Mateus 13
Yusuja Quisarati (CAVNT) vs ARIB
1 Tumeque huecacatu Jesús cuinanacuare etare juque. Cuinanatsutu aninaticuare bei jiruru tuhua cuanaque bahuitya.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Masadamatu caradatinucacuare jetiama ecuita cuana. Tuna majacama cuita baatsutu Jesús cuabaju nubitsu anibutecuare. Mejiji equera tunajatu bacacuare tuque quisaratiyaju.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Cuatsabiji eque tujatu ecana bahuityacuare, yunerique adebamere ishu.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Tura uhuaajeyaquetu umae pacacacuare edijiju, yahua pajidaju. Uhuayaque etsucaca yahuaju huiruhuaquetu upati huiri cuanara anibutetsu mucutillacuare.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Peya etsucaca cuanatu pacacacuare yahua macana dedamaju. Yahua macanamaque dedama tibutu huijatsu danecuare ama, masadama buraracuare ama bucha.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Ijetija uqueratu iyecuare euhua cuanaque, etiri yahua nacadaju ama tibu.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Umae bacue pacacacuare acui tiri, acuija jadya jetiama ducu. Acuija cuana danetsu tujatu trigo euhuaque ehuija cuanaque iyetillacuare.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Umae etsucaca cuanatu pacacacuare yahua jidaju. Cacacaticuare umada. Tee mere pujiratu jetiama huesacuare tuhua euhuaque. Umae esa cuanajutu cien tsucaca jucuare. Peya esa cuanajutu shucuta tunca tsucaca jucuare. Peya esa cuanaju jucuare quimisha tunca tsucaca. Jadyatu jucuare teeju euhua cuanaque.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 “Quijacabacati aqui juatsu, nebacacue, —jadya tujatu ecana acuare.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Tume tuque ecuana tura mepehua cuanara jipeticuare. Jipetitsu tuque ecuana acuare:
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Jesúsra ecuana quemitsacuare:
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Ejeja ai aniyajatu dyaquedya ai aniajeya. Ejeque aiqui bucha cabatiyaquetu, aimaquedya jutidya. Tuja aniyaque piji tujatu aputatereya.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Jadya tibudya tuna cuejaya cuatsabiji cuana eque, tunara era bahuityayaque pana adeba eauju. Tunaratu era ayaque baya. Tume tuna baatsu bama jiu juya. Bacatsu tuna bahuityahua ama jiu juya, arepa bacahua ama bucha.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Berutu Isaías, Yusu equeque quisarati cuejaquique, jadyatu judadiya jadya jucuare. Tumetu iyacua tuequedya juya.
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Micuanaja Yusu adeba ishuque tuque micuanaja aishu ama cuita jubuque caadebati ishu.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Isaiasra béru huenecuareque quisarati aatsu ecuana Jesúsra cuejanucacuare:
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Neadebacue riyaque. Beru yuequedyatu Yusu equeque quisarati cuejaqui cuanara, tumebaedya ecuita tuyu cuanara jadya bacara ebari acuare ecue casa micuanara iyacua bayaque. Bacacara ebari tuna acuare ecue quisarati iyacua micuanara bacayaque. Jadya ama bucha tunaja anihua ama emajaca baishu ni baca ishu.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 “Pana ijacabaca neacue. Pana cueja micuana aya uhuauhua puji cuatsabiji equeque eje buchique.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Umaetu Yusura naruyaju eje buchique quisarati bacatsu masadama nime aputaya, Satanásra masadama pana nime aputashamere aya tibu. Tuna tuna ediji pajidaque buchique.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 — ausente —
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 — ausente —
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Umaera Yusuja quisarati bacaya cuanaratu ejenejacaya, riyaque yahuaju cuanaquedya jutidya dyaque inime tsapequi aya tibu. Tunajatu inime juya chipiru dyaque umada anitsu camadya pureama ejuu bucha. Chipiru dyaque iyuhueda baatsu tuna tunadya jutidya ijahue catiya. Jadya juatsu tuna Yusu muijacaya. Tuna tuna yahua acuija quinique buchique.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Umae cuana Yusuja quisarati bacaqui juya cuanaratu adebaajeyadya jutidya. Tuna eje bucha anieju tuna ejitaju Yusuja biji eque aniyaque. Umae cuana tunajatu tsahuaya eaqueja catyati ishu. Tunadya tuna esaju jetiama etsucaca juhuaque bucha, cien, shucuta tunca, quimisha tunca jadya catyatihuaque buchique, —jadya tuna Jesúsra acuare tuhua cuanaque.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Jadya juatsu tuna Jesúsra bahuityanucacuare:
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Tumetu meta tuque, dutya tuja etareju aniya cuana tsehue tahuiyaju, nubicuare tuja teeju tee metseque ujeu baquique. Uhuacuaretu tumeque teeju nucadya peya etsucaca. Etsucaca euhua cuanaque huijatsutu trigo bae cuitadya jucuare. Ecaca bacue tuja arataqui ama jucuare. Trigo jiuque tsucaca uhuatsutu dirucuare.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Uhuahuajutu dutya euhua cuanaque huijacuare trigo neri, trigo jiuque jadya. Cacacatihuaju piisi amena esaju baatsutu teeju mere juya cuanara chamacama adebacuare dutya tumeque teeju huijahuaque trigoque ama.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Jadya baatsu tuna emechiqui queja cuacuare. “Tata, miratu uhuachine teeju trigo neri. Jetiama cuitatu huijachine trigo ducu trigo jiuque. ¿Airatu uhuachine tume jidamaque huijachineque?” jadya tunajatu aticuare.
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Tee metsequetu jucuare: “Ecue inimetu ejeque ique ujeu baquira uhuachine”, jadya tuna emechiquira acuare. “¿Mutsumerecara mira ecuana aya trigo jiuque?” jadya tunajatu bacaduracuare.
