibarecuare. Jae earata cuanaque tunajatu jitiju ishacuare. Arata baecua cuanaque tunajatu ijehuebarecuare.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Jadidyatu jubuque tere ishuque huecaca juetihuaju. Barepa juque Yusu tsahuaqui cuanaque tuna jebuque ecuita Yusuja ama cuanaque, ecuita Yusuja cuanaque ducuque mepera.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Jidama cuanaque tunajatu ijehuebuque ijahuaja etiquiju. Tuhua tuna pajacabuque ama. Dyaque nerecada tuna jubuque. Ujera tuna etse tari amerebuque, —jadya tura ecuana acuare.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Tume ecuana Jesúsra bacaduracuare:
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Tura ecuana acuare:
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Tume cuanaque cuatsabiji atillatsutu Jesús dirunucacuare tuhuaque.
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 Cuacuaretu Nazaretju, tuque catemuticuareju. Caradati ishuque etareju tujatu ecana bahuityacuare. Anajacatacuaretu tuhua casitaticuare cuanaque. Bacuare tuna tura Yusuja casa tsehue aya cuanaque.
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Nanadaju ecuanara bacuareque taa riya. ¿Riyaquedya ama jatsu ri Joséja ebacuaque, mesa, caju cuana pujija ebacuaque? ¿Mariaja ebacuaque di taa riya? ¿Riyaque di taa ri Santiago, José, Simón, Judas jadyaja eujique?
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Tuja enuu cuanaque tupuju cuanaque taa rena ecuanaja epujudya aniya. ¿Tume jatsuri eje bucha juatsu dyaque quisarati bahue? —jadya tuna jucuare.
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Tunara nanada equedya bahua tibu, tunajatu ejenecarama acuare tuque Mesías, Yusuja Emepeque jadique. Jadya tibudya tunajatu bacacarama acuare tura bahuityayaque.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Tuhua tuja epuju cuita tujatu anericuare ama ai ejeque ecuitaja ataquique ama, tuhua cuanaque tuaqueja catyaticarama jucuare baatsu.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.