Lucas 12
Yusuja Quisarati (CAVNT) vs NVT
1 Tume juyajutu casitaticuare eje uma mil ecuita cuana. Quitushatiya, ecatiiti jadya ecana jucuare. Jesusratu tura mepehua cuanaque isaracuare, ecuita jetiera ama bacayaju.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Dutya ibedaquetu adebataqui judadiya. Dutya etehuaquetu ejitaju judadiya.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Meta quisaratiyaquetu bacataquidya juya huecadaju. Micuanara etare teritsu cuejayaquetu dutya queja cuejatanabuque, —jadya tujatu ecana acuare.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Cuejaya micuana era, ejeque micuanaja mubataquique. Nemubacue Yusu camadya. Tuja peadya camadyatu casa aniya micuana majuhuaju ijahuaja etiquiju nudya ishu. Tuque camadya nemubacue.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 “Yusuratu naruya dutya ai aniyaque. Upati huiri cuanatu tsujequi cuitaque ama. Pishicaque tu beta peadya chipiru tsuje piji. Jadya ama buchatu Yusura naruya; bahuedya tuna eje bucha juyaque.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Yusuratu adebaya dutya eje bucha micuana judadiyaque. Turatu adebaya dutya, eje uma micuanaja iyucaju etsaru aniyaque. Jutaquiju bajida nejuume. Pusha ama cuitadya micuana Yusura naruya. Upati huiri cuana naruya bucha, dyaque jida tura micuana narujacaya ama.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Cuejaya micuana era. Ejeque ni ecuita cuanaja yacuaju ‘Jesús jaque ique’ jadya cacuejatiya, era ecue Etata barepajuja yacuaju, tuque tsahuaqui cuanaja yacuaju jadya ‘Ecuique tume’ jadidya abuque.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Ejeque ni ecuita cuanaja yacuaju ‘Ique Jesús jaque ama’ jadya cacuejatiya, era dyaditu ecue Etata barepajuja yacuaju, tuque tsahuaqui cuanaja yacuaju jadya ‘Ecuique ama tume’ jadidya abuque.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Yusuratu IQUE ECUITAja ishu quisarati jidama ayaja jucha cuana eapupashau. Jadya ama bucha tujatu jucha cuana apupashabuque ama tuja Espirituja ishu cuita jidama quisarati aya cuanaja.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Dujubuque tunara micuana caradati ishuque etareju huaraji cuana ecasitatiju. Epu naruqui cuanaque, inime bajejequi cuana jadyaja yacuaju micuana dujutanabuque. Huaraji cuanaja yacuaju dujutatsu jidama inime nebaume quicueneti ishu quisarati ishu ni eje bucha cuejae aya tsehue.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Quisarati ishuque ura juetihuaju Yusuja Espiritura micuana huecashaya micuana eje bucha quisaratie juishu, —jadya tuna Jesúsra acuare.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Umada ecuita cuanatu jucuare Jesús tsehue. Peadyaratu jadya acuare Jesús:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Jesusratu acuare:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Tumebaedyatu Jesus jucuare:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Jadya aatsu tuna Jesúsra bahuityacuare jeeque cuatsabiji eque.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Chipirudaratu inime tupucuare: “¿Eje bucha ejuu? ¿Eju iyameretaqui ama taa baya ecue teeju era huesamereya cuanaque?”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Tume tujatu adebacuare eje bucha iyameree aishuque. “Parihuishamere tucue ecue beruque huesamereya cuanaque quiniqui cuanaque. Paamerenuca peya etare dyaque arida cuanaque. Tuhuadya tucue etare iyacua cuanaju paiyamere dutya ecue aniyaque, dutya era huesamereya cuanaque.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Tume tuque ecue inime juya. Amena ecue aniya umada earaqui eiyaque eje uma mara tupu. Pacanajara ique. Paaraara. Paijiiji. Iyacua pureama paju”, jadyatu chipirudaque jucuare datse.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Arepa ecuitaja eje uma mara chacha ani ishu cabaticuare ama buchatu jadya ama jucuare. Yusuratu jadya acuare: “Inimema mique. Riyaque apuna cuitadyami majuya. ¿Aija ishu cuana taa tuquemi tume cuanaque iyamerehua?” jadyatu Yusura acuare chipirudaque. Jadya majuetu tumeque ecuita jucuare.