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 “Paju ani. Mutsuyaque tuque micuana emutsuu trigo neri.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Panetidya jutidya ecuanara racaya tupu. Trigo raca ishuque huecaca juetihuaju piisi tuque mere puji cuana jadya abuque: ‘Icuene nemutsucue trigo jiuque. Mutsutsu nequerebarecue. Jadya aatsu nepahuacue. Jadya bajejee dutya aatsu piisi neracacue trigo. Racatsu neiyacue ecue trigo iyaquiju’”, jadyatu acuare emechiquira mere puji cuana, —jadya tuna Jesúsra cuejacuare.
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jesúsra tuna bahuityanucacuare peya cuatsabiji eque bahuityayaque.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Achaachaque piji, bataqui nerique ama. Jadya ama buchatu buraratsu, huijatsu danetsu dyaque arida juya, teeju peya euhua cuanaque bucha ama. Tuja yaa cuanajudyatu upati huiri cuana eja catiya, —jadya tuna Jesúsra acuare.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Tumebaedya tujatu ecana riyaque cuatsabiji eque bahuityanucacuare:
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Jesusratu ecuita jetiamaque cuatsabiji eque cama bahuityacuare. Cuatsabijima tujatu ecana bahuityacuare ama. Pana adebamere ama tujatu ecana cuatsabiji eque acuare.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Jadya juetu jucuare Yusu equeque quisarati cuejaquira acuareque:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Jadya juatsutu Jesúsra camadya ishu isaracuare tuhua aniya cuanaque. Tuna isaratsutu ecuana tsehue etareju dirucuare. Tume tuque ecuana jipetinucacuare.
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Jesúsra ecuana quemitsacuare:
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Yahua tu tee buchique. Dutya ecue neri cuanaque tuna trigo neri cuana buchique. Satanásja cuanaque tuna trigo jiuque ehuijaque buchique.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Satanás tu trigo jiuque uhuaquique buchique. Mere puji cuanara teeju euhuaque jahuanehuaju huesahuaju jucuareque tu yahua tereyaju judadibuqueque buchique. Tume teeju euhuaque huesa puji cuana tu barepaju Yusu tsahuaqui cuanaque jadique.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Trigo huesaqui cuanara trigo jiuque trigo ducuque cuitubutsu pahuacuareque jadiquetu yahua tereyaju judadibuqueque.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Tumeque huecaca ique enaruqui juatsu tuque ique barepaju tsahuaqui cuanaque cuadishabuque, dutya jidama juhua cuanaque sita ishu, dutya peya cuana jidama amerequi juhua cuanaque.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Tume cuanaque tuna ijahuaja etiquiju ijehuetanabuque. Tuhua tuna payaque dutya etse tari jubuque.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Tumetu adebataqui jubuque eje cuanaque Yusura amereya eque cuita juhuaque. Jidama cuana ducuque tuna cuinanabuque, barepa asicadaque cuetiyaju ijeti epujetanau bucha. Tuna tuna tuhua Etataque Yusu huaraji arida queja judirubuque.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Jesúsra ecuana bahuityanucacuare:
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Bahuityanucacuare ecuana Jesúsra:
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Jadya juyajutu ejera cuana bamerecuare tumu dyaque tiquidaque tsuje aridaque. Dutya tuja ai aniyaque catyati caticuare tumu quemi ishu. Quemicuaredya tura, —jadya tura ecuana cuejacuare.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Jesúsra ecuana bahuityanucacuare:
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Jae deruquique jequehuajutu jae puji cuanara repecuare mejijiju. Tuhuadya tuna jae earataque, arata baecuaque jadya mepe juanibarecuare. Jae earata cuanaque tunajatu jitiju ishacuare. Arata baecua cuanaque tunajatu ijehuebarecuare.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Jadidyatu jubuque tere ishuque huecaca juetihuaju. Barepa juque Yusu tsahuaqui cuanaque tuna jebuque ecuita Yusuja ama cuanaque, ecuita Yusuja cuanaque ducuque mepera.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Jidama cuanaque tunajatu ijehuebuque ijahuaja etiquiju. Tuhua tuna pajacabuque ama. Dyaque nerecada tuna jubuque. Ujera tuna etse tari amerebuque, —jadya tura ecuana acuare.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Tume ecuana Jesúsra bacaduracuare:
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Tura ecuana acuare:
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Tume cuanaque cuatsabiji atillatsutu Jesús dirunucacuare tuhuaque.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Cuacuaretu Nazaretju, tuque catemuticuareju. Caradati ishuque etareju tujatu ecana bahuityacuare. Anajacatacuaretu tuhua casitaticuare cuanaque. Bacuare tuna tura Yusuja casa tsehue aya cuanaque.
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Nanadaju ecuanara bacuareque taa riya. ¿Riyaquedya ama jatsu ri Joséja ebacuaque, mesa, caju cuana pujija ebacuaque? ¿Mariaja ebacuaque di taa riya? ¿Riyaque di taa ri Santiago, José, Simón, Judas jadyaja eujique?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Tuja enuu cuanaque tupuju cuanaque taa rena ecuanaja epujudya aniya. ¿Tume jatsuri eje bucha juatsu dyaque quisarati bahue? —jadya tuna jucuare.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Tunara nanada equedya bahua tibu, tunajatu ejenecarama acuare tuque Mesías, Yusuja Emepeque jadique. Jadya tibudya tunajatu bacacarama acuare tura bahuityayaque.
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Tuhua tuja epuju cuita tujatu anericuare ama ai ejeque ecuitaja ataquique ama, tuhua cuanaque tuaqueja catyaticarama jucuare baatsu.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.