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 “Cuejaya micuana era. Jadyatu jubuque tunaja ishu cuita camadya jetiama chipiru, ai jadya caradatiya cuanaque. Arepa tuna dyaque chipiruqui cabatiya ama bucha, tuna Yusura nerecada, aima bucha baya, —jadya tujatu ecana acuare.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Jadya junuca jadya juatsutu Jesúsra tura mepehua cuanaque bahuityanucacuare:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Yusura micuana iyahua tibu, yuneri cuitadya tura micuana tyadadiya micuanaja aijamaque ara ishuque, jutu ishuque jadya.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Neadebacue upati huiri cuana. Tunaratu inime tsapeya ama tunara sareya tsehue. Tuna tuna cuhuatiya ama ni cahuesatiya ama ara ishuque. Aijama tunaja ni eju tunaja earaqui iya ishuque. Jadya ama bucha tuna Yusura tyaya ara ishuque. Tujaque micuana. Micuana tura micuana dyaque iyuhueda baya, upati huiri cuana bucha ama. Yuneri cuitadya tura micuana tyaya micuanara ara ishuque sareyaque.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Ni ejeradya jutidyatu tuja maju ishuque ura juetihuaju tuja ani erirunucau ama.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Ni micuana ataqui baya batu di taa riya pijique, ¿tume tuque micuana eje bucha juatsu inime tsapequi aya peya ai cuana?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 “Micuanajatu tsapetaqui ama inime jutu ishu cuana tsehue. Nebacuedya yachiju shasha cuana eje bucha danee juyaque. Tunaratu jidama ama inime baya jutu ishu cuana tsehue. Mere ecana juya ama chipiru jiteque, ni ecana taritariya. Jadya ama bucha tuna Yusura jida piji amereya. Salomón tu jucuare ecuari dyaque jida tsehue cajututitsu jida piji. Jadya ama bucha shasha cuana yachi juquetu dyaque jida piji, Salomónra ejutuqui dyaque jidaque jutucuare bucha ama.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Shasha yachi juqueri tsunuda ama juya. Tumeque huecaca camadya tu jida piji; peya huecaca bacue eijehue ejuu etiquiju. Yusura yachi juque shasha cuana dyaque jida piji amereya tibu, yuneridya tura micuana tyayadya micuanara jutu ishu sareyaque. Micuanaratu tura naruyaque ejeneya ama, arepa tuque micuana upati jeta aqui cuanaque, shasha cuana jadya naruyaju baya ama bucha.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Yusura tura iyahuaque naruya tibu, inime netsapeume: ‘¿Ai dyadi tuque ecuana araya? ¿Ai dyadi tuque ecuana ijiya?’ jadya tsehue.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Yusu adeba baecua cuanaque tuna tumeque inime tupu tsehuedya jutidya juneniya. Micuana jadya inime tupu tsehue nejuneniume. Micuanaja taa tu aniya Etata Yusu barepa juque, micuanara ai ara ishuque, jutu ishuque jadya sareyaque tyaquique.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Pana catyati nejucue Yusu queja, tuja micuana naru ishu. Jadya anie ni micuana juya, tume tura micuana tyaya dutya micuanara sareya cuanaque.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 “Arepa micuana eje uma ama, casadama jadya juya ama bucha, bajida nejuume, ecue cuanaque. Micuanaja Tata Yusura micuana mepehua micuana eatsehue jupee huaraji aridaque juishu.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Catyati neacue micuanaja aniyaque. Tumeque chipiru inayaque nerecada cuanaque netyabarecue. Nequiyatiajecue etsujequi tere baecuaque barepaju. Yusu queja micuana quiyatiajeyaquetu cayuamati baecua. Chiritanaya ama tuque, ni tu yuamaturaya rapara.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Tupujacaya ama tuque ecuana inime ecuanaja iyuhueda cuanaque quiyatihuaju.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 — ausente —
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 — ausente —
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Bahue nejucue riyaque. Ni ejeque etare metsequetu bahue ama ejeque ura chiri puji ejutiuque. Junayaque bahueque juatsutu ecabati ejuu, chiri puji etareju chiri ejutiuque naru.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Micuana dyadi equihuatidya nejucue ique batsa ishu. Muya jutidya micuana eanau, ejeque huecaca ique junanucayaque baecua tibu, —jadya tuna Jesúsra acuare.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Tumetu Pedrora bacaduracuare:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Jesusratu quemitsacuare:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Tumeque mayuruma ni amerehua eque juya, peya cuana ni tu narujacaya ama, dutya pureamatu jubuque tuja patrón juetihuaju.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Pusha amadya micuana cuejaya. Tura tuja patrónja mere puji cuana jida naruhua tibu, tujatu dutya tuja ai aniya cuanaque narumereya.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 “Mayuruma ni cuejataquima, amerehua eque amadyatu juya. Tura ni jadya inime tupuya: ‘Ecue patróntu juetihuishaya ama. Ecue biji eque paju jari’ jadya. Amena jadya juatsu tujatu peya mere puji cuana nerecaturaya; ijahue ijahue jutidyatu ecana aya. Chine mere, araara, nijuqui arida cuana tsehue, ijiijiya jadya tsehue jutidyatu ecana aniquereya, tuja mere ataqui ama bucha.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Tumetu tuja patrón juetiya ni tuque quihuatiyaju, ni tuque juetinucayaque ura bahueju. Jadya baetitsutu tuja patrónra catsa catsa, ijehue jadya aetiya tuja etare juque. Riyaque mayurumatu canerecatibuque. Yusu adeba baecua cuanaque canerecatiya bucha canerecatietu jubuque.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 “Mere puji ni yana equedya ama juya, arepa tuque tuja patrónra amereyaque bahue ama bucha, tumetu dyaque nerecada atanabuque.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Ejeque mere puji ni yana equedya ama juya, tuja patrónra amereyaque baecua juatsu, tumetu dyaque ama nerecaturatanabuque. Jetiama aniya cuanajatu jetiamadya tyataqui peya cuana. Tumebaedya ejera ni pana adeba aya Yusuja biji equeque bahuityataquidya tunajatu peya cuana tunara adebayaque, —jadya tujatu ecana acuare.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Jesúsra tuna bahuityanucacuare:
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Ique dyaque canerecatitaqui, majutaqui judadiya ique nerecada juyaque atillaya tupu.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿Micuanaja ni tu inime juya, ique junahua baatsu dutya inime jidama cuanaque, cati jadya amena terehua bucha? Jadya ama tuque. Ique adeba baecua cuanaque tuna ecue cuana tsehue cahuaititsu catibuque.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Iyacua equeque tu micuana dyaque ujeu baqui cuanaque micuanaja etareju cuanaquedya. Ita taa nebacue. Peadya etarejutu eaniu ecuita, tuja ehuaneque, ebacujunaque, ebacuaque, ebacuaqueja ehuaneque. Ique adeba baecua cuanaratu ique adebaqui cuanaque ujeu babuque.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Etataqueratu ebacuaque ujeu babuque; ebacuaquera bacue etataque. Ecuaqueratu ebacujunaque ujeu babuque; ebacujunaquera bacue ecuaque. Yahuiqueja ecuaqueratu ujeu babuque ebacuaque jahuane; ebacuaque jahuanera bacue yahuiqueja ecuaque, —jadya tuna Jesúsra acuare.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Jesúsra tuna cuejanucacuare:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Beni mara juetihuajutu “Amena nei jujacaya” jadya micuana jubahue. Micuana micuana bahue jida amena beni maraju nei jujacayaque.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Micuana aniya patyatu Yusura jetiama aya ique tuaquejaque junahuaque adebamere ishuque. Micuanaradya jutidyatu adebaya ama, arepa micuana huecaca cuana eje buchique adeba bahue ama bucha, arepa micuana riyaque yahua juque adeba bahue ama bucha. Micuana micuana jidamaque inime cadujutiya, arepa micuana dyaque inime adebabada cabatiya ama bucha.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 “Micuanara cuitadya neadebacue dyaque jida tuyuque.
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Ejera ni micuana huaraji queja cuejaya, dujucara ni tunara micuana aya, huaraji queja junatimaradya icuene jida inime nebajejecue. Icuenedya ni micuana inime ebajejeu ama, tume tunara micuana edujuu inime bajejequi queja. Dujuhuaju micuana inime bajejequira policía cuana queja edujumereu. Tume tunara micuana etare apudaju eishau.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Pusha amadya micuana cuejaya. Tuhua tunara micuana enityamereu, huarajira tsujebacayaque tsujetyatillaya tupu, —jadya tuna Jesúsra acuare.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